IV d.d. 27 juli 2021 Regenboogagenda Z-21-148276 Oegstgeest

onderwerp zaaknummer team opgesteld door datum voorstel datum raad

IV Regenboogagenda Z/21/148276/288671 Griffie F. Kromhout 27 juli 2021 23 september 2021

De fracties van PrO en D66 stellen de raad voor het volgende te besluiten: voorstel

1) Het College van B & W te verzoeken met een onderzoek te verkennen wat er lokaal speelt om inzicht te krijgen met welke problematiek LHBTIQ+ te maken krijgen. 2) 2) De wenselijkheid te onderzoeken van monitoring door middel van veiligheids- en/of algemene bevolkingsenquêtes voor het herkennen van LHBTIQ+-discriminatie. 3) 3) Het hijsen van de LHBTIQ+-regenboogvlag en de transgendervlag op Prideweek, Coming Out Day en andere relevante momenten. 4) 4) In navolging van landelijke beleid de gemeente in het contact met inwoners meerdere genders te erkennen in de registratie/communicatie en waar mogelijk onnodige registratie te voorkomen. 5) 5) Met scholen en andere partijen in het maatschappelijk veld (belangenorganisaties, zelfhulpgroepen) in gesprek te gaan om knelpunten en prioriteiten vast te stellen. 6) 6) De dekking voor dit initiatiefvoorstel mee te nemen in de begroting of de Decemberwijziging.

*Z02771A7F62*

Initiatiefvoorstel van de fracties van PrO en D66

Toelichting voorstel inleiding

Het Sociaal Cultureel Planbureau heeft meermaals vastgesteld dat we in Nederland steeds positiever zijn gaan denken over lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgenders en intersekse personen. Een trend die de afgelopen decennia een positieve ontwikkeling laat zien in de tolerantie voor zij die anders geaard zijn. Tegelijkertijd vindt bijna een derde van de bevolking zoenende mannen ‘aanstootgevend’, is ‘homo’ op scholen het meest gebruikte scheldwoord en is volgens één op de vijf mensen ‘iets mis’ met personen die zich geen man of vrouw voelen. Dezelfde onderzoeken onderschrijven dat de acceptatie voor LHBTIQ+ bij de tolerantie achterblijft. Zo blijft tot op de dag van vandaag men meer moeite hebben met twee mannen die hand in hand lopen over straat dan een man en een vrouw. Vrijheid heeft voor eenieder een eigen definitie, maar hebben in ieder geval als gemene deler: het kunnen zijn wie je wilt zijn. Sociale acceptatie is cruciaal voor het vertrouwen om jezelf te zijn. Hoewel veel LHBTIQ+ de ruimte krijgen in Nederland, voelen ze vaker dan anderen niet het vertrouwen dat ze er mogen zijn om wie ze zijn. Gemeenten kunnen als aanjager, verbinder en stimulator een belangrijke rol vervullen om acceptatie te versterken. Sociale veiligheid wordt door de omgeving geschapen en vraagt dan ook integrale aanpak.

De gemeente kan waar nodig zowel op de voorgrond als achtergrond coördinatie oppakken. Het initiatiefvoorstel van Progressief Oegstgeest en D66 Oegstgeest behelst diverse ambities om een succesvolle invulling te geven aan de rol die de gemeente hierin op zich kan nemen.

beoogd effect

1) Een plek voor iedereen! Mensen zijn belangrijker dan symbolen en contact sterker dan statements. Gezien de belangen moet het faciliteren van het gesprek een essentiële stap zijn in het proces om hiertoe te komen. De gemeente heeft hierin een belangrijke rol en moet dit mede mogelijk maken. De gemeente ondersteunt naar beste kunnen ontmoeting en gesprek. In het bijzonder treedt de gemeente in overleg met sportclubs en scholen en besteedt men bij de inburgering aandacht aan de inclusiviteit van een LHBTIQ+-vriendelijke samenleving. 2) Gemeente geeft het goede voorbeeld! De gemeente geeft het goede voorbeeld als inclusieve werkgever, maar ook richting burgers. De gemeente spreekt burgers aan op een manier waar ze zich prettig bij voelen en houdt daarbij aandacht voor genderinclusiviteit (bijvoorbeeld door zo min mogelijk op gemeentelijke formulieren te vragen naar ‘geslacht’). Kennis en sensitiviteit over LHBTIQ+ dient bij publieksfunctionarissen continu op peil te zijn. De gemeente ondersteunt en faciliteert evenementen die bijdragen aan een inclusievere gemeenschap en hijst op Coming Out Dag en andere momenten de regenboogvlag. 3) De jeugd levenslang geluk! De wethouder bespreekt met het onderwijs in Oegstgeest zijn wettelijke taak om LHBTIQ+-acceptatie te bevorderen en bekijkt op welke wijze momenteel invulling wordt gegeven aan dit wettelijke vereiste.

