D11 Bijlage 4 bij Raadsinformatiebrief 2021 - week 34 - 49 Bijlage 3. Jaarverslag JBT 2020

Jaarverslag Jeugdbeschermingstafel 2020 1. Alphen aan den Rijn 2. Hillegom 3. Kaag en Braassem 4. Katwijk 5. Leiden 6. Leiderdorp 7. Lisse 8. Nieuwkoop 9. Noordwijk 10. Oegstgeest 11. Teylingen 12. Zoeterwoude

Jerre Uphoff Samantha Camphens Nancy Cooman

Jaarverslag 2020 Jeugdbeschermingstafel Holland Rijnland De Jeugdbeschermingstafel (JBT) is de wijze waarop zaken worden toe geleid naar de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), vanaf 1 januari 2015. Het overleg aan de JBT is bedoeld om ouders en minderjarigen toe te leiden naar de meest passende vorm van hulp, hen weer in hun kracht te zetten en om te zware vormen van hulp te voorkomen (conform de Jeugdwet). Tijdens het overleg wordt bekeken of er nog mogelijkheden zijn in het vrijwillig kader of dat een onderzoek door de RvdK onvermijdelijk is. Daarnaast biedt de JBT de mogelijkheid om te bezien of continuering van hulpverlening op het snijvlak tussen vrijwillig en gedwongen nog op elkaar aansluit en wat dit concreet betekent voor de veiligheid van de betrokken minderjarigen. Tevens worden aan de JBT knelpunten in de keten gesignaleerd ter bevordering van de samenwerking, in het kader van borging van de veiligheid van de minderjarigen.

In 2018 is er voor het laatst een jaarverslag geschreven. Het jaar 2019 was een roerig jaar bij de Jeugdbeschermingstafel. Eén van de vaste voorzitter vond een andere baan en wederom waren er verschillende wijzigingen met betrekking tot secretariële ondersteuning. Gedurende een aantal maanden was er geen of minimale secretariële ondersteuning waardoor de administratieve taken door de voorzitters moesten worden opgepakt en zij dit naast de eigen taken moesten vormgeven. Gezien bovenstaande is besloten om de cijfers uit 2019 op te nemen in het verslag en de focus vooral te leggen op het jaar 2020, wat de trends betreft.

2

Totaal aantal behandelde zaken JBT 2019 weergegeven aan de hand van oorsprong melder Evaluaties (21) Overige (3) JB Rotterdam Rijnmond (2) WSSjbjr (9) LdH (1) Nidos (1) JBW (16) GO (25) VT (35) JGT (68) CIT (26) RvdK (3) 0

10

20

30

40

50

60

70

80

Melders aan de JBT 2019

Totaal aantal behandelde zaken zaken JBT 2020 weergegeven aan de hand van oorsprong melder Evaluaties (24) Overige (3) WSSjbjr (5) LdH (4) Nidos (2) JBW (21) GO (23) VT (54) JGT (75) CIT (21) RvdK (5) 0

10

20

30

40

50

60

70

80

Melders aan de JBT 2020 •

Zie bijlage 1 voor: ‘lijst met afkortingen’

3

In 2019 zijn er in totaal 206 zaken aan de JBT behandeld. Van deze 196 zaken zijn er 168 reguliere VTO’s en 17 VTO’s in het kader van een gezagsbeëindigende maatregel. In totaal zijn er 21 zaken behandeld waarbij er sprake was van een uitgesteld raadsonderzoek. In 10 zaken is er besloten tot een uitgesteld raadsonderzoek en heeft de evaluatie daarvan nog in hetzelfde jaar plaatsgevonden. Verder zijn er 11 evaluaties behandeld waarvan de eerste JBT heeft plaatsgevonden in 2018. In 2020 zijn er 235 zaken behandeld aan de JBT. Hiervan waren er 176 reguliere VTO’s en 21 VTO’s waarvoor een verzoek tot een gezagsbeëindigende maatregel zijn ingediend. Hierbij opgeteld zijn 12 zaken die ingediend zijn in 2019 en uiteindelijk besproken zijn in 2020. Los van de VTO’s (regulier en gezagsbeëindiging) worden aan de JBT ook de uitgestelde raadsonderzoeken geëvalueerd. De overige 43 zaken hebben betrekking op uitgestelde raadsonderzoeken waar een evaluatie aan gekoppeld is, waarvan er 25 zijn besproken in 2020. •

•

Vanwege de overlapping 2019/2020 en 2020/2021 is hieronder verder uitgeschreven hoe deze cijfers geïnterpreteerd moeten worden. Aan het einde van het jaar 2019 waren er 6 raadsonderzoeken uitgesteld, die in 2020 zijn geëvalueerd. Van deze 6 uitgestelde raadsonderzoeken zijn er 5 afgeschaald naar vrijwillige hulpverlening en is er 1 zaak doorgezet naar de RvdK voor onderzoek. In 2020 zijn er tevens 37 VTO’s besproken aan de JBT waarbij tot een uitgesteld raadsonderzoek is besloten. Van deze 37 VTO’s zijn er reeds 19 geëvalueerd in 2020, waarvan 11 zaken zijn afgeschaald naar de vrijwillige hulpverlening en 8 alsnog door de RvdK in onderzoek zijn genomen. De overige 18 zaken die reeds besproken zijn (en niet in onderzoek zijn genomen) in 2020 worden in 2021 geëvalueerd.

