Bijlage 4 bij RV d.d. 26 oktober 2021 Vaststellen bestemmingsplan De Geesten Z-18-118551 Oegstgeest
Tekst van het document
LADDERONDERBOUWING DE GEESTEN OEGSTGEEST 21 OKTOBER 2021
LADDERONDERBOUWING DE GEESTEN OEGSTGEEST 21 OKTOBER 2021
Status: Eindrapportage Datum: 21 oktober 2021 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Silodam 1E 1013 AL Amsterdam 020 - 625 42 67 www.stedplan.nl amsterdam@stedplan.nl Team Gebiedsontwikkeling en strategie Dr. Aart Jan van Duren Arjen van Tellingen MSc Bianca Lemm MSc Erik Overgaag MSc BBE Drs. Frans Wittenberg Ir. Joris Quaedflieg Voor meer informatie: Ir. Joris Quaedflieg, jq@stedplan.nl Review: Ir. Joris Quaedflieg In opdracht van: Gemeente Oegstgeest
De in dit document verstrekte informatie mag uitsluitend worden gebruikt in het kader van de opdracht waarvoor deze is opgesteld. Elk ander gebruik behoeft de voorafgaande schriftelijke toestemming van Bureau Stedelijke Planning BV©. Projectnummer: 20200215 Referentie: 20200215 Oegstgeest LDV de Geesten Ladderonderbouwing 211021
INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
7
MANAGEMENTSAMENVATTING EN CONCLUSIES
8
1
LOCATIE EN PLAN ............................................................................................. 10
2
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN ............................................................. 13 2.1 AFBAKENING ONDERZOEKSGEBIED 2.2 ONTWIKKELING VAN DE VRAAG 2.3 ONTWIKKELING VAN HET AANBOD 2.4 ACTUELE REGIONALE BEHOEFTE
3
QUICKSCAN HORECA ...................................................................................... 20 3.1 AFBAKENING ONDERZOEKSGEBIED 3.2 ONTWIKKELING VAN DE VRAAG 3.3 ONTWIKKELING VAN HET AANBOD 3.4 ACTUELE REGIONALE BEHOEFTE
4
QUICKSCAN ONDERWIJS (LIFE SCIENCES & HEALTH) ...................................... 26 4.1 AFBAKENING ONDERZOEKSGEBIED 4.2 ONTWIKKELING VAN DE VRAAG 4.3 ONTWIKKELING VAN HET AANBOD 4.4 ACTUELE REGIONALE BEHOEFTE
INLEIDING
INLEIDING
Op 28 mei 2020 heeft de gemeenteraad de nieuwe gebiedsvisie De Geesten vastgesteld.1 Deze gebiedsvisie vormt de basis voor het bestemmingsplan De Geesten. Het nieuwe bestemmingsplan heeft tot doel om de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen, zoals die zijn vastgesteld in de Nota van Uitgangspunten en bekrachtigd in de gebiedsvisie, tot ontwikkeling te brengen. In aanvulling op het vigerend bestemmingsplan worden de bestemmingen 'Maatschappelijk - 1' en 'Maatschappelijk - 2' toegevoegd. Binnen de bestemming 'Maatschappelijk - 1' is de functie zorgwonen in brede zin toegestaan. De bestemming 'Maatschappelijk - 2' heeft het meest ontwikkelende en brede karakter. In deze bestemming zijn naast zorgwonen nadere onderwijsvoorzieningen, wetenschappelijk georiënteerde voorzieningen en 'Life Sciences & Health' bedrijven, horeca en ondersteunende kantoren toegestaan. In dit rapport is met quickscans de behoefte aan de nieuwe functies onderzocht in het kader van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking.
FIGUUR 1 SITUERING PLANLOCATIE Bron: Gebiedsvisie De Geesten (2020)
1 Naar verwachting stelt de gemeenteraad de gebiedsvisie De Geesten in juni 2021 opnieuw vast.
7
8
LOCATIE EN PLAN
MANAGEMENTSAMENVATTING EN CONCLUSIES
Dit onderzoek geeft de onderbouwing in het kader van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking voor het bestemmingsplan De Geesten in Oegstgeest. De behoefte aan het programma is voor de planperiode 2020 - 2030 in beeld gebracht voor de functies zorgwonen, horeca, onderwijs/Life Sciences & Health en specialistische zorg. Er wordt geen additioneel kantorenprogramma in De Geesten gerealiseerd; alleen de bestaande planologische ruimte voor kantoren wordt benut. Hiermee is voor deze functie geen onderbouwing in het kader van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking vereist. FUNCTIE
BEHOEFTE TOT 2030
CONCLUSIE EN ADVIES
•
PROGRAMMA (M² BVO)
Zorg en
In Leiden en Oegstgeest is de behoefte aan
De forse vergrijzing zorgt voor extra vraag
zorgwonen
zorgwonen vanuit somatische en
vanuit ouderen naar zorgwonen. De sterke
150 plaatsen voor zorgwonen (10.000 m²)
psychogeriatrische cliënten die 24-uurszorg
groei van de nichedoelgroepen brengt extra
nodig hebben circa 217-228 zorgplaatsen groot.
vraag met zich mee. Het beoogd programma
Dit komt neer op circa 15.000-16.000 m².
past binnen de behoefte.
•
Vanuit geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg wordt een bovenregionale groei met 3.500 extra cliënten in 2030 verwacht.
•
De behoefte aan specialistische zorg voor cliënten met een posttraumatische stressstoornis en cliënten met autisme groeit. Deze groepen sluiten aan op het cluster van bestaande geestelijke gezondheidszorg in het gebied.
Horeca
•
1.000 m² • •
In totale onderzoeksgebied behoefte aan 1.270
Door de grote groei van de bevolking neemt
tot 2.670 m2 bvo horeca.
de vraag naar horeca dusdanig toe dat het
Op basis van verkooppunten behoefte aan 4-12
programma binnen de behoefte past. Een
horecavestigingen.
kwalitatief goed restaurant kunnen de
Wanneer meer woningen worden gerealiseerd
waarden van De Geesten verder versterken
in Rijnfront kan deze behoefte verder toenemen.
en inspelen op de behoefte van lokale bewoners en werknemers.
