Bijlage bij RV d.d. 31 augustus 2021 Vaststellen inkoopstrategie maatwerkvoorzieningen wmo Z-20-137462 Oegstgeest

De intensiteit van het arrangement wordt per cliënt door de toegang bepaald aan de hand van wat er nodig is op de verschillende leefgebieden. De toegang geeft heldere doelen op de leefgebieden mee en werkt trajectmatig door te sturen op de voortgang van deze doelen en een heldere einddatum. Hiermee geeft de toegang deels vorm aan haar rol als procesregisseur. De cliënt en de gekozen uitvoerende aanbieder hebben samen vervolgens de vrijheid om in de uitvoering van het arrangement het hoe, waaronder de vorm van de ondersteuning (individueel, in een groep of gemixt), zelf te bepalen.15 In het geval van Beschut of Beschermd Wonen thuis of op een groepswonen locatie zullen er elementen aan het begeleidingsarrangement worden toegevoegd. In het volgende schema is geprobeerd de elementen te visualiseren.

Wonen Maatschappelijke zorg

Element groepswonen 3 Element groepswonen 2 Element groepswonen 1

+

Leefgebied 5 Leefgebied 4 Begeleiding

Leefgebied 3 Leefgebied 2 Leefgebied 1

15 Het is te vergelijken met een integrale telefoonbundel waaruit je kan bellen, sms-en en internetten. Waarbij je vooraf op

basis van je gebruik ten aanzien van deze drie dingen inschat hoe groot je bundel moet zijn en je een keuze maakt uit de scala van verschillende bundels. En je een contractduur kiest die past bij de situatie. En waarbij je in de praktijk zelf kunt beslissen of je de eenheden besteedt aan veel bellen of juist aan veel internetten.

23

Naast het feit dat arrangementen bijdragen aan een meer trajectmatige aanpak en nog meer ruimte geven aan cliënt en aanbieder om zelf de vorm van ondersteuning te kiezen, draagt het ook bij aan helderheid in de regie van de uitvoering in de ondersteuning. Bij het werken met arrangementen is één aanbieder (hoofd)verantwoordelijk voor de voortgang op de doelen van het arrangement en heeft ook die opdracht. Dit draagt bij aan het helderheid brengen in de casusregie. Er kan dan niet meer, zoals nu, sprake zijn van twee nevengeschikte aanbieders die elk een losse maatwerkvoorziening uitvoeren. Het werken met arrangementen en meer trajectmatig werken past bij de beweging die de toegangen in de Leidse regio al maken, maar zal om een aangepaste werkwijze en nieuwe kwaliteitsslag bij de toegangen vragen. Daarnaast zal de samenwerking tussen de toegang en de aanbieders van maatwerkvoorzieningen een nieuwe draai krijgen om samen als een tandem te functioneren. In bijlage 2 treft u een beschrijving van gemeenten die al met een arrangementenmodel werken (Den Haag, Rotterdam en Almere). In de komende maanden zal – ook in dialoog met de toegangen en de zorgaanbieders – gekeken worden hoe we voor de Leidse regio het arrangementenmodel exact kunnen vormgeven.

3.4

Contract- en leveranciersmanagement

In het bovenstaande is al aan de orde gekomen dat het werken met arrangementen, zowel samenwerking tussen de toegang en de maatwerkvoorzieningenaanbieders als die van de aanbieders onderling zal verstevigen ten behoeve van het bereiken van de doelen op cliëntniveau. Maar we hebben ook een intensievere samenwerking tussen gemeenten en aanbieders nodig om de in hoofdstuk drie genoemde veranderopgaven te realiseren. Naast overzichtelijkheid voor medewerkers van de toegang, voorveld en cliënten is dit een belangrijke reden om te willen werken met een selectiever aantal aanbieders. We willen een intensiever contact met alle gecontracteerde aanbieders en een stevig partnerschap met de 8 à 10 cruciale aanbieders die zowel een contract hebben voor het segment cliënten met complexe problematiek als voor (herstelgericht) begeleiding. Met aanbieders wordt op vaste momenten het gesprek aangegaan over behaalde resultaten, gestelde doelen en de veranderopgaven, waarbij gebruik gemaakt wordt van data.

