D11 Bijlage bij Raadsinformatiebrief - week 36

Contactpersoon:

Gemeenteraad Katwijk Postbus 589 2220 AN Katwijk

Saskia Haasnoot-Sieders Afdeling:

Beleid Fysieke Leefomgeving Te bereiken op:

071- 406 5292 s.haasnoot@katwijk.nl Ons kenmerk:

Z36672D36673 Bijlage(n): Verzenddatum: 13-7-2021 Uw kenmerk: Onderwerp: Informatiebrief 2 Geothermie en warmtetransitie

Katwijk, 13 juli 2021 Geachte leden van de raad, De warmtetransitie; een complexe opgave In 2050 moet heel Nederland vrijwel CO₂-neutraal zijn. Dat betekent onder andere dat aardgas in 2050 vervangen moet zijn door hernieuwbare warmtebronnen. De daarvoor benodigde warmtetransitie brengt enorme uitdagingen met zich mee. De opgave is complex en er zijn grote belangen mee gemoeid. Op gebied van wetgeving en financiering is nog veel onduidelijk. Tegelijkertijd hebben gemeenten een regierol te vervullen in de warmtetransitie. In de concept Warmtevisie Katwijk wordt duidelijk welke wijken in onze gemeente wanneer van het aardgas afgaan, welke alternatieve bronnen voor aardgas kansrijk zijn, welke infrastructuur voor het gasnet in de plaats zou kunnen komen en hoe mensen zich daarop voor kunnen bereiden. Op basis van verschillende onderzoeken lijken collectieve warmtesystemen (ofwel warmtenetten), voor een groot deel van de regio Holland Rijnland en ook voor de bebouwde kom van onze gemeente een geschikt alternatief voor het huidige gasnetwerk. In de concept Warmtevisie Katwijk wordt duidelijker voor welke buurten en wijken in onze gemeente een warmtenet kansrijk is. In plaats van met aardgas, kunnen woningen en andere gebouwen met behulp van een warmtenet verwarmd worden met warm water.

Om van een duurzame oplossing te kunnen spreken, zal dit water verwarmd moeten worden met behulp van duurzame bronnen zoals restwarmte, aardwarmte, zonthermie of aquathermie. Met name restwarmte en aardwarmte zullen (boven)regionaal gevonden moeten worden. In samenwerking met andere gemeenten in de regio onderzoeken wij de mogelijkheden van deze bronnen en de daarvoor benodigde infrastructuur. In juli 2020 hebben wij u middels een brief geïnformeerd over het initiatief Geothermie in de Duin- en Bollenstreek. Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken rondom het initiatief Geothermie, de samenwerking binnen de gemeenten en de lopende onderzoeken. gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl

*36673*

2/5

Ons kenmerk: Z36672D36673

Samenwerken in de warmtetransitie RES regio Holland Rijnland Als onderdeel van de Regionale Energiestrategie 2.0 (RES) stellen we met de gemeenten, de provincie Zuid-Holland, het waterschap en de netbeheerder voor 2022 een Regionale Warmtestrategie voor de regio Holland Rijnland op. We maken in dat verband ook (proces)afspraken over eventueel benodigde verdeling van regionale warmtebronnen. Leidse regio en Katwijk Katwijk en de vijf gemeenten in de Leidse regio (Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Zoeterwoude en Voorschoten) hebben in mei besloten samen te werken binnen de warmtetransitie in de Leidse regio. Dit om te komen tot een open regionaal energiesysteem, waarbij de publieke waarden worden geborgd. Insteek is dat er meerdere bronnen op het systeem worden aangesloten. Zowel lokale bronnen en initiatieven als ook bovenregionale bronnen zoals aardwarmte uit de Duin- en Bollenstreek en restwarmte uit de Rotterdamse haven. Restwarmte uit de Rotterdamse haven heeft potentie voor de regio, waarvan de haalbaarheid wordt onderzocht binnen het project WarmtelinQ+. Duin- en Bollenstreek De gemeenten in de Duin- en Bollenstreek (Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen) vinden het belangrijk dat de streek gebruik kan maken van duurzame, betrouwbare en betaalbare warmte. Om dat voor elkaar te krijgen, willen zij intensiever samen optrekken in de warmtetransitie.

