D5 RM d.d. 7 december 2021 Resultaten Inwonersenquete Z-21-147680 Oegstgeest

onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel

Resultaten inwonersenquête 2021 Z/21/147680/293987 E.R. Jaensch Bestuur, strategie en bedrijfsvoering S. Hage 7 december 2021

*Z0291AE1FC9*

raadsmededeling

Geachte raad, mededeling

In het voorjaar van 2021 is een peiling gehouden onder inwoners over diverse actuele gemeentelijke beleidsonderwerpen. Dit onderzoek, de zogenaamde inwonersenquête, wordt elke twee jaar gehouden. Wij gebruiken de resultaten van dit onderzoek bij het aanpassen of opstellen van ons beleid. Dimensus beleidsonderzoek heeft de dataverzameling, de analyse en de rapportage verzorgd. In totaal deden 668 inwoners mee aan het onderzoek: een netto respons van 36%. Dit is vergelijkbaar met de respons in 2019. Om uitspraken te kunnen doen over de hele bevolking van Oegstgeest moet de respons qua opbouw zo veel mogelijk gelijk zijn aan de werkelijke populatie. Daarom zijn de resultaten gewogen naar geslacht en leeftijd. Waar mogelijk zijn de resultaten van 2021 vergeleken met die van 2019 en 2017. Daarnaast is ook, net als in andere jaren, in Leiderdorp en Leiden gelijktijdig een enquête gehouden. De vragen zijn zo veel mogelijk op elkaar afgestemd waardoor onderlinge vergelijking op een aantal onderwerpen ook mogelijk is. Vergelijking met eerdere jaren In sommige opzichten is 2021 weinig vergelijkbaar met andere jaren door de beperkingen als gevolg van de coronacrisis. Er is in de enquête rekening gehouden met deze uitzonderlijke situatie. Bij een groot deel van de vragen waarbij specifiek is gevraagd naar de invloed van corona, bleek dit echter niet doorslaggevend.

Dat neemt niet weg dat de maatregelen invloed hebben gehad op de Oegstgeester samenleving. Uit het onderzoek blijkt dat een deel van onze inwoners meer problemen heeft ervaren, minder tijd had voor vrijwilligerswerk en meer tijd aan besteedde aan mantelzorg. Ook was er meer eenzaamheid. Over het algemeen zijn de resultaten neutraal of positief te noemen. Een aantal noemenswaardige bevindingen uit de enquête, benoemen we hieronder. -

-

De inwoners geven een mooie score van 8,3 als het gaat om het woongenot in hun buurt. Dit is net zo hoog als in voorgaande jaren. Vragen omtrent de mogelijkheid om mee te denken zijn beantwoord door respondenten die hebben aangegeven de afgelopen twee jaar minimaal één keer te hebben meegedacht met de gemeente. De helft van de respondenten is van mening dat de gemeente hier wel duidelijk over is, ten opzichte van een klein aandeel inwoners (12%) dat dit niet vond. Inwoners zijn negatiever over de andere stellingen, zoals het luisteren van de gemeente (25% negatief tegenover 21% positief). Vergeleken met 2019 is het aandeel dat positief is over de stellingen gedaald, maar ook het aandeel dat hier negatief over is, is gedaald of gelijk gebleven. Er is vergeleken met 2019 een groter deel dat aangeeft dat het proces nog loopt waardoor men geen oordeel kan geven. Wanneer inwoners een oordeel moeten geven over het openbaar groen dan zijn zij het meest te spreken over de toegankelijkheid: 76% vindt dit goed en nog eens 14%

-

-

-

-

-

-

uitstekend. Daarnaast ligt de score over het onderhoud van het openbaar groen zo’n 5% hoger dan in 2017 en 2019. Een meerderheid van de inwoners kent een situatie in Oegstgeest die men gevaarlijk vindt voor verkeersdeelnemers (60%). Hierin is vergeleken met 2019 niets veranderd, maar het aandeel dat gevaarlijke situaties kent ligt wel 6% hoger dan in 2017. Inwoners noemen veel verschillende plekken waar men het gevaarlijk vindt voor verkeersdeelnemers, zoals: de rotonde bij de Geversstraat en de Heilige Willibrord kerk, de rotonde Abtspoelweg-Lange Voort en de kruisingen van de fietspaden met de Anne Weber-van Bosselaan. Dit jaar zijn er voor het eerst vragen over afval(scheiding) gesteld. Over het algemeen zijn inwoners van Oegstgeest actief in het scheiden van afval, met name bij glas en papier. Wanneer het GFT-afval betreft dan wordt ook dit afval door een meerderheid gescheiden aangeboden (71%), maar bijna één op de vijf doet dit soms of nooit. Er zijn ontwikkelingen te zien op het gebied van duurzaamheid. In vergelijking met 2019 zijn veel meer inwoners van Oegstgeest op de hoogte van het voornemen van de overheid om alle woningen in 2050 aardgasvrij te maken: van 33% in 2019 naar 86% in 2021. Verder is het gemiddeld aantal genomen maatregelen om woningen te verduurzamen onder inwoners van Oegstgeest toegenomen ten opzichte van 2019.