Aantal besproken kinderen

In 2019

In 2020

Aantal kinderen >12 jaar

189 kinderen*

236 kinderen*

Aantal kinderen <12 jaar

62 kinderen*

108 kinderen*

Totaal

251 kinderen*

344 kinderen*

* exclusief evaluaties Aantal behandelde VTO’s per gemeente in 2019 44 11

Aantal behandelde VTO’s per gemeente in 2020 45 4

Kaag en Braassem

6

11

Katwijk Leiden Leiderdorp

21 65 5

33 64 7

Lisse

14

11

Nieuwkoop Noordwijk Oegstgeest Teylingen Zoeterwoude Overige Totaal

8 10 5 10 2 5 206

11 13 9 19 2 6 235

Alphen a/d Rijn Hillegom

4

Meldingen per gemeente Gezinnen kunnen worden gemeld bij de JBT op basis van het woonplaatsbeginsel. Het overgrote deel (41 gezinnen) van de meldingen die zijn gedaan door het JGT in 2019 waren gezinnen die woonachtig zijn in de gemeenten Leiden en Alphen aan den Rijn. In 2020 kwamen deze gezinnen uit de gemeenten Katwijk en Leiden.

VERSCHILLENDE SOORTEN ZAKEN 2019 VTO (168)

VTH (4)

Evaluatie (21)

GBM (17)

7%

VB (86)

6%

29%

57%

1%

VERSCHILLENDE SOORTEN ZAKEN 2020 VTO (188) VB (68) GBM (21)

VTH (4) Evaluatie (24)

7% 8%

22% 62% 1%

5

Meldingen

Uitkomsten JBT 2019 Direct doorgezet naar RvdK (13) VTH geen preventieve JB (0) VTH preventieve JB (0) Raadsonderzoek zonder preventieve hv (44) Raadsonderzoek met preventieve hv (84) Uitgesteld raadsonderzoek zonder preventieve JB (8) Uitgesteld raadsonderzoek met preventieve jb (40) Terug naar vrijwillig (1) 0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

Aantal zaken

Uitkomsten JBT 2020 Direct doorgezet naar RvdK (16) VTH geen preventieve JB (2) VTH preventieve JB (2) Raadsonderzoek zonder preventieve hv (45) Raadsonderzoek met preventieve hv (96) Uitgesteld raadsonderzoek zonder preventieve JB (8) Uitgesteld raadsonderzoek met preventieve jb (26) Terug naar vrijwillig (3) 0

20

40

60

80

100

120

Aantal zaken

Toelichting bij cijfers 2020

6

• • ▪ • • • •

•

•

•

• • ▪

Er is 6 keer een VTO (verzoek tot onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) ingediend voor een ongeboren baby. 4 maal is er besloten om geen onderzoek te laten plaatsvinden door de RvdK na een regulier VTO. Deze gegevens staan dus los van de uitkomsten na een uitgesteld raadsonderzoek (waarna eventueel wordt afgeschaald naar vrijwillige hulpverlening). Er was 2 keer sprake van een ouder die in het kader van de Wet Zorg en Dwang gedwongen was opgenomen. 35 minderjarigen zijn gesproken aan de JBT. 13 keer werd er met ondersteuning van een tolk gesproken met de gezinnen. In 9 zaken heeft de JBT van Holland Rijnland geschakeld met een andere regio, omdat gezinnen die woonachtig waren in andere regio’s naar onze regio verhuisd zijn en andersom. Een enkele keer werd het woonplaatsbeginsel niet correct gevolgd en was de samenwerking met een andere regio daar direct een gevolg van. Opvallend hierbij is de inrichting van andere beschermtafels en afspraken in de andere regio’s waardoor een overdracht soms amper te realiseren viel en het over veel schijven ging alvorens de gemeente vorm kon geven aan de continuering van zorg na deze overdracht. In 4 zaken is er in het afgelopen jaar sprake geweest van onvrede rondom de procesgang van de JBT. In 1 zaak heeft het bijna geleid tot een formele klacht, waarvan de ouder op het laatst vanaf geweken heeft.

In de andere zaken zijn de voorzitters veel in contact gebleven met de samenwerkingspartners en met de gezinnen, om uitleg te geven over de procesgang. In 23 zaken was er sprake van een spoedeisend karakter, danwel met voorrang waarbij verschillende factoren meegewogen zijn; Minderjarige reeds uit huis met instemming van gezaghebbende ouder die instemming intrekt. Vanwege corona en sluiting van de scholen, in combinatie met vermijdende houding gezinnen en/ of te lange wachttijd voor gesprek aan de JBT kan er onvoldoende zicht worden gehouden in gezinnen waardoor er besloten wordt dat in combinatie met de gemelde zorgen, de zaak rechtstreeks wordt doorgezet naar de RvdK. De voorzitters, RvdK en melders beoordelen de acute veiligheid en maken hierop een plan om zorgcontinuering te waarborgen en een inschatting te maken van de veiligheid van de kinderen. Waar mogelijk wordt ook al een gecertificeerde instelling (GI) betrokken. Bij een aantal zaken is ter tafel besloten dat er sprake was van spoed en heeft de RvdK besloten dat direct ingrijpen noodzakelijk was en is er een spoedmaatregel verzocht bij de kinderrechter. In 4 zaken zijn ouders na indienen van het VTO gevlucht/ vertrokken zonder opgaaf van het nieuwe adres.