3.4.1 Vernieuwd zorglandschap Bij het toewerken naar een selectiever aantal aanbieders wordt er een balans gezocht tussen: • Keuzemogelijkheden voor cliënten ; • De overzichtelijkheid voor toegang, voorveld en cliënten; • De mogelijkheid om echt intensievere samenwerking met aanbieders en partnerschap met cruciale aanbieders te creëren; • De samenwerking tussen aanbieders te verbeteren; • Te streven naar aanbieders die voldoende stevig zijn om het totale arrangement aan cliënten aan te bieden. Om te kunnen middelen met de hoeveelheid ondersteuning tussen cliënten, is een zekere cliëntenomvang voor aanbieders een voordeel.

Een overzichtelijker aantal aanbieders willen we bereiken door: • Het werken met arrangementen en segmenten waardoor een aantal aanbieders hun krachten moeten bundelen met anderen om in alle aspecten van een arrangement te kunnen voorzien; • Het aanscherpen van de kwaliteitseisen voor inschrijving; • Als tijdens de verdere voorbereidingen voor het inkoopproces blijkt dat bovenstaande maatregelen zeer waarschijnlijk zal niet leiden tot het gewenste aantal aanbieders wordt het aantal te contracteren aanbieders voor een segment gemaximeerd. Bij het stellen van het maximum wordt dan onder meer gekeken naar het bestaande veld, zodat bestaande aanbieders met enige omvang niet al bij voorbaat buiten de boot vallen. 16 In die segmenten zal dan een nadere selectie plaatsvinden op basis van een inhoudelijk plan. De verwachting is dat bovenstaande voor segment 1 t/m 4 zal leiden tot totaal circa 25 à 35 unieke contractanten (voor nadere uitwerking zie paragraaf 3.6). We gaan er vanuit dat de per 2023 te contracteren aanbieders een heel groot deel van de bestaande cliënten al bediend. Het uiteindelijke percentage zal hoger liggen naar mate kleinere bestaande aanbieders met elkaar of met grotere collega’s de samenwerking opzoeken om samen het volledige arrangement per segment te kunnen bieden.

3.4.2 Contractduur Voor segment 1 t/m 4 willen we ten behoeve van het aangaan van samenwerking en partnerschap overeenkomsten met een lange looptijd aangaan. Wel zal deze langere looptijd worden opgedeeld in stukjes door een contract van (indicatief) 3 jaar plus bijvoorbeeld twee opties tot verlenging met 2 jaar. Dit doen we vanwege: • de onzekerheden binnen het sociaal domein ten aanzien van onder meer taken en budgetten; • de eventuele mogelijkheid om bij de afloop van andere contracten in het sociaal domein (die van Leiderdorp en Leiden voor het welzijnswerk) nieuwe keuzes te kunnen maken; • onverhoopte omissies in de overgang naar een stelsel met arrangementen, die niet kunnen worden hersteld door een contractwijziging, te kunnen repareren. Voor Huishoudelijke ondersteuning is het - gezien de situatie en het feit dat het nieuwe Kabinet mogelijk tot andere keuzes komt – verstandig om te kiezen voor een kortere initiële duur van de overeenkomst.

16 Voorbeeld: indien er op een bepaald vlak nu 10 allround aanbieders met enige omvang actief zijn, dan zal er in principe niet

gekozen worden voor een maximum van 5 aanbieders, omdat dan bij voorbaat minimaal de helft van de bestaande aanbieders geen nieuw contract kan krijgen, omdat er maar 5 plekjes te vergeven zijn. We willen bestaande kwalitatief sterke aanbieders, eventueel als combinant, goede mogelijkheden bieden om ook na 2022 weer contractpartij te zijn.

