BSGR - RA121 - BSGR accountantsverslag 2020
Tekst van het document
22 maart 2021
ACCOUNTANTSVERSLAG 2020
Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland
22 maart 2020
RA121
Aanbiedingsbrief
Aan:
Geachte leden van het Algemeen Bestuur en Directie,
Het Algemeen Bestuur en de Directie van Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland T.a.v. mw. drs. E.T.M. van Kesteren Postbus 1141 2302 BC LEIDEN
Wij hebben de jaarrekening 2020 van Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (hierna te noemen ‘BSGR’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 12 november 2020, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2020. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies van de jaarrekeningcontrole opgenomen.
Rotterdam, 22 maart 2021
Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Dit jaar kwamen daar nog de gevolgen van het coronavirus bij, waardoor wij helaas niet bij u op locatie konden langskomen en alle informatie en vragen digitaal hebben moeten afstemmen. Het gevolg hiervan was een iets minder efficiënt proces vanwege de inherente beperkingen aan de digitale middelen. Desondanks denken wij dat het proces goed is verlopen. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de BSGR bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle.
Kenmerk: MS/MF/RA121
Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de directie en controller van de BSGR.
Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,
w.g. C.M. Steehouwer Msc RA Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA
VOLGENDE PAGINA
INHOUDSOPGAVE
DASHBOARD
Inhoudsopgave
1. DASHBOARD
2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE
4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE
4
1. Dashboard
1.1 Dashboard accountantscontrole
1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING
5
AANDACHTSPUNTEN VOOR 2021
De jaarrekening 2020 geeft een getrouw beeld.
De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.
Ongecorrigeerde controleverschillen blijven onder de goedkeuringstolerantie.
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.
De WNT is nageleefd.
RESULTAAT 2020
2020
Begroting (na wijziging)
-/- € 615.000
-/- € 545.000
€ 471.000
€ 545.000
-/- € 144.000
€0
Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole hebben wij voor komend jaar drie aandachtspunten
Auditfile voor controle 2021 (op tijd) beschikbaar
Invoering rechtmatigheidsverantwoording en opstellen frauderisicoanalyse
Monitoren van enkele uitgaven op contracten die mogelijk de Europese aanbestedingsgrens in 2021 gaan overschrijden (en niet Europees aanbesteed zijn).
Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat
In de onttrekkingen reserves van de begroting na wijzigingen is reeds een bedrag van € 80.000 opgenomen voor onttrekking aan het rekeningresultaat. Feitelijk had dit verschil beter als nadelig verschil gepresenteerd kunnen worden waardoor bij vaststellen van de jaarrekening het werkelijke saldo door het algemeen bestuur bestemd kon worden. In de jaarrekening 2020 is dit bedrag niet conform de begroting onttrokken maar is besloten het volledige verlies te presenteren van € 144.000 zodat het bestuur hierover een besluit kan nemen.
UW INTERNE BEHEERSING
BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN & OBSERVATIES
Wij concluderen dat de interne beheersing van de BSGR op gezond niveau is met ruimte voor verbetering in het kader van automatisering en zichtbare vastlegging van de IB.
In onze managementletter over 2019 hadden wij enkele belangrijke bevindingen ten aanzien van: •
Muteren en controle van stamgegevens crediteuren
•
Invoer betaaladvieslijst in betaalpakket (na controle in Exact)
•
Doorbreking van procedures t.a.v. factuurafhandeling (boeken van facturen in Exact waardoor deze niet geautoriseerd worden).
BSGR heeft eind 2020 een factuur ontvangen van Centric voor de licentie van Key2Belastingen voor de gemeente Velsen voor een bedrag van € 68.648. Omdat de gemeente Velsen per 1 januari 2021 deelnemer wordt van de BSGR is deze factuur niet in de jaarrekening over 2020 opgenomen. Aangezien deze factuur is gedateerd in 2020 en er mogelijk ook werkzaamheden hiervoor zijn verricht in 2020 heeft het de voorkeur deze factuur wel in 2020 te verantwoorden. Gezien dit geen impact heeft op vermogen en resultaat hebben wij deze factuur niet opgenomen in onze foutevaluatie.
