D7 Bijlage 2 bij Raadsinformatiebrief 2021 - week 23

Bijlage: Reacties op participatieplatform ‘Doe Mee Oegstgeest’ op ambitiedocument omgevingsvisie • •

Zes reacties op het platform Op het platform gepubliceerde brief van Stichting Omgeving Zonder Vlieghinder (OZV). Deze was bijgevoegd bij reactie 1.

REACTIE 1 Vliegtuiglawaai leidt tot gezondheidsschade en vermindering woon- en leefmilieu Als Stichting Omgeving Zonder Vlieghinder constateren wij dat in het Ambitiedocument onvoldoende ingegaan wordt op het vliegtuiglawaai waar grote delen van Oegstgeest zowel overdag als 's nachts frequent mee te maken hebben. De woon- en leefomgeving wordt hierdoor negatief beïnvloed. Verder leidt het tot wetenschappelijk aangetoonde gezondheidsschade. De Aanvullingsregeling Geluid op Omgevingswet legt verantwoordelijkheid hoe om te gaan met vliegtuiggeluid (o.a. t.a.v. woningbouw) bij de gemeente. Het ontbreken van in dit verband voorgestane beleidsambities is een tekortkoming van het Ambitiedocument. Door: Jan Edens op 24 mei 2021 Bijlage: brief REACTIE 2 Aanvulling en onderschrijving van aandachtspunten uit Ambitiedocument

Reactie op Ambitiedocument Oegstgeest (voorloper Omgevingsvisie) (via: doemee oegstgeest)

In het Ambitiedocument zou mijns inziens extra vermelding opgenomen dienen te worden over de volgende onderwerpen: 1. In het oude dorp is in de dertiger jaren van de vorige eeuw veel open water verdwenen. Dit heeft tot nogal wat grondwateroverlast geleid. Aandacht om in gevallen dat dit door herontwikkeling mogelijk zou zijn om dit open water weer terug te brengen. 2. In ons land dient iedere (nieuwe) wijk over een tweetal ontsluitingen te beschikken. Dit geldt met name voor de nieuwe wijk w.o. Nieuw Rhijngeest. Aandacht voor de totstandkoming van een tweede gelijkwaardige (hoofd)ontsluiting. Een snelle oplossing bevordert de veiligheid. 3. Om in te spelen op de komst van steeds meer elektrische auto’s en daarmee ook voor inwoners van ons dorp als wel voor bezoekers (zakelijk en privé) zouden meer laadpalen geplaatst dienen te worden. Plaatsing vraagt om zorgvuldige inpassing zonder verstoring van ons dorpskarakter. Vermindering van parkeerplaatsen volgens de parkeernota vraagt om zorgvuldig beleid om congestie a.g.v. tekort aan parkeerplaatsen te voorkomen. 4. Goed op te merken dat door de aanname van de Erfgoednota er meer aandacht, zorg en bewust gebruik komt voor ons erfgoed en monumenten in ons dorp, waaraan wij onze ontstaansgeschiedenis te danken hebben. 5.

Geconstateerd is dat Oegstgeest binnen alle gemeentes van Nederland tot de top behoort als het om de dichtheid gaat (aantal inwoners per km2). Daarmee is een verdere verdichting niet wenselijk, hetgeen in de Omgevingsvisie neergelegd zou dienen te worden.

6. Aandacht dient gevraagd te worden voor het zichtbaar maken van de archeologische vondsten binnen onze dorpsgrenzen door publicatie, bebording/beschrijving. Voorbeeld zijn de 10 panelen die in samenwerking tussen gemeente Oegstgeest en Historische Vereniging Oegstgeest in ons dorp zijn geplaatst. 7. Het karakter van ons dorp zowel wat betreft de oude dorpskern als grotendeels de nieuwe wijken kenmerken zich door laagbouw c.q. grondgebonden woningen/villa’s. Daarmee zou het beleid m.b.t. inbreidingslocaties en herontwikkelingen gestoeld dienen te zijn op beperking van bouwhoogten. 8. In het kader van de Erfgoednota dienen de historische en beeldbepalende locaties Endegeest, OudPoelgeest en te wijzigen GDT-school versterkt te worden i.s.m. Monumentencommissie. 9. Aandacht wordt gevraagd voor een passende aanvullende stedenbouwkundige invulling van de entreegebieden van Nieuw Rhijngeest en Poelgeest alsmede voor De Punt/E-kast nabij de rotonde bij de Willibrord kerk. Zulks vraagt om oplossing binnen redelijk korte termijn. 10. Verbetering van het openbaar vervoer op het Oegstgeester deel van het BioScience Park van en naar het NS station Leiden Centraal (5e station van Nederland!) Dit door bij de Provincie Zuid-Holland om uitbreiding te verzoeken. Provincie Zuid-Holland besteed het OV aan en draagt dit op. Snelle opvolging van dit verzoek is zeer gewenst. 11.