25

3.5

Bekostiging

Bij het werken met arrangementen past dat de bekostiging per cliënt blijft en op grond van gemiddelde inzet (dus geen facturatie per uur).17 Door bij beschut of Beschermd Wonen thuis of op een groepswonen locatie elementen aan het arrangement toe te voegen ontstaan er, zowel een inhoudelijk als financieel meer doorlopende lijn als een modulaire wijze van bekostiging. Hierdoor kan er gemakkelijker geswitcht worden van zorgsoort indien de cliënt toe is aan een nieuw stap in zijn herstel. Daarnaast moet dit het principe van scheiden van wonen en zorg, tenzij versterken. Hierdoor hoeft er vanuit Wmo minder geld uitgegeven te worden aan wonen. Dit kan dan besteed kan worden aan het bieden van nieuwe tussenvormen van beschut wonen aan de groep cliënten die met overbruggingszorg op de wachtlijst van beschermd wonen staan. Deze omschakeling van de traditionele (indicering en) bekostiging in zorgzwaartepakketten naar een meer modulaire financiering, is al onderwerp van gesprek geweest tussen de aanbieders van Beschermd Wonen en centrumgemeente Leiden.

17 Op dit moment wordt bij begeleiding en dagbesteding bij de hogere intensiteiten per cliënt gecontroleerd of aanbieders

gemiddeld genomen deze tijdsinzet per cliënt ook wel plegen. De intentie is om deze manier van controle te schrappen en vervangen door dialoog op doelrealisatie op cliëntniveau tussen toegang en aanbieder en op geaggregeerd niveau tussen gemeente en aanbieder.

26

3.6

Overzicht van de segmenten SEGMENT 1:

SEGMENT 2:

SEGMENT 3:

SEGMENT 4:

SEGMENT 5

CLIËNTEN MET HERSTELGERICHTE ONDERSTEUNING

CLIËNTEN MET STABILISERENDE/ STRUCTURELE ONDERSTEUNING Volwassenen die door de aard van hun beperking of vraagstukken niet kunnen deelnemen aan gewoon of begeleid werk en/of geen uitzicht hebben op zelfstandigheid zonder individuele of groepsbegeleiding Arrangementen: bundeling van producten. Arrangementen hebben de vorm van een traject met heldere doelstellingen en einddatum

CLIËNTEN MET COMPLEXE PROBLEMATIEK: WONEN MET ONDERSTEUNING MAATSCHAPPELIJKE ZORG Cliënten die niet meer zelfstandig kunnen wonen door psychische of psychosociale problematiek en op meerdere leefgebieden.

OUDERE CLIËNTEN MET FYSIEKE PROBLEMATIEK EN/OF DEMENTIE

CLIËNTENMET HUISHOUDELIJKE ONDERSTEUNING

Alle begeleiding en dagbesteding die vanuit de Wmo voor de doelgroep ouderen georganiseerd wordt

Alle huishoudelijke ondersteuning die vanuit de Wmo wordt geboden. Daarbij is een groot aandeel ouderen.

Arrangementen: bundeling van producten. Arrangementen hebben de vorm van een traject met heldere doelstellingen en einddatum.

Arrangementen: bundeling van producten. Arrangementen hebben de vorm van een traject met heldere doelstellingen en einddatum

Verminderen van het aantal producten18.

Extra elementen voor toezicht, groepswonen en indien scheiden van wonen en zorg niet mogelijk is ook de huur.

In een pilot wijk wordt een samenwerkingsmodel met de zorgverzekeraar en zorgkantoor nader uitgewerkt.

korte beschrijving segment

Cliënten die veelal kampen met enkelvoudigere problematiek

Hoofdinrichting van ondersteuning

Arrangementen: bundeling van producten. Arrangementen hebben de vorm van een traject met heldere doelstellingen en einddatum

18

Voorheen waren er twee loonschalen voor medewerkers die HO uitvoeren die enigszins parallel liep met de productindeling Huishoudelijke Ondersteuning Basis en Speciaal. Door de invoering van één (duurdere) loonschaal voor HO medewerkers is er geen salaris verschil meer tussen de inzet voor Basis en Speciaal.

Toegang

SEGMENT 1:

SEGMENT 2:

SEGMENT 3:

SEGMENT 4:

SEGMENT 5

CLIËNTEN MET HERSTELGERICHTE ONDERSTEUNING

CLIËNTEN MET STABILISERENDE/ STRUCTURELE ONDERSTEUNING Gemeentelijke toegang is kritisch en bepaalt arrangement en doelen. Toegang stuurt op de intensiteit van traject.