1,00 0,90 0,80
0,67
0,70 0,60 0,50
0,60
0,40 0,20 0,10 0,00 2019
Wij hebben de directie geadviseerd op korte termijn een frauderisicoanalyse op te zetten.
JAARREKENING
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN
0,30
De organisatie heeft hier adequaat opvolging aan gegeven in 2020.
DASHBOARD
UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2020
6
2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
2.0 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole 2.1 De jaarrekening is getrouw & rechtmatig 2.2 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.3 Top 3-aandachtspunten voor 2021
2.0 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole
COVID-19 enorme impact op boekjaar 2020. Zie hiervoor onze managementletter en de BADO- notitie.
7
Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2020 De situatie en ontwikkelingen rond het Coronavirus hebben een grote impact gehad op mens, economie en maatschappij het afgelopen jaar. Ook voor 2021 zal dit naar verwachting nog in belangrijke mate het geval zijn. De impact op de BSGR in financiële en organisatorische zin is tot nu toe beperkt gebleven. Eind februari is de BADO notitie met betrekking COVID-19 “effecten en risico's voor decentrale overheden” uitgekomen. In deze notitie zijn een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is behandeld in de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA en is daarmee ook richtinggevend geweest bij onze controle van de jaarrekening 2020. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-en-risicos-corona-voor-jaarrekening2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en onze controleverklaring. Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de jaarrekening en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.
Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is goed verlopen.
De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19 Zoals aangegeven in onze aanbiedingsbrief heeft zowel het samenstellen van de jaarrekening als onze controle grotendeel digitaal en op afstand plaatsgevonden. Naar aanleiding van dit proces hebben wij de volgende opmerkingen: • Ook al zijn we het digitale werken al meer dan een jaar gewend, het blijft bijzonder mooi om te constateren dat het mogelijk is geweest de jaarrekening tijdig op te stellen en te controleren. De samenwerking was, ondanks alle COVID-19 maatregelen, plezierig en constructief. • Het proces heeft geen vertraging opgelopen, omdat COVID-19 op de jaarrekening 2020 van de BSGR weinig invloed heeft gehad, behoudens het feit dat veel mensen gingen thuiswerken. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid dit proces met u te evalueren.
De gevolgen van COVID19 zijn nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering
DASHBOARD
Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de BSGR vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeenschappelijke regeling en heeft betrekking op de programma’s. BSGR heeft in de jaarstukken goed toegelicht welke effecten COVID-19 op de BSGR heeft gehad in 2020. Daarnaast is in de paragraaf bedrijfsvoering een aparte paragraaf opgenomen over de impact van COVID-19 op de bedrijfsvoering. Tevens wordt stil gestaan bij de mogelijke gevolgen voor de deelnemers (belastingen en heffingen). Al heeft dit geen invloed op de jaarrekening van BSGR zelf omdat dit feitelijk alleen over de uitvoeringskosten gaat en niet de belastingen en heffingen van de deelnemers bevat. Deze worden opgenomen in de jaarrekeningen van deze deelnemers zelf.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.1 De jaarrekening is getrouw
De jaarrekening 2020 is getrouw
8
Wij hebben bij de jaarrekening 2020 van de BSGR een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2020 als van de activa en passiva per 31 december 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij rapporteren de tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 6.000, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Wij hebben enkele presentatiefouten geconstateerd van beperkte omvang welke door de BSGR zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte presentatiefouten, zijn tijdens onze controle geen resterende controleverschillen geconstateerd ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)
FOUTEN
ONZEKERHEDEN
Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)
€ 126.240
€ 378.720
Performance materialiteit (75% van de materialiteit)
€ 94.680
€ 284.040
Rapporteringstolerantie *1)
€ 6.000
€ 6.000
VERWIJZING
Getrouwheid Geen bevindingen Totaal
*1) De rapporteringstolerantie is door het bestuur vastgesteld op 10% van de materialiteit (zie controleprotocol 2020) zijnde € 12.300 (op basis van de begroting). BDO hanteert een percentage van 5% van de materialiteit waardoor wij afwijken van hetgeen door het bestuur besloten is en fouten en onzekerheden vanaf € 6.000 rapporteren. Er zijn geen niet-verwerkte controleverschillen voor de jaarrekening 2020 geconstateerd, derhalve hebben wij een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.2 Rechtmatigheid van de jaarrekening
De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.