Aandacht voor optimalisatie van een drietal verkeersrotonden waar tijdens de spits sprake is van congestie c.q. conflicten met langzaam verkeer (fietsers). En wel bij de rotonde bij de Willibrord kerk, de Posthof rotonde (in gemeente Leiden) en rotonde Abtspoelweg. Dit ter verbetering doorstroming/veiligheid van het verkeer. Ook hier is realisatie met spoed gewenst. 12. Verbetering van toegang tot bosperceel vanuit Kempenaerstraat naar kasteel Endegeest

Toelichting Ad 1 Discussie omtrent afvoer hemelwater is bekend bij de gemeente via het waterloket. Men is bekend met het feit dat in de dertiger jaren van de vorige eeuw in het kader van extra werk-gelegenheid sloten zijn gedempt en een drainagesysteem daarvoor in de plaats kwam dat nooit werd onderhouden met alle gevolgen van dien. Ad 2 Uit veiligheidsoverwegingen in gevallen dat ambulances, brandweer de wijk in of uit moeten dienen er te allen tijde een tweetal (hoofd) uitgangen te bestaan. Geldt voor alle VINEX lokaties. Ad 3 Het inspelen op de vraag naar elektrische laadpunten op basis van vragen van inwoners in Oegst-geest die zo’n auto aanschaffen is onvoldoende en miskent de belangen van ons dorp om bezoekers zowel zakelijk als privé laadmogelijkheden te bieden. Als lokaties dient ook met name aan het BioScience park gedacht te worden. Ad 4 Het belang van het verschijnen van een Erfgoednota is op meerdere plaatsen en momenten al voldoende uitgedragen

Ad 5 Onze gemeente staat als de 800 woningen in Nieuw Rhijngeest zijn gerealiseerd ergens tussen plaats 10 en 15 van de 364 gemeenten in Nederland qua dichtheid. Dit feit moge voor zich spreken. Ad 6 Diverse instanties hebben al melding gemaakt van het minder of nauwelijks “zichtbaar” zijn van de unieke archeologische vondsten binnen onze gemeente en met als meest sprekend voorbeeld Nieuw Rhijngeest als oude grens van het Romeinse Rijk en de unieke vondsten daarover. Zie ook artikel in “OVER Oegstgeest” van de Historische Vereniging Oegstgeest in mei 2021. Ad 7 De zeer hoge score qua welbevinden van nagenoeg al onze inwoners zijn mede gestoeld op het karakter van ons dorp als villa-achtig. Dit geldt ook voor de wijken van latere datum. Hoogbouw komt slechts op enkele plekken voor rond het winkelcentrum Lange Voort bijvoorbeeld. Als beleidsuitgangspunt zou m.i. voor planbeoordeling een maximale nok- en goothoogte binnen onze gemeente van kracht moeten zijn van resp. 8,00 en 10,00 tot 12,00 m. Ad 8 Dit opgemelde punt komt wel in meerdere paragrafen van het Ambitiedocument voor, maar zou hier toch speciale aandacht voor willen vragen. Ad 9 Uit stedenbouwkundig oogpunt verdienen de vermelde locaties extra aandacht omdat bij betre-ding van de locaties er hiaten in de invulling van de ruimte zichtbaar zijn.