Samen met de melders en indien het een vlucht naar het buitenland betrof is er samen met de RvdK en de Centrale Autoriteiten bekeken welke stappen er gezet konden worden om eventuele betrokkenheid van jeugdzorginstanties in het land waar ouders met kinderen naar gevlucht/ vetrokken zijn te informeren over de gemelde zorgen. Er zijn 3 VTH’s (verzoek tot op hulpverlening) ingediend door de RvdK. Door de afgelopen jaren heen wordt er ieder jaar een afname gezien van het aantal VTH meldingen. Opvallend was het aantal 17/17+ jarigen voor wie er een VTO werd ingediend. Er zijn 8 zaken met 17 jarigen, waarvan er bij 1 RBL betrokken is. Vanuit de GI en de RvdK worden er altijd veel kritische vragen gesteld over dit soort zaken, zeker wanneer het ook zaken betreft waarbij schoolverzuim de belangrijkste ontwikkelingsbedreiging vormt.

7

Hieronder volgt een weergave van de meest opvallende trends in 2020. Coronacrisis Op 11 maart 2020 was de pandemie een feit. De eerste maatregelen die vanuit de overheid werden opgelegd gingen eind maart 2020 van kracht en hadden direct gevolgen voor de wijze waarop zaken aan de JBT behandeld werden. Tijdens de eerste lockdown werd de JBT ermee geconfronteerd dat bijna alle ketenpartners (waaronder de RvdK, onze vaste partner) vanuit de eigen organisatie de opdracht hadden gekregen om zich te conformeren aan de richtlijnen van het RIVM. Concreet hield dat in dat de fysieke overleggen aan de JBT, tot nader order, stil kwamen te liggen en er bij de JBT naarstig gezocht werd naar andere oplossingen om de gesprekken toch door te laten gaan. Verschillende communicatiemiddelen zoals Skype, Skype voor Business, Microsoft teams, Whatsapp (beeldbellen) en het reguliere telefonische contact zijn de revue gepasseerd en hebben deel uitgemaakt van de werkzaamheden bij de JBT om toch zicht te krijgen op de veiligheid van de gemelde minderjarigen. In de praktijk was het een moeizaam proces waarbij er bij elke keuze een nieuwe drempel werd opgeworpen door een betrokken instantie of door ouders. Per casus bleef het een zoektocht en werd er meer dan ooit tevoren maatwerk geleverd.

Complicerende factoren hadden vaak betrekking op de beperkte mogelijkheden van alle betrokkenen, zowel de gezinnen als professionals. Ouders waren tijdens de eerste lockdown nog niet gewend om te communiceren via Microsoft Teams en gaven vaak de voorkeur aan Whatsapp beeldbellen. In eerste instantie was er slechts een mogelijkheid om met 4 personen tegelijkertijd in te bellen waardoor de overleggen werden opgeknipt in meerdere sessies, om uiteindelijk te komen tot een goede oordeelsvorming met daaraan hangend besluit. Vervolgens werden er privacy issues opgeworpen en werden er kritische vragen gesteld door een aantal samenwerkingspartners die aangaven dat hun functionaris gegevensbescherming, de keuze voor Whatsapp beeldbellen discutabel vond en aan de JBT werd verzocht een verklaring voor deze keuze af te leggen. Vanuit de JBT kon hier enkel op geantwoord worden dat dit in veel gevallen de enige manier was om met gezinnen in contact te komen en enigszins zicht te krijgen op de veiligheid. Nadat de samenwerkingspartners (het JGT en GO! voor Jeugd) een standpunt hadden ingenomen dat Whatsapp beeldbellen niet werd toegestaan vanuit de eigen organisatie kwam deze optie te vervallen (voor Go en het JGT) en werd er verder verkend of Skype de manier kon zijn om via beeldbellen met cliënten in contact te komen.

Opnieuw werd door ouders de optie voor Whatsapp beeldbellen boven al het andere verkozen. Intussen was de pandemie in volle gang en boden scholen online lessen aan, veelal via Teams of Zoom. Dat laatste werd ook privacygevoelig en onveilig verklaard door de aandachtsfunctionarissen gegevensbescherming. Intussen was Microsoft Teams in opkomst en werd dat door ouders en veel jongeren steeds meer als gebruiksvriendelijk ervaren, waardoor er weer meer mogelijk was via Microsoft Teams. De kernfunctionarissen van de RvdK, die samen met de voorzitters vorm geven aan de JBT kon lange tijd wegens een systeembeveiliging niet deelnemen aan de vergaderingen via Microsoft Teams. Na lang puzzelen is dat probleem verholpen en is Microsoft Teams nu de eerste uitvalsbasis als er geen fysieke overleggen mogelijk zijn. In het kader van transparantie dient vermeld te worden dat er bij uitzondering no weleens gebruik gemaakt wordt van Whatsapp beeldbellen als ouders niet over andere mogelijkheden beschikken om met ons in contact te komen en ouders er zelf op staan op deze wijze te communiceren. Er is op enig moment de indruk gewekt bij de samenwerkingspartners dat zaken aan de JBT niet meer besproken werden (vanwege corona).

Er werd gevreesd voor langere doorlooptijden en extra druk op de medewerkers die gedurende die langere looptijd extra belast zouden worden doordat zij zelf langer zicht moesten houden op de gezinnen. Ondanks de constant hoge instroom aan VTO’s en consultvragen tijdens de lockdown en het feit dat gesprekken niet fysiek plaats konden vinden tussen maart 2020 en juni 2020 is de JBT altijd in bedrijf geweest en werden gesprekken op een aangepaste manier gevoerd. Voor de tweede lockdown is vastgesteld dat de vaste medewerkers van de JBT en de vaste deelnemers van de RvdK verbonden aan de JBT een vitaal beroep uitoefenen en vinden overleggen aan de JBT bij voorkeur fysiek plaats. Vanaf juni 2020 vinden de gesprekken fysiek plaats aan de JBT tenzij een van de deelnemers aangeeft medische klachten te hebben of persoonlijke bezwaren te ervaren waardoor fysieke deelname niet wenselijk is.