9
Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij rapporteren de tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 6.000, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)
FOUTEN
ONZEKERHEDEN
VERWIJZING
€0
€0
§ 4.4
Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)
€ 126.240
€ 378.720
Performance materialiteit (75% van de materialiteit)
€ 94.680
€ 284.040
Rapporteringstolerantie
€ 6.000
€ 6.000
Rechtmatigheid Ongesaldeerde getrouwheidsfouten en/of onzekerheden Totaal
Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.3 Top 3-aandachtspunten voor 2021
Wij hebben de volgende drie aandachtspunten n.a.v. de jaarrekeningcontrole 2020: - Auditfile 2021 - Invoering rechtmatigheidsverantwoording - Aandacht voor Europese aanbesteding
DASHBOARD
10
Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2020 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende top 3 van aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. 1.
Auditfile Aan het begin van iedere jaarrekeningcontrole vragen wij een zogenaamde auditfile op. Dit betreft alle boekingen die in het boekjaar zijn gemaakt en hebben geleid tot de jaarrekening van dat jaar. Dit jaar is het echter niet gelukt om zo’n bestand te krijgen. Tussen de auditfile en de concept jaarrekeningen zaten diverse verschillen. De verschillen zijn voor zover mogelijk geanalyseerd en de controle heeft wel kunnen plaatsvinden op basis van de juiste cijfers. Voor de jaarrekeningcontrole van volgend jaar vragen wij via deze weg aandacht voor het opleveren van een auditfile die aansluit op de jaarrekening.
2.
Invoering van rechtmatigheidsverantwoording 2021 en opzetten van de frauderisicoanalyse Vanaf boekjaar 2021 is het bestuur zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarrekening van de BSGR. Wij adviseren het bestuur in de komende maanden het normenkader en de tolerantiegrens hiervoor vast te stellen (maximaal 3%). Op basis van het vastgestelde normenkader en deze tolerantie moet de organisatie zodanig worden ingericht dat gedurende het jaar uitspraken gedaan kunnen worden over de borging van de rechtmatigheid. Wij hebben recentelijk het concept verbijzonderde interne controleplan ontvangen en zullen dit op korte termijn met de organisatie bespreken zodat de volgende stap in dit proces om tot een rechtmatigheidsverantwoording 2021 te komen ook snel opgestart kan worden. De VIC heeft hier een belangrijke rol in. In het kader van het verbijzonderde interne controleplan adviseren wij u via deze weg om hierin ook een (fraude)risicoanalyse op te nemen. Eventuele mogelijke frauderisico’s die zijn gemitigeerd door interne beheersingsmaatregelen kunnen dan betrokken worden in de uitvoering van de verbijzonderde interne controle (vaststellen dat de interne beheersingsmaatregelen werken of gegevensgericht vaststellen dat fraude niet voorkomt).
3.