Al deze lokaties verdienen aanpassing en vervolmaking van de inrichting om als entreegebied opgeld te doen. Ad 10 Medio 2019 heb ik wethouder J. Nieuwenhuis in kennis gesteld van de dringende verzoeken van de directies van Corpus, Hilton, Avery Dennisson en DuPont te zorgen dat het OV naar en van NS station Leiden Centraal sterk wordt verbeterd. Bezoekers en medewerkers hebben de grootste moeite om van en naar het Station te komen. Geen frequent OV is beschikbaar voor dit gebied. Ad 11 In het kader van een veilige en optimaal werkende verkeersafwikkeling doen zich iedere werkdag op voornoemde rotondes onveilige situaties voor en bestaan er door het niet evenredige aanbod lange wachttijden. Ad 12 Huidige toegang via het bloemenstalletje staat in geen relatie tot het “belang” om Endegeest bij ons Dorp toegankelijk te maken. Een poort met stalen deuren zou zeker niet misstaan. Tot zover John Coulier Email: j.coulier@jmc-advies.nl

REACTIE 3 Zelfrijdende auto's, deelauto's en parkeerbehoefte

Het zou fijn zijn als auto's straks zelf kunnen rijden. Niet alleen omdat ik dan MAAS kan afnemen (mobility as a service), maar ook omdat de auto dan zelf naar de laadplek kan rijden, of kan wachten op een centraal parkeerterrein totdat ik uitgewinkeld ben. Dat heeft ruimtelijke consequenties, bijvoorbeeld voor het op termijn doorontwikkelen van de Lange Voort. Of voor het kunnen verwijderen van parkeren waar het nu nog erg nodig is. Vergroening zou kunnen als op andere plekken ruimte wordt gemaakt voor het parkeren. Zou door gedeeld gebruik de totale autovoorraad kunnen slinken? Martin van de Wardt-Olde Riekerink op 19 mei 2021 REACTIE 4 Centrale distributie Op dit moment rijden de busjes af en aan in het dorp. Het zou fijner zijn als alles aan de rand verzameld zou worden en een busje vol in 1 keer een hele straat kan bezorgen. Op een tijdstip dat de mensen thuis zijn. Daarvoor is een distributie nodig die er nu nog niet is, maar die al wel ontwikkeld wordt. Het zou fijn zijn als de gemeente daar ruimtelijk alvast op voorbereid is. Martin van de Wardt-Olde Riekerink op 19 mei 2021 REACTIE 5 Doorlopende participatie Op dit moment is het idee dat participatie iets is dat wordt afgesloten, waarna een nieuwe fase begint. Dat is, zeker bij een proces dat langer duurt, een beetje raar en soms wordt het ook pijnlijk ingehaald door een nieuwe werkelijkheid.

Is het niet mogelijk om de participatie voort te laten duren in volgende fases? Natuurlijk worden op een gegeven moment door het bestuur (gemeneteraad) kaders gesteld waarbinnen gewerkt moet worden, maar het is zonde om participatie in de rest van het proces uit te sluiten. Martin van de Wardt-Olde Riekerink op 19 mei 2021 REACTIE 6 Uitsluitend nog sociale woningbouw Er staan genoeg kapitale huizen in Oegstgeest, vanaf heden uitsluitend sociale woningbouw Willem Van Duijvenbode op 14 mei 2021

Aan het College van BenW van Oegstgeest. Betreft: Reactie op Ambitiedocument. Oegstgeest, 24 mei 2021. Geacht College, Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van het Ambitiedocument Oegstgeest, voorloper van de omgevingsvisie. Als Oegstgeester belangenorganisatie met meer dan 600 leden zijn wij als Stichting Omgeving Zonder Vlieghinder (OZV) niet eerder over dit onderwerp benaderd. Graag maken wij danook gebruik van de mogelijkheid nu op het Ambitiedocument te reageren. Het Ambitiedocument schetst een breed beeld van diverse aspecten en ontwikkelingen die relevant zijn voor Oegstgeest. Wij lezen gelukkig veel positieve waarderingen betreffende het dorp. Echter binnen de veelzijdige opzet van het rapport missen we -gelet op het negatieve effect ervan op de volksgezondheid- een realistische duiding van de frequent voorkomende geluidsoverlast van laag overkomend vliegverkeer waarmee we in Oegstgeest worden geconfronteerd. AANTAL VLIEGBEWEGINGEN - GELUIDSOVERLAST Er zijn verschillende ontwikkelingen gaande waardoor de overlast en vervuiling door het vliegverkeer van en naar Schiphol nog verder zal kunnen groeien. In de recent door het kabinet Rutte 3 vastgestelde Luchtvaartnota wordt een groei van de huidige 500.000 naar maar liefst 800.000 vliegbewegingen niet uitgesloten.