8

Middels duidelijke aanwijzingen in de uitnodigingbrieven aan ouders en samenwerkingspartners wordt gemeld hoe de veiligheid zoveel mogelijk gewaarborgd wordt tijdens de gesprekken en wordt een weigering voor fysieke deelname aan het overleg altijd gerespecteerd (zie bijlage 2). Het pand aan het Stationplein 107 biedt de mogelijkheid om op verantwoorde wijze fysiek te overleggen. Indien er veel deelnemers aanwezig zijn bij de overleggen kan er uitgeweken worden naar een grotere vergaderzaal. Hierover zijn afspraken gemaakt met de beheerders van het pand.

Wachtlijsten Zowel in 2018, 2019 als 2020 is gezien dat het thema met betrekking tot de wachtlijsten bij de GI’s, RvdK en verschillende zorgaanbieders centraal stond. De wachtlijsten hebben, zoals te verwachten, direct effect op de afspraken die gemaakt worden bij de JBT. De gemeente heeft aan het overleg ook de taak, om zorgcontinuering te waarborgen. Zoals ook gemeld in het jaarverslag van 2018 geven de GI’s begrijpelijkerwijs, prioriteit aan de kinderbeschermingsmaatregelen die door de kinderrechter zijn opgelegd. Conform de standaardafspraken nemen de GI’s standaard deel aan de JBT overleggen. Verder wordt er aan het overleg met alle betrokkenen bepaald of en welke meerwaarde betrokkenheid van een GI op dat moment kan hebben of dat de regie voor de actuele hulpverlening of in te zetten hulpverlening bij een andere partij moet worden belegd. Per casus vergt dit maatwerk. Zowel Jeugdbescherming West (JBW) als de William Schrikker Stichting (WSS) kamp(t)en met een wachtlijst. Onder druk van het coronavirus en de hoge instroom tijdens tussen maart 2020 en januari 2021 kwam er nog meer druk op de reeds bestaande wachtlijsten van de RvdK, GI’s en zorgaanbieders. JBW heeft gezocht naar een passende oplossing in de vorm van een team van wachtlijstbeheerders die een eerste analyse maken bij ontvangst van de zaken.

Vervolgens wordt er bekeken welke zaken prioriteit hebben en welke hulpverlening actief is zodat daar afspraken mee gemaakt kunnen worden om de situatie te monitoren. Heldere afspraken en duidelijke lijnen waarin een ieders taak goed wordt uitgezet zijn hier voortdurend onderwerp van gesprek. Indien nodig kunnen de wachtlijstbeheerders in gesprek met ouders en het betrokken netwerk om zaken vlot te trekken. Er is al geruime tijd een wachtlijst bij de RvdK. Gemiddeld duurt het 3 tot 4 maanden voordat de RvdK van start kan gaan met het onderzoek. Dit betekent concreet dat er tijdens de agendering waar de RvdK en voorzitter verantwoordelijk voor zijn ook goed beoordeeld wordt welke zaken prioriteit waarbij zaken met zorgen over de acute veiligheid ten allen tijden voorrang krijgen. Tijdens de overleggen aan de JBT wordt er altijd besproken op welke momenten vrijwillige hulpverlening, in afwachting van de start van het raadsonderzoek, contact op kan nemen met de RvdK om nieuwe ontwikkelingen te bespreken en het onderzoek eventueel sneller plaats te laten vinden. De WSS kampte met capaciteitsproblemen vanaf juni 2020. De WSS dacht aanvankelijk dat dit probleem van korte duur zou zijn, maar er bleek al snel sprake van een structureel probleem.

In december 2020 deelde de WSS mee weer deel te kunnen nemen aan de JBT overleggen en daarna ook beschikbaar te zijn voor inzet in het kader van preventieve JB. Tussen juni 2020 en januari 2021 is de WSS niet aan tafel verschenen als vaste deelnemers. Als gevolg van de afwezigheid van de WSS in deze periode hebben de voorzitters voor, tijdens en na de overleggen erop toegezien dat er voldoende zicht kon zijn op de minderjarigen en zijn ouders meegenomen in de ingewikkeldheid van de wachtlijsten en wat dit zou betekenen voor het proces van hun kinderen. Meer dan in voorgaande jaren moest er in casuïstiek die door het Jeugd- en gezinsteam, GO! voor Jeugd, Crisis Interventie Team en Veilig Thuis werd gemeld aan de JBT worden verzocht om betrokken te blijven doordat de WSS geen capaciteit had om aan te sluiten bij de overleggen en geen inzet kon plegen in het kader van intensieve, niet vrijblijvende hulp, ook wel preventieve JB genaamd. In 2018 werd gezien dat de wachtlijst van de RvdK als gevolg had dat het JGT en VT vaker een beroep deden op de GI’s voor de inzet van preventieve JB tijdens het overleg. Bij de GI’s liepen de wachttijden ook op, waardoor de veiligheidsafspraken en afspraken n.a.v. continuering van zorg, extra aandacht behoefden aan de JBT.

