Document · PDF

Bijlage bij RM d.d. 7 september 2021 Eindrapport Motie minder fouten in bestemmingsplan procedures Z-20-135343 Oegstgeest

Oordeelsvorming Ruimte 14 oktober 2021, gemeente OegstgeestBij agendapunt: Eindrapport Motie minder fouten in bestemmingsplan procedures7.716 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures'

13 juli 2021

Projectgegevens Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures'

Opdrachtgever Contactpersoon

Gemeente Oegstgeest dhr. ing. Paul J. Vos

Werknummer

620.153.80

Datum

13 juli 2021

Adviseur

KuiperCompagnons Projectverantwoordelijke: Mevr. J.M. Verweij BBE Behandeld door: Mevr. J.M. Verweij BBE en dhr. mr R.A.J. Begheyn Telefoonnummer: 010 - 433 0099

File: j:\620\153\80\3 projectresultaat\ro-rapp-620.153.80-oegstgeest-04.docm

Inhoudsopgave

blz.

Inleiding................................................................................................................................. 1 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................... 1 1.2 Doelstelling en scope onderzoek .................................................................................. 1 1.3 Over KuiperCompagnons .............................................................................................. 1

De gemaakte fouten ............................................................................................................. 3 2.1 Overzicht ....................................................................................................................... 3 2.1.1 Bestemmingsplan “Kamphuizerpolder Buitenlust” (Het Dok) ............................ 3 2.1.2 Wijzigingsplan “Duivenvoordestraat” ................................................................. 3 2.1.3 Bestemmingsplan “Oudenhof en Klinkenbergerplas”........................................ 5 2.1.4 Bestemmingsplan “Overveerpolder” (kunstgras) .............................................. 7 2.1.5 Bestemmingsplan “Poelgeest” / “Brug Poelgeest” ............................................ 8 2.2 Analyse .......................................................................................................................... 9 2.2.1 Eerste indruk KuiperCompagnons .................................................................... 9 2.2.2 Bevindingen interviews .................................................................................... 11

Juridische controle nu geldende bestemmingsplannen ............................................... 14 3.1 Inleiding ....................................................................................................................... 14 3.2 Bestemmingsplan “1e partiële herziening Kamphuizerpolder – Buitenlust” (vastgesteld 20-02-2020) ....................................................................................................................... 14 3.3 Wijzigingsplan “Duivenvoordestraat” (vastgesteld 06-03-2018) ................................. 15 3.4 Bestemmingsplan “1e partiële herziening Oudenhof en Klinkenbergerplas (herstelbesluit)” (vastgesteld 25-06-2020) ........................................................................ 16 3.5 Bestemmingsplan “Poelgeest” (vastgesteld 27-09-2018) ........................................... 17 3.6 Bestemmingsplan “Brug Poelgeest” (vastgesteld 23-11-2017) .................................. 17

Conclusies en aanbevelingen ........................................................................................... 19

Bijlagen Bijlage 1 Motie ‘Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures’, 2 juli 2020

Inleiding

1.1

Aanleiding Begin 2021 heeft de gemeente Oegstgeest aan KuiperCompagnons de opdracht verstrekt voor het uitvoeren van een onderzoek ‘meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures’. De gemeente heeft KuiperCompagnons gevraagd dit onderzoek uit te voeren naar aanleiding van de motie ‘Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures’, ingediend door de politieke partij Progressief Oegstgeest in de raadsvergadering van 2 juli 2020. In deze motie, die unaniem door de gemeenteraad is aangenomen, geeft de partij aan dat er, na fouten in de bestemmingsplannen met betrekking tot onder meer Het Dok, Park Duivenvoorde, Klinkenbergerplas en Brug Poelmeer, nu ook inzake het bestemmingsplan voor het kunstgras in de Overveerpolder (raadsmededelingen d.d. 5 en 10 juni 2020) een fout is geconstateerd. De partij overweegt dat deze fouten leiden tot kostbare reparaties, dan wel tot ongewenste ruimtelijke ontwikkelingen, en verzoekt het college: - een onderzoek in te stellen naar hoe bestemmingsplanfouten de afgelopen jaren tot stand kwamen en de rol van interne en externe juristen in dezen; - een plan en nieuwe procedures op te stellen om zulke fouten in de toekomst te voorkomen; - voor de begrotingsraad aan de Raad te rapporteren opdat eventuele financiële consequenties opgenomen kunnen worden in de begroting 2021 – 2025. De motie is opgenomen als bijlage 1 bij dit rapport.

1.2

Doelstelling en scope onderzoek Dit onderzoek heeft tot doel een grondige analyse uit te voeren van de geconstateerde fouten, een check te doen op de nu geldende bestemmingsplannen en vooral hier lering uit te trekken voor de toekomst. Dit rapport valt dan ook uiteen in meerdere delen: in het eerste deel wordt verslag gedaan van het onderzoek dat wij hebben verricht naar de gemaakte fouten in de betreffende bestemmingsplannen (hoofdstuk 2). In het tweede deel doen wij verslag van de juridische controle van de volledige (inmiddels deels gerepareerde) bestemmingsplannen (hoofdstuk 3). Tot slot trekken wij conclusies en geven wij aanbevelingen mee voor de toekomst (hoofdstuk 4). Welke financiële gevolgen dit heeft voor de begroting (zie derde punt uit de motie), kan niet door ons worden bepaald. Dit is ook geen onderdeel van onze opdracht.

1.3

Over KuiperCompagnons Voor het uitvoeren van het onderzoek heeft de gemeente gezocht naar een onafhankelijke partij die niet betrokken was bij het opstellen van de plannen, geen belangen heeft in de uitkomsten van het onderzoek maar wel de inhoud snel en goed kan doorgronden. Deze heeft zij in KuiperCompagnons gevonden. KuiperCompagnons is een onafhankelijk ontwerp- en adviesbureau, gevestigd in de Van Nellefabriek in Rotterdam. Ons bureau is opgericht in 1916 en met name groot geworden met diverse Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

stedenbouwkundige projecten. Als multidisciplinair advies- en ontwerpbureau voor de fysieke leefomgeving werken wij met een hecht team van stedenbouwers, (landschaps-)architecten, planologen, juristen en andere specialisten aan de ruimtelijke uitdagingen van morgen. Onze afdeling Advies stelt in opdracht van vele gemeentes, ontwikkelaars en particulieren in Nederland al decennialang bestemmingsplannen (en andere ruimtelijke plannen op). In de gemeente Oegstgeest hebben wij de afgelopen jaren geen bestemmingsplannen opgesteld; de gemeente werkte samen met een aantal andere bureaus.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

De gemaakte fouten

2.1

Overzicht Hieronder volgt een overzicht (en uitwerking) van de fouten, zoals die in de motie zijn genoemd, stand van zaken de dato 14 juni 2021. 2.1.1 Bestemmingsplan “Kamphuizerpolder Buitenlust” (Het Dok) Op 01-06-2017 is het bestemmingsplan “Kamphuizerpolder Buitenlust” vastgesteld. De beoogde uitbreiding van basisschool Het Dok bleek niet mogelijk op grond van dit bestemmingsplan. In het bestemmingsplan is voor de school een vrij strak bouwvlak ingetekend met ruimte voor drie bouwlagen. Bij de technische uitwerking bleek dit (financieel) onuitvoerbaar en is gekozen voor een ander gebouw, met een grotere footprint en twee bouwlagen. In het bestemmingsplan “1e Partiële herziening Kamphuizerpolder – Buitenlust” (vastgesteld 20-02-2020) is een gedeelte van het bestemmingsplangebied herzien, waaronder voor de school.