Schiphol is voorts bezig met de implementatie van nieuwe technologie waarmee vliegtuigen nog dichter op elkaar kunnen vliegen en zo voor een grotere capaciteit van het luchtverkeer zullen zorgen. Dat betekent nog meer vliegtuigen per etmaal over onze gemeente. En of het nog niet genoeg is, nog steeds is er een ruimtelijke reservering voor een 2e Kaagbaan. In dat geval wordt de overlast voor onze gemeente nog groter en heftiger. Met uitzondering van het afgelopen jaar (corona) is in onze gemeente vaak sprake van zeer ernstige overlast. Bij een noordelijke en oostelijke windrichting kennen we dagen met wel 300 vliegtuigpassages op geringe hoogte en geluidsniveaus van 70 tot 80 dB(A). Niet alleen overdag, maar ook ’s nachts, zie onderstaande grafiek. 1

1

Bron: (On)gehoorde geluidsschade van Schiphol, Addendum Piekgeluid, grafiek 2; oktober 2019

VLIEGTUIGGELUID – GEZONDHEIDSSCHADE Het schadelijke effect van te veel vlieggeluidsbelasting op de gezondheid is door vele studies onomstotelijk aangetoond. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft daarom geadviseerd om de maximale geluidsbelasting voor de burgers in Europa niet boven de 45 dB(A) Lden en 40 dB(A)Lnight uit te laten komen. In het licht van het bovenstaande brengen wij een tweetal recente onderzoeken onder uw aandacht. Het RIVM heeft op 5 juni 2020 naar aanleiding van een door de Tweede Kamer aangenomen motie 2 een rapport uitgebracht over de WHO-richtlijnen voor omgevingsgeluid. Hierin is ook expliciet ingegaan op de relatie tussen vliegtuiggeluid en gezondheid 3. De door het rijk gehanteerde grenswaarde bedraagt 48 dB(A)Lden (vs WHO: 45 dB(A)Lden en 40 dB(A)Lnight). Meer dan de helft van de gemeente Oegstgeest valt binnen de 48 dB(A)Lden contour. Als de door de WHO gehanteerde richtlijn van 45 dB(A)Lden wordt gehanteerd is dit (uiteraard) een nog groter deel van de gemeente. Het RIVM constateert, dat betrekking hebbend op het geluid van vliegverkeer circa de helft van het aantal ernstig gehinderde personen zich bevindt buiten het gebied, dat wordt begrensd door de 48 dB(Lden) contour.

Het RIVM geeft in dit verband verder aan, dat geluidsniveaus in de range van 4550 dB(A)Lden bepalend zijn voor het grootste aantal ernstig gehinderden door geluid van vliegverkeer. Het grootste deel van de mensen die ernstige slaapverstoring ondervinden door het geluid van vliegverkeer, woont in gebieden met een geluidsniveau van 32 en 37 dB(A)Lnight. Voor Oegstgeest is dan ook relevant om, zoals het RIVM aanbeveelt, bij het ontwikkelen en implementeren van het beleid in het kader van de Omgevingsvisie nadrukkelijk rekening te houden met mensen die wonen en werken buiten de huidige 48dB(A)Lden contouren. AMBITIEDOCUMENT - VLIEGTUIGGELUID Wij constateren dat de geluidsoverlast als gevolg van overkomend vliegverkeer in par. 2.2.1 (p 15) kort is benoemd. In par. 3.2.2 (p 22) benoemt u de relatie tussen een fijne woon- en leefomgeving en gezondheid. U citeert daarbij de Landelijke Nota Gezondheid, waarin in dit verband een relatie wordt gelegd met de Omgevingswet. In het verlengde hiervan constateren we dat de noodzaak op dit onderwerp als gemeente actie te ondernemen niet expliciet terugkomt in geformuleerde ambities. De enige aanwijzing die wij in dit verband vonden is dat u als Ambitie 4.2 (p 33) aangeeft om een gezonde leefomgeving te ontwikkelen onder meer gekeken wordt naar de fysieke gezondheid.