Onderwijs, Life
•
Vanuit voortgezet onderwijs is behoefte aan en
De lichte groei van het aantal leerlingen in
Sciences & Health
530 m² aan extra voorzieningen in Leiden en
de leeftijd van 13-19 jaar, de groei van het
en specialistische
Oegstgeest.
aantal studenten en de groei van de Life
zorg samen:18.000 •
Voor het hoger onderwijs en onderzoek zijn
Sciences & Health maakt het mogelijk om ca.
m² , waarvan max 8.000 m² onderwijs
7.500 m² extra voorzieningen nodig. De vraag
8.000 m² van het te transformeren vastgoed
komt met name uit het WO.
te benutten voor voortgezet onderwijs en
LOCATIE EN PLAN
FUNCTIE
9
BEHOEFTE TOT 2030
CONCLUSIE EN ADVIES
•
Voor de Leo Kannerschool wordt binnen De
hoger onderwijs en onderzoek (gekoppeld
Geesten voorzien in een vervangingsbehoefte.
aan Life Sciences & Health).
•
Vanuit Life Sciences & Health is behoefte aan
PROGRAMMA (M² BVO)
82.000 m² versterking van het cluster rond het Bio Science Park.
Conclusies • Door de ligging nabij station Leiden Centraal, het Leiden Bio Science Park en door de goede ontsluiting via de A44 kan De Geesten zich ontwikkelen tot een aantrekkelijk gebied. Door een optimale programmamix versterken de functies elkaar en het draagvlak voor de voorzieningen. • Het beoogde programma dat is opgenomen in het ontwerp bestemmingsplan De Geesten past binnen de geconstateerde kwantitatieve en kwalitatieve behoefte in de quickscans voor zorg en zorgwonen, horeca en onderwijs (Life Sciences & Health).
10
LOCATIE EN PLAN
1 LOCATIE EN PLAN
Locatie De Geesten is een belangrijk gebied voor Oegstgeest. De locatie is gesitueerd binnen bestaand stedelijk gebied. Het plangebied wordt begrensd door de Rijnzichtweg/Geversstraat, Nachtegaallaan, Wassenaarseweg en A44. Het omvat Overgeest en Endegeest met onder andere het kasteel en diverse paviljoens, de Julianaschool en het Poortgebouw (Figuur 2). De Geesten is goed bereikbaar met de auto. Het gebied ligt aan de A44, waardoor Den Haag in ca. 15 minuten rijden bereikbaar is. De Wassenaarseweg en de Geversstraat/Rijnzichtweg zijn belangrijk voor het doorgaande verkeer tussen de snelwegen A4 en A44. Het gebied is tevens goed bereikbaar met het openbaar vervoer en de fiets. Het zuidelijke gedeelte ligt op ca. 5 minuten fietsafstand van Leiden Centraal. Daarnaast lopen langs en door het gebied verschillende buslijnen tussen Leiden Centraal en Den Haag (bus 43), Katwijk (bus 37), Haarlem (Bus 50), Noordwijk (bus 20/21) en Hillegom/Nieuw-Vennep (bus 57).
FIGUUR 2 LOCATIE DE GEESTEN Bron: Pdokviewer
Plan In aanvulling op het vigerend bestemmingsplan (Wilhelminapark en Geesten, 2010) worden in het nieuwe bestemmingsplan ‘De Geesten’ de bestemmingen ‘Maatschappelijk – 1’ en ‘Maatschappelijk – 2’ toegevoegd aan acht gebouwen/bouwvlakken binnen het bestemmingsplangebied. Met deze bestemmingen worden binnen deze gebouwen de functies zorgwonen, onderwijsvoorzieningen, wetenschappelijk georiënteerde voorzieningen ('Life Sciences & Health'), horeca en ondersteunende voorzieningen toegestaan (Figuur 3 en Tabel 1). Gezondheidszorg is al mogelijk binnen de bestaande bestemming ‘maatschappelijk’.
LOCATIE EN PLAN
11
FIGUUR 3 BESTEMMINGSWIJZIGING DE GEESTEN Bron: gemeente Oegstgeest
KANTOREN BIJ GEBOUW / BOUWVLAK
ZORGWONEN
HORECA
WETENSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN
KANTOREN BIJ HUIDIGE MAATSCHAP-
ONDERWIJS2
PELIJKE FUNCTIES
1
TD-gebouw
2
Weidepaviljoen
3
Kasteel
4
Westelijk bouwvlak
5
Dienstengebouw
6
Gezondheidscentrum
7
Blauwe-tramlocatie
8
WWA Meander
TABEL 1 FUNCTIES PER GEBOUW / BOUWVLAK
Binnen de bovenstaande acht gebouwen/bouwvlakken worden zorgwonen, onderwijs, Life Sciences & Health en specialistische zorg en horeca mogelijk gemaakt (Tabel 2).
2 Onderwijs (en kantoren) zijn binnen de bestaande bestemming van de bestaande bebouwing al mogelijk. Wel neemt
van een aantal gebouwen het bruto vloeroppervlak per object toe.
12
FUNCTIE
LOCATIE EN PLAN
PROGRAMMA (M² BVO)
Zorgwonen
10.000 m²
Onderwijs, Life Sciences &
18.000 m²
Health en specialistische zorg, waarvan max 8.000 m² voor onderwijs Horeca TABEL 2 OVERZICHT FUNCTIES MET PROGRAMMA (M² BVO)
1.000 m²
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
2 QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
In en rond het plangebied zijn zorgvoorzieningen aanwezig (Curium LUMC, Rivierduinen en Ipse de Bruggen). De wens bestaat om het bestaande zorgcluster gericht op geestelijke gezondheidszorg waar mogelijk te versterken. In het bestemmingsplan wordt daarom ter plaatse van de bestemmingen ‘maatschappelijk – 1’ en ‘maatschappelijk – 2’ zorgwonen mogelijk gemaakt. Dit betreft intramurale 24-uurszorg aan bewoners met een zorgindicatie. Daarnaast zijn twee initiatieven die bovenregionale specialistische zorg bieden voor nichedoelgroepen (cliënten met een posttraumatische stressstoornis (PTSS) en cliënten met autisme). In het huidige bestemmingsplan is al ‘gezondheidszorg’ mogelijk binnen de bestaande bestemming ‘maatschappelijk’. Met het bestemmingsplan wordt zorgwonen mogelijk binnen de bestemming ‘maatschappelijk – 1’ en ‘maatschappelijk - 2’. Het beoogd programma bestaat uit ca. 150 zorgplaatsen (ongeveer 10.000 m2)3.
Definitie ‘zorgwonen’ Wonen in een zorgwoning, waarbij het zorgaspect aanwezig en verzekerd is doordat cumulatief aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: a)
er is sprake van 24-uurs zorg;
b)
er is een verplichting tot het afnemen van zorg;
c)
de bewoners hebben een geïndiceerde zorgbehoefte krachtens de Wet langdurige zorg (Wlz); ;
d)
de zorg wordt verleend in de zorgwoning of in het complex, waartoe de zorgwoning behoort en er is sprake van (nagenoeg) permanent toezicht of begeleiding.