Europese aanbestedingen Wij hebben tijdens de jaarrekening ook de volledigheidcontrole op de Europese aanbestedingen uitgevoerd. Dit houdt in dat wij vaststellen dat alle contracten die Europees aanbesteed zouden moeten worden ook Europees aanbesteed zijn door de BSGR. Hieruit blijken geen rechtmatigheidsfouten. Wel hebben wij voor enkele contracten geconstateerd dat het totaal van de gerealiseerde uitgaven op deze contracten de Europese aanbestedingsgrens (€ 215.000) begint te benaderen. Voor 2020 is deze grens nog niet bereikt maar in 2021 zou deze grens overschreden kunnen worden. Deze (met name inhuurcontracten) zijn niet Europees aanbesteed in voorgaande jaren wat betekent dat de BSGR in 2021 een risico loopt dat de uitgaven in 2021 alsnog onrechtmatig zijn. Wij hebben deze contracten met de directie en de controller besproken. Wij adviseren u de uitgaven op deze contracten in 2021 te monitoren zodat geen onrechtmatigheden in 2021 gerapporteerd dienen te worden.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
11
3. Resultaat & financiële positie
3.1 Resultaat 2020 3.2 Ontwikkeling van de financiële positie van de BSGR 3.3 Ons beeld van uw financiële positie
3.1 Resultaat 2020
Resultaat 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 144.000 nadelig
12
Het resultaat van BSGR over het jaar 2020 ten opzichte van In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Dotatie aan reserves Resultaat
de
gewijzigde
begroting
bedraagt
€
144.000
nadelig.
2020
BEGROTING NA WIJZIGINGEN
VERSCHIL
IN %
-/- € 615.000
-/- € 545.000
-/- € 70.000
-/- 12,8
€ 471.000
€ 545.000
-/- € 74.000
-/- 13,6
€0
€0
€0
0
-/- € 144.000
€0
-/- € 144.000
In de onttrekkingen reserves van de begroting na wijzigingen is reeds een bedrag van € 80.000 opgenomen voor onttrekking aan het rekeningresultaat. Feitelijk had dit verschil beter als nadelig verschil gepresenteerd kunnen worden waardoor bij vaststellen van de jaarrekening het werkelijke saldo door het algemeen bestuur bestemd kon worden. In de jaarrekening 2020 is dit bedrag niet conform de begroting onttrokken maar is besloten het volledige verlies te presenteren van € 144.000 zodat het bestuur hierover een besluit kan nemen. Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2020 op programma 3.
De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen worden veroorzaakt door het grote aantal kostenvergoedingen dat betaald moet worden aan no cure no pay bureaus (NCNP). In de begroting was hiervoor een bedrag van € 700.000 opgenomen. In werkelijkheid lagen de bestedingen nog € 42.000 hoger. Het resultaat wijkt in totaal € 64.000 af van de begroting na wijziging zoals deze in december 2020 is vastgesteld en waaruit een vermoedelijk tekort van € 80.000 bleek.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.2 Uw financiële positie vergeleken
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN
SOLVABILITEITSRATIO
1,00 0,80
0,67
0,60
0,6
0,40 0,20 0,00 2019
45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%
36,4%
12,3% 7,7% 2018
2019
2020
0,9% 2019
2020-1,2%
Structurele exploitatieruimte
8,0%
0,0% 2017
39,0%
2017
2020
NETTO SCHULDQUOTE
-2,0%
13
2018
2019
2020
7,0%
6,0%
-4,0%
-4,7%
-6,0%
5,3%
4,0%
-8,0% -10,0% -12,0%
DASHBOARD
0,0%
-14,2%
-14,0% -16,0%
2,0%
-9,5%
2017
-15,0%
2018
-2,0%
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.3 Ons beeld van uw financiële positie
Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien
Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden Uw weerstandsvermogen is onvoldoende
De BSGR kan aan haar langetermijnverplichtingen voldoen
14
Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de BSGR. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 gaat gelden. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de BSGR. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.