Afbeelding 2.1.: uitsnede verbeelding BP “Kamphuizerpolder – Buitenlust”

Afbeelding 2.2.: uitsnede verbeelding BP “1e Partiële herziening Kamphuizerpolder – Buitenlust” 2.1.2 Wijzigingsplan “Duivenvoordestraat” In het bestemmingsplan “Oranje Nassau” (vastgesteld 23-10-2008) was een wijzigingsbevoegdheid opgenomen voor de realisatie van 50 woningen en maatschappelijke Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

voorzieningen op een perceel aan de Duivenvoordestraat, de voormalige locatie van een sportvereniging. Een wijzigingsbevoegdheid is een bevoegdheid waarbij de gemeenteraad een wijziging van het bestemmingsplan voor een specifieke locatie, en onder specifieke voorwaarden, delegeert aan het college. De wijzigingsbevoegdheid is toegepast in twee delen. Eerste wijzigingsplan: “Duivenvoordestraat”, 2016 Het eerste wijzigingsplan “Oranje Nassau, wijzigingsplan Duivenvoordestraat” is op 08-11-2016 vastgesteld. Dit wijzigingsplan is echter aangevochten bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ABRvS). De ABRvS heeft op 18-01-2018 een tussenuitspraak gedaan waarbij zij de gemeente heeft opgedragen het wijzigingsplan aan te passen. Dit is gebeurd; de gemeente heeft op 06-03-2018 een herstelbesluit genomen inzake het wijzigingsplan. Na de einduitspraak van de ABRvS op 15-08-2018 is het wijzigingsplan onherroepelijk in werking getreden. De discussie ging met name over de waterparagraaf. Appelanten waren van mening dat werd afgeweken van de grondslag van de wijzigingsbevoegdheid en dat de watercompensatie onvoldoende geborgd was.

In de tussenuitspraak heeft de ABRvS geoordeeld dat het college ten onrechte niet was uitgegaan van de maximale planologische mogelijkheden in relatie tot de watercompensatie, en heeft zij het college opgedragen alsnog inzichtelijk te maken dat wordt voldaan aan de eis dat 15% van de toename aan verharding aan water in het wijzigingsgebied gerealiseerd dient te worden en dit in het wijzigingsplan zo nodig te waarborgen door middel van voorwaardelijke verplichtingen. Ook is in de tussenuitspraak opgedragen nader onderzoek te doen naar wateroverlast ter plaatse van het achterpad aan de Juffermansstraat en in het wijzigingsplan zo nodig het peil en voorzieningen in dit kader te waarborgen door middel van voorwaardelijke verplichtingen. Dit is gebeurd in het herstelbesluit. In de einduitspraak zijn nog enkele (ondergeschikte) bepalingen doorgehaald door de ABRvS, waarna het plan onherroepelijk in werking is getreden. Tweede wijzigingsplan: “Duivenvoordestraat, maatschappelijke voorziening”, 2019 Het tweede wijzigingsplan is het wijzigingsplan “Oranje Nassau, wijzigingsplan Duivenvoordestraat, maatschappelijke voorziening”, vastgesteld op 08-01-2019. De discussie zag hier op de onduidelijkheid over de definitie van een woning in relatie tot de maatschappelijke voorzieningen, bedoeld voor de huisvesting van dementerende ouderen.

In het wijzigingsplan was opgenomen dat “uitsluitend een maatschappelijke voorziening met maximaal 20 eenpersoons zorgappartementen is toegestaan, die is bedoeld voor de huisvesting van dementerende ouderen”. In de uitspraak van de ABRvS van 27-08-2019 stelt de voorzieningenrechter vast dat uit het moederplan blijkt dat de wijzigingsbevoegdheid de mogelijkheid biedt om maximaal 50 grondgebonden woningen te realiseren. Door toevoeging van 20 zorgappartementen in het wijzigingsplan worden feitelijk 70 woningen gerealiseerd, omdat met het eerdere wijzigingsplan al 50 woningen mogelijk zijn gemaakt. Het vaststellingsbesluit van het wijzigingsplan is derhalve geschorst. De ontwikkelende partij heeft naderhand een schikking getroffen met de appellanten, waarna het beroep is ingetrokken. Hiermee is de beroepsprocedure beëindigd en is het wijzigingsplan onherroepelijk geworden. De bouw is inmiddels gestart.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Afbeelding 2.3.: uitsnede van www.ruimtelijkeplannen.nl met de locaties van de twee wijzigingsplannen te midden van het inmiddels geactualiseerde plan “Oranje Nassau” uit 2010

2.1.3 Bestemmingsplan “Oudenhof en Klinkenbergerplas” Op 26-10-2017 is het bestemmingsplan “Oudenhof en Klinkenbergerplas” vastgesteld, waarin vier oudere bestemmingsplannen werden samengevoegd en geactualiseerd. Hoewel het de bedoeling was om de voorgaande planologische mogelijkheden ongewijzigd en één-op-één over te nemen, is in het plan voor een bestaande horecavoorziening onbedoeld toch een verzwaring van de horecamogelijkheden mogelijk gemaakt, doordat gewerkt werd met een nieuwe Staat van Horeca-activiteiten. Het doel was om overal in Oegstgeest dezelfde Staat van Horeca-activiteiten te hebben gelden, maar daarbij is voor een specifieke locatie over het hoofd gezien dat daarmee niet langer alleen daghoreca mogelijk was, maar ook horeca die delen van de nacht open kan zijn. In beroep is dit aangevochten. Op 30-01-2019 heeft de ABRvS het vaststellingsbesluit voor wat betreft dit onderdeel vernietigd. Ook een aantal andere zaken zijn vernietigd, zoals specifieke bepalingen inzake evenementen. De ABRvS heeft de gemeente meegegeven dat reparatie middels de bestuurlijke lus niet mogelijk was vanwege kruising met de vaststelling van een parapluplan.