Zorgwoning: een woning, waarbij het zorgaspect aanwezig en verzekerd is en die voldoet aan de criteria van zorgwonen
2.1 AFBAKENING ONDERZOEKSGEBIED De voorgenomen functiewijzigingen bevinden zich in het plangebied De Geesten in de gemeente Oegstgeest. Het plangebied wordt aan de zuid- en oostkant
3 Het metrage per zorgplaats hangt nauw samen met het type zorg dat wordt verleend. Over het algemeen ligt het
metrage tussen de 50 en 75 m². Dit is inclusief gezamenlijke ruimten. Bij zorgwoonprojecten in een vergelijkbare setting is uitgegaan van 70 m².
13
14
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
begrensd door de gemeente Leiden. Vanwege de ligging op de grens van de gemeenten Oegstgeest en Leiden vormen deze gemeenten samen het onderzoeksgebied.
2.2 ONTWIKKELING VAN DE VRAAG Zorggroepen die aansluiten op de begripsbepalingen rondom zorgwonen zijn cliënten met een intramurale indicatie in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), gehandicaptenzorg en ouderenzorg. • Het aantal intramurale cliënten in de GGZ en gefinancierd vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) is in 2020 met circa 5.540 gering. In 2040 zal dit aantal iets oplopen tot 6.740.4 Door nieuwe regelgeving komt sinds 2021 een groep van circa 15.500 cliënten in beschermde woonvormen in aanmerking voor Wlz-zorg (zorgprofiel GGZ-wonen).5 • De gehandicaptenzorg in Nederland telt in 2020 ongeveer 70.000 cliënten. In 2040 zijn naar verwachting circa 75.000 cliënten. • Door de vergrijzing wordt met name een sterke toename verwacht in de ouderenzorg van cliënten met een psychogeriatrische en een somatische zorgvraag. De verpleging en verzorging van ouderen in deze doelgroepen telde in 2020 nog 130.000 cliënten. Tot 2040 wordt een toename verwacht van 95.000 cliënten naar in totaal 225.000 cliënten. 6 Deze groepen die in de laatste fase van hun leven zitten, hebben 24 uur per dag zorg en begeleiding nodig in een comfortabele, veilige en huiselijke omgeving bij voorkeur binnen de eigen regio. De grootste vraag naar zorgwonen komt vanuit ouderen en door de vergrijzing wordt de druk op de ouderenzorg steeds groter.
Er zijn geen aanleidingen om aan te nemen dat Oegstgeest afwijkt van het landelijke beeld. Daarom is primair de regionale behoefte voor deze doelgroep in beeld gebracht. Later in deze quickscan wordt ingegaan op de bovenregionale behoefte vanuit twee aanvullende GGZdoelgroepen waarvoor initiatieven zijn binnen het plangebied.
Psychogeriatrische zorg is bestemd voor cliënten met geestelijke problematiek, zoals de ziekte van Alzheimer. Daarbij heeft de cliënt meestal een beperkte regie over het eigen leven. Deze cliënten hebben 24 uur per dag zorg en begeleiding nodig in een comfortabele, veilige en huiselijke omgeving. De term somatische zorg wordt gebruikt voor mensen die een lichamelijke beperking of aandoening hebben. Het gaat bijvoorbeeld om mensen na een beroerte, met hartproblemen, diabetes of zicht- en gehoorproblemen.
4 ABF Research (2021) Verkenning wonen met zorg 2020-2040 5 CIZ (2021) 6 In de prognose voor ouderenzorg is geen rekening gehouden met de lengte van wachtlijsten, omdat informatie
hierover ontbreekt of onvoldoende betrouwbaar is.
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
15
Om te bepalen of iemand recht heeft op een intramurale zorgplaats kent het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) een zorgprofiel toe. De zorgprofielen 5VV tot en met 8VV geven psychogeriatrische en somatische cliënten het recht op een zorgplaats. De totale omvang van de geïndiceerden met een zorgprofiel 5VV tot en met 8VV is de afgelopen jaren toegenomen (Figuur 4). 1.000 900 800 700 600 500
Oegstgeest
400
Leiden
300 200 100 0 1 januari 1 juli 2018 1 januari 1 juli 2019 1 januari 1 juli 2020 2018 2019 2020 FIGUUR 4 ONTWIKKELING GEÏNDICEERDEN ZORGPROFIEL 5VV TOT EN MET 8VV Bron: CIZ (2020)
Oegstgeest is sterker vergrijsd dan Leiden (21% tegenover 16%). Voor zowel Leiden als Oegstgeest is de komende jaren een sterke groei waar te nemen in het aantal 65+’ers en 75+’ers (Figuur 5). In Leiden neemt de komende jaren het aantal 65+’ers toe met 27%, in Oegstgeest met 24%. 180.000 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 0 2020
2025 0-65
FIGUUR 5 VERGRIJZING IN LEIDEN EN OEGSTGEEST Bron: Provincie Zuid-Holland (2020)
65-75
2030 75+
16
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
De doelgroep (mensen met een indicatie voor zorgprofiel 5VV-8VV) groeit de komende jaren naar schatting naar 1.093.7 Dit betekent dat ten opzichte van 2020 nog 228 personen bijkomen met een intramurale zorgbehoefte. ONDERZOEKSGEBIED
VRAAG 2020
VRAAG 2030
Oegstgeest
185
230
Leiden
680
863
Totaal
865
1.093
TABEL 3 VRAAG VANUIT GEÏNDICEERDEN ZORGPROFIEL 5VV TOT EN MET 8VV IN LEIDEN EN OEGSTGEEST 2020-2030 Bron: CIZ; Provincie Zuid-Holland (2020)
2.3 ONTWIKKELING VAN HET AANBOD Van de zorginstellingen in Oegstgeest en Leiden zijn de zorgplaatsen geïnventariseerd. • In Oegstgeest zijn 249 zorgplaatsen voor mensen met een psychogeriatrische of somatische zorgvraag en in Leiden zijn 962 zorgplaatsen voor mensen met een psychogeriatrische of somatische zorgvraag (Tabel 4). • Onze inschatting op basis van de verhoudingen van het zorggebruik in verzorgingshuizen is dat een derde van de plekken ook bedoeld is voor mensen met zorgprofiel 4VV (beschut wonen) die in principe geen 24uurszorg nodig hebben.