Weerstandsvermogen BSGR is onvoldoende In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het bestuur een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 480.000. In het weerstandsvermogen ultimo 2020 is geen bedrag meegeteld van vrij aanwendbare bestemmingsreserves. Ingeval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De BSGR heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 840.000. BSGR heeft in de jaarstukken voorgesteld het negatieve rekeningsaldo 2020 € 144.000 in mindering te brengen op de algemene reserve. Indien dit voorstel wordt overgenomen door het algemeen bestuur zal de algemene reserve hiermee uitkomen op € 480.000. Het weerstandsvermogen van de BSGR is volgens het GTK2020 onvoldoende te noemen, wat met name komt door de inmiddels weer beperkte reserves vanwege het negatieve resultaat. De huidige reserves bevinden zich nu nog binnen de afgesproken bandbreedte. Solvabiliteit en netto-schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2020 7,7%. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de BSGR in staat is om haar verplichtingen op lange termijn de voldoen. De netto schuldquote bedraagt -/- 4,7%.
De netto-schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Zowel de solvabiliteit als de netto-schuldquote laten een ietwat afnemende waarde zien ten opzichte van de voorgaande jaren.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
15
4. Belangrijkste bevindingen
4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 BBV en WNT 4.3 Begrotingsrechtmatigheid 4.4 Overige bevindingen
4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (1/2)
Nog aandachtspunten in de interne beheersing. Onze controle vooral gegevensgericht. Zie ook managementletter 2020.
16
Interne beheersing en onze aanpak voor 2021 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze management letter d.d. 26 januari 2021. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij de BSGR nog aandachtspunten resteren. Dit betekent niet dat de BSGR niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet altijd toetsbaar blijkt uit controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet volledig steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven, etc.). In onze managementletter hebben wij de volgende punten t.a.v. de interne beheersing opgenomen:
Onze aanpak voor 2020 is vooral gegevensgericht.
In onze managementletter over 2019 hadden wij enkele belangrijke bevindingen ten aanzien van • Muteren en controle van stamgegevens crediteuren • Invoer betaaladvieslijst in betaalpakket (na controle in Exact) • Doorbreking van procedures t.a.v. factuurafhandeling (boeken van facturen in Exact waardoor deze niet geautoriseerd worden). De organisatie heeft hier adequaat opvolging aan gegeven in 2020, waarmee deze aanbevelingen als afgewikkeld werden gezien. Wij hebben de directie geadviseerd op korte termijn een frauderisicoanalyse op te zetten en deze ook te bespreken met het algemeen bestuur.
BSGR beschikt nog niet over een frauderisicoanalyse. Wij adviseren dit tezamen met invoering rechtmatigheidsverantwoording in te voeren.
Fraude De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie de NBA heeft hiertoe een notitie “Best practice maatregelen frauderisicobeheersing voor bestuurders en toezichthouders” onderhanden. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen zoals het algemeen bestuur bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude kunnen de gelegenheden tot fraude afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. Landelijk vinden er diverse pilots plaats waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude. De best practice van de NBA is erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. Uw BSGR kent geen specifieke frauderisicoanalyse die als basis dient voor het interne controleplan. Wij hebben in onze managementletter 2020 geadviseerd deze frauderisicoanalyse op korte termijn op te stellen. Dit kan voor 2021 tegelijk met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.
Graag gaan wij met u in overleg over de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording en het opstellen van de frauderisicoanalyse en de door BSGR in 2021 uit te voeren interne controlewerkzaamheden.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (2/2)
Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021
17
Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het dagelijks bestuur met ingang van 2021 In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het dagelijks bestuur. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt. Wij hebben vernomen dat op deze consultatie veel reacties zijn binnengekomen die door de commissie BBV worden verwerkt. Gelijktijdig vindt de wetsbehandeling in de Tweede Kamer plaats. Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van het BBV en andere wetgeving. Desalniettemin is de verwachting dat de rechtmatigheidsverantwoording per boekjaar 2021 wordt ingevoerd. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten en gemeenschappelijke regelingen een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing.
Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt de BSGR met ingang van verslagjaar 2021 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het dagelijks bestuur een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.