Wel zijn het in verhouding veel vaker huishoudens met een hoger inkomen die hun woning verduurzamen. Inwoners hebben de vraag voorgelegd gekregen in hoeverre ze problemen ervaren met het uitoefenen van allerlei dagelijkse activiteiten, zoals boodschappen doen. Bij de meeste aspecten zijn de verschillen tussen de inwonersgroepen niet groot. Alleen wanneer het gaat om de geestelijke gezondheid is te zien dat lager opgeleiden hier in verhouding meer problemen mee ervaren dan gemiddeld. Opvallend is dat 71% van de respondenten het afgelopen jaar contact heeft gehad met de gemeente, ten opzichte van 58% in 2019. Op sommige punten wordt iets minder gescoord, zoals de totale doorlooptijd en snelheid van afhandeling. Het totaaloordeel voor de dienstverlening is gelijk gebleven met 2019, met een rapportcijfer van een 7,3. Ten slotte zijn de inwoners van Oegstgeest in vergelijking met voorgaande jaren minder positief over de gemeente en het gemeentebestuur. Inwoners zijn in verhouding het meest positief over de wijze waarop de gemeente wordt bestuurd (28% positief tegenover 17% negatief), gevolgd door de ruimte die burgers en organisaties krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren (27% positief tegenover 20% negatief). Echter vindt in 2021 14% van de respondenten dat de gemeente daadwerkelijk doet wat ze zegt, terwijl dit in 2019 nog 26% was.

Ook geeft 19% van de inwoners van Oegstgeest in 2021 aan dat de gemeente luistert naar hun mening terwijl dit in 2019 gold voor 31% van de inwoners. Het oordeel van de inwoners is in verhouding het minst veranderd als het gaat om de mate waarin men zich vertegenwoordigd voelt door de gemeenteraad, maar ook dit aandeel is gedaald (van 26 naar 22%). Als wij de percentages nader bekijken, zien wij dat deze daling niet betekent dat het percentage respondenten dat het ‘(helemaal) oneens’ is met de genoemde stellingen evenredig gestegen is. Een hoger percentage respondenten koos voor ‘neutraal’. Kort gezegd: wij zien vooral een verschuiving van ‘(helemaal) eens’ naar ‘neutraal’.

Vervolgstappen De resultaten van de enquête zullen binnen de verschillende beleidsterreinen worden gebruikt richting toekomstige beleidskeuzes. Over minder positieve resultaten willen we daarnaast enkele vervolgstappen met uw raad delen. Deze enquête geeft geen duiding in de oorzaken van de ontwikkeling van het vertrouwen in het bestuur. Wij willen als college een aantal stappen zetten om op een goede manier met deze resultaten om te gaan. Ook uw raad kan hierin een rol spelen. Ten eerste willen wij de resultaten graag nader duiden. De vragen waar dit beeld uit is ontstaan waren gesloten vragen. Wij kunnen daarom moeilijk achterhalen wat de precieze reden is dat inwoners minder positief geantwoord hebben. Uiteraard zien we diverse mogelijke verklaringen.

2

Uit recent onderzoek van de Erasmus1 Universiteit blijkt dat in Nederland het vertrouwen in de landelijke en lokale overheid gedaald is. Ook lokaal zijn diverse ontwikkelingen wellicht van invloed geweest zoals de coalitiebreuk, minder zichtbaarheid van het bestuur en andere manieren van participatie door corona, een groot aantal nieuwe inwoners en de lage personele bezetting binnen een aantal domeinen. Het is opvallend dat inwoners die direct contact hebben gehad met de gemeente in het kader van dienstverlening, hier een hoge score voor geven. Inwoners die hebben deelgenomen aan een participatieproces zijn minder positief. Dit roept de vraag op waarop respondenten hun score voor het bestuur baseren. Verschillende verklaringen vragen echter ook verschillende oplossingen. We zijn in het najaar 2020 gestart met de uitvoering van de Leidraad voor participatie, na vaststelling door de raad in juni van dat jaar. Zo is in november het digitaal participatieplatform ‘Doe Mee Oegstgeest’ gelanceerd. Aangezien dit onderzoek in het voorjaar van 2021 is uitgevoerd en er wordt gevraagd naar participatietrajecten van de afgelopen twee jaar, is het mogelijk dat we de vernieuwde aanpak en digitale mogelijkheden nog niet in de resultaten terug zien.

De evaluatie van burgerparticipatie die gepland staat voor begin 2022 biedt een goed aanknopingspunt om inzicht te krijgen in hoe inwoners participatie ervaren. Dit zal geen totaal inzicht geven in de scores, maar een deel van de stellingen uit de inwonersenquête kunnen we in deze evaluatie nader onderzoeken. De vorm van deze evaluatie staat nog niet vast. Wij denken aan een digitaal burgerpanel in combinatie met een gesprek. Daarnaast zijn wij van mening dat publiciteit over behaalde resultaten en het vergroten van onze zichtbaarheid ook kunnen helpen om de inwoners te laten zien wat het gemeentebestuur voor hen betekent. De komende periode zullen wij nader bekijken op welke manier wij dit vorm kunnen geven. Tot slot We zijn over het algemeen tevreden als we de resultaten van de inwonersenquête bekijken. De score rond het gemeentebestuur raakt ons. Omdat het onderdeel van de inwonersenquête over het gehele gemeentebestuur ook de raad aangaat, verwachten we ook dat uw raad een rol zal innemen tijdens de vervolgstappen. Wij gaan hier graag met u over in gesprek. Ons voorstel is dan ook om hier na de verkiezingen een avond voor te organiseren waarin wij de uitkomsten uit de evaluatie van het participatiekader mee kunnen nemen. Op die manier kunnen wij in de nieuwe raadsperiode met elkaar een goede start maken.

Wij hopen dat uw raad de resultaten van de enquête met belangstelling zal bekijken en de vervolgstappen hierin zult omarmen.

bijlage(n)

1. Rapportage inwonersenquête Oegstgeest 2021

Burgemeester en wethouders van Oegstgeest

de secretaris Jeffrey Versluis

de burgemeester Emile Jaensch

1

Sterk dalend vertrouwen in de overheid: de laag-vertrouwensamenleving | Erasmus University Rotterdam (eur.nl)

3