CLIËNTEN MET COMPLEXE PROBLEMATIEK: WONEN MET ONDERSTEUNING MAATSCHAPPELIJKE ZORG Gemeentelijke toegang bepaalt arrangement en doelen. Toegang stuurt mede op de duur van traject en door- en uitstroom in de ondersteuning.

OUDERE CLIËNTEN MET FYSIEKE PROBLEMATIEK EN/OF DEMENTIE

CLIËNTENMET HUISHOUDELIJKE ONDERSTEUNING

Gemeentelijke toegang bepaalt arrangement en doelen. Toegang stuurt mede op de intensiteit van traject.

Gemeentelijke toegang is kritisch en zet in op reablement.

Gemeentelijke toegang bepaalt arrangement en doelen. Toegang stuurt stevig op de duur van traject en door- en uitstroom in de ondersteuning.

Gezamenlijke expertise in (sub)regionaal niveau op deze doelgroep is op achtergrond beschikbaar.

In pilotgebied wordt de toegang samen met de zorgverzekeraar ingericht.

Leveranciersmanagement

Intensief

Intensief

Zeer Intensief

Intensief

Bekostiging

Arrangementen

Arrangementen

Modulair (voortbouwen op ambulante arrangementen plus extra elementen)

Arrangementen In pilotgebied gezamenlijk met Zorgverzekeringswet en Wet Langdurige Zorg).

Behoud van indicatie in resultaten, aangevuld met een ondersteuningsplan vanuit aanbieder als onderdeel van de beschikking. De toegang bepaalt globaal de intensiteit van HO. Aanbieder bepaalt exacte uren van bepaalde werkzaamheden Matig intensief Behoud resultaatfinanciering. Mogelijkheden en meerwaarde van invoegen in arrangementenmodel als apart perceel zal nog worden bezien.

28

SEGMENT 1:

SEGMENT 2:

SEGMENT 3:

SEGMENT 4:

SEGMENT 5

CLIËNTEN MET HERSTELGERICHTE ONDERSTEUNING

CLIËNTEN MET STABILISERENDE/ STRUCTURELE ONDERSTEUNING Indicatief 3 jaar plus optioneel 2x2 jaar

CLIËNTEN MET COMPLEXE PROBLEMATIEK: WONEN MET ONDERSTEUNING MAATSCHAPPELIJKE ZORG Indicatief 3 jaar plus optioneel 2x2 jaar

OUDERE CLIËNTEN MET FYSIEKE PROBLEMATIEK EN/OF DEMENTIE

CLIËNTENMET HUISHOUDELIJKE ONDERSTEUNING

Indicatief 3 jaar plus optioneel 2x2 jaar

Kortere initiële duur van de overeenkomst vanwege veranderingen door een nieuw Kabinet.

Circa 4 tot 8 aanbieders

Circa 6 tot 8 aanbieders

Circa 6 tot 8 aanbieders

Circa 15 aanbieders

Contract

Indicatief 3 jaar plus optioneel 2x2 jaar

Mogelijk aantal contractanten19

Contractanten segment 3 aangevuld met maximaal 8 à 10 aanbieders

19

Het aantal mogelijk contractanten dat hier genoemd wordt, is indicatief en is een inschatting op basis van de huidige markt van bestaande aanbieders, de invloed van het werken met arrangementen en het aanscherpen van de kwaliteitseisen. Een clausule om nieuwe aanbieders gedurende de looptijd van de overeenkomst te kunnen laten toetreden, indien zij van toegevoegde waarde worden geacht en zij dat kunnen aantonen (bijvoorbeeld omdat de aanbieder ook reeds wijkverpleging in de Leidse regio levert), wordt nog overwogen voor in ieder geval het segment HO.