Vanuit de JBT werd er als gevolg van deze wachtlijst een extra beroep gedaan op de ketenpartners die een VTO hadden ingediend (in geval het dat het JGT de zaak meldde), aan de overleggen om langer betrokken te blijven als regiehouder. In gevallen waarin er vanwege de vertrouwensbreuk in de relatie als gevolg van de melding geen samenwerking meer tussen de melder en ouders kon zijn moest er per casus gezocht worden naar een passende oplossing. Dit vormt nog steeds een uitdaging die niet altijd naar ieders tevredenheid kan worden ingevuld. Wat

9

echter merkbaar is aan de JBT is dat het JGT en GO! voor Jeugd vaker dan voorgaande jaren zelf regie houden tijdens raadsonderzoeken en in sommige gevallen ook aanblijven als regiehouder tijdens uitgestelde raadsonderzoeken. Wel moet hierbij vermeld worden dat deze regierol alleen wordt uitgezet bij het JGT en GO! als de jeugdzorgwerker voldoende hierop is toegerust en zelf voldoende vertrouwen heeft om vorm te kunnen geven aan deze rol. Bij twijfel wordt er gezocht naar een alternatief. De wachtlijsten bij zorgaanbieders zijn nog steeds aan de orde van de dag. Waar in 2018 veel noodgrepen werden uitgevoerd door het JGT om overbruggingszorg te leveren totdat de specialistische zorg van start kan gaan neemt het JGT vaker een standpunt in over de inhoudelijke taak die bij hen ligt bijvoorbeeld ondersteuning bij geleide omgang in complexe scheidingen, waarbij een kind een van de ouders mag zien onder toezicht van een derde. Bij de JBT wordt gezien dat de vraag waar het JGT van is vaker onderwerp van gesprek is. Hoewel hier nog geen duidelijkheid over is ontstaan is het een zinvolle discussie die in elk geval de knelpunten zichtbaar maken in het complexe werk en positionering van de JGT medewerkers.

Verzoek om gesignaleerde trends Regelmatig wordt er aan de voorzitters van de JBT gevraagd om tussentijds een inschatting te maken van trends die opvallen zoals bijvoorbeeld aantallen complexe scheidingen, een periode waarin een hogere instroom geldt, te vroeg/ te laat een VTO indienen en zoals momenteel voor te stellen de invloed van corona op de kwetsbare gezinnen. De trends die de voorzitters waarnemen geven een wisselend beeld waar niet direct een conclusie aan verbonden kan worden. Daarvoor zou nader onderzoek moeten plaatsvinden. Wat betreft de coronacrisis was in de eerste fase van de crisis een wisselend beeld zichtbaar. Positieve effecten die zichtbaar waren als gevolg van Corona waren stressvolle momenten die wegvielen (dagstart in gezinnen met veel jonge kinderen- kinderen die slachtoffer zijn pesten – kinderen die moeilijk de gang naar school kunnen maken- ouders die veel ballen hoog moeten houden/ overlaste ouders enz.). In deze gezinnen vertelden ouders dat met het wegvallen van een aantal verplichtingen die werden ervaren als stressoren er ruimte ontstond en een ieder meer op zijn eigen tempo aan de gang kon. Aan de andere kant waren er ook gezinnen die juist meer stress voelden vanwege de (grote) angst om ziek te worden of viel hulpverlening weg waardoor ouders het gevoel hadden hulpverlener, onderwijzer en ouder te zijn.

Vanuit organisaties die VTO’s indienden werd de JBT vaker dan tevoren benaderd in kwetsbare gezinnen op het moment dat de scholen en kinderopvang de deuren sloten. Op deze plekken kon er minimaal zicht gehouden worden op gezinnen en met het wegvallen van deze vinger aan de pols momenten en plekken werden situaties die in een eerder stadium golden als -goed genoeg- ineens onvoldoende veilig. Voor gezinnen die eerder contact vermijden, gold corona in bepaalde gevallen als excuus om legitiem uit het contact te blijven. Ook in complexe scheiding werd corona meer dan eens ingezet om omgangsafspraken niet na te komen en werd dit meer dan eens ingezet als onderdeel van de strijd, tijdens toch vaak al ingewikkelde trajecten. Voor hulpverleners is de crisis, zo melden zij bij ons tweeledig. Enerzijds levert het anders inrichten en aangaan van de contacten soms meer tijd op, omdat er efficiënter met tijd omgegaan kan worden. Anderzijds is heel duidelijk geworden dat beeldbellen nooit het fysieke, één op één contact kan vervangen, hetgeen essentieel blijft om als jeugdzorgwerker een goede inschatting te kunnen maken van de veiligheid. Het inzetten van hulpverleningsvormen in tijden van corona hing sterk samen met de ontwikkeling die de desbetreffende zorgaanbieder al had doorgevoerd.

Het idee is dat onder druk van het virus de reeds bestaande wachtlijsten nog meer zijn opgelopen, maar dit betreft een aanname die niet gecheckt is bij de zorgaanbieders. Professionals en ook gezinnen tonen zich onder ingewikkelde omstandigheden vindingrijk en daadkrachtig.