Bestemmingsplan “1e partiële herziening Oudenhof en Klinkenbergerplas”, 2019 De gemeenteraad heeft daarom naderhand het bestemmingsplan “1e partiële herziening Oudenhof en Klinkenbergerplas” vastgesteld, op 08-07-2019, waarin de mogelijkheden voor horeca terug zijn gebracht tot de mogelijkheden uit het voorgaande bestemmingsplan. Daarin is echter (waarschijnlijk per abuis) in de bestemming “Recreatie”, integraal – dus overal binnen die bestemming dus – horeca overeenkomstig horecabedrijf 2 toegestaan. Ook de 1e partiële herziening is in beroep aangevochten bij de ABRvS. De ABRvS heeft op 0210-2019 uitspraak gedaan: het integraal toestaan van horeca is niet wat de raad beoogd had te

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

regelen. Ook is geoordeeld dat een aantal andere zaken niet duidelijk genoeg was, bijvoorbeeld inzake welke parkeernorm geldt voor horeca. Het vaststellingsbesluit is vernietigd. Bestemmingsplan “ 1e partiële herziening Oudenhof en Klinkenbergerplas”, herstelbesluit, 2020 Op 25-06-2020 heeft de gemeente Oegstgeest een nieuw bestemmingsplan vastgesteld: het bestemmingsplan “1e partiële herziening Oudenhof en Klinkenbergerplas”, herstelbesluit. Hierin is onder meer de categorie horecabedrijf 2 alleen opgenomen op de locatie waar dat beoogd werd. Ook zijn diverse andere correcties doorgevoerd, zoals in de uitspraak van de ABRvS benoemd. Tegen dit bestemmingsplan is van rechtswege beroep ontstaan (artikel 6:19, eerste lid, van de Awb luidt: "Het bezwaar of beroep heeft van rechtswege mede betrekking op een besluit tot intrekking, wijziging of vervanging van het bestreden besluit, tenzij partijen daarbij onvoldoende belang hebben"). Op 10-03-2021 heeft de ABRvS uitspraak gedaan waarbij het vaststellingsbesluit is vernietigd voor zover het betreft de artikelen 10.1 onder b en c, 25.1 onder e en 30.1. onder b. Het gaat om de aanduidingen ‘specifieke vorm van recreatie – intensieve dagrecreatie, ‘specifieke vorm van recreatie – horecabedrijf 2’, en om de verwijzing naar beleidsregels inzake parkeergelegenheid.

De vernietiging van de artikelen 10.1 sub b en sub c betekent dat deze functies niet meer kunnen op de aangeduide locaties. Dat hoeft geen probleem te zijn als die functies ook niet (meer) gewenst zijn. De tekst staat echter nog wel in de planregels en de aanduidingen staan nog wel op de verbeelding. Hoewel dat juridisch niet tot problemen leidt verdient het wel aanbeveling dit aan te passen, want dit is niet burgervriendelijk. De vernietiging van de verwijzing naar de beleidsregels parkeren is geen probleem want daarna is een parapluplan parkeren vastgesteld.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Afbeelding 2.4.: uitsnede van www.ruimtelijkeplannen.nl met een gedeelte van het bestemmingsplan “1e partiële herziening Oudenhof en Klinkenbergerplas” (herstelbesluit), met – waar de rode marker staat – de locatie met de vernietigde aanduiding ‘specifieke vorm van recreatie – horecabedrijf 2’.

2.1.4 Bestemmingsplan “Overveerpolder” (kunstgras) Op 28-11-2013 is het bestemmingsplan “Overveerpolder” vastgesteld. Dit bestemmingsplan beoogde de aanleg van kunstgras op de nieuwe sportvelden onmogelijk te maken: in de bestemmingsomschrijvingen (!) van “Gemengd” en “Sport” is aangegeven dat “het aanleggen van kunstgras niet is toegestaan”. Tegen het bestemmingsplan is beroep ingesteld en op 28-01-2015 heeft de ABRvS uitspraak gedaan. De beroepszaak ging echter over veldverlichting en niet over kunstgras, dus dit wordt in dit onderzoek verder buiten beschouwing gelaten. De regeling omtrent het kunstgras zoals deze in het plan “Overveerpolder” uit 2013 is opgenomen, is op dat moment goedgekeurd door de beleidsmedewerkers, het afdelingshoofd en de bestuurders van de gemeente. Echter, dat de regeling over het kunstgras in deze beroepszaak niet is aangevochten, wil niet zeggen dat deze toen correct was. Zoals al eerder opgemerkt, komen de meeste omissies of onjuistheden pas aan het licht als dit in beroep wordt aangevochten. Bij de regeling omtrent het kunstgras is dit pas een paar plannen (en beroepszaken) later gebeurd. Bestemmingsplan “Poelgeest”, 2017 Vanuit het oogpunt van de wettelijk verplichte actualisatie is het bestemmingsplan “Overveerpolder” uit 2013, in 2017 opgegaan in het bestemmingsplan “Poelgeest” (vastgesteld op 20-04-2017).

In dit plan zijn met betrekking tot kunstgras dezelfde bepalingen opgenomen als in het voorgaande plan “Overveerpolder”.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Tegen het bestemmingsplan is beroep ingesteld maar dat ging niet over het kunstgras, dus dat wordt hier verder buiten beschouwing gelaten. Bestemmingsplan “Poelgeest”, herstelbesluit 22-11-2018 Op 22-11-2018 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan “Poelgeest”, herstelbesluit vastgesteld. In dit plan zijn met betrekking tot kunstgras dezelfde bepalingen opgenomen als in het voorgaande plan “Poelgeest” 2017. Ook dit bestemmingsplan is in beroep aangevochten, maar dat ging niet over het kunstgras, dus dat wordt hier verder buiten beschouwing gelaten. Bij aanvraag omgevingsvergunning voor kunstgrasvelden bleek echter dat dit onjuist was geregeld (het woord ‘aanleggen’ in de bestemmingsomschrijving dekt in juridisch opzicht het ongewenste niet af) en dat de vergunning verleend zou moeten worden. Om dit te voorkomen heeft de gemeente op 09-07-2020 een voorbereidingsbesluit genomen waarin is bepaald dat het verboden is om zonder omgevingsvergunning werken, geen bouwwerken zijnde uit te voeren dan wel het gebruik van gronden of bouwwerken te wijzigen.

Daarbij is een afwijkingsbepaling opgenomen op grond waarvan B&W van het voorgaande kunnen afwijken voor aanvragen omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.7 lid 1 onder b Wabo met betrekking tot het aanleggen en gebruiken van kunstgrasvelden voor maximaal twee natuurgrasvelden in dit gebied, mits wordt voldaan aan specifieke regels. 2.1.5 Bestemmingsplan “Poelgeest” / “Brug Poelgeest” In het bestemmingsplan “Poelgeest”, vastgesteld op 20-04-2017, is een gedeelte bestemd als “Verkeer”, ten behoeve van de nieuwe brug naar Poelgeest, die in samenwerking met de gemeente Leiden wordt gerealiseerd. In het beroep tegen dit bestemmingsplan, zoals hierboven al is aangehaald, is deze verkeersbestemming aangevochten. Het beroep richt zich, evenals de eerder ingediende zienswijze, tegen de bestemming “Verkeer” ten behoeve van een brug (of een weg met een duiker) over het water in het verlengde van de Hugo de Vrieslaan richting de Broekweg. Deze verbinding is benodigd om het tracé Brug Poelgeest vanuit de wijk Poelgeest mogelijk te maken middels een brug over de Haarlemmertrekvaart naar de Oegstgeesterweg in Leiden.