Zij willen gezamenlijk vooruitkijken en zelf de koers van de warmtetransitie in de streek bepalen. De gemeenten willen daarbij dubbel werk voorkomen en gebruik maken van werk dat al verzet wordt/is door anderen. Mede daarom willen zij verkennen met welke partijen samen te werken en bij welke lopende onderzoeken aan te haken.

Ons kenmerk:

3/5

Z36672D36673

De gemeenten in de Duin- en Bollenstreek willen daarom een procesregisseur warmtetransitie benoemen. Die persoon krijgt de opdracht gedurende de periode vanaf 1 juli 2021 tot waarschijnlijk eind 2022, maar zeker tot eind 2021, om samen met de gemeenten uit te werken:      

Rolneming gemeenten in warmtetransitie (in het bijzonder rond de aanleg van transportnetten in de sub regio en de gemeenten) Versterking bestuurlijk draagvlak binnen de deelnemende gemeenten (Hillegom, Lisse, Teylingen, Katwijk en Noordwijk) Versterking samenwerking tussen de gemeenten onderling op het gebied van de warmtetransitie Verkenning van mogelijke samenwerking met andere gemeenten en partijen in de regio Vormgeving samenwerking tussen gemeenten en marktpartijen Komen tot een mogelijke ontwikkelstrategie voor warmtenetten in de Duin- en Bollenstreek.

De procesregisseur ondersteunt de wethouders, stuurt de ambtelijke werkgroep aan en stemt af met soortgelijke ontwikkelingen in Leidse sub regio en naburige regio’s (m.n. Noord-Holland-Zuid) en Holland Rijnland. Voor de periode tot aan 2022 kan gebruik worden gemaakt van een financiële bijdrage van Holland Rijnland. Daarna moeten de gemeenten zelf voor financiering zorgen. De gemeenten gaan er daarbij van uit dat het nieuwe kabinet vanaf 2022 de benodigde middelen beschikbaar stelt. Indien nodig zullen wij u hiervoor middels een raadsbesluit benaderen, of per informatiebrief op de hoogte stellen. Katwijk binnen de regio Katwijk is betrokken bij zowel de ontwikkelingen in de Leidse regio als in de Duin- en Bollenstreek. Hierdoor kunnen we dubbel werk voorkomen en gebruik maken van de ervaringen uit beide regio's. In beide verkenningen is de andere regio een belangrijke stakeholder, waarbij het streven is beide trajecten in de toekomst op elkaar aan te laten sluiten. Aardwarmte/Geothermie Voor de vijf gemeenten in de Duin- en Bollenstreek lijkt de potentie van aardwarmte groot. Vijf verschillende bedrijven hebben bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) zes opsporingsvergunningen aangevraagd om de haalbaarheid van ontwikkeling van aardwarmte in de regio Holland Rijnland te onderzoeken. De aanvragen zijn deels overlappend.

De eerste vijf aanvragen bevinden zich binnen Katwijks grondgebied. Een bedrijf mag geen bodemonderzoek verrichten zonder een opsporingsvergunning. De minister van EZK verleent een opsporingsvergunning op grond van de Mijnbouwwet. De provincie Zuid-Holland heeft de minister geadviseerd over de in Holland Rijnland aangevraagd opsporingsvergunningen. De provincie heeft daar de betreffende gemeente(n) en het waterschap bij betrokken. Een opsporingsvergunning zorgt ervoor dat er maar één partij tegelijk actief mag zijn in het betreffende gebied. Aanvraag 1 Rijnland 2 Leiden 2 3 Leiden3 4 Oude Rijn 5 Katwijk 6 Zoeterwoude

Aanvrager Shell/D4 Eavor Wayland Yeager Hybrid Energy Solutions Hybrid Energy Solutions

Ons kenmerk:

4/5

Z36672D36673

Naast een gezamenlijke zienswijze vanuit Holland Rijnland hebben de gemeenten uit de Duin- en Bollenstreek een gezamenlijke zienswijzen (1742234 en 1847874) ingediend bij de provincie ZuidHolland op de conceptadviezen op de aangevraagde opsporingsvergunningen. Begin juni heeft de laatste adviseur in deze procedure, de Mijnraad, advies afgegeven op al deze aanvragen. EZK werkt nu toe richting besluitvorming. Wij hopen dit najaar te horen welk bedrijf/welke bedrijven een opsporingsvergunning krijgen. Wanneer een bedrijf met een opsporingsvergunning na nader geologisch onderzoek voldoende vertrouwen heeft gekregen om een rendabele geothermiebron te ontwikkelen, moet het eerst nog een tijdelijke Winningsvergunning bij het ministerie van EZK aanvragen (en toegewezen krijgen) voordat het een proefboring kan doen. Voor het plaatsen van de boorinstallatie ten behoeve van de proefboring is ook nog een omgevingsvergunning nodig. Pas daarna kan een (definitieve) winningsvergunning aangevraagd worden en de exploitatie starten. Initiatief Firan In een eerdere informatiebrief van 14 juli lieten wij u weten dat de gemeenten in de Duin- en Bollenstreek en Firan voornemens waren om gezamenlijk een verkenning voor het ontwikkelen van een open en publiek warmtenet te verrichten. Die verkenning zou gebaseerd zijn op de door Shell aangevraagde opsporingsvergunning.

Het voornemen was hiertoe een intentieovereenkomst af te sluiten. Het Expertise Centrum Warmte van de Rijksoverheid (ECW) en het Expertisecentrum Aanbesteden van het ministerie van EZK (PIANOo) gaven aan dat de verkenning aan de volgende voorwaarden moet voldoen:    

De verkenning moet beperkt worden tot een warmtetransportnet. Een verkenning voor een distributienet is volgens de Warmtewet aan de gemeenten. Shell en Firan moeten de onderling gemaakte afspraken delen met de betrokken gemeenten. Die afspraken moeten ook voor anderen openbaar gemaakt worden. Alle informatie die in de verkenning gedeeld wordt én de resultaten van de verkenning, moeten in een latere aanbesteding gebruikt kunnen worden. De (project)organisatie van het vervolg van de verkenning mag geen onderwerp van gesprek zijn. Er mag niet voorgesorteerd worden op realisatie door of met Firan.

Mede op basis van deze informatie hebben de wethouders duurzaamheid van de gemeenten in de Duin- en Bollenstreek besloten om géén intentieovereenkomst met Firan af te sluiten. De gemeenten verlenen wel medewerking aan een verkenning door Firan. Daarbij nemen zij bovenstaande voorwaarden in acht. Mocht het tot de aanleg van een warmtenet komen, dan richten de gemeenten te zijner tijd een zorgvuldige en transparante selectieprocedure in, om een partij of (combinatie van) partijen te vinden die zorgdraagt/-dragen voor het benodigde warmtenetwerk en de warmtelevering. Hoe verder Zoals eerder aangegeven hebben gemeenten een regierol te vervullen in de warmtetransitie. Die transitie vindt niet van vandaag op morgen plaats. Het is eerder een expeditie, waarin nog veel te ontdekken en ontwikkelen is. Dat gebeurt ook. De alternatieven voor aardgas worden onderzocht; zowel landelijk, als regionaal en lokaal. Zowel door publieke partijen, als door private en particuliere partijen (zoals energiecoöperaties en andere burgerinitiatieven). Er is een nieuwe warmtewet – de Wet collectieve warmtevoorziening (Warmtewet 2) – in de maak. En er wordt nagedacht over financiering van de warmtetransitie. Zo heeft de Raad voor Openbaar Bestuur het toekomstige kabinet geadviseerd om gemeenten de komende drie jaar financiële middelen te geven om de extra taken uit het Klimaatakkoord uit te kunnen voeren.

Ons kenmerk:

5/5

Z36672D36673

Er zullen zich komende jaren nog veel beslis- en stuurmomenten voordoen. Wij houden u op de hoogte en blijven u bij de warmtetransitie betrekken.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Katwijk, de loco-secretaris de burgemeester

mr. E.J. van Maarseveen

Gemeenten RES-regio Holland Rijnland

ir. C.L. Visser