29

4. Inkoopproces 4.1

Wetgevend kader

Deze inkoop geschiedt via een aanbestedingsprocedure, op basis van de ‘sociale en andere specifieke diensten’ (SAS), zoals deze is beschreven in de artikelen 2.6a, 2.38 en 2.39 van de Aanbestedingswet 2012. Voor de inkoop volgens de SAS-procedure geldt een verlicht regime ten opzichte van de reguliere aanbestedingsprocedures20. De SAS-procedure kent de volgende verplichtingen: • Maak een vooraankondiging of een aankondiging van de overheidsopdracht bekend. • Beschrijf hierin de hoofdkenmerken van de gunningsprocedure. • Toets of de inschrijvingen voldoen aan de door de aanbestedende dienst gestelde technische specificaties, eisen en normen. • Maak een proces verbaal van de opdrachtverlening. • Sluit de overeenkomst. • Publiceer de aankondiging van de gegunde opdracht. De inkoop voldoet vanzelfsprekend aan deze voorschriften, alsmede aan de grondbeginselen van de Aanbestedingswet (gelijkheid, non-discriminatie, transparantie en proportionaliteit). Tegelijkertijd vraagt de voorgestelde transformatie om een procedure die tegemoet komt aan de wens van samenwerken en samen creëren met de beoogde strategische partners. 4.2 Marktconsultaties Voor het samenstellen van de arrangementen en het opstellen van realistische contractvoorwaarden zullen er meerdere (digitale) marktconsultaties worden georganiseerd met de belanghebbende partijen.

Alle ontvangen informatie zal worden gebundeld en gedeeld worden als bijlage bij de aanbestedingsdocumenten. 4.3

Europees openbaar aanbesteden

Fase 1: Publicatie en informatiebijeenkomst Na de marktconsultaties en de vaststelling van de arrangementen zullen de definitieve aanbestedingsstukken worden opgesteld. Alle relevante informatie zal vervolgens worden gepubliceerd op het platform Tenderned. Na publicatie zal er een informatiebijeenkomst worden georganiseerd voor de geïnteresseerde partijen. Tijdens de informatiebijeenkomst zal het aanbestedingsproces nader worden uitgelegd en krijgen partijen de kans om vragen te stellen. Fase 2: Nota van Inlichtingen Partijen krijgen na publicatie tweemaal de kans de vragen te stellen over alle gepubliceerde stukken. Fase 3: Inschrijffase

20

Conform artikel 2.38 lid 3 van de Aanbestedingswet 2012 geldt dat de SAS-procedure wordt toegepast voor opdrachten betreffende diensten voor gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening, tenzij de aanbestedende dienst anders besluit. Er zijn daarnaast geen doel- en rechtmatigheidsvoordelen voor het toepassen van reguliere aanbestedingsprocedures, omdat deze automatisch meer procedurele verplichtingen met zich mee brengen.

In de inschrijffase doen de geselecteerde aanbieders hun definitieve aanbieding via een inschrijving. Fase 4: Beoordelingsfase Alle Inschrijvingen worden door Inkoop getoetst aan de vooraf vastgestelde uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen. De Inschrijvingen die onvoorwaardelijk voldoen worden vervolgens beoordeeld door een inhoudelijke beoordelingsteam op de vooraf vastgestelde kwalitatieve gunningscriteria. Fase 5: Gunningsfase Deze fase is voor de aanbesteding de afrondende fase. De aanbieders met de hoogste score ontvangen een voorlopige gunning. Na de wettelijke stand-still termijn van 20 kalenderdagen kan de opdracht definitief worden gegund. Fase 6: Implementatie Na de definitieve gunning kunnen de overeenkomsten worden ondertekend en kan de implementatieperiode van maximaal zes maanden in gaan. Tijdens een startgesprek met de gegunde aanbieders zal nader worden besproken hoe de implementatie wordt vormgegeven.