7 Berekening op basis van de verhouding tussen het aantal mensen met zorgprofiel 5VV-8VV en het aantal 65+’ers.
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
Leiden
Oegstgeest
COMPLEX
17
AANTAL ZORGPLAATSEN
Marente Hofwijck
60
Marente Van Wijckerslooth
150
Valuas/Nova Zembla Zorg Het Witte Huis
25
Valuas/Nova Zembla Zorg Villa Oranjepark
14
Totaal Oegstgeest
249
Het Gouden Hart Leiden
128
Libertas Het Gebouw
20
Libertas Lorentzhof
67
Libertas Parelvissers
40
Libertas Rijn en Vliet
104
Marente Huis op de Waard
94
Roomburgh
49
Topaz Haagwijk
92
Topaz Lakenhof
72
Topaz Overrhijn
166
Topaz Zuydtwijck
122
Zorghuis Anemoon
8
Totaal Leiden
962
TABEL 4 ZORGPLAATSEN PER INSTELLING Bron: Inventarisatie Bureau Stedelijke Planning
• •
In Leiden zijn 40 extra zorgplaatsen gepland in het Robijnhof (Tabel 5). Deze plaatsen maken deel uit van het aanbod in 2030. Binnen het bestemmingsplangebied is nabij de klinieken van Rivierduinen een ontwikkelruimte met de bestemming ‘Maatschappelijk’ en de aanduiding ‘woongebied’ al de ontwikkeling mogelijk van 4.000 m² aanleunwoningen (groepsverblijf) en geschakelde woningen. COMPLEX
Leiden
Libertas Robijnhof
Oegstgeest Ontwikkelruimte nabij klinieken Rivierduinen TABEL 5 GEPLANDE ZORGPLAATSEN PER INSTELLING Bron: Inventarisatie Bureau Stedelijke Planning
AANTAL ZORGPLAATSEN 40 57
18
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
2.4 ACTUELE REGIONALE BEHOEFTE Door de vergrijzing in Oegstgeest en Leiden groeit de vraag naar zorgwonen in Oegstgeest en Leiden tot 2030 met 228 naar 1.093 zorgplaatsen. Het aanbod groeit in dezelfde periode met slechts 97 zorgplaatsen. • In 2030 tellen beide gemeenten circa 1.308 zorgplaatsen, hiervan is naar schatting8 twee derde (circa 876 zorgplaatsen) ook daadwerkelijk gericht op zorgdoelgroepen die 24-uurszorg nodig hebben. Het feitelijke aantal zorgplaatsen voor 24-uurszorg valt hierdoor lager uit. • In 2030 wordt een behoefte aan maximaal 217 zorgplaatsen verwacht (Tabel 6) gezien de sterke verwachte toename van het aantal psychogeriatrische en somatische cliënten en de geringe toename van het aanbod zorgplaatsen in Leiden en Oegstgeest. 2020
2030
Vraag
865
1.093
Aanbod
811
876
Behoefte
54
217
TABEL 6 BEHOEFTE AAN ZORGWONEN Bron: Inventarisatie Bureau Stedelijke Planning
BOVENREGIONALE BEHOEFTE AAN SPECIALISTISCHE ZORG
Naast de regionale behoefte aan ouderenzorg kan op De Geesten ook voorzien worden in de bovenregionale behoefte aan intramurale GGZ en gehandicaptenzorg. Deze twee sectoren groeien samen met circa 3.500 cliënten de komende 10 jaar. In het plangebied zijn twee initiatieven die in specialistische GGZ voorzien: • 24 plekken voor cliënten met autisme die een zware zorgbehoefte hebben en langdurig in een instelling voor zeer specialistische zorg gehuisvest worden; • Kliniek voor cliënten met een posttraumatische stressstoornis (PTSS) die daar tijdelijk verblijven voor behandeling. Het aantal mensen dat geclassificeerd wordt met een autismespectrumstoornis (ASS) neemt al jaren toe. In 1990 waren 4,5 op de 10.000 mensen autistisch, in 2006 56 op de 10.000 mensen en in 2010 100 op de 10.000 mensen. 9 Onder meer mensen met autisme met een langdurige zware zorgbehoefte kunnen aanspraak maken op GGZ-zorgprofiel (wonen/verblijf en behandeling in een GGZ-instelling). In Nederland hebben circa 19.500 cliënten een intramurale GGZ-indicatie.10 Naar verwachting nemen deze groepen komende jaren licht in omvang toe.11
8 Op basis van de verhoudingen binnen het bekende aanbod 9 Medisch contact (2017) (Het gaat hier slechts om classificaties. Exacte cijfers over diagnoses ontbreken.) 10 CIZ (2021) 11 ABF Research (2021) Verkenning wonen met zorg
QUICKSCAN ZORG EN ZORGWONEN
19
Het aantal mensen dat geregistreerd staat met PTSS bij de huisarts is in de periode 2008-2018 sterk toegenomen. In 2008 stond 0,4 op de 1.000 mannen en 1 op de 1.000 vrouwen geregistreerd met PTSS. In 2018 stond 4,4 op de 1.000 mannen en 10,8 op de 1.000 vrouwen geregistreerd met PTSS.12 Ook het aantal meldingen van PTSS als beroepsziekte is sterk gestegen van 52 meldingen in 1999 naar 289 meldingen in 2015. Oegstgeest, in het bijzonder De Geesten, heeft voor deze GGZ-doelgroepen een landelijke aantrekkingskracht, omdat voor deze cliënten vanouds in Oegstgeest specialistische zorg en voor hen toegespitst speciaal onderwijs voorhanden is. Bovendien is met het naastgelegen Bio Science Park een groot Life Sciences & Health-cluster met specialistische kennis over gezondheidszorg te vinden dat verder versterkt kan worden met de specialistische initiatieven voor PTSS- en ASSzorg. CONCLUSIE
De behoefte aan zorgwonen voor somatische en psychogeriatrische cliënten die 24-uurszorg nodig hebben is circa 217-228 zorgplaatsen groot. Dit komt neer op circa 15.190-15.960 m². Daarbovenop bestaat een licht groeiende bovenregionale vraag naar GGZ en gehandicaptenzorg die komende 10 jaar met circa 3.500 cliënten toenemen. GGZ voor cliënten met PTSS en ASS kunnen goed op De Geesten landen door de bestaande expertise aan specialistische zorg.
12 Volksgezondheidenzorg.info, FaMe-net (2021); NCvB (2016)
20
QUICKSCAN HORECA
3 QUICKSCAN HORECA
In dit hoofdstuk is de behoefte aan horeca onderbouwd. In De Geesten Oegstgeest is in totaal 1.000 m² bvo aan horeca voorzien binnen de bestemming 'Maatschappelijk - 2'. Onder deze gemengde bestemming zijn horeca-activiteiten tot en met categorie 1b toegestaan13, met uitzondering van een hotel. Categorie 1 betreft ‘lichte horeca’: Bedrijven die in beginsel alleen overdag en 's avonds
behoeven te zijn geopend (vooral verstrekking van etenswaren en maaltijden) en daardoor slechts beperkte hinder voor omwonenden veroorzaken.