10

Terugkoppeling van de evaluatie aanbevelingen in 2019 en 2020 • Folder JBT Sinds de start van de JBT in 2015 staat er een vraag uit om een folder van de JBT. Vanuit melders komt er nog steeds een vraag om informatie vooraf aan gezinnen te kunnen verstrekken. Door de voorzitters van de JBT is er een factsheet gemaakt die kan worden gedeeld met ouders. Op deze factsheet is tevens de link met een film van de JBT van HR vermeld. De WSS heeft eerder aangeboden mee te helpen om een folder te maken met tekeningen zodat ook de doelgroep van de WSS hiermee geholpen is. De link https://www.youtube.com/watch?v=kNG9S6A99KY) is lang en er is gevraagd om een wijziging hiervan zodat deze gemakkelijker terug te vinden is. Het risico is nu dat cliënten die deze link niet precies volgen uitkomen bij informatie over andere beschermtafels. • Doorontwikkeling JBT In verband met de lange wachtlijsten en hoge werkdruk en krappe personele bezetting is er weinig ruimte geweest voor uitwisseling en verdieping van casuïstiek tussen ketenpartners waar ook de JBT bij betrokken wordt. Uitgangspunt is de afgelopen jaren vooral geweest om bestaande werkafspraken zoveel mogelijk na te komen de gezinnen de hulp te bieden die zij nodig hebben. Het is begrijpelijk dat de gezinnen de eerste prioriteit hebben. Doorontwikkeling van de JBT en uitdiepen van casuïstiek is een blijvend aandachtspunt.

Onder deze noemer dient ook aandacht te zijn voor deskundigheidsbevordering van de voorzitters. • Samenwerking Naast eerder genoemde knelpunten en aandachtgebieden binnen het werkveld is het ook van belang om stil te staan bij de zaken die goed lopen. Onze samenwerking met de ketenpartners kan omschreven worden als productief, transparant en waardevol. Regelmatig is er tijd voor reflectie op het eigen handelen en dat van de ander. Naast de kritische kanttekeningen kan er ook waardering voor elkaars werk en inzet worden uitgesproken. Regelmatig vindt er een terugkoppeling plaats tussen de teammanagers van de WSS en JBW. Wekelijks is er contact tussen de voorzitters van de JBT en de kernfunctionarissen van de RvdK. Inhoudelijke afstemming over werkzaamheden met het CIT, VT, het JGT en GO! vindt plaats met de jeugdzorgwerkers. Het is niet bekend of het de wens is van de teammanagers van deze instanties om verder af te stemmen met de voorzitters van de JBT. • Jeugdbescherming West Al geruime tijd staat er een verzoek uit bij Jeugdbescherming West om vaste deelnemers aan te laten sluiten bij de JBT overleggen. Achterliggend idee is om hiermee een meer eenduidige visie uit te dragen naar ouders en de keten en sneller te kunnen signaleren welke knelpunten er zijn en hierop in te spelen.

De verwachting is dat hiermee een doorontwikkeling kan worden ingezet doordat er een eenduidige boodschap wordt uitgedragen. • Evaluaties aan de JBT Het bespreken van de evaluaties aan de JBT levert veel informatie op waar lering uit getrokken wordt. Ook geven de evaluaties een positieve impuls bij trajecten met een positieve uitkomst. Een positieve uitkomst is direct zichtbaar wanneer de conclusie is dat een periode van uitstel, de hulpverlening kan worden afgeschaald en de RvdK geen onderzoek gaat doen. Een positieve uitkomst is echter ook als er toch besloten wordt tot een raadsonderzoek en ouders intussen doordrongen zijn van de noodzaak hiervan, omdat er inmiddels draagvlak voor de maatregel is ontstaan en dit tijdswinst oplevert. De aanwezigheid van beschikbare hulp betekent immers niet altijd dat cliënten in staat zijn om daadwerkelijk van hulp te accepteren en hiervan te kunnen profiteren als er andere problematiek onderliggend is. Tijdens de evaluaties wordt vaak ook duidelijk hoe de ketensamenwerking verlopen is en waar nog een slag te slaan is. Bij ingewikkelde casuïstiek waarin er vragen ontstaan over de ketensamenwerking vinden er procesevaluaties plaats. Naar aanleiding van een aantal procesevaluaties die plaatsgevonden hebben in 2018 en 2019 heeft de JBT besloten om het evaluatieformulier aan te passen en de verbeterpunten hierin op te nemen.

Opvallend is dat het grootste verbeterpunt betrekking heeft op de samenwerking tussen de instanties die bij een casus betrokken zijn. Concreet houdt in dat er nu specifiek gevraagd wordt of er 1G1P overleggen hebben plaatsgevonden en wie er bij deze overleggen zijn aangesloten vanuit het professioneel en persoonlijke netwerk van de gezinnen. Ook wordt er standaard gevraagd of GI’s in contact zijn gebleven met de oorspronkelijke schrijver van het VTO, vooral als dit het JGT of GO! was. Het verzoek om meer zicht te krijgen op de factoren die meewegen tijdens een uitgesteld raadsonderzoek en hierin mede het succes bepalen kan van groot belang zijn.

