RM d.d. 04 maart 2021 Verkiezingen 2021 Z-20-133365 Oegstgeest

onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel

Verkiezingen 2021 Z/20/133365/279420 E.R. Jaensch Publiekszaken en Klantcontact D. IJzerman 3-3-2021

*Z0249ED3DD7*

raadsmededeling

Geachte raad, mededeling

In deze brief informeren we u over de organisatie van de Tweede Kamerverkiezingen. COVID-19 maatregelen en uitvoering verkiezing Op woensdag 17 maart 2021 zijn de verkiezingen voor de leden van de Tweede Kamer. In verband met COVID-19 (coronavirus) geldt de Tijdelijke wet verkiezingen COVID-19 die een aantal zaken voorschrijft voor het organiseren van verkiezingen in coronatijd. Denk hierbij aan maatregelen die verspreiding van het virus tegengaan zoals het hanteren van een veilige afstand en hygiënemaatregelen. Daarnaast kunnen inwoners op verschillende manieren hun stem uitbrengen. Inwoners van 70+ per brief, inwoners die kwetsbaar zijn voor het virus kunnen gebruik maken van de mogelijkheid om eerder hun stem uit te brengen bij één van de twee vervroegde stembureaus. Ook kunnen kiezers 3 i.p.v. 2 volmachten tegelijk met de eigen stem uitbrengen. Het organiseren van deze verkiezingen is daardoor een grote uitvoeringsoperatie. Stembureaus en toegankelijkheid Op 17 maart richten we 15 stembureaus in waar inwoners hun stem kunnen uitbrengen. De stembureaus zijn goed verdeeld over de gemeente waarbij rekening is gehouden met het aantal kiesgerechtigden per wijk. Op 10 november 2020 heeft de raad een motie aangenomen “iedereen kan stemmen”. Wij hebben door Ongehinderd een onderzoek laten uitvoeren naar de toegankelijkheid van de stembureaus.

Op basis daarvan laten we enkele wettelijke aanpassingen doen voor de verkiezingen 2021. In de bijlage bij deze raadsmededeling vindt u deze aanpassingen. In de Kieswet is bepaald dat alle stemlokalen toegankelijk moeten zijn voor mensen met lichamelijke beperkingen. In dezelfde Kieswet is ook bepaald dat als het niet mogelijk is om alle stembureaus toegankelijk te maken voor mindervaliden, het college de raad moet informeren. Het is lastig om 100% toegankelijkheid te realiseren omdat bijvoorbeeld panden geen eigendom zijn van de gemeente of dat stembureaus niet voldoen aan de coronavereisten. Het is helaas niet mogelijk om alle stembureaus optimaal toegankelijk te maken. We informeren inwoners hier over zodat zij indien nodig een stembureau kunnen kiezen dat voor hen toegankelijk is. Van deze 15 stembureaus zijn er 10 goed toegankelijk. Voor de overige 5 stembureaus die niet voldoen aan de eisen van toegankelijkheid geldt dat er een stembureau in de omgeving is, dat wel toegankelijk is. Volgens de richtlijn van het Ministerie van BZK dienen in onze gemeente twee vervroegde

stembureaus beschikbaar te zijn op 15 en 16 maart. De stembureaus Dorpscentrum en Gemeentehuis zijn vastgesteld als vervroegde stembureaus. Deze twee stembureaus zijn geopend van 7:30 uur tot 21:00 uur. De vervroegde stembureaus zijn met name bedoeld voor kiezers die als gevolg van het coronavirus vanwege hun kwetsbare gezondheid of leeftijd tot de risicogroepen behoren. Voor woensdag 17 maart 2021 is stembureau “woonzorgcentrum Rustenborch” aangewezen als bijzonder stembureau met beperkte toegang. Het bijzonder stembureau is alleen geopend voor de bewoners van deze locatie. De Kieswet geeft de mogelijkheid om dit bijzondere stembureau beperkt te openen. De zittingstijd van dit stembureau is van 10.30-14.00 uur. Beveiliging We weten uit ervaring dat het ene stembureau drukker is dan het andere. Het is gezien de coronamaatregelen belangrijk om het aantal aanwezigen te monitoren en indien nodig te beperken. We zetten daarom op een aantal stembureaus beveiligers in. Inrichting stembureaus Alle stembureaus worden zodanig ingericht dat er anderhalve meter afstand gehouden kan worden tussen kiezers onderling en de leden van het stembureau. Er worden schermen geplaatst tussen stembureauleden en kiezers en er zijn diverse beschermingsmaterialen en desinfectiemiddelen beschikbaar. In het stembureau is het dragen van een mondkapje verplicht.