Op 02-05-2018 heeft de ABRvS tussenuitspraak gedaan: de gemeente is opgedragen om binnen 16 weken na uitspraak alsnog de milieugevolgen van de bestemming “Verkeer” voor de sloot aan het einde van de Hugo de Vrieslaan te onderzoeken en vervolgens de aanvaardbaarheid te beoordelen dan wel een andere planregeling vast te stellen. Op 27 september 2018 heeft de gemeenteraad van Oegstgeest het herstelbesluit genomen en heeft daarmee voldaan aan de opdracht van de Afdeling om de aanvaardbaarheid/uitvoerbaarheid aan te tonen. Kort gezegd: de onderbouwing voor de brug is opgenomen in de toelichting bij het bestemmingsplan “Poelgeest”. Bestemmingsplan “Brug Poelgeest”, 2017 Specifiek voor de gewenste brug is een postzegelbestemmingsplan opgesteld. Omdat de brug in twee gemeentes valt (Oegstgeest en Leiden) is logischerwijs sprake van twee postzegelbestemmingsplannen: “Brug Poelgeest 2017”, vastgesteld door de gemeenteraad van

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Oegstgeest op 23-11-2017 en het bestemmingsplan “Brug Poelgeest 2017”, vastgesteld door de gemeenteraad van Leiden op 30-11-2017. Inzake het beroep tegen het plan in Oegstgeest heeft de ABRvS op 04-12-2019 uitspraak gedaan, waarbij het plan is vernietigd, maar de rechtsgevolgen wel in stand zijn gelaten. Bestemmingsplan “Poelgeest”, herstelbesluit, 22-11-2018 In het herstelde bestemmingsplan “Poelgeest” (vastgesteld 22-11-2018) is voor de verkeersbestemming een nadere motivering opgenomen inzake diverse milieuaspecten. Op de verbeelding is de verkeersbestemming op de grens met het plangebied van het bestemmingsplan “Brug Poelgeest” versmald. Het herstelbesluit is eveneens in beroep aangevochten. Op 04-122019 heeft de ABRvS uitspraak gedaan: het beroep is ongegrond verklaard. Met het herstelbesluit van het bestemmingsplan “Poelgeest” d.d. 22-11-2018 is echter een klein deel van de verkeersbestemming uit het bestemmingsplan “Brug Poelgeest” per abuis herroepen. daar is nu een groenbestemming gaan vigeren terwijl een verkeersbestemming beoogd was. Dit moet nog gecorrigeerd worden. Inmiddels is (op 29 april 2021) een nieuw herstelbesluit genomen, waarbij de overlap met het bestemmingsplan Brug Poelgeest is komen te vervallen. Dit herstelbesluit is op 10 juni 2021 gepubliceerd.

Tevens wordt gewerkt aan een herstelbesluit van het bestemmingsplan Poelgeest om het kunstgrasveldenverbod correct te regelen. Dit gaat medio juli 2021 als ontwerp terinzage. 2.2

Analyse 2.2.1

Eerste indruk KuiperCompagnons

Het maken van bestemmingsplannen is een complexe aangelegenheid. Er zijn veel wetten, regels en jurisprudentie waar rekening mee moet worden gehouden. De milieuonderzoeken, die verplicht zijn bij elke ruimtelijke ontwikkeling, moeten motiveren dat alles wat in een bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, milieutechnisch ook kán. Deze onderzoeken zijn vaak zeer complex en omvangrijk, en moeten uitgaan van de maximale planologische mogelijkheden. Daarbij komt dat ruimtelijke ontwikkelingen vaak enorm ‘leven’ en regelmatig ook politiek gevoelig liggen, en dat burgers in Nederland op heel veel manieren en momenten bij de besluitvorming betrokken (moeten) worden: mensen worden steeds mondiger en weten hun wegen vaak goed te vinden. Het opstellen van bestemmingsplannen is mensenwerk en het maken van fouten is menselijk. In een goed bestemmingsplanproces stellen de planologen en juristen van het ingehuurde externe bureau een zo goed mogelijk plan op, wat vervolgens zorgvuldig wordt nagelezen en gecontroleerd door de betrokken ambtenaren van de gemeente. Het is in onze ogen in de ideale situatie een samenwerking waarin beide partijen verantwoordelijk zijn voor de inhoud. Ons valt op dat er de afgelopen jaren in Oegstgeest bij de bestemmingsplannen relatief veel beroepszaken zijn gevoerd.

Een aantal keer is door de ABRvS aan de gemeente opgedragen bepaalde zaken te repareren of te herstellen. De gemeente heeft dat in veel gevallen gedaan met partiële herzieningen en herstelbesluiten. Enkele reparaties zijn daarbij echter niet zorgvuldig genoeg verwerkt, waarbij ook de reparaties in beroep door de ABRvS op onderdelen zijn vernietigd. Een voorbeeld daarvan is de aanduiding ‘specifieke vorm van recreatie – horecabedrijf Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

2’ in het plan Oudenhof – Klinkenbergerplas waarbij zowel in het oorspronkelijke plan alsook in de reparaties slordigheden zijn geslopen. We moeten echter niet vergeten dat bij de actualisatie van bestemmingsplannen zeer veel oude, uiteenlopende regelingen zijn samengevoegd en dat het bij zo’n grote operatie wel begrijpelijk is dat er toch kleine inhoudelijke verschillen sluipen tussen de oude en de nieuwe regeling. Sterker nog, vaak is het ook een bewuste keuze om regelingen samen te voegen, te actualiseren en voor de hele gemeente uniform te maken. Er zitten waarschijnlijk wel meer verschillen tussen de regelingen, maar zolang iets niet wordt aangevochten, komt dat ook niet aan het licht. De bepaling over het kunstgras in bestemmingsplan “Overveerpolder” en later “Poelgeest” is waarschijnlijk met de beste bedoelingen opgesteld, maar is inderdaad juridisch niet houdbaar. Beter was het geweest, dit in de ‘specifieke gebruiksregels’ duidelijker af te bakenen. De discussie over de wooneenheden – of een zorgwoning ook meetelt in het maximaal aantal wooneenheden, of beter gezegd: valt een zorgwoning binnen de functie ‘wonen’ of binnen de functie ‘maatschappelijk’ – zoals is gevoerd bij de wijzigingsplannen aan de Duivenvoordestraat, heeft in meer ruimtelijke plannen in Nederland gespeeld.

Mede naar aanleiding van beroepszaken en hieruit ontstane recente jurisprudentie hebben veel gemeentes er inmiddels voor gekozen om de begrippen inzake woningen, huishoudens, zorgwoningen en onzelfstandige wooneenheden gedetailleerd vast te leggen. De discussie zoals deze in Oegstgeest is gevoerd, is dan ook niet uniek; naar onze mening is geen sprake van grote slordigheden in het oorspronkelijke plan. Inzake de waterberging zijn de bepalingen in het oorspronkelijke plan wel wat ongelukkig gekozen. Naar onze mening is de ‘fout’ in het bestemmingsplan “Kamphuizerpolder Buitenlust” voor basisschool Het Dok, geen fout. In het oorspronkelijke plan zijn specifieke keuzes gemaakt voor de hoogte en omvang van de nieuwe school, die gedetailleerd bestemd zijn. Gaandeweg de verdere uitwerking van de school zijn blijkbaar andere keuzes gemaakt, waardoor het beoogde gebouw niet meer binnen het bestemmingsplan paste. Dat is dus het gevolg van voortschrijdend inzicht. Aangedragen zou kunnen worden dat het oorspronkelijke plan dan meer flexibiliteit in zich had moeten hebben, maar alle mogelijkheden die een bestemmingsplan biedt, moeten milieukundig ook onderzocht en gemotiveerd worden, en ook planschade wordt gebaseerd op de maximale planologische mogelijkheden. Het is dus niet altijd verstandig om veel ruimte te bestemmen.

