D4 RM d.d. 13 juli 2021 Proces governance regionale jeugdhulp Z-2-146782 Oegstgeest

onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel

Proces governance regionale jeugdhulp Z/21/146782/286363 J. Nieuwenhuis Maatschappij Kamerling 13 juli 2021

*Z026C3E1E76*

raadsmededeling

Geachte raad, mededeling

De gemeenten in regio Holland Rijnland hebben de ambitie om meer te sturen op de transformatie van jeugdhulp. Deze ambitie is versneld door de financiële druk van uitgaven aan jeugdhulp op de gemeentelijke begrotingen. De bestaande afspraken van de gemeenten met de GR Holland Rijnland en de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) passen daarom niet goed meer bij de gewenste nieuwe invulling van taken, rollen en verantwoordelijkheden. In verband met het aflopen van de huidige dienstverleningsovereenkomst tussen gemeenten en de Tijdelijke werkorganisatie jeugd (TWO) per 1 januari 2022, heeft de regio Holland Rijnland zich de afgelopen maanden beraden over de toekomst van zijn regionale governance op de regionale jeugdhulpdienstverlening. Bestuurlijk en ambtelijk is de wens uitgesproken om de governance te vernieuwen. Hiertoe is begin dit jaar een opdracht door het Portefeuillehoudersoverelg Jeugd (PHO) vastgesteld voor een onderzoek naar de nieuwe governance jeugdhulp. Deze opdracht is uitgevoerd door het bureau KokxDeVoogd. Tijdens het regionale woordvoerdersoverleg op 7 juli jl. hebben wij u kort meegenomen in de ontwikkelingen rondom de nieuwe governance.

In deze raadsmededeling wordt u geïnformeerd over ons advies voor een nieuwe regionale governance voor de specialistische jeugdhulp en jeugdhulp in het gedwongen kader in Holland Rijnland en uw rol als raad bij de herijking van de governance jeugdzorg Holland Rijnland. Het besluit tot oprichting van een nieuwe gemeenschappelijke regeling zal in oktober aan uw raad worden voorgelegd. Context Gemeenten bieden op grond van de Jeugdwet jeugdige inwoners en hun ouders een passend hulpaanbod. Gemeenten verzorgen de gehele toeleiding naar ondersteuning (‘toegang’) en kopen zorg- en ondersteuningsproducten in die voorzien in de zorgvraag (‘inkoop’). In de regio Holland Rijnland worden twee inkooptrajecten van elkaar onderscheiden: • Gespecialiseerde Jeugdhulp: Behandeling met Verblijf, Wonen, Dagbehandeling- en dagbesteding, Ambulant, Jeugdhulp op school, Veiligheid en Crisis. • Hulp in het gedwongen kader:Jeugdzorgplus, crisisdienst Jeugd, Jeugdbescherming en Jeugdreclassering. De TWO voert de inkoop van Hulp in het gedwongen kader uit voor de hele regio Holland Rijnland. Gespecialiseerde jeugdhulp wordt door TWO voor de Leidse Regio, Duin- en Bollenstreek en Nieuwkoop uitgevoerd. Gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem kopen hun toegang en gespecialiseerde jeugdhulp sinds 2017 in bij ‘GO voor Jeugd’. Vanaf 2023 sluit de gemeente Nieuwkoop hierbij aan.

De gemeenten van de regio Holland Rijnland hebben de wens om de uitvoeringsorganisatie van jeugdhulp door te ontwikkelen om beter invulling aan de transformatie te geven. Vanwege ontwikkelingen in wet- en regelgeving is regionale samenwerking vereist voor een deel van de taken. De gemeenten willen daarmee voldoen aan het wetsvoorstel ‘Wet Verbetering

beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’1. De wet verplicht gemeenten regionaal samen te werken in de vorm van een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De wet bouwt voort op de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) op grond waarvan gemeenten aangeven hoe ze regionaal en bovenregionaal samenwerken bij de inkoop van jeugdhulp. Knelpunten in huidige governance De werking van de huidige governance structuur kent verschillende knelpunten, die leiden tot een suboptimale sturing op de uitvoering: • Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn onvoldoende helder hetgeen ertoe leidt dat de rolinvulling en rolverdeling niet altijd duidelijk is. • Toenemende behoefte van bestuurders en raden aan monitoring en sturing vraagt meer van TWO dan wat nu geleverd wordt en geleverd kan worden. • Bedrijfsvoering TWO vraagt versterking vanwege complexiteit uitvoering Jeugdhulp en toenemend financieel belang voor gemeentebegrotingen. Uitgebracht advies Op basis van documentstudie en interviews met bestuurders en ambtenaren, adviseert KokxDeVoogd de nieuwe governance jeugdhulp vorm te geven in een nieuwe gemeenschappelijke regeling voor jeugd als een Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO) in het kader van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Dit betreft een uitvoeringsvariant die past bij het beoogde uitvoerende karakter van de serviceorganisatie.

Gemeente voldoen met de oprichting van een gemeenschappelijke regeling aan de eisen van het wetsvoorstel en de NvO. Geadviseerd wordt dat de leden van het PHO Jeugd het bestuur van de GR vormen. Een belangrijke randvoorwaarde voor de werking van de nieuwe governance is duidelijkheid in aansturing, taken, rollen en verantwoordelijkheden. Alleen dan kan de samenwerking optimaal functioneren. Financiële consequenties De nieuwe governance vraagt om investeringen en verschuiving van taken en middelen naar gemeenten. Het volledige takenpakket van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) wordt overgedragen aan de op te richten Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) en krijgt daarmee een structureel karakter. De jeugdhulp gerelateerde taken van de Strategische Eenheid van GR Holland Rijnland worden overgedragen aan de gemeenten. Als gevolg van de wijzigingen in de governance is er ook sprake van financiële verschuivingen tussen de gemeenten, GR Holland Rijnland (inclusief TWO), Servicepunt71 en de SOJ. Naast de verschuiving van middelen is voor de financiële dekking van de nieuwe governance een structurele investering nodig van ongeveer € 500.000,- (aandeel Oegstgeest is ongeveer € 30.000,-) voor het versterken van de bedrijfsvoering en monitoringstaken. Bij de besluitvorming zijn de definitieve financiën bekend. Deze kosten worden als onderdeel van de reguliere P&C cyclus aangemeld.

Proces besluitvorming en rol raden De richting uit het advies zoals hierboven omschreven is besproken in het PHO Jeugd van 7 juli jl. en met een positief advies voorgelegd aan de colleges van de gemeenten in Holland Rijnland. Afgesproken is dat de colleges direct na het zomerreces een besluit nemen over de definitieve tekst van de GR, het samenwerkingshandvest en de financiële consequenties. Vervolgens wordt aan u als raad toestemming gevraagd voor deze samenwerking in de vorm van een Bedrijfsvoeringsorganisatie. Voor een soepele overgang per 1 januari 2022 is het wenselijk dat uiterlijk in oktober 2021 de toestemming door de gemeenteraden wordt gegeven. De toestemming door de raden kan onthouden worden wegens strijd met het recht of het algemeen belang (Wgr art. 1 lid 2). Wij vertrouwen erop u voldoende te hebben geïnformeerd.

1

https://www.internetconsultatie.nl/zorgvoorjeugdigen 2

bijlage(n)

nvt

Burgemeester en wethouders van Oegstgeest

de secretaris Jeffrey Versluis

b.a.

de burgemeester Emile Jaensch

3