3.1 AFBAKENING ONDERZOEKSGEBIED Het onderzoeksgebied komt zoveel mogelijk overeen met de feitelijke marktsituatie. Dit betekent dat de begrenzing van het gebied samen valt met het belangrijkste deel van de vraag-aanbod-relaties.
FIGUUR 6 VERZORGINGSGEBIED HORECA DE GEESTEN Bron: BRT Achtergrondkaart; bewerking Bureau Stedelijke Planning 13 Hieronder vallen: Automatiek, broodjeszaak, crêperie, croissanterie, cafetaria, koffiebar, theehuis, lunchroom,
ijssalon, snackbar, traiteur, bed & breakfast, bistro, eetcafé, restaurant (zonder bezorg -en/of afhaalservice), hotel, pension, hotel-restaurant, kookstudio, poffertjeszaak/pannenkoekhuis, shoarmazaak/grillroom en wijn- of whiskyproeverij.
QUICKSCAN HORECA
21
Verwacht wordt dat de beoogde (lichte) horeca een functie zal vervullen voor inwoners, werknemers en verblijvers uit de directe omgeving. Daarom wordt primair gekeken naar de CBS-buurt Rhijngeest en de aangrenzende buurten Rijnfront en Oranje Nassau in Oegstgeest en Leeuwenhoek, Vogelwijk en Pesthuiswijk in Leiden. Deze buurten liggen op ca. 10 minuten fietsen van de projectlocatie. Uit zorgvuldigheid wordt ook gekeken naar een groter onderzoeksgebied, bestaande uit de gemeenten Leiden en Oegstgeest, zodat alle potentiële ontwikkelingen en gebruikers worden meegenomen.
3.2 ONTWIKKELING VAN DE VRAAG TOENEMENDE VRAAG NAAR HORECA, ONZEKERHEID DOOR CORONA14
De vraag naar horeca in Nederland is de afgelopen jaren flink toegenomen en de omzetten stijgen al zes jaar op rij (gemiddeld ruim 5% per kwartaal).15 Voor de coronacrisis was de verwachting dat deze groei ook de komende jaren doorzet. De horecasector is echter zeer hard getroffen door de coronacrisis, waardoor de vraag sterk is gedaald. De horeca zijn enkele maanden gesloten geweest en ook nu kunnen ze nog niet optimaal functioneren door de naleving van de anderhalve meter afstand en daarmee kleinere bezoekersaantallen. Voor de lange termijn blijft het voor de horeca onzeker, met mogelijk versneld sterke uitval. Toch bestaan er ook nieuwe kansen (digitalisering, personalisatie en duurzaamheid) waarmee een nieuwe verdienmethode en een herstel van de sector kan worden bereikt rond 2021.16 KWANTITATIEVE VRAAG
De horeca in De Geesten zal verschillende doelgroepen bedienen: • Bewoners primair verzorgingsgebied. In het primaire verzorgingsgebied is de bevolking sterk toegenomen door de vele (grootschalige) woningbouwontwikkelingen. Tussen 2014 en 2019 nam het inwoneraantal toe van 7.658 naar 9.550 , een stijging van 24%. De komende jaren zal dit inwoneraantal nog verder toenemen door woningbouwontwikkelingen. In het gebied bestaan harde plannen voor 1.758 woningen17, waardoor het inwoneraantal naar schatting met ruim 3.200 zal toenemen.18 Bij realisering van de zachte plannen voor 800 woningen in Rijnfront 19, komen hier mogelijk nog eens 1.440 inwoners bij. 20 14 Diverse bronnen waaronder: Rabobank, sectorprognoses 2018; Rabobank cijfers en trends 2016/2017 horeca en
recreatie; ABN Amro, Fastfood groeit door in 2018, 1 maart 2018 15 CBS, kwartaalmonitor horeca, 2019 16 Diverse bronnen: Rabobank, sectorprognoses 2020, Stef Driessen, ABN AMRO 17 Planmonitor wonen, 2020 18 Gebaseerd op gemiddelde huishoudensgroote Leiden (1,8) en Oegstgeest (2,2), berekening: 106 (woningen in Oegstgeest) * 2,2 = 233 + 1.652 (woningen in Leiden) * 1,8 = 2.974 = 3.207 inwoners 19 https://sleutelstad.nl/2020/06/07/800-woningen-in-nieuw-rhijngeest-atypisch-maar-noodzakelijk-voor-oegstgeest/ 20 Wijk wordt meer stedelijk, daarom gebaseerd op gemiddelde huishoudensgrootte van Leiden (1,8), berekening: 800 * 1,8 = 1.440 inwoners
22
•
•
QUICKSCAN HORECA
Werknemers Leiden Bio Sciencepark. Het Bio Science Park wordt de komende
jaren door investeringen verder versterkt, waardoor het aantal arbeidsplaatsen in vijf jaar met ca. 5.000 toeneemt tot 25.000.21 Bezoekers van elders. De horeca zal naar verwachting ook bezoekers uit de rest van de gemeente Leiden en Oegstgeest trekken. Momenteel wonen er 150.090 inwoners in de gemeenten samen en in 2030 zal dit gegroeid zijn naar 162.270 inwoners (+8%).22
3.3 ONTWIKKELING VAN HET AANBOD AANBOD LEIDEN EN OEGSTGEEST
Net als landelijk, is ook het horeca aanbod In Leiden en Oegstgeest de afgelopen jaren bovengemiddeld toegenomen. In 2019 zijn er in totaal 425 horeca verkooppunten gevestigd, een stijging van 19% ten opzichte van 2009. In Nederland lag dat groeipercentage op 8%. 23 450
Verkooppunten Horeca
430 410 390 370 350 330 310 290 270 250 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 FIGUUR 7 AANTAL VERKOOPPUNTEN HORECA LEIDEN EN OEGSTGEEST Bron: HorecaDNA, 2020
Het horeca-aanbod wordt als volgt gekenmerkt: • Het grootste aandeel van de horeca ligt in Leiden (409 verkooppunten) en dan met name het centrum. Dit is mede te verklaren door regioverzorgende functie van de (binnen)stad en vanwege de vele studenten. • Het grootse aanbod bestaat uit vestigingen in dranken (38%), gevolgd door restaurants (32%) en fastservice-vestigingen (30%).
21 Stichting Leiden Bio Science Park (2021) 22 Primos, 2020 23 HorecaDNA, 2020
QUICKSCAN HORECA
•
23
De gemiddelde oppervlakte van de horecavestiging is relatief klein, met name in Leiden. Naar verwachting speelt het gebrek aan grootschalige panden in de binnenstad hierin een rol.