Jeugdzorgmedewerkers, jeugd- en jongerenwerkers dienen voldoende expertise te hebben over LHBTIQ+ en de

2

gemeente onderzoekt of onder LHBTIQ+ -jongeren de wens leeft om op een fysieke plek samen te kunnen komen. 4) Zorgen voor elkaar, veilig met elkaar! De gemeente stimuleert dat zorg- en welzijnsinstellingen beschikken over een Roze Lopercertificaat en bevordert kennis en sensitiviteit bij professionals actief in de wijken (zoals politie, wijkagenten en buurtcentra) om gezondheid en sociale veiligheid te waarborgen. 5) Een agenda met toekomst! Het collegewerkprogramma bevat voortaan een passage over LHBTIQ+emancipatie met concrete voornemens. Eén collegelid is specifiek verantwoordelijk voor LHBTIQ+-emancipatie in het algemeen en voor de succesvolle uitvoering van de Regenboogagenda in het bijzonder. argumenten

Argument 1.1 Regenboogbeleid werpt zijn vruchten af Actieve gemeentes op het gebied van LHBTIQ+-emancipatie met regenboogbeleid doen het beter dan andere gemeenten als het gaat om acceptatie en sociale veiligheid van LHBTIQ+. Argument 1.2 De LHBTI-gemeenschap voelt zich gesteund om zichzelf te zijn Iedereen voelt zich veiliger en weerbaarder in hun omgeving (op school, op straat, op het werk, in de zorg, thuis, bij de sport en in hun eigen sociale kring). Argument 1.3 De sociale acceptatie van LHBTIQ+ neemt toe onder de hele bevolking Niet alleen in het algemeen, maar de sociale acceptatie neemt zeker ook toe onder jongeren, ouderen en in kringen waar het te vaak nog een taboe is. Argument 2 De kunst in ons dorp geeft invulling aan de identiteit van Oegstgeest In de openbare ruimte vormt kunst tezamen met rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten de rijke cultuur van ons dorp. De identiteit van een prachtig Oegstgeest wordt mede hierdoor ingevuld. Het toont waar we met elkaar waarde aan hechten en voor staan. Een passend kunstwerk voor de acceptatie van LHBTIQ+ is een verdere verrijking. Argument 3 Jeugdigen/scholieren moeten ervaren dat ze uniek zijn, maar iedereen hoort erbij Tijdens de puberteit worden velen voor het eerst geconfronteerd met sekse en seksualiteit en vaak met daarbij horende twijfels over zichzelf.

Zeker als kinderen het idee hebben dat ze niet erbij horen of apart zijn, kan dat schadelijk zijn. Met het onderzoeken of een Gender & Sexuality Alliance – GSA – uitkomst kan bieden op scholen, kunnen jeugdigen zich mogelijk beter weren tegen negatieve bejegeningen en hun weerbaarheid vergroten. Argument 4 Sekse-registratie voegt op tal van plekken binnen de gemeente weinig toe Bij het contact opnemen met bijvoorbeeld de gemeente of het Sociaal Team Oegstgeest wordt vaak tot nagenoeg altijd gevraagd naar de sekse. Landelijk heeft men al ingezet op het terugdringen van onnodige sekse-registratie, maar in Oegstgeest is het bij voorbaat vragen nog de standaard. Door onnodige registratie terug te dringen en te communiceren op een manier prettig voor eenieder kan de gemeente iedereen goed blijven bedienen. Argument 5.1 Gemeentebeleid kan een positief verschil maken in de acceptatie van mensen

Gemeenten hebben de plicht om burgers te beschermen tegen discriminatie. Op vele beleidsterreinen kan de gemeente een verschil maken van inburgering tot en met de WMO. Argument 5.2 Samenwerking vergroot kennis en slagkracht Met de gemeente als spil kunnen samenwerkingspartners ervaringen delen en met elkaar komen tot effectieve initiatieven. Argument 5.3 Gemeente heeft een voorbeeldfunctie De gemeente kan in de benadering richting inwoners of als werkgever het goede voorbeeld geven. Het Charter Diversiteit is een vrijwillige toezegging van bedrijven en gemeenten om diversiteit en inclusie op de werkvloer te bevorderen. Met het tekenen van de Verklaring van Dordrecht committeert de gemeente zich aan specifieke aandacht voor transgender personen. Argument 5.4 Veiligheid raakt eenieder Hoewel geweld en agressie tegen LHBTIQ+ veel voorkomt, doen LHBTIQ+ maar weinig melding of aangifte van geweld. Vaak door schaamte is de meldingsbereidheid laag. Onder transgender personen doet volgens het Sociaal Cultureel Planbureau 84 procent geen melding of aangifte na een ernstig incident zoals bedreiging, seksuele intimidatie of fysiek geweld. Sociale veiligheid is van iedereen. Als anderen iets wordt aangedaan raakt dat ons allemaal in onze beleving van rechtvaardigheid en veiligheid. We hebben dan ook een gezamenlijke opgave om agressie en geweld tijdig te signaleren.