4.4

Planning

Voor de inkoop is een grove planning opgesteld die nog nader geconcretiseerd wordt. Processtappen

Periode/data

Marktconsultaties

Juli – november 2021

Inkoopstrategie naar raden/college

September 2021

Voorbereiding aanbesteding/inkoopstukken

4de kwartaal 2021

Aanbestedingsstukken gereed

Januari 2022

Hoofdlijnen aanbestedingsleidraad in Bestuurlijk Overleg Leidse regio

Jan/februari 2022

Publicatie Aanbestedingsstukken

Maandag 14 maart 2022

Informatiebijeenkomst aanbieders

Dinsdag 22 maart 2022

Uiterste datum voor het stellen van vragen t.b.v. Nota van Inlichtingen 1

Donderdag 31 maart 2022 12:00 uur

Streefdatum beschikbaar stellen Nota van Inlichtingen 1 Uiterste datum voor het stellen van vragen t.b.v. Nota van Inlichtingen 2 Streefdatum beschikbaar stellen Nota van Inlichtingen 2

Donderdag 7 april 2022 Indien nodig donderdag 14 april 2022 10:00 uur Indien nodig vrijdag 22 april 2022

31

Processtappen Uiterste datum voor het indienen van de Inschrijvingen Beoordeling Inschrijvingen Evt. presentatie/interview Streven versturen Gunningsbeslissing Verificatiebespreking Afloop bezwaartermijn Versturen definitieve gunning Implementatie Start uitvoering Opdracht

Periode/data Maandag 16 mei 15:00 uur 10:00 uur Week 21, 22 en 23 2022 Week 21, 22 en 23 2022 Donderdag 9 juni 2022 Na voorlopige gunning Vrijdag 1 juli 2022 10:00 uur Vrijdag 1 juli 2022 Juli-dec 2022 1 januari 2023

32

5. Risico’s en beheersmaatregelen 1 2 3

Risico Verandering in landelijke wetgeving / jurisprudentie Vertraging decentralisatie Maatschappelijke Zorg Onvoldoende kwaliteit in toegangen

4

Onvoldoende inzet in het voorveld

5 6

Onvoldoende tijd om contractmanagement goed uit te voeren Overschrijding begrote budgetten

7

Cliënten verliezen hun huidige aanbieder

8

Afschuiven van cliënten vanuit de regionale Maatschappelijke Zorg voorzieningen

Beheersmaatregel Opnemen in voorwaarden contract Segment 3 later inkopen Toegangen tijdig betrekken, duidelijke instructies opstellen en kennis vergroten Gesprekken aangaan en afspraken maken met het voorveld Hierover vooraf afspraken maken met Servicepunt71 Stevig inzetten op de toegang, regie en contractmanagement Dashboard inrichten wat daarbij gebruikt kan worden Mogelijkheid opnemen om budgetplafonds in te voeren indien nodig Afspraken maken voor een overgangsperiode en warme overdracht richting gecontracteerde aanbieder Afspraken maken over het proces en waar nodig doorzettingsmacht organiseren

33

Bijlage 1 Ervaringen met het huidige contract Er werd voor de inkoop per 2015 van belangrijke Wmo-maatwerkvoorzieningen, huishoudelijke ondersteuning (HO) en de nieuwe taken individuele begeleiding (BGI), groepsbegeleiding/dagbesteding (BGG), kortdurend verblijf (KV) en Beschermd Wonen (BW) gekozen voor het bestuurlijk contracteren. Hieronder zijn de belangrijkste lessen en conclusies op een rij gezet: Geen selectie / lange looptijd / flexibiliteit van contracten • Het Open House karakter van het huidige contract zorgde in 2014 voor rust onder bestaande partijen, omdat zij geen vrees hoefden te hebben om af te vallen vanwege een selectie van één consortium of een maximum aantal aanbieders. • De langlopende overeenkomsten van bestuurlijk contracteren benadrukken commitment en gaven aanbieders rust en voor langere tijd zekerheid. • De mogelijkheid om tussentijds met wederzijds goedvinden de overeenkomsten te wijzigen, is handig gebleken. Zo kon het omzetten van de algemene voorziening voor huishoudelijke ondersteuning naar een maatwerkvoorziening relatief gemakkelijk worden aangepast. N.B Gebleken is dat deze flexibiliteit wel heeft geleid tot het steken van de energie in het verfijnen van bestaande afspraken en minder dan gewild in de grotere doorontwikkeling.