Er worden looprichtingen aangebracht en stemhokjes en toebehoren worden minimaal eens per half uur gereinigd. Daarnaast dienen om de 4 uur de sanitaire voorzieningen die door de stembureauleden worden gebruikt schoon gemaakt te worden. Aan het einde van de werkzaamheden moet het stemlokaal goed schoongemaakt worden. Om deze taak niet bij de stembureauleden neer te leggen, wordt voor iedere stemlocatie een schoonmaker ingezet om aan de coronaverplichting te voldoen. Afgiftepunten briefstemmen Inwoners die per brief stemmen, kunnen hun uitgebrachte stem per post versturen naar de gemeente. Voor dit doel is een speciaal antwoordnummer beschikbaar waardoor de envelop met de stembescheiden gratis kan worden verstuurd. Advies aan inwoners is om de briefstem voor het weekend op de bus te doen zodat zeker is dat de stem op tijd aankomt. Daarnaast is er een afgiftepunt ingericht waar briefstemmers persoonlijk hun stem mogen afgeven. Dit is Rhijngeesterstraatweg 13 A (voormalig gebouw Rivierduinen achter het gemeentehuis). Het afgiftepunt is op werkdagen van 10 tot en met 16 maart van 9:00 tot 17:00 uur geopend. Op woensdag 17 maart van 8:30 tot 21:00 uur. Briefstembureaus Op de briefstembureaus vindt de vooropening plaats van de briefstemmen.

Vooropening houdt in dat de stempassen worden gecontroleerd en van de stembiljetten die in een gesloten envelop zitten worden gescheiden waardoor het stemgeheim goed is gegarandeerd. We hanteren de onderstaande planning:  De vooropening van de briefstemmen die zijn binnengekomen t/m 14 maart vindt plaats op 15 maart in het gemeentehuis.  De vooropening van de briefstemmen die zijn binnengekomen op 15 maart vindt plaats op 16 maart in het gemeentehuis.  De vooropening van de briefstemmen die na 15 maart zijn binnengekomen vindt plaats op 17 maart in Sporthal de Cuyl. Tellocatie Sporthal De Cuyl Er wordt een tellocatie ingericht in Sporthal de Cuyl voor het tellen van de stemmen die op 17 maart overdag al mogen worden geteld. Dit zijn de stemmen die op 15 en 16 maart (vervroegd stemmen) zijn binnengekomen en de briefstemmen waarvan al eerder een vooropening heeft 2

plaatsgevonden. Ook vanaf 21.00 uur worden een tweetal tellingen gedaan:  één telling van het stembureau woonzorgcentrum Rustenborch  één telling van de laatste briefstemmen die zijn binnengekomen. Voor de overige stembureaus geldt dat na 21:00 uur de telling plaatsvindt in de stembureaus zelf. Stembureauleden Er zijn veel meer stembureauleden nodig dan gebruikelijk. Zo is het minimum aantal stembureauleden bij deze verkiezingen 4 in plaats van 3. Het 4e stembureaulid zorgt ervoor dat kiezers de coronamaatregelen in acht nemen en dat er niet teveel kiezers tegelijk in het stembureau zijn. Werving stembureauleden Er is een oproep voor werving van nieuwe stembureauleden geplaatst in de Oegstgeest Courant en op de website. We ontvingen hierop circa 125 aanmeldingen. Ook zijn er ongeveer 75 aanmeldingen via het ministerie van BZK binnengekomen van mensen die zich hebben aangemeld nav de oproep vanuit de overheid. Daarnaast is een deel van de leden in het bestand niet beschikbaar omdat zij zelf tot de risicogroep behoren. Omdat er veel nieuwe stembureauleden zijn, proberen we bij de indeling van de stembureaus een mix van ervaren en nieuwe leden te maken om de kwaliteit te waarborgen. Per dagdeel zijn 4 stembureauleden ingedeeld. Een dagdeel is van 7:00 uur tot 14:00 uur en van 14:00 uur tot 21:00 uur. Na 21:00 uur komen alle stembureauleden terug om te tellen.