Argument 5.5 Monitoren creëert een oog voor wat speelt in het dorp De gemeenten heeft instrumenten waardoor men goed kan peilen op welke schaal veiligheid, tolerantie en acceptatie zich ontwikkelt in Oegstgeest en die eenvoudig uitgebreid kunnen worden. kanttekeningen

1) De bespreekbaarheid van LHBTIQ+ resulteert niet altijd in winst. Vaak redeneert men dat wanneer meer en makkelijker over LHBTIQ+ wordt gesproken, dit automatisch positief is. Echter gaat dat alleen op wanneer er positief wordt gesproken over LHBTI. Negatieve uitspraken over LHBTIQ+ in bijvoorbeeld de klas of in het buurthuis, is géén winst. Onderzoek leert dat mensen daardoor vaak juist meer gaan discrimineren. Zij denken dan namelijk dat het de sociale norm is. 2) Debatteren over LHBTIQ+-rechten is niet altijd goed. Wanneer je aan een klas vraagt ‘Wat vinden jullie van homoseksuelen?’ of ‘Hoe denken jullie over transgenders?’ met als doel een open debat, krijg je vaak de negatieve meningen over LHBTIQ+ om je oren. De kans is daardoor groot dat andere leerlingen dit slechte voorbeeld volgen (zie kanttekening 1) maar ook dat de LHBTIQ+ -leerlingen, vaak nog in de kast, zich juist dóór het debat niet meer veilig voelen in de klas. Je hebt door het open debat het omgekeerde bereikt van wat je wilde.

financiën

In het initiatiefvoorstel wordt een aantal opdrachten gegeven, zoals het verkennen van de huidige situatie binnen Oegstgeest bij scholen en het schrappen van onnodige sekseregistratie. Hoewel in het algemeen dekking hiervoor gevonden kan worden in de reserve3D/sociaal domein, bestaan ook andere manieren om onderdelen van de Regenboogagenda te financieren. Leiden heeft bijvoorbeeld middelen gekregen van het

Rijk en heeft in samenwerking met het Lucas van Leyden Fonds een kunstwerk gerealiseerd. Ons voorstel voor een passend kunstwerk in ons dorp kan ook door (co)financiering van andere partijen mogelijk worden gemaakt.

duurzaamheid

NVT

communicatie of vervolg

Met het besluit stelt de raad (de ambities van) de Regenboogagenda vast en geeft het de opdracht aan het College van Burgemeester en Wethouders om te komen tot een breed actieplan. In het proces om te komen tot een actieplan moet de gemeente o.a. oog hebben voor de bestaande situatie in Oegstgeest. De gemeente Oegstgeest moet in een open proces gaan verkennen bij haar inwoners, maatschappelijke partners en intern in haar bedrijfsvoering en communicatie wat lokaal speelt. Zo kan waar mogelijk aansluiting worden gevonden bij bestaand beleid en het eventueel te versterken daarvan om uiteindelijk te komen tot een lokaal actieplan.

publieks-samenvatting

bijlage(n)

Met de Regenboogagenda gaat de gemeente Oegstgeest aan de slag om discriminatie van de LHBTIQ+ tegen te gaan en acceptatie te bevorderen. Samen met inwoners en partijen moet worden bezien hoe het best invulling hieraan kan worden gegeven, maar de gemeente neemt door een aantal gerichte acties het voortouw en geeft het voorbeeld. -

*Z02771A7F62*

Raadsbesluit onderwerp zaaknummer team opgesteld door datum voorstel datum besluit

IV Regenboogagenda Z/21/148276/288671 Griffie F. Kromhout 27 juli 2021 23 september 2021

De gemeenteraad van Oegstgeest; gelezen

het voorstel van de fracties van PrO en D66 van 23 augustus 2021;

gelet op besluit

1) Het College van B & W te verzoeken met een onderzoek te verkennen wat er lokaal speelt om inzicht te krijgen met welke problematiek LHBTIQ+ te maken krijgen. 2) 2) De wenselijkheid te onderzoeken van monitoring door middel van veiligheids- en/of algemene bevolkingsenquêtes voor het herkennen van LHBTIQ+-discriminatie. 3) 3) Het hijsen van de LHBTIQ+-regenboogvlag en de transgendervlag op Prideweek, Coming Out Day en andere relevante momenten. 4) 4) In navolging van landelijke beleid de gemeente in het contact met inwoners meerdere genders te erkennen in de registratie/communicatie en waar mogelijk onnodige registratie te voorkomen. 5) 5) Met scholen en andere partijen in het maatschappelijk veld (belangenorganisaties, zelfhulpgroepen) in gesprek te gaan om knelpunten en prioriteiten vast te stellen. 6) 6) De dekking voor dit initiatiefvoorstel mee te nemen in de begroting of de Decemberwijziging.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van Oegstgeest op 23 september 2021. de griffier

de voorzitter