Stand van zaken binnen uw organisatie
Stand van zaken binnen uw gemeenschappelijke regeling BSGR heeft inmiddels diverse stappen genomen ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Er is door de ambtelijke organisatie een plan van aanpak opgesteld voor de uitvoering van de verbijzonderde interne controle voor vaststelling van de rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij zullen op korte termijn met uw organisatie verder in overleg gaan over het Verbijzonderde interne controleplan 2021 en de verdere implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording in uw organisatie. Belangrijk is het voorbereiden en door het Algemeen Bestuur laten vaststellen van de kaders, waaronder het norm- en toetsingskader en de toleranties. Wij adviseren u in de komende maanden hier uw visie op te bepalen en deze uit te werken, alsmede te bepalen welke ambitie u heeft in het kader van de ontwikkeling van uw organisatie en de positionering en rol van de VIC. Wij zijn u hierbij graag van dienst.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.2 BBV en WNT
BBV wordt nageleefd WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten
18
Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat BSGR de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Er zijn enkele correcties doorgevoerd in de jaarstukken zodat deze beter aansluiten op de benaming zoals benoemd in het BBV. Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor de BSGR geldt dat de directeur als topfunctionaris wordt aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling.
Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 van de BSGR niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2020 van de BSGR voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.3 Begrotingsrechtmatigheid (1/2)
Lasten zijn € 71.000 hoger dan geraamd. Negatief resultaat van € 144.000
19
Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft de BSGR circa € 12.571.000 aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 12.641.000 aan werkelijke lasten in 2020. In totaal zijn de lasten € 71.000 (0,56%) hoger dan geraamd. Aan baten had de BSGR een bedrag van € 12.026.000 begroot na wijziging. Dit zijn ook de werkelijk gerealiseerde baten. Derhalve geen afwijking. Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeenschappelijke regeling ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2020 is er per saldo € 471.000 aan de reserves onttrokken zodat het gerealiseerde resultaat € 144.000 negatief bedraagt. Het algemeen bestuur autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het dagelijks bestuur vast. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerd en gerapporteerd te worden aan het algemeen bestuur.
Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan het algemeen bestuur is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijding geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd.
Overschrijding lasten op programma 3 voor € 114.000
Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zoals blijkt uit de onderstaande tabel is op één programma’s een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze is onderdeel van programma 3, Waarderen. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA
Programma 3 Waarderen (totaal € 116.000)
BEGROTINGSAFWIJKING
TELT NIET MEE IN OORDEEL
Past binnen het bestaande beleid welke niet tijdig gesignaleerd konden worden. Dit betreft hogere kosten voor kostenvergoedingen aan no cure no pay bedrijven (72k). Daarnaast zijn de automatiseringskosten hoger dan begroot voor 34k.
TELT WEL MEE IN OORDEEL
Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsafwijkingen, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020 (hoofdstuk 4.1).
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.4 Overige bevindingen
Presentatie van overlopende posten in de balans
20
Uitbreiding van de applicatie-omgeving Key2Belastingen van BSGR ten behoeve van de gemeente Velsen In 2021 treedt de gemeente Velsen toe tot de BSGR. Dit betekent dat er voor de gemeente Velsen ook voor Key2Belastingen een licentie aangekocht moet worden bij Centric zodat hierin allee belastingaanslagen etc. opgenomen kunnen worden. Tevens zal er een dataconversie plaats dienen te vinden om de startpositie voor 2021 te bepalen. BSGR heeft van Centric een factuur ontvangen met dagtekening in 2020 voor deze licentie voor € 68.648. Volgens de offerte zou dit bedrag eind december 2020 in rekening worden gebracht (offerte is van 3 april 2020). Op de factuur is aangegeven dat de factuur betrekking heeft op de periode 12-2020. Deze factuur is door de BSGR verwerkt in 2021 en maakt op geen enkele wijze onderdeel uit van de jaarrekening 2020. Het bedrag maakt geen onderdeel uit van de kortlopende schulden en is ook niet geactiveerd onder de materiële vaste activa of overlopende activa. Van de directie hebben wij vernomen dat deze keuze zo bewust is gemaakt omdat de gemeente Velsen pas per 1 januari 2021 deel uitmaakt van de BSGR en de licentie ook pas vanaf deze datum zal ingaan. Het is voor ons thans onduidelijk wanneer de feitelijke levering heeft plaatsgevonden (vanaf wanneer loopt deze licentie).