Kwaliteit stembureauleden Dit jaar is het door corona niet mogelijk om een fysieke bijeenkomst te houden om de ontwikkelingen mbt verkiezingen te bespreken. Alle stembureauleden volgen (nu nog vrijblijvend) een e-learning om goed voorbereid te zijn op de taak in het stembureau. Helaas zien we dat er meerdere ervaren stembureauleden en voorzitters afzeggen. Hiermee gaat een hoop ervaring verloren. Stem(plus)passen, briefstembescheiden en kandidatenlijsten Inwoners tot 70 jaar krijgen een stempas. Inwoners die ouder zijn dan 70 krijgen een stem(plus)pas waarmee zij zowel per brief als op een stembureau kunnen stemmen. De stempassen worden uiterlijk 3 maart bij de kiezers bezorgd. De briefstembescheiden voor 70 plussers worden uiterlijk 11 maart bezorgd. Bij de stempas wordt aandacht geschonken aan de gezondheidscheck. Voldoet de kiezer niet aan deze gezondheidscheck dan kan hij/zij iemand machtigen om voor hem/haar te gaan stemmen. De kandidatenlijsten met daarop een overzicht van alle deelnemende partijen worden uiterlijk in de week van 8 maart huis aan huis bezorgd. Verkiezingsborden Image Building heeft verkiezingsborden geplaatst in de gemeente . De deelnemende politieke partijen zijn in contact gebracht met de leverancier van de verkiezingsborden, die vervolgens de borden hebben bedrukt.

Deze werkwijze geeft een nette uniforme indeling en uitstraling van de verkiezingsborden. Communicatie Op de website besteden we aandacht aan alle zaken over de verkiezingen die van belang zijn voor de kiezer. De informatie is te vinden onder: https://www.oegstgeest.nl/verkiezingen. Daarnaast wordt er wekelijks in de Oegstgeester Courant stilgestaan bij zaken met betrekking tot de Tweede Kamerverkiezingen. Op de kandidatenlijst staat een overzicht van de stembureaus en wordt een uitleg opgenomen over het stemmen. Op basis van nationaal onderzoek blijkt dat de opkomstbereidheid net zo hoog is als

3

bij andere verkiezingen en dat de verwachting is dat meer dan 80% van de kiezers zeker wil gaan stemmen. Transparantie verkiezingsproces Een goed verloop van het verkiezingsproces, dat een essentieel onderdeel vormt van onze democratische samenleving, is van grote waarde voor het algemeen belang. Het is dan ook noodzakelijk dat dit proces zoveel mogelijk in de openbaarheid plaatsvindt en zo transparant mogelijk verloopt. Om dat te bereiken, is het van belang dat alle in het kader van de verkiezingsuitslag vastgestelde processen-verbaal als zodanig eenvoudig zijn te raadplegen, zodat de procedure van uitslagvaststelling door kiezers kan worden gevolgd en gecontroleerd. Daarom worden de processen-verbaal na vaststelling van de uitslag op de website https://www.oegstgeest.nl/verkiezingen openbaar gemaakt. Kosten In de begroting 2021 is rekening gehouden met een bedrag van € 40.000,- om verkiezingen te organiseren. In verband met de coronamaatregelen is er een compensatie vanuit het Rijk ontvangen van €43.000,- De raad heeft in de decemberwijziging 2020 hiervan € 40.000,beschikbaar gesteld. Het totale budget van € 80.000,-- is niet dekkend voor de organisatie van de verkiezingen. Hieronder een overzicht van de gemaakte kosten. De kosten zijn verdeeld in reguliere kosten en corona gerelateerde kosten.

Kosten verkiezingen Omschrijving Aanschaf materialen Vergoeding (stembureauleden, schoonmaak, etc) Huur materialen Huur locaties Catering Bezorging (stempassen, etc) Overig (verkiezingsborden, E-learning)

Corona

Regulier

€ 33.600 € 11.600 € 2.100 € 4.000 € 1.300 € 6.400

€ 5.100 € 18.700

Ongehinderd (toegankelijkheid, aanpassingen, etc) TOTAAL

€ 2.400 € 7.200 € 11.800 € 13.500

€ 59.000

€ 58.700

De totale kosten voor de verkiezingen bedragen € 117.700,--. Zoals uit bovengenoemde tabel blijkt, zijn de coronakosten € 18.700 hoger dan het door de raad toegevoegde budget van € 40.000,De reguliere middelen worden met name overschreden door de extra kosten ad € 13.500 i.v.m. uitvoering van de toegankelijkheid tijdens de verkiezingen. Zowel de extra coronakosten als de extra kosten voor de toegankelijkheid zijn onvermijdelijk. De financiële gevolgen t.l.v. het verkiezingenbudget 6351107-4094 zullen in de voortgangsrapportage / voorjaarsnota worden meegenomen. De extra kosten zullen ten laste van de algemene reserve worden gebracht. Dat nemen we mee in de voortgangsrapportage. Burgemeester en wethouders van Oegstgeest

4

de secretaris J. Versluis

bijlage(n)

de burgemeester E.R. Jaensch

N.v.t.

5