Wel was een betere afstemming tussen de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling en de afdeling die verantwoordelijk was voor de uitwerking / realisatie van de school, verstandig geweest. Dan was wellicht eerder duidelijk geworden dat de uitwerking nog niet van een dusdanig gedetailleerd niveau was, dat hierop een gedetailleerd bestemmingsplan gebaseerd kon worden. De samenhang tussen de verschillende bestemmingsplannen voor de brug in Poelgeest is ingewikkeld en moeilijk te volgen. Dit was in de basis al ingewikkeld vanwege het feit dat de brug in twee gemeentes ligt, en door het projectbureau voor de ontwikkeling van Poelgeest ter hand werd genomen. In casu betekende dit ook dat de projectleiding van het bestemmingsplan voor de brug bij de gemeente Leiden lag (overigens ook nog eens via een extern ingehuurd projectleider) en niet bij Oegstgeest. Daarbij komt de lange doorlooptijd van de verschillende plannen en de diverse beroepszaken, die elkaar doorkruisen en deels parallel lopen. Er ontstaat een heel complex geheel waar je al snel verstrikt raakt in een kluwen van regelingen die zijn

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

aangevochten, tussenuitspraken, reparaties en herzieningen van reparaties. Een discrepantie is dan snel aan de orde, en is dan ook ontstaan.

2.2.2

Bevindingen interviews

Om onze bevindingen te verifiëren, en een bredere analyse van het geheel te geven, hebben wij een aantal interviews gehouden met personen die toentertijd bij de gemeente werkten, en een rol hadden bij de totstandkoming / begeleiding van de plannen, en met personen die toentertijd bij de adviesbureaus werken, die door de gemeente dan wel de ontwikkelaar werden ingehuurd om de bestemmingsplannen te schrijven. Van elk interview is een zakelijk, puntsgewijs verslag opgesteld dat ter verificatie is voorgelegd aan de geïnterviewde. Aan de geïnterviewde is uitgelegd dat de verslagen geen deel uitmaken van de rapportage, maar hier wel als bron voor hebben gediend. Vanwege de Wet bescherming persoonsgegevens en de privacy van personen in relatie tot mogelijke herkenbaarheid in de uitspraken, zijn de namen van de geïnterviewden en de verslagen geen onderdeel van deze rapportage. Wel geven wij hierbij een overzicht van de functies / rollen van de geïnterviewden: • Beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening vanuit de gemeente, in dienst (3 personen); • Beleidsmedewerker ruimtelijke ordening vanuit de gemeente, inhuur (1 persoon); • Teammanager afdeling ruimtelijke ordening vanuit de gemeente (1 persoon); • Projectleiders bestemmingsplan, planologen en juristen vanuit de ingehuurde adviesbureaus (5 personen).

De interviews zijn afgenomen door een senior jurist en een senior planoloog vanuit KuiperCompagnons. Hieronder geven wij een samenvatting van onze bevindingen hieromtrent. De rode draad Een aantal zaken kwam in vrijwel alle interviews terug. Dat is de hoge werkdruk op de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling en de forse betrokkenheid van de inwoners bij alle ruimtelijke plannen in Oegstgeest. Inwoners zijn mondig en kritisch, weten hun wegen richting de bestuurders goed te vinden en er wordt relatief vaak geageerd tegen bestemmingsplannen. “In Oegstgeest ben je een advocaat of heb je een advocaat”, aldus meerdere geïnterviewden. Rolverdeling raad – college – ambtenaren Wij concluderen dat raadsleden soms teveel op de stoel van het college gaan zitten, terwijl meer gestuurd zou moeten worden op de kernwaarden / langetermijnvisie van Oegstgeest. Ook wordt gevoeld dat collegeleden soms teveel op de stoel van de projectleider zitten en dat wethouders zich wel heel erg met details bemoeien. Een voorbeeld hiervan is dat een wethouder, vanwege de wens van een spoedige voortgang, na vaststelling van een plan direct wil publiceren. De afdeling Ruimtelijke ontwikkeling houdt liever een week extra aan, om de digitale versie van het plan goed te koppelen met het vaststellingsbesluit, de juiste versie op www.ruimtelijkeplannen.nl te zetten en de publicatietekst in de juiste media te plaatsen.

Als dit haastwerk wordt, is de kans groot dat er fouten in sluipen, wat rommelig overkomt en tot wantrouwen leidt. Dit is feitelijk dan ook gebeurd. Het zou beter zijn om deze verantwoordelijkheid bij de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling te laten, en er een realistische planning op na te houden. Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Participatie in relatie tot gevoelige dossiers In veel van de ‘fouten’ waar dit onderzoek betrekking op heeft, ging het om ruimtelijke ontwikkelingen die op voorhand al gevoelig lagen in Oegstgeest, zoals de woningbouw aan de Duivenvoordestraat, de kunstgrasvelden en de brug naar Poelgeest. Veel inwoners waren het niet met de plannen eens en hebben in de ruimtelijke procedures zienswijzen kenbaar gemaakt en beroep ingesteld om te proberen de plannen tegen te houden. Dit maakte dat de plannen onder een juridisch vergrootglas lagen. In algemene zin helpt een goede en vroegtijdige participatie bij ruimtelijke ontwikkelingen om slepende bezwarenprocedures en de gang naar de Raad van State te voorkomen. Wij hebben de indruk gekregen dat de mate van het betrekken van inwoners (en andere belanghebbenden) in Oegstgeest in beginsel op een prima niveau is. We hebben wel begrepen dat in een aantal participatiesituaties zaken aan inwoners zijn beloofd, die later niet waargemaakt konden worden1. Dit heeft geleid tot meer scepsis en wantrouwen in plannen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving van mensen. Het is aanbevelingswaardig om bij gevoelige ontwikkelingen, eerder en uitgebreider te participeren. En daarbij ook duidelijk aan te geven wat de kaders zijn, waarover níet meer kan worden meegedacht.

En als er naderhand toch anders wordt beslist, is het raadzaam om dat ook eerlijk en open met de inwoners te delen. Werkomgeving afdeling Ruimtelijke ontwikkeling Uit de interviews is verder duidelijk geworden dat de afgelopen jaren heel veel werk is verzet om alle oude, vaak niet digitale, bestemmingsplannen actueel te krijgen. Dit was een wettelijke verplichting en heeft veel van de medewerkers gevraagd. Als plannen niet op tijd actueel zouden zijn, zou dat forse legesrisico’s met zich meebrengen; de druk om dit goed en volledig ter hand te nemen is flink gevoeld. Heel veel is goed gegaan, een beperkt aantal zaken minder goed. Maar dat zijn nu wel de zaken die bij de raadsleden onder de aandacht zijn gekomen doordat juridische reparaties nodig waren. Er is niet altijd oog en waardering geweest voor al het werk dat is verzet. De sturing van de betrokken ambtenaren door het management kon soms ook beter: de manager moet prioriteren, keuzes maken bij beperkte capaciteit, en ruimte bieden voor opleiding, training en reflectie. De ambtenaren hebben zich soms ‘aan hun lot overgelaten’ gevoeld, hebben soms veel verantwoordelijkheid gekregen (wat niet altijd wenselijk was) en hebben de steun van management, college en raadsleden op sommige momenten wel gemist.