11

Ontwikkelingen bij de JBT

•

Secretaris

In het jaar 2020 zijn er drie verschillende secretarissen werkzaam geweest bij de JBT. Sinds 1 oktober 2020 is er een vaste secretaris in dienst bij Holland Rijnland voor 32 uur. In de periode van januari 2020 tot oktober 2020 zijn er 2 tijdelijke secretaris op detacheringsbasis werkzaam geweest bij de JBT. De tijdelijke secretarissen werkte voor 24 uur bij de JBT waarbij de focus van de werkzaamheden voornamelijk lag op het notuleren van de overleggen aan de JBT. Overige werkzaamheden welke behoren tot het takenpakket van de secretaris, zoals het inplannen van een overleg en het opstellen en versturen van uitnodigingsbrieven, werden uitgevoerd door de voorzitters. Dit zorgde voor een hogere werkdruk bij de voorzitters. •

Raad voor de kinderbescherming

Aan de JBT zijn drie medewerkers vanuit de RvdK verbonden waarbij er tijdens de overleggen aan de JBT altijd één medewerker van de RvdK aanwezig is. In april 2020 heeft één van de vaste deelnemers van de RvdK afscheid genomen van de JBT in verband met een andere baan. In de periode van april tot juni 2020 waren er 2 medewerkers van de RvdK beschikbaar voor de JBT. Sinds juni 2020 is het team van de RvdK die verbonden is aan de JBT weer op volledig kracht met 3 deelnemers. •

Verhuizing JBT/Veiligheidshuis

De huisvesting van de JBT was tot en met 2020 onder gebracht bij het Veiligheidshuis in Leiden te Stationsplein. Het Veiligheidshuis heeft in samenwerking met de RDOG HM besloten om het veiligheidshuis uit te breiden naar een Zorg- en Veiligheidshuis. Door het ontstaan van het Zorg- en Veiligheidshuis en door het sluiten van gemeentelijke panden in de gemeente Leiden is besloten dat het Zorg- en Veiligheidshuis zich op een nieuwe locatie zal gaan huisvesten. In overleg met het Zorg- en Veiligheidshuis en Holland Rijnland is besloten dat de JBT, wanneer het gaat om de huisvesting van de JBT, ook mee zal gaan verhuizen naar de nieuwe locatie. In verband met de hoge instroom in de laatste maanden van 2020 is besloten dat de JBT op een later moment zal verhuizen naar de nieuwe locatie dan de medewerkers van het Zorg- en Veiligheidshuis. De verwachting is dat in februari/maart 2021 de JBT zich definitief zal gaan huisvesten op de nieuwe locatie.

12

Aanbevelingen 2021 •

Feedback VTO’s

Vanuit de RvdK hebben raadsonderzoekers aangegeven dat er bij de JBT beter moet worden gescreend op zaken die worden gemeld door de GI’s in het kader van onderzoek naar gezagsbeëindiging. De voorzitters zijn samen met de vaste deelnemers van de RvdK die verbonden zijn aan de JBT aan het uitzoeken wat er gemist wordt in de screening en zullen hier de eerste helft van 2021 zorgvuldig naar kijken. Feedback JBT •

VTO’s aandachtspunten

Bij het behandelen van nieuwe VTO’s die worden ingediend bij de JBT wordt het ingediende VTO gelezen en geagendeerd door de voorzitter van de JBT, samen met één van de 3 vaste medewerkers van de RvdK. Wanneer uit de agendering door de voorzitter en de RvdK blijkt dat het VTO nog aanvulling behoeft wordt er samen met de melder bekeken waar het VTO minimaal aan moet voldoen zodat het VTO alsnog op een goede manier behandeld kan worden. In de praktijk blijkt dat er nog regelmatig aan melders moet worden gevraagd om aanpassingen en/of aanvullingen. Hierbij valt het op dat het ontbreken van de visie van de client, zowel die van ouders als die van de minderjarige, met enige regelmaat voorkomt. Vanuit de JBT wordt dit gezien als een belangrijk aandachtspunt. In het jaar 2021 zullen de voorzitters samen met de RvdK hier aandacht aan besteden door in overleg met de verschillende instanties die een VTO kunnen indienen hierover in gesprek te gaan en uitleg te geven over het belang van de input van de client. Zodra de situatie het weer toelaat zullen de voorzitter, secretaris en kernfunctionarissen van de JBT de verschillende teams van het JGT en GO! bezoeken om met en van elkaar te leren. Regelmatig wordt de behoefte aan informatieoverdracht uitgesproken. Het aandachtspunt met betrekking tot het relatief laat indienen van de 17 jarigen zal ook hierin meegenomen worden.

Aansluitend daarop zal beoordeeld worden in hoeverre het van belang is om hierover ook met het RBL (eventueel gezamenlijk met de GI en RvdK) in gesprek te gaan. •

Positionering JBT

Sinds de start van de JBT in 2015 is de JBT ondergebracht bij Holland Rijnland. Tot aan 1 januari 2019 werden de voorzitters van de JBT gedetacheerd vanuit de RvdK. Sinds 1 januari 2019 zijn de voorzitters volledig in dienst gekomen bij Holland Rijnland waarbij de functionele aansturing is belegd bij Holland Rijnland en er voor inhoudelijke consultatie en advies afspraken zijn gemaakt met de RvdK. Zoals beschreven onder ‘de ontwikkelingen bij de JBT’ zal de JBT zich in 2021 gaan huisvesten op een andere locatie en meeverhuizen met het Zorg- en Veiligheidshuis. De behoefte vanuit de JBT is om naast de huisvesting ook de functionele aansturing van de JBT onder te brengen bij het Zorg- en Veiligheidshuis. In augustus 2018 is er een advies uitgebracht over de positionering van de JBT waarbij er toen is besloten om de functionele aansturing onder te brengen bij Holland Rijnland en de huisvesting van de JBT onder te brengen bij het Veiligheidshuis. Vanuit de JBT wordt aanbevolen om in overleg met Holland Rijnland en het Zorg- en Veiligheidshuis opnieuw te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor de positionering van de JBT en hoe de positionering van de JBT het beste kan worden ingevuld. •

WSS

De WSS heeft aangegeven dat er veel nieuwe jeugdzorgwerkers zijn aangenomen en heeft de JBT (d.w.z. voorzitters, secretaris en vaste kernfunctionarissen van de RvdK) uitgenodigd om kennis te maken met elkaar en de nieuwe collega’s van informatie te voorzien. •

Folder en toegankelijkheid filmpje op Youtube

Opnieuw wordt er aandacht gevraagd voor de folder en om verbeterde toegankelijkheid van het JBT filmpje op Youtube.