Feit is dat in beginsel op basis van de datering een dergelijke factuur opgenomen dient te zijn in de schuldpositie, met een verlenging van de balans tot gevolg. Gezien dit geen verdere impact heeft op vermogen en resultaat hebben wij deze fout niet meegewogen in de foutevaluatie.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
21
Bijlagen
A
Onze controle
22
A. Onze controle
A. Onze controle (1/4)
23
Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de BSGR, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld zijn in overeenstemming met het BBV. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 12 november 2020 met kenmerk ‘MS/MF/RA12780’. Materialiteit en rapporteringtolerantie.
Wij zijn onafhankelijk.
DASHBOARD
Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door het algemeen bestuur vastgestelde toleranties gehanteerd. Het algemeen bestuur heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 126.240. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 6.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.
Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording van de jaarrekening. Voor de WNT gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNTtoleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controle cliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij bevestigen dat we geen giften hebben gegeven aan dan wel aangenomen van de organisatie of haar personeel. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
A. Onze controle (2/4)
Opdracht conform Nederlandse controlestandaarden en opdrachtbevestiging.
24
Opdracht en controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 12 november 2020. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een systeemgerichte en risicogerichte benadering, waarbij gesteund wordt op de opzet, het bestaan en de werking van de aanwezige administratieve organisatie en de daarin opgenomen beheersingssystemen. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van de BSGR. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.
Enkele verhoogde risico’s onderkend voor uitvoering van de jaarrekeningcontrole 2020.
De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s betreffen: Management override (met name memoriaalboeking) Ongeautoriseerde handelingen in systemen Naast bovengenoemde risico’s kijken wij met extra aandacht naar de volledigheid van Europese aanbestedingen en de juistheid en volledigheid van de WNT-verantwoording.
Goedkeurende controleverklaring
Continuïteit BSGR bij waardering in de jaarrekening het uitgangspunt.
DASHBOARD
Strekking van de controle-verklaring Aangezien de jaarrekening 2020 van de BSGR aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 31 maart 2021, afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2020 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van de BSGR zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de BSGR als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het dagelijks bestuur ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
A. Onze controle (3/4)
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen
De grondslagen van de jaarrekening 2020 zijn aanvaardbaar
DASHBOARD
25
De jaarstukken 2020 van de BSGR bestaan uit: Het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen). De jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting.
In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de BSGR zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020. In 2020 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van de BSGR. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van de BSGR en de baten en lasten in de jaarrekening.
Daarnaast vereisen zij van het dagelijks bestuur en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het dagelijks bestuur en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
A. Onze controle (4/4)
Fraude en noncompliance betrokken in onze controle.
26
Fraude en non-compliance Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole, houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de organisatie Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en de mogelijke fraudesituaties besproken met de directie en functionaris(sen). Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen voor materiële fraude opgeleverd. Bij de beoordeling van het risico omtrent corruptie hebben wij gekeken naar klant specifieke omstandigheden zoals de geografische plaats van de activiteiten, hebben we gekeken naar de sectoren waar corruptie meer dan gemiddeld voorkomt en hebben we beoordeeld in hoeverre buitenlandse wetgeving als de UK Bribery Act en de US Foreign Corrupt Practices Act van invloed kunnen zijn. Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voor zover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening.
Bij die werkzaamheden hebben wij geen materiële non-compliance geconstateerd.
Geen tekortkomingen in in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking
DASHBOARD
Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze management letter. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De interimcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
27
bdo.nl