Er was veel verloop op de afdeling, collega’s die wel het overzicht bewaakten en risico’s zagen werden ondergewaardeerd of niet gezien. Er zijn in korte tijd ook relatief veel wisselingen in de wacht geweest, zowel op de afdeling alsook in het management, waarbij ook enkele meer onervaren krachten zijn ingezet, wat de betrokkenheid, inhoudelijke diepgang en continuïteit zeker niet ten goede is gekomen. Door het management zijn geen duidelijke prioriteiten gesteld, eigenlijk had altijd alles prioriteit waardoor zowel aan de actualisaties alsook aan de ontwikkelingsgerichte plannen net minder tijd is besteed dan gewenst. De gemeente heeft na het vertrek van een aantal vaste medewerkers wel mensen ingehuurd, maar daarvan was de betrokkenheid en kennis van het gebied natuurlijk beperkter. De overdracht verliep ook niet altijd zorgvuldig, als een inhuurperiode tot een eind kwam was er vaak geen overdrachtsdocument waardoor het voor de achterblijvers soms onduidelijk was waarom en hoe bepaalde keuzes waren gemaakt.

Specifiek kan het voorbeeld van het mobiliteitsplan genoemd worden, waar een aantal heel specifieke oplossingen met de inwoners in een breed participatieproces is besproken en waarbij concrete toezeggingen zijn gedaan. Vanwege bezuinigingen zijn deze maatregelen echter op een later moment rücksichtslos weggestreept of uitgesteld, waarmee een aantal concrete maatregelen niet uitgevoerd is. Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

De rol van het adviesbureau Oegstgeest is een kleine gemeente, met een klein ambtelijk apparaat. De capaciteit van de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling is de afgelopen jaren afgeschaald. Maar, in de gemeente vinden wel relatief veel ruimtelijke ontwikkelingen plaats, soms behoorlijk complex. Met beperkte middelen moeten er belangrijke keuzes worden gemaakt en belangrijke plannen worden opgesteld. Door drukte en beperkte beschikbaarheid schieten er dan wel eens zaken tussendoor. Ons valt op dat de betrokken adviesbureaus prima adviseurs zijn, met betrokken projectmedewerkers. Een adviesbureau weet echter niet alles van de plaatselijke en gebiedsspecifieke details. Ons is duidelijk geworden dat de regelingen in de plannen door de adviesbureaus niet altijd juridisch kloppend worden geformuleerd, en dat plannen door de gemeente niet altijd in hun geheel of voldoende kritisch worden doorgelezen. Er wordt soms (te) zwaar geleund op het adviesbureau dat het plan opstelt. Een sterker / groter team op de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, sterker juridisch onderlegd, is aanbevelenswaardig, juist ook omdat de druk om foutloos te zijn en snelheid te maken van uit het college en de raad de laatste jaren alleen maar is toegenomen. In het verlengde daarvan valt het ook op dat het betreffende adviesbureau, als het eenmaal tot een beroepszaak is gekomen, vaak geen rol meer heeft.

De gemeente werkt dan samen met haar vaste advocaat, die het verweerschrift opstelt. Het is aanbevelingswaardig om ook het betrokken adviesbureau daar een rol in te geven, al is het alleen maar een meeleesrol. Het adviesbureau kan dan aangeven waarom regelingen er op een bepaalde manier in zijn gekomen (of niet in zijn gekomen), kan meedenken over een eventuele correctie en dit voorkomt wellicht dat in de reparatieronde opnieuw slordigheden sluipen. Onze ervaring is namelijk dat advocaten geen bestemmingsplanschrijvers zijn en zaken soms op een net andere manier aanvliegen dan een planschrijver dat zou doen. Snelheid boven kwaliteit In het geval van het wijzigingsplan aan de Duivenvoordestraat is, in het belang van een spoedige voortgang, op het allerlaatste moment nog een forse wijziging in de waterparagraaf doorgevoerd. De stukken lagen al bij het college en zijn gaandeweg de bestuurlijke behandeling aangepast en vervangen. Door dit haastwerk zijn er tekstuele fouten gemaakt in de plannen. Een les die hieruit getrokken kan worden is dat het beter is om bij grotere wijzigingen, de plannen terug te trekken en in een latere college- of raadsbehandeling opnieuw te agenderen.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Juridische controle nu geldende bestemmingsplannen

3.1

Inleiding Zoals in paragraaf 1.2. al is gemeld, is onderdeel van onze opdracht ook, het uitvoeren van een juridische controle van de volledige, inmiddels deels gerepareerde of herziene, bestemmingsplannen. In dit hoofdstuk doen wij daarvan verslag. Gemeld moet worden dat wij de plannen globaal hebben bekeken en hebben beoordeeld, dat wil zeggen: niet op perceelsniveau hebben gecontroleerd of alle bestemmingen en aanduidingen wel correct zijn ingetekend. Ook hebben wij geen vergelijking gemaakt met de voorgaande bestemmingsplannen, en of alle rechten en mogelijkheden wel correct en één op één zijn vertaald. Wij hebben ons met name gericht op de juridische houdbaarheid van de nu opgenomen regelingen. Zijdelings hebben wij ook de (volledigheid van de) toelichting beoordeeld.

3.2

Bestemmingsplan “1e partiële herziening Kamphuizerpolder – Buitenlust” (vastgesteld 2002-2020) Algemeen - Het betreft een partiële herziening, waarbij is bepaald dat veel bepalingen van het voorgaande plan ‘Kamphuizerpolder – Buitenlust’ nog van toepassing zijn. Dit maakt dat je twee plannen moet doornemen om te kunnen beoordelen welke regels hier gelden. Dit is niet alleen voor burgers en andere geïnteresseerden bewerkelijk, maar maakt ook dat vergunningverlening en interpretatie binnen de gemeente lastiger wordt. Ons advies zou zijn om een geheel nieuw bestemmingsplan op te stellen, daarin over te nemen wat je wilt overnemen en het voorgaande plan geheel te laten vervallen op deze plek. Toelichting - In de verkeersparagraaf is niet aangegeven hoe het benodigde aantal parkeerplaatsen juridisch is geborgd. - In de paragraaf ‘bedrijven en milieuzonering’ is geen aandacht besteed aan hinderaspecten, die in de praktijk vaak blijken voor te komen bij dergelijke voorzieningen, hoewel aan de richtafstand wordt voldaan. Denk aan stemgeluid op schoolpleinen, ook in de avonduren. Dit knelt temeer, zeker omdat in de regels juist een hele specifieke bepaling is opgenomen inzake lawaai, afkomstig van installaties. - In de paragraaf ‘toetsing aan mer-wetgeving’ wordt alleen verwezen naar de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r.