AANBOD PRIMAIR VERZORGINGSGEBIED
Het aanbod aan horeca in het primaire verzorgingsgebied is met name geconcentreerd rondom het stationsgebied in de Pesthuisbuurt en de Kempenaerstraat in Oranje Nassau (centrum Oegstgeest). Het totale aanbod bestaat uit ca. 24 vestigingen met een totaal oppervlakte van ca. 2.930 m2 wvo.24 Toekomstige ontwikkelingen Binnen het (primaire) verzorgingsgebied zijn momenteel geen harde, relevante plannen. Wel bestaan er zachte plannen voor horecaontwikkeling in Rijnfront. Hier bestaan plannen voor een horecapaviljoen als onderdeel van de nieuwbouwwijk Nieuw-Rijngeest Zuid. 25
3.4 ACTUELE REGIONALE BEHOEFTE KWANTITATIEVE BEHOEFTE
Voor de kwantitatieve behoefte is een vergelijking gemaakt van horecadichtheden. Hierbij is gebruik gemaakt van het aantal horecavestigingen per 10.000 inwoners en vierkante meters horeca per 1.000 inwoners. Het aanbod in de gemeenten Leiden en Oegstgeest is vergeleken met het aanbod in Zuid-Holland en Nederland. Het volgende valt op: • De dichtheid aan verkooppunten horeca in het primaire gebied ligt lager dan gemiddeld in Leiden en Oegstgeest, maar hoger dan landelijk en provinciaal. • De dichtheid aan vloeroppervlakte aan horeca ligt in zowel het primaire gebied als in Leiden en Oegstgeest samen lager dan gemiddeld.
24 BAG Viewer, 2020. Exacte metrages Hilton en Restaurant Twelve niet bekend, gebaseerd op
gemiddeld metrage restaurants van Leiden en Oegstgeest (122 m2 wvo). 25 Bron: https://www.leidschdagblad.nl/cnt/dmf20200727_12466226/horeca-bij-sloepenhaven-oegstgeest-stapdichterbij?utm_source=google&utm_medium=organic
24
QUICKSCAN HORECA
DICHTHEDEN HORECA 25,1
30
28,5
22,3
24
600
20
400
10
200
0
0
307
Verkooppunten
309
325
397
WVO m2
Primair
Leiden/Oegstgeest
Primair
Leiden/Oegstgeest
Zuid-Holland
Nederland
Zuid-Holland
Nederland
FIGUUR 8 DICHTHEDEN HORECA – LINKS: AANTAL VERKOOPPUNTEN PER 10.000 INWONERS, RECHTS: AANTAL VIEKANTE METERS WVO PER 1.000 INWONERS Bron: HorecaDNA, CBS Statline, 2020
Indicatieve uitbreidingsruimte Indicatief zien wij ruimte voor het toevoegen van horeca in het primaire verzorgingsgebied, voornamelijk door de sterke groei van de bevolking tot 2030. Uitgaande van 12.750 inwoners in 2030 en de horecadichtheden van Leiden/Oegstgeest en het landelijk en provinciaal gemiddelde is er een extra uitbreidingsruimte voor 4 tot 12 nieuwe vestigingen en ca. 1.010 tot 2.140 m2 wvo, naast het huidig aanbod.26 Omgerekend naar bvo gaat het om 1.270 tot 2.670 m2. Met de realisatie van 800 extra woningen in Nieuw-Rijngeest Zuid (Rijnhof) kan dit oplopen tot minimaal 1.460 m2 en maximaal 2.710 m2 wvo (1.820 tot 3.380 m2 bvo). De opgenomen 1.000 m2 bvo in het bestemmingsplan past binnen de bandbreedte van kwantitatieve behoefte.
UITBREIDINGSRUIMTE 2030
MINIMAAL
MAXIMAAL
4
12
M2 wvo28
1.010
2.140
M2 bvo (wvo/0.8)
1.270
2.670
Verkooppunten27
TABEL 7 INDICATIEVE UITBREIDINGSRUIMTE HORECA O.B.V. LEIDEN/OEGSTGEEST, ZUID-HOLLAND EN NEDERLAND Bron: HorecaDNA, 2020,
KWALITATIEVE BEHOEFTE
De locatie van De Geesten leent zich zowel door het groen in combinatie met de historische waarde, als door de strategische ligging uitstekend voor ‘lichte horeca’: • Het park biedt een aantrekkelijke groene omgeving. Een kwalitatief hoogstaande lunchroom of restaurant past hier uitstekend bij;
26 Exclusief de Gouwe. Tjik Tjak en Kin Sushi, inclusief deze vestigingen is de behoefte minimaal 660 en maximaal
1.400 m2 wvo, respectievelijk 825 en 1.750 m2 bvo 27 Berekening: rekening: 12.757 (inwoners onderzoeksgebied 2030)/ 10.000 * (gemiddelde horecadekking vkp Leiden/Oegstgeest, provincie Zuid-Holland en NL) minus (huidig aanbod onderzoeksgebied) 28 Berekening: rekening: 12.757 (inwoners onderzoeksgebied 2030)/ 1.000 * (gemiddelde horecadekking m 2 wvo Leiden/Oegstgeest, provincie Zuid-Holland en NL) minus (huidig aanbod onderzoeksgebied)
QUICKSCAN HORECA
• •
•
25
Een horecaconcept dat aansluit op het thema en het verleden kan de iconische waarde van De Geesten versterken; Het gebied is volop in ontwikkeling door woningbouw en uitbreiding van het Bio Sciencepark. Vanwege de centrale ligging leent De Geesten zich uitstekend voor ondersteunende functies als horeca; Met horeca kan een plek worden gecreëerd waar de nieuwe bewoners, naburige bewoners en werknemers van het Bio Sciencepark kunnen samenkomen. Zo wordt verbinding gemaakt tussen de omliggende buurten.
Met horeca kunnen mensen naar De Geesten worden getrokken en kunnen de belangrijkste waarden van het gebied, zijnde het groen, de parken en de monumenten, optimaal worden geëxploiteerd. Zo kan de economische functie van het kasteel Endegeest worden versterkt.
26
QUICKSCAN ONDERWIJS EN (LIFE SCIENCES & HEALTH)
4 QUICKSCAN ONDERWIJS EN (LIFE SCIENCES & HEALTH)
In het huidige bestemmingsplan zijn binnen de maatschappelijke bestemming al onderwijsvoorzieningen mogelijk. Het nieuwe bestemmingsplan voorziet in een uitbreiding van maximaal 8.000 m² bvo aan onderwijsvoorzieningen. In de directe omgeving zijn al onderwijsvoorzieningen en kennisinstellingen in de Life Sciences & Health aanwezig (met name in het naastgelegen Bio Science Park). Met de nieuwe bestemming wordt beoogd het bestaande cluster te versterken met voorzieningen ten behoeve van middelbaar onderwijs en hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek met ondersteunende voorzieningen op het gebied van Life Sciences & Health.