13

Bijlage 1: Lijst met afkortingen Bijlage 2: Brief bijzonderheden coronacrisis

14

Bijlage 1 Lijst met afkortingen Soorten zaken: -

VTO: VB: GBM: VTH:

Verzoek tot Onderzoek Verleningsbesluit gezag beëindigende maatregel Verzoek tot hulpverlening

Melders/organisaties: -

JGT: Jeugd- en Gezinsteam GO: GO! voor Jeugd VT: Veilig Thuis CIT: Crisis Interventie Team RvdK: Raad voor de kinderbescherming JBW: Jeugdbescherming West WSSjbrr: William Schrikker Stichting Jeugdbescherming en Jeugdreclassering LDH: Leger des Heils

15

Bijlage 2: : Brief bijzonderheden coronacrisis Beste collega’s, Op woensdag 14 oktober 2020 zijn de maatregelen om het aantal besmettingen door coronavirus terug te brengen, opnieuw aangescherpt. Inmiddels is bekend dat dergelijke maatregelen van grote invloed zijn op onze werkzaamheden en willen wij er alles aan doen om te voorkomen dat de mogelijkheid om fysieke overleggen te voeren komt te vervallen. Het is (vooralsnog) toegestaan dat wij onze besprekingen aan de Jeugdbeschermingstafel fysiek voortzetten. Wij achten het gezien de strenge maatregelen van belang om opnieuw een lijn uit te zetten zodat wij, met elkaar, erop kunnen toezien dat de geldende regels worden nageleefd. Bij de Jeugdbeschermingstafel van Holland Rijnland kunnen de VTO’s nog steeds worden ingediend en wordt er bij de agendering zoveel mogelijk maatwerk geleverd, waarbij er zorgvuldig bekeken wordt of er voldoende zicht is op de (acute) veiligheid van de kinderen in de gemelde gezinnen in combinatie met een geplande of uitgestelde bespreking. Voor de publieke binnenruimte: • • • •

De voorzitter, secretaris en afgevaardigden van de Raad voor de Kinderbescherming zullen een mondkapje dragen wanneer zij zich door de vergaderruimte en gangen verplaatsen. Bij aanvang van het overleg zal worden aangegeven dat men een mondkapje op kan houden als dat fijner voelt. Nadat het gesprek heeft plaatsgevonden wordt de ruimte gedesinfecteerd en geventileerd. Nadat het overleg heeft plaatsgevonden verzoeken we een ieder om zo snel mogelijk weer het pand te verlaten.

Acties JBT: •

Aan ouders zal in de uitnodigingsbrief worden aangegeven hoe er bij de JBT naar aanleiding van de verscherpte maatregelen gehandeld wordt. Onder een kopje extra informatie zullen we ouders informeren dat: het dragen van een mondkapje tijdens het verplaatsen dringend wordt geadviseerd; het dragen van een mondkapje gedurende het overleg is toegestaan; er zeer terughoudend omgegaan wordt met supporters van ouders en dat ouders indien dat wenselijk is zelf contact met de JBT op moeten nemen zodat dit goed met elkaar kan worden afgestemd welke mogelijkheden hiertoe zijn; ouders aan kunnen geven als zij het bijwonen van een fysiek overleg oncomfortabel vinden. In dat geval zal er bekeken worden welke alternatieven er zijn.

•

•

Verder zullen we ouders erop wijzen dat we van hen verwachten dat zij hun verantwoordelijkheid nemen en bij twijfel over klachten (neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, verhoging/koorts) contact opnemen met de JBT zodat er kan worden bekeken welke vervolgstappen er moeten worden gezet. Zoals een aantal van jullie reeds gemerkt hebben is de wachtruimte naast de receptie in het gebouw aan het Stationplein 107, te Leiden, momenteel onbegaanbaar. Er vindt intern een opruimactie plaats vanwege het coronavirus die erop gericht is om de medewerkers een veilige werkplek te kunnen bieden. Het overschat aan meubilair staat nu in de wachtruimte. We zullen dit aankaarten bij de daarvoor

16

verantwoordelijke en hopen dat dit zo snel mogelijk is opgelost zodat de veilige afstand ook in onze wachtruimte kan worden gegarandeerd. Ketenpartners: •

Opnieuw doet de JBT een dringend beroep op alle ketenpartners om zoveel mogelijk één afgevaardigde te laten deelnemen aan de overleggen. Ook aan ouders zal gevraagd worden om zoveel mogelijk zonder ondersteuning van supporters deel te nemen aan het gesprek, om zo het aantal contacten te beperken. In de afgelopen periode was zichtbaar dat er in de periode aan aanscherping van de maatregelen goed gehouden werd aan de afspraken, maar dat er na verloop van tijd deze aanscherping wegens verschillende redenen niet werd nageleefd.

Uiteraard kan er naar aanleiding van deze mail altijd contact opgenomen worden met: Jerre Uphoff (Voorzitter)

: 06 82605239

Nancy Cooman (Voorzitter)

: 0631798729

Samantha Camphens (Secretaris) : 0631799017

17