Echter, ook voor ontwikkelingen die ruim onder de drempel liggen moet een afweging worden gemaakt of een MER wordt opgesteld en hier moet een afzonderlijk besluit over worden genomen. Regels - de link naar het bestemmingsplan “Kamphuizerpolder – Buitenlust” in artikel 1.3. doet het niet. - In artikel 3, eerste bullit wordt aangegeven dat aan lid 8.1. een lid e wordt toegevoegd: “ter plaatse van de aanduiding ‘gezondheidszorg’: eerstelijns zorgvoorzieningen met een gezamenlijk oppervlakte van ten hoogste 1.200 m2 b.v.o.”. Niet aangegeven is of deze Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

functie hier uitsluitend, tevens of in ieder geval geldt. Daarmee is het onduidelijk of ter plaatse ook de andere functies uit de bestemmingsomschrijving mogelijk zijn, of niet. In artikel 3, tweede bullit wordt aangegeven dat aan lid 8.2.1. wordt toegevoegd: “ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke bouwaanduiding – zadeldak’ dient de bebouwing te worden gerealiseerd en in stand gehouden met een zadeldak. o Het begrip ‘zadeldak’ is niet gedefinieerd. o De bepaling is juridisch niet sterk. Een formulering middels een voorwaardelijke verplichting (“een omgevingsvergunning voor de activiteit ‘bouwen’, wordt ter plaatse van de aanduiding xxx alleen verleend als…”) is juridisch sterker. In artikel 3, derde bullit wordt een specifieke bepaling opgenomen inzake de geluidbelasting als gevolg van installaties binnen de bestemming “Maatschappelijk”. Daarbij wordt tweemaal verwezen naar ‘nabijgelegen geluidgevoelige gebouwen’. Dit had scherper gekund door aan te geven of het om alleen bestaande gebouwen gaat, of ook over planologisch mogelijke.

Verbeelding - bijzondere, grillige en zeer specifiek ingetekende vorm van de aanduiding ‘aaneengebouwd’. Deze lijkt gebaseerd op de conceptuele verkavelingstekening. Bij kleine verschuivingen in de uiteindelijke kavels leidt dit wellicht tot knelpunten. 3.3

Wijzigingsplan “Duivenvoordestraat” (vastgesteld 06-03-2018) Algemeen - Het wijzigingsplan staat wel op ruimtelijkeplannen.nl, maar je moet goed zoeken. Bij een zoekopdracht op plannaam verschijnt het wijzigingsplan niet. Bij een klik op de kaart op deze locatie verschijnt de mededeling ‘geen plek info gevonden’ waardoor het lijkt of er geen plan geldt. Maar achter het tabblad ‘documenten’ verschijnen dan toch de pdf’s van toelichting, regels en verbeelding van het wijzigingsplan. Toelichting - Goede, uitgebreide toelichting. Geen opmerkingen. Regels - formulering artikel 2 onder a is ongelukkig: “ten hoogste 50 grondgebonden woningen, uitsluitend in de vorm van aaneengebouwde, twee-aan-eengebouwde of vrijstaande woningen, met dien verstande dat de woningen in maximaal twee bouwlagen met kap gerealiseerd moeten worden”. Wat is hier nu bedoeld? Dat de maximale goothoogte 6 m bedraagt en de maximale bouwhoogte 10 m? of de uiterlijke verschijningsvorm, dat een kap verplicht is en een plat dak niet is toegestaan? Of is een minimale bouwhoogte beoogd te regelen? Onduidelijk. - Formulering in artikel 2 onder b4, b6 en b7 is ongelukkig. Hier worden de juridische termen gebruik, bouwen en aanleggen door elkaar heen gebruikt.

- Formulering in artikel 2 onder b5 is ongelukkig: “Tot een met de bestemming strijdig gebruik wordt in elk geval gerekend het aansluiten van de terrassen behorende bij de woningen in het plangebied op de hemelwaterafvoer”. Zelfde soort opmerking: gebruik betreft niet ‘aansluiten’, juridisch onjuist. - De formulering in artikel 2 onder c kan scherper: “Een omgevingsvergunning voor het bouwen van een woning wordt slechts verleend met inachtneming van de voorwaarde, Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

dat voor woningen een parkeernorm van ten minste 2 parkeerplaatsen per woning geldt en dat per vrijstaande en twee-aan-eengebouwde woning ten minste 1 parkeerplaats op het eigen erf wordt gerealiseerd en in stand gehouden”. De zinsnede ‘met inachtname van de voorwaarde…’ had scherper gekund, in de zin dat de vergunning alleen wordt verleend als is aangetoond dat twee parkeerplaatsen per woning worden gerealiseerd en in stand worden gehouden. Bovendien had aangegeven kunnen worden waar die parkeerplaatsen dan gerealiseerd moeten worden. Verwijzen naar een beleidsregel is bij parkeren vaak makkelijker en beter, omdat daar veel meer ruimte bestaat om uit te leggen wat er bedoeld wordt. In artikel 3 staat dat deze regels “in de plaats treden van de op 8 november 2016 vastgestelde regels”. Bedoeld is te zeggen dat dit alleen geldt voor de aanpassingen zoals expliciet in dit wijzigingsplan toegelicht, maar dat staat er niet.. Bovendien klopt de datum niet, het moederplan is vastgesteld op 23 oktober 2008.

Verbeelding - bij de aanduiding ‘maximale goot- en nokhoogte’ ontbreekt de toevoeging ‘in meters’, waardoor de eenheid niet duidelijk is. 3.4

Bestemmingsplan “1e partiële herziening (herstelbesluit)” (vastgesteld 25-06-2020)

Oudenhof

Klinkenbergerplas

Algemeen Toelichting - deze toelichting is wel heel summier (3 A4) en legt alleen uit wat er met het herstelbesluit is aangepast. Op zichzelf begrijpelijk, maar vervolgens zijn wel vrijwel alle artikelen en bepalingen uit het eerdere plan opgenomen in de regels en op de verbeelding. Op z’n minst had in deze nieuwe toelichting dan ook een direct doorklikbare link naar de eerdere toelichting opgenomen moeten worden. Regels - Wij realiseren ons dat artikel 1.52 (horecabedrijf 1) en artikel 1.53 (horecabedrijf 2) voortkomen uit de vorige plannen en de beroepszaken die hierover gevoerd zijn, maar het is nu wel een erg vreemde opsomming. Een restaurant zou op deze manier zowel als horecabedrijf 1 alsook als horecabedrijf 2 kunnen worden aangemerkt. En in 1.53 staat aan het eind van de bepaling dat ‘cafetaria’s, snackbars, fritures, discotheken en daarmee vergelijkbare horecabedrijven waarvan het gezamenlijke oppervlak meer bedraagt dan 10 m2, hierbuiten vallen’. Waar vallen deze dan onder? - Artikel 1.54: bijzondere bepaling. Waarom is ‘natuurbeleving’ intensief? Intensief of extensief wordt toch eerder bepaald door de totale bezoekersaantallen per oppervlakte of per tijdsbestek? - Bij de functieaanduidingen in de bestemming “Agrarisch en “Verkeer” en ”Wonen” is niet aangegeven of deze functie ‘tevens’, ‘uitsluitend’ of ‘in ieder geval’ geldt. - Artikel 10.2.1.

bepaalt dat in ieder hoofdgebouw van een horecavoorziening in de bestemming “Recreatie” een bedrijfswoning mag worden opgericht. We vragen ons af of het de bedoeling was om dat zo te regelen.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Artikel 12.1 onder d is onduidelijk.? Wat is een hellingbaan precies en is deze zonder die aanduiding dan niet toegestaan? Artikel 15.2.1. stelt dat geen gebouwen mogen worden gebouwd, maar diverse aanduidingen in lid 15.1. regelen wel degelijk gebouwen (botenloods). Voor botenloodsen zijn vervolgens geen maximale afmetingen opgenomen. In artikel 16 (“Wonen”) is niet aangegeven dat het bestaande aantal woningen niet mag toenemen danwel dat een woning in beginsel slechts gebruikt mag worden door één huishouden. Hiermee is kamerverhuur/woningsplitsing niet geborgd. Twee artikelen over parkeren (artikel 26.1. en 30.1.) is verwarrend.