Keuzemogelijkheden • De huidige manier van contracteren is enerzijds geslaagd voor wat betreft het bieden van keuzevrijheid uit aanbieders. Voor HO en BW zijn dat er circa 20, bij begeleiding en dagbesteding zijn dat er meer dan 60. Anderzijds zien we dat het creëren van veel keuzemogelijkheden qua aanbieders vooral bij BGI heeft geleid tot onoverzichtelijkheid voor cliënten en medewerkers in de toegang. • 90 tot 95% van de cliënten zit bij de helft van aanbieders, de rest van de aanbieders heeft niet of nauwelijks cliënten (BW: >90% bij 8 grootste aanbieders, BGI/BGG: 95% bij 25 grootste aanbieders, HO: 90% bij 11 grootste aanbieders). • Het vermoeden bestaat dat de groei van begeleiding voor een deel versterkt wordt door de hoeveelheid aanbieders (aanbod creëert vraag). Tenslotte leidt het hebben van veel gecontracteerde aanbieders tot extra werk (controle en accountgesprekken) voor contractmanagement en administratie. Tussentijdse toetreding • Veel nieuwe toetreders zijn zeer klein of zonder cliënten gebleven. • Bij sommige (nieuwe) aanbieders zijn er twijfels over de geleverde kwaliteit of onvrede over de handelswijze. • Het spreken en toetsen van aspirant-toetreders kost veel tijd.

34

Innovatie • Nieuwe/extra aanbieders zijn grotendeels weinig aanvullend op en niet per definitie innovatiever dan de reeds gecontracteerde partijen. • Aanjagen van vernieuwingen verliep veelal via het innovatiefonds begeleiding en dagbesteding. • De grote hoeveelheid aan aanbieders maakt het lastig om echt samen gericht aan een veranderopgave te werken. Tevens maakt veel aanbieders de onderlinge samenwerking, zowel algemeen als per cliënt, lastig. Dialoog Zowel de dialoog bij de totstandkoming van de eerste overeenkomsten van bestuurlijk contracteren als de periodieke fysieke overlegtafels daarna kunnen als een verrijking worden gezien ten opzichte van de meer klassieke opdrachtgever - opdrachtnemer interactie bij de Europese aanbestedingen die voorheen voor de Wmo hadden plaatsgevonden. Overname oude ZZP’s BW uit AWBZ • Het overnemen van de Zorgzwaartepakketten (ZZP) uit de AWBZ heeft de beweging naar meer gescheiden vormen van zorg en wonen en de totstandkoming van tussenvormen te weinig gestimuleerd. Er is behoefte aan een continuüm in begeleiding: van begeleiding thuis tot begeleiding in een beschermde woonvorm. • Het overnemen van de ZZPs uit de AWBZ heeft ook geleid tot een verschil in wat er onder (woon)begeleiding wordt verstaan en te weinig zicht op en gesprek over wat de resultaten van deze begeleiding zijn.

Bij individuele begeleiding: Hard onderscheid tussen Basis en Gespecialiseerd In 2015 werd bij de indicatie een onderscheid aangebracht tussen basis óf speciaal. De Ondersteuning van cliënten die beetje gespecialiseerde inzet nodig hebben maar voor de rest voldoende zouden hebben aan begeleiding door een niet HBO-er, passen niet goed in deze systematiek. Productieminderen: Geen PxQ, maar gemiddelde cliëntfinanciering • Door het werken met intensiteiten (bandbreedte van uren) bij begeleiding en controle op het minimaal behalen van ondergrens van de bandbreedte bij de zwaardere intensiteiten, ligt de focus toch op uren in plaats van op resultaten. • Indien de ondersteuning wisseling van intensiteit vraagt, is hiervoor vanwege de rechtmatigheid van de declaratie een andere indicatie nodig. Dat bemoeilijkt het gemakkelijk op- en afschalen. • Omdat een aanbieder Jeugdhulp zelf de uren inzet bepaalt en bij Wmo de toegang de intensiteit bij de indicatie begrenst, geeft dit bij de overgang van 18- (Jeugdhulp) naar 18+ (Wmo) problemen. • Gebleken uit de CAK-gegevens is dat de gemiddelde inzet van uren bij de klant door sommige aanbieders werd verlaagd om de kosten voor de dienstverlening te kunnen dekken.