AANVULLINGSREGELING GELUID OMGEVINGSWET Het Ambitiedocument is opgesteld als voorloper op de omgevingsvisie; er is derhalve een nauwe relatie met de Omgevingswet. In de Aanvullingsregeling geluid van de Omgevingswet is opgenomen 2 3

(https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-35000-A-60.html) (https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2019-0227.pdf)

dat vliegtuiggeluid zwaarder gaat meewegen bij het bepalen van de cumulatieve geluidbelasting dan dat voorheen het geval was. De reden hiervoor is dat luchtvaartverkeer als hinderlijker wordt ervaren dan wegverkeersgeluid (Aanvullingsregeling geluid Omgevingswet, 4. Toelichting p 13). Het effect hiervan is dat de geluidskwaliteit als gevolg van vliegtuiggeluid in de hele Schipholregio, waaronder dus ook de gemeente Oegstgeest, zwaarder dan voorheen wordt gewogen en als zodanig dient te worden beoordeeld. De Aanvullingsregeling is van toepassing als het gaat om het realiseren van woning(nieuw)bouw. Het rijk legt de afweging hierover in gebieden met een slecht geluidsklimaat als gevolg van ondermeer vliegtuiggeluid op het bordje van gemeenten. Het gaat om de beoordeling van de aanvaardbaarheid van een slecht geluidsklimaat in relatie tot het gezondheidsaspect. Dit betreft een van de pijlers van de Omgevingswet; de beoordeling ervan zal dus indringend dienen te zijn. Het gevolg is dat aard en omvang van vliegtuiggeluid vergaande consequenties kunnen hebben voor het kunnen realiseren van gemeentelijke woningbouwplannen. Vanuit een gemeentelijk beleidsperspectief (woningbouw in een gezonde leefomgeving) zou er dus groot belang aan kunnen worden gehecht om de overlast, veroorzaakt door Schiphol te beperken.

GEMEENTELIJKE AMBITIES TERUGDRINGEN GEZONDHEIDSSCHADE VLIEGVERKEER Aangezien het luchtverkeer een forse 'sta-in-de-weg' is voor het 'gezond en ontspannen wonen en werken', dient oplossing van de Schiphol-problematiek een prominente positie te krijgen in de Omgevingsvisie. Zolang er geen stappen worden gezet door ‘Den Haag’ om de problematiek aan te pakken, zullen grote delen van de Oegstgeester bevolking geconfronteerd blijven worden met deze overlast, vervuiling en aanslag op hun gezondheid. Zonder een stevig weerwoord vanuit de gemeenten als vertegenwoordiger van hun bewoners en de provincie zal ‘Den Haag’ nauwelijks in actie komen. Het is dan ook van groot belang dat de gemeente dit verzet verankert in de Omgevingsvisie en het verzet langjarig en zo duidelijk mogelijk uitvoert. Wij verzoeken dan ook om het Ambitiedocument zodanig aan te passen dat de ‘snelweg boven ons hoofd’ wordt benoemd, en dat in ambities worden geformuleerd hoe u denkt hier mee om te gaan. De Omgevingsvisie is bij uitstek het document waarin de gemeente zich kan vastleggen om een belangrijke bijdrage te leveren aan verbetering van de woonomgeving, het milieu en het klimaat door een actieve rol te gaan spelen in het verzet tegen verdere groei van de luchtvaart.

Voorgesteld wordt in dit Ambitiedocument te benoemen dat u in het kader van de Omgevingsvisie te benoemen dat u opdracht geeft (eventueel samen met andere buurgemeentes van Schiphol en de provincies) voor een maatschappelijke kosten-baten analyse van Schiphol. Zodat de werkelijke kosten en baten van het vliegveld duidelijk worden en er gefundeerde beslissingen kunnen worden genomen. Hetzelfde geldt voor dat u zich -wederom zoveel mogelijk samen met andere gemeenten en de provincies- ervoor hard maakt dat sancties kunnen worden opgelegd ingeval sprake is van bovenmatige geluidsbelasting veroorzaakt door vliegverkeer. Inzet hierbij zou moeten zijn dat de normen afgestemd worden op de WHO-richtlijnen. Het gaat daarbij om een normenstelsel waarbij het voor het individu aanvaardbare hinderniveau (cfm WHO-richtlijn 45dB(A)Lden en 40dB(A)Lnight) en niet het aantal gehinderden, leidend is. Als bestuur van de Stichting OZV zijn we benieuwd naar uw reactie op onze opmerkingen op het Ambitiedocument. Uiteraard zijn wij bereid onze duidingen nader bij u toe te lichten.

Hoogachtend en met vriendelijke groet, Namens het bestuur van de Stichting Omgeving Zonder Vlieghinder

Jan Edens (voorzitter)