Verbeelding - geen opmerkingen. 3.5

Bestemmingsplan “Poelgeest” (vastgesteld 27-09-2018) Algemeen - geen opmerkingen. Toelichting - Er is nog niet getoetst aan de Wet natuurbescherming inzake stikstof, omdat ten tijde van de vaststelling van het plan in 2018 de wetgeving nog anders was. Voor de vergunningverlening danwel uitvoering van het plan is dit wel degelijk een aandachtspunt, de Wet natuurbescherming geldt altijd. Regels - in de bestemmingen “Bedrijf”, “Gemengd – 1”, “Horeca”, “Maatschappelijk”, “Sport” en “Water” is niet voor alle functieaanduidingen aangegeven of deze ‘tevens’, ‘uitsluitend’ of ‘in ieder geval’ zijn bedoeld. - Artikel 5.3.1.a en 12.3.1.a: hier staat nog steeds ‘het aanleggen van kunstgrasvelden’. Het woord aanleggen is hier ongelukkig. Beter had de bepaling over het gebruik als kunstgrasveld kunnen gaan. - In de bestemmingen waar de woonfunctie is toegestaan, is niet altijd geregeld dat het aantal wooneenheden niet mag toenemen danwel dat een woning in beginsel slechts gebruikt mag worden door één huishouden. Hiermee is kamerverhuur/woningsplitsing niet geborgd. - Artikel 11.2.2. sub a: onduidelijk of dit percentage alleen voor gebouwen geldt of ook voor bouwwerken, geen gebouwen zijnde. - Artikel 11.3.: het woord ‘realisatie’ is niet hetgeen verboden had moeten worden, maar het gebruik als speelvoorzieningen.

- Artikel 13.2.3.: onduidelijk is welke ‘sanctie’ er volgt als hier niet aan wordt voldaan. Verbeelding - geen opmerkingen.

3.6

Bestemmingsplan “Brug Poelgeest” (vastgesteld 23-11-2017) Algemeen - geen opmerkingen. Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Toelichting - in paragraaf 4.3.2. staat dat door de grotere afstand, stikstof niet meer relevant is. Het lijkt ons verstandig dit te laten verifiëren middels een berekening, in elk geval voor wat betreft de bouwfase van de brug. Regels - in artikel 3.1.e is ‘ijsbaan’ genoemd, maar dit is verder niet gedefinieerd. Een ijsbaan kan fors zijn, qua milieueffecten van bijv. omroepinstallaties en verlichting. Daar is in het geheel geen aandacht aan besteed. - De bepaling inzake de landgoedbiotoop is fors. Is voor de brug al aangetoond dat de belangen van het landgoed of de biotoop zich hier niet tegen verzetten? Verbeelding - geen opmerkingen.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Conclusies en aanbevelingen

Uit het voorgaande trekken wij de volgende conclusies en aanbevelingen: -

werk niet met partiële herzieningen maar stel integraal een nieuw bestemmingsplan op, zodat je niet twee plannen naast elkaar moet houden om de regeling te kunnen lezen. Dit is niet alleen duidelijker voor de burger, maar ook voor de gemeente zelf. (niet gedaan bij 1e partiële herziening BP Kamphuizerpolder – Buitenlust) zorg dat voor een ontwikkeling één planologisch kader geldt, zodat je niet in twee planologische plannen hoeft te kijken (niet gedaan bij 1e partiële herziening BP Kamphuizerpolder – Buitenlust → nieuwe school in twee plannen) Houd bij lange doorlooptijd van ruimtelijke plannen in de gaten dat er tussentijds geen andere plannen als ontwerp ter inzage worden gelegd of worden vastgesteld; dat zorgt ervoor dat zeer onduidelijke en ongewenste situaties ontstaan indien het plan dat vertraagd werd alsnog in werking treedt. Aan te bevelen is om in een gemeentedekkende viewer bij te houden welke plannen in procedure zijn en wat de status hiervan is, waarbij de begrenzing en aansluiting op andere plannen digitaal goed in de gaten gehouden kan worden Haal oude versies van plannen die niet meer gelden van ruimtelijkeplannen.nl en zorg dat gerechtelijke uitspraken verwerkt worden in een nieuwe versie van het ruimtelijk plan (oude versie BP Buitenlust nog op ruimtelijkeplannen maar niet meer zichtbaar).

Zorg voor correcte en duidelijke vermelding van vaststellingsdata van BP’s op ruimtelijkeplannen. De data zoals vermeld op ruimtelijkeplannen verschillen nogal eens van de data die de ABRvS aanhoudt, zoals bij BP Poelgeest herstelbesluit. Zorg bij ontwikkelingen die de gemeente zelf beheert, zoals een nieuwe school, voor betere afstemming tussen de verschillende gemeentelijke afdeling, zodat zorgvuldig en tijdig kan worden bepaald welke flexibiliteit het bestemmingsplan moet hebben. Participeer bij gevoelige ontwikkelingen eerder en breder, zodat je met elkaar weet wat je wil en er – in beginsel – draagvlak is. Zorg voor structurele uitbreiding van het team Ruimtelijke ontwikkeling, sterker juridisch onderlegd. Het 4-ogenbeleid altijd toepassen, en ook andere afdelingen of vakdisciplines laten meelezen. Geef hen ook voldoende tijd om zaken na te lezen en zorg voor een duidelijke terugkoppeling van de door te voeren wijzigingen naar het adviesbureau. Als structurele uitbreiding niet mogelijk is: laat bij politiek gevoelige dossiers desgewenst een second opinion (naleesronde) door een ander adviesbureau of een bestemmingsplanjurist uitvoeren. Geef ook het adviesbureau dat het plan opstelde, een rol in een eventuele beroepszaak, al is het alleen maar het meelezen van het verweerschrift van de advocaat. Dit voorkomt wellicht dat in de reparatie opnieuw slordigheden sluipen.

Zorg dat collegeleden weer meer gaan sturen op hoofdlijnen en het vertrouwen en eigenaarschap van inhoud en planning van de ruimtelijke plannen meer leggen bij de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling. Zorg dat raadsleden meer vertrouwen op de goede bedoelingen van het college en het ambtelijk apparaat en zich bezig houden met de kernwaarden voor Oegstgeest. Snelheid is niet altijd het hoogste doel. Soms is het beter om meer tijd te nemen en zaken zorgvuldig uit te zoeken en af te handelen, dan om koste wat koste door te stomen.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Neem bij gevoelige dossiers de tijd om een botsproef te doen met een fictieve vergunningaanvraag bij een concept-bestemmingsplan. Juridische discrepanties zoals met het kunstgras komen dan eerder aan het licht en kunnen mogelijk nog hersteld worden.

Gemeente Oegstgeest Onderzoek 'Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures' 620.153.80 / 13 juli 2021

Bijlagen >>>

Bijlage 1 Motie ‘Meer zorgvuldigheid in bestemmingsplanprocedures’, 2 juli 2020

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10562688/2