4.1 AFBAKENING ONDERZOEKSGEBIED Deze onderbouwing gaat in op de behoefte aan middelbaar en hoger onderwijs (op HBO- en WO-niveau). De voorgenomen functiewijzigingen bevinden zich in het plangebied De Geesten in de gemeente Oegstgeest. Het plangebied wordt aan de zuid- en oostkant begrensd door de gemeente Leiden. • Voor middelbaar onderwijs vormen Oegstgeest en Leiden samen het onderzoeksgebied vanwege de ligging op de grens van beide gemeenten. Ook is de oriëntatie van jongeren in de leeftijd van 13 tot en met 19 jaar doorgaans breder dan alleen de eigen gemeente. • Voor hoger onderwijsvoorzieningen / Life Sciences & Health is de vraag en het aanbod sterk georiënteerd op de bestaande instellingen in Leiden. Daarom vormt de gemeente Leiden het uitgangspunt voor de onderbouwing van hoger onderwijs en Life Sciences & Health.
4.2 ONTWIKKELING VAN DE VRAAG VOORZIENINGEN VOOR MIDDELBAAR ONDERWIJS
Gemiddeld telt een school in het voortgezet onderwijs 500 leerlingen29. Het benodigde metrage voor een middelbare school is ca. 5.910 m² bvo, inclusief gymzalen en exclusief buitenruimte30. In Leiden en Oegstgeest zijn in totaal 11.253 kinderen met een leeftijd tussen de 13 en 19 jaar. Zij nemen in de prognose van de provincie Zuid-Holland licht toe in omvang tot 2030 (+61, Tabel 8). 29 DUO, 2017 30 Gemeente Den Haag (2020)
QUICKSCAN ONDERWIJS EN (LIFE SCIENCES & HEALTH)
27
ONDERZOEKSGEBIED
2020
2030
2020-2030
Oegstgeest
2.235
2.318
+83
Leiden
9.018
8.996
-22
Totaal
11.253
11.314
+61
TABEL 8 ONTWIKKELING 13 TOT 19-JARIGEN IN HET ONDERZOEKSGEBIED 2020-2030 Bron: CBS; Provincie Zuid-Holland (2020)
De lichte toename van het aantal jongeren voorziet in een extra vraag voor de komende 10 jaar van circa 720 m². VOORZIENINGEN VOOR HOGER ONDERWIJS EN ONDERZOEK
De ontwikkeling van het aantal studenten aan een HBO- of WO-instelling in Leiden is in beeld gebracht aan de hand van de Lokale Monitor Studentenhuisvesting Leiden (Tabel 9). TYPE HOGER ONDERWIJS
2018-2019
2026-2027
ONTWIKKELING
HBO
10.420
9.745
-675
WO
23.410
28.230
+4.820
Totaal
33.830
37.975
+4.145
TABEL 9 TOTAAL AANTAL STUDENTEN (HBO / WO) STUDEREND IN LEIDEN 2018-2019 – 2026-2027 Bron: Kences (2019)
In 2018 bedroeg de NFC Index voor HBO -instellingen gemiddeld 5,3 m² bvo per student. Dit houdt in dat de gemiddelde HBO-student 5,3 m² bvo tot zijn beschikking heeft. De gemiddelde WO-student heeft gemiddeld 15,7 m² tot zijn beschikking. TYPE HOGER ONDERWIJS
2018-2019
2026-2027
ONTWIKKELING
HBO
55.226 m²
51.649 m²
-3.577 m²
WO
367.537 m²
443.211 m²
75.674 m²
Totaal
422.763 m²
494.860 m²
72.097 m²
TABEL 10 TOTALE VRAAG AAN HOGER ONDERWIJS VANUIT HBO- EN WO-STUDENTEN 2018-2019 – 2026-2027 Bron: Kences (2019); NFC Index (2019)
28
QUICKSCAN ONDERWIJS EN (LIFE SCIENCES & HEALTH)
4.3 ONTWIKKELING VAN HET AANBOD VOORZIENINGEN VOOR MIDDELBAAR ONDERWIJS •
•
In Oegstgeest zijn 3 middelbare scholen actief en in Leiden zijn 12 middelbare scholen actief. Samen bieden deze scholen onderwijs op 19 locaties. Per ingang van schooljaar 2021-2022 zal het Leonardo College een nieuw pand betrekken dat 189 m² groter is dan het huidige pand.
GEMEENTE
SCHOOL
LOCATIE
Oegstgeest
Het Rijnlands Lyceum
Oegstgeest
Teylingen College
Duinzigt
Wellantcollege
Oegstgeest vmbo
Leiden
Auris College Leiden Bonaventuracollege
Boerhaavelaan Burggravenlaan Mariënpoelstraat
Leonardo Da Vinci
Da Vinci College Kagerstraat Da Vinci College Lammenschans Leonardo College ISK
Driestar College Het Vlietland College Het Waterland Marecollege Stedelijk Gymnasium Leiden
Athena Socrates
Visser t Hooft Lyceum
Kagerstraat Zuid-West
TABEL 11 VOORZIENINGEN VOOR VOORTGEZET ONDERWIJS IN OEGSTGEEST EN LEIDEN 2020 Bron: Inventarisatie Bureau Stedelijke Planning
SPECIAAL ONDERWIJS
Daarnaast zijn nog 4 voorzieningen voor speciaal voortgezet onderwijs verdeeld over 6 locaties. Deze scholen bieden specialistische en intensieve begeleiding voor mensen met een handicap, leerstoornis, langdurige ziekte of gedragsproblemen. Op De Geesten is ter plaatse van de bestaande maatschappelijke bestemming al de ontwikkeling mogelijk van een nieuw gebouw voor de Leo Kannerschool ter
QUICKSCAN ONDERWIJS EN (LIFE SCIENCES & HEALTH)
29
vervanging van de huidige Leo Kannerschool aan de Hazenboslaan in Oegstgeest. Over het algemeen vervullen deze meer specialistische voorzieningen een bovenregionale functie die de vraag binnen de gemeenten Leiden en Oegstgeest overstijgt. GEMEENTE
SCHOOL
LOCATIE
Oegstgeest
Leo Kannerschool
ESB Curium – LUMC VSO
Leiden
Kort Vlietsch voor ZMLK
VSO
Leo Kannercollege
VSO
Mytylschool De Thermiek
VSO Blauwe Vogelweg VSO Sumatrastraat
TABEL 12 VOORZIENINGEN VOOR SPECIAAL VOORTGEZET ONDERWIJS IN OEGSTGEEST EN LEIDEN 2020 Bron: Inventarisatie Bureau Stedelijke Planning
VOORZIENINGEN VOOR HOGER ONDERWIJS EN ONDERZOEK
In Leiden zijn drie hoger onderwijsvoorzieningen actief. Het gaat om twee universiteiten en een hogeschool, namelijk: • Universiteit Leiden (actief in de binnenstad en in het Bio Science Park) • Webster University (actief in de binnenstad) • Hogeschool Leiden (actief in het Bio Science Park) INSTELLING Universiteit Leiden
METRAGE excl. LUMC
306.964 m²
LUMC
208.259 m²
Hogeschool Leiden
59.734 m²
Webster University
1.128 m²
TABEL 13 AANBOD HOGERONDERWIJSVOORZIENINGEN 2020 Bron: Inventarisatie Bureau Stedelijke Planning
Naast het huidige aanbod telt het onderzoeksgebied een toekomstig aanbod van circa 65.150 m²: • Als deel van de Humanities Campus van de Universiteit Leiden wordt de P.N. van Eyckhof Cluster Zuid gerenoveerd met een toevoeging van 3.550 m² onderwijsgebouwen. • Op het Bio Science Park wordt het Gorlaeus-gebouw van de Universiteit Leiden (54.000 m²) verder ontwikkeld deels ter vervanging van bestaande panden. Recent is daarvoor al 10.000 m² aan gebouwen gesloopt • Op het Bio Science Park wordt eveneens een sport- en tentamencentrum gerealiseerd (8.400 m²). Hierin worden naast sportfuncties ook gezondheidsfuncties voorzien.