35

De bovenstaande ervaringen nemen we mee naar de toekomst, dat betekent in ieder geval dat we: • nog meer aandacht willen voor het resultaat van de ondersteuning en de samenhang in de ondersteuning van cliënten op alle leefgebieden; • willen stoppen met het streven naar het creëren van zoveel mogelijk keuzevrijheid tussen aanbieders. De grote hoeveelheid aan aanbieders heeft geleid tot onoverzichtelijkheid bij de cliënt en te weinig samenwerkingsmogelijkheden. We willen naar een stelsel waar we de keuzevrijheid slimmer organiseren met de focus op de mogelijkheid om te kiezen uit verschillende ondersteuningsvormen in plaats van zoveel mogelijk aanbieders. • vast willen houden aan een model waarbij we afspraken voor een langere periode maken, die we goed samen kunnen door ontwikkelen en waar er voldoende dialoogmogelijkheden zijn; • tenslotte moet de heroriëntatie Wmo bijdragen aan het grip krijgen op de Wmo uitgaven.

36

Bijlage 2: Andere gemeenten met arrangementen Andere gemeenten die met een arrangementenmodel werken zijn onder meer Rotterdam, Den Haag en Almere. De gemene deler van de arrangementenmodellen van deze drie gemeenten is: ➢ Een arrangement is een bundeling van producten (minimaal begeleiding en dagbesteding); ➢ De omvang van het arrangement wordt per cliënt door de toegang bepaald aan de hand van 5 leefgebieden/resultaatgebieden: • Sociaal en persoonlijk functioneren • Het voeren van een huishouden • Het beheren van de administratie en financiën • Het hebben van een zinvolle dagbesteding • Zelfzorg en gezondheid ➢ Er kan op een arrangement voor ambulante ondersteuning worden voortgebouwd voor beschut en Beschermd Wonen thuis of in een groepswonen locatie door extra elementen toe te voegen: • Bereikbaarheid en/of toezicht in avond en nacht; • Kosten ten aanzien van gezamenlijk wonen in een groepslocatie; • Eventueel kosten van huur van een kamer/woning indien scheiden van wonen en zorg niet passend is in de situatie van de cliënt. ➢ Per resultaatgebied wordt gekeken naar problemen en gevraagde oplossing en hierbij wordt de mate van inzet ingeschat (bijvoorbeeld in de vorm van regulier, midden en intensief). Alle scores op de resultaatgebieden te samen bepalen de (financiële) omvang van het arrangement per cliënt.

➢ Op cliëntniveau is één aanbieder hoofdverantwoordelijk voor de doelrealisatie van het arrangement. Verschillen tussen de genoemde drie gemeenten zit onder meer op: ➢ Eén dezelfde arrangementensystematiek voor alle ambulante cliënten ongeacht doelgroep of lichte differentiatie van de arrangementen naar doelgroep; ➢ Of andere ondersteuningsvormen (huishoudelijke ondersteuning en kortdurend verblijf) ook onderdeel zijn van het arrangement.21 ➢ De fijnmazigheid waarin de intensiteit van de ondersteuning per resultaatgebied door de toegang wordt ingeschat; ➢ De manier waarop de aanbieders voor het arrangementenmodel worden gecontracteerd (open house of een aanbesteding) ➢ Dezelfde hoogte of verschillende hoogtes van de tarieven voor de arrangementen per doelgroep en/of onderscheid tussen jongvolwassenen (16 – 23 jaar) en volwassenen. ➢ Of het arrangementenmodel naast voor zorg in natura ook eventueel gebruikt wordt voor PGB.

21

In het geval van Huishoudelijke Ondersteuning is het wel onderdeel van het arrangement voor de cliënt en indien een aanbieder zelf ook HO in huis heeft een onderdeel van haar opdracht, maar in andere gevallen zie je dan de genoemde gemeenten ervoor kiezen dat het mogelijk is om voor de opdracht op het vlak van HO een andere aanbieder aan de slag gaat dan die voor de andere leefgebieden.

37