30
•
QUICKSCAN ONDERWIJS EN (LIFE SCIENCES & HEALTH)
Hogeschool Leiden breidt uit met 9.200 m² op het Bio Science Park in augustus 2022 (Vondellaan 47).
4.4 ACTUELE REGIONALE BEHOEFTE VOORZIENINGEN VOOR MIDDELBAAR ONDERWIJS
De lichte toename van het aantal jongeren in de leeftijdscategorie 13-19 jaar betekent een vraag naar 720 m² meer voorzieningen voor middelbaar onderwijs. De nieuwbouw van het Leonardo College is 189 m² groter dan het huidige pand. 531 m². Voor de Leo Kannerschool wordt binnen De Geesten voorzien in een vervangingsbehoefte. VRAAG
AANBOD
BEHOEFTE
720 m²
189 m²
+531 m²
TABEL 14 BEHOEFTE AAN MIDDELBAAR ONDERWIJS 2020-2030
VOORZIENINGEN VOOR HOGER ONDERWIJS EN ONDERZOEK
De toename van het aantal studenten aan de Leidse instellingen voor hoger onderwijs zorgt voor een vraag naar 72.097 m² aan voorzieningen voor hoger onderwijs en onderzoek tot 2026-2027. Circa 65.150 m² aan voorzieningen is nog in ontwikkeling, in het bijzonder op het naastgelegen Bio Science Park. In aanvulling daarop is nog extra behoefte aan circa 7.500 m² aan voorzieningen voor hoger onderwijs en onderzoek. TYPE HOGER ONDERWIJS
VRAAGONTWIKKELING
AANBODONTWIKKELING
BEHOEFTE
HBO
-3.577 m²
+9.200 m²
-12.777 m²
WO
75.674 m²
+55.950 m²
+19.724 m²
Totaal
72.097 m²
+65.150 m²
+7.478 m²
TABEL 15 BEHOEFTE AAN VOORZIENINGEN VOOR HOGER ONDERWIJS EN ONDERZOEK 2018-2019 – 2026-2027
LIFE SCIENCES & HEALTH
Het naastgelegen Leiden Bio Science Park is het grootste kenniscluster van Nederland op het gebied van Life Sciences & Health. Circa 150 bedrijven en 150 instellingen zijn op het park gevestigd. De clustering van hoogwaardig onderwijs, onderzoek, zorg en bedrijven trekken studenten, wetenschappers en ondernemers vanuit de hele wereld. Het Bio Science Park wordt de komende jaren door
QUICKSCAN ONDERWIJS EN (LIFE SCIENCES & HEALTH)
31
investeringen verder versterkt, waardoor het aantal arbeidsplaatsen in vijf jaar met circa 5.000 toeneemt naar 25.000.31 De wereldwijde uitgaven voor gezondheidszorg blijven stijgen en mede hierdoor is het Life Sciences & Health-cluster een sterke groeimarkt. In de periode 2013-2017 nam de omzet van het cluster met 2,9% per jaar toe. Voor de periode 2018-2022 werd zelfs een jaarlijkse groei van 5,4% verwacht. 32 De uitgaven voor ontwikkeling in de gezondheidszorg nemen onder invloed van de coronapandemie naar verwachting nog sterker toe. Bijna 20% van de totale opname in Oegstgeest en Leiden valt onder de afbakening van Life Sciences & Health.33 Hier vallen enkel de opnames onder waarvan de bedrijfsvoering zich geheel op Life Sciences & Health richt. Aangezien Life Sciences & Health een groeimarkt betreft en door de aanwezigheid van een zeer sterk cluster bestaat een omvangrijke vraag naar uitbreiding van de Life Sciences & Health-voorzieningen. Tot 2036 is in het hoge groeiscenario behoefte aan circa 82.000 m² geraamd voor Life Sciences & Health dat niet op het Bio Science Park kan landen.34 De voorziene ontwikkeling van Life Sciences & Health op De Geesten sluit aan op deze toenemende vraag. De planlocatie ligt nabij Leiden Centraal en direct aansluitend op het Bio Science Park.
Ten aanzien van het Bio Science Park onderscheidt De Geesten zich door de kleinschaligheid, de focus op het zorgaspect en de ligging op een landgoed. CONCLUSIE
Vanuit voortgezet onderwijs en hoger onderwijs en onderzoek is behoefte aan maximaal circa 8.000 m² aan voorzieningen in het onderzoeksgebied. Deze behoefte komt bovenop de vervangingsbehoefte vanuit de Leo Kannerschool die zich vestigt op De Geesten ter vervanging van de bestaande school aan de Hazenboslaan in Oegstgeest. Vanuit Life Sciences & Health is eveneens een grote behoefte (82.000 m²) in aansluiting op de ontwikkelingen op het Bio Science Park waarvan een deel gericht op de zorg kan landen op De Geesten.
31 Stichting Leiden Bio Science Park (2021) 32 Deloitte (2019) 33 CBS (2018) Monitor Topsectoren (SBI codes 21, 26.60, 32.50, 72.11.2, 72.19.3); Vastgoeddata (2020) 34 Bouwstenen voor de Ladder toelichting Leiden Bio Science Park (2017)