Bijlage 1 bij RM d.d. 16 maart 2022 Aanpassen bestuursovereenkomst met het COA over de Regionale Opvanglocatie in oegstgeest Z-22-154753 Oegstgeest

memo

aan van datum betreft telefoon kopie aan

Burgemeester en wethouders van de gemeente Oegstgeest Stephan van der Meij 7-3-2022 Regionale Opvang Locatie (ROL) Oegstgeest 06-27086092 Jet van Doornik, Baukje van Dijk

Inleiding. Sinds 1 november 2021 is de Regionale Opvang Locatie (hierna: ROL) in Oegstgeest gevestigd. Deze ROL heeft een capaciteit van 175 plaatsen, die op grond van de bestuursovereenkomst d.d. 21 september 2021, beschikbaar zijn voor vergunninghouders die in afwachting zijn van hun huisvesting in de Leidse regio (Oegstgeest, Leiden, Leiderdorp, Voorschoten of Zoeterwoude). Sinds de start is de ROL voor ongeveer de helft gevuld. Die situatie is ongewenst, omdat de druk op de opvanglocaties van het COA groot is en alleen maar verder toeneemt. Leegstand is daarmee niet verdedigbaar. Het COA zou graag, vanwege de capacitaire nood, tot een optimale bezetting komen en leegstand voorkomen. Aanleiding. Het COA heeft wethouder Nieuwenhuis verzocht de bestuursovereenkomst d.d. 21 september 2021 aan te passen en de plaatsen in de ROL ook beschikbaar te stellen voor vergunninghouders die in afwachting zijn van hun huisvesting in het samenwerkingsverband Holland Rijnland. Hiertoe heeft op 20 januari en 23 februari overleg plaatsgevonden tussen wethouder Nieuwenhuis en een vertegenwoordiging van het COA. In die overleggen is vastgesteld dat bij de besprekingen die hebben geleid tot de ingebruikname van het pand door het COA onvoldoende is doorgerekend hoe de capaciteit van 175 plaatsen zich verhoudt tot de taakstellingen van de 5 deelnemende gemeenten in de Leidse regio.

Hierdoor is niet voorzien dat leegstand zou gaan ontstaan. Nu blijkt dat meer gemeenten moeten deelnemen aan de ROL om tot volledige bezetting te komen. Omdat de deelname zich beperkt tot de Leidse regiogemeenten is het getalsmatig niet mogelijk om de ROL in Oegstgeest optimaal te bezetten; de gezamenlijke taakstellingen zijn immers lager dan de capaciteit van de ROL. In de overleggen is aan het COA gevraagd om cijfermatig aan te tonen waarom de ROL, in tegenstelling tot eerdere sommen die zijn gehanteerd bij de besprekingen met betrekking tot de ingebruikname van het pand, niet bezet kan worden met vergunninghouders die aan de Leidse regio zijn gekoppeld. Voorts is, om tegemoet te komen aan de vraag van COA om de bestuursovereenkomst aan te passen, gevraagd welke minimale uitbreiding van het aantal gemeenten nodig is om tot optimale bezetting van de ROL te komen. Dit memo is het antwoord op die vraag.

Taakstellingen. De huisvesting van vergunninghouders kent een wettelijke grondslag in de Huisvestingwet 2014. Op basis van deze wet legt het ministerie van BZK aan gemeenten halfjaarlijks een dwingende taakstelling op. Verdeelsleutel hierbij is het inwoneraantal van de gemeenten, waardoor iedere gemeente naar rato van de omvang een bijdrage levert. Aantallen per half jaar kunnen (sterk) fluctueren, omdat de instroom van asielzoekers fluctueert en daarmee ook het aantal asielzoekers dat in het bezit wordt gesteld van een verblijfsvergunning. Tabel 1 hieronder toont de taakstellingen voor de Leidse regio vanaf de tweede helft van 2020.1Provincies houden toezicht op de realisatie van taakstelling en kunnen, bij onvolledige realisatie, dwingen om maatregelen te nemen om wel tot volledige realisatie te komen. Tabel 1. Taakstellingen voor de Leidse regio vanaf tweede helft 2020

Taakstelling Taakstelling Taakstelling Taakstelling Prognose Gemeente 2020-II 2021-I 2021-II 2022-I 2022-II Leiden 46 96 78 70 70 Leiderdorp 10 21 17 16 16 Oegstgeest 9 20 16 15 15 Voorschoten 10 20 16 15 15 Zoeterwoude 4 7 6 5 5 Eindtotaal 79 164 133 121 121

Concrete capaciteit ROL Oegstgeest versus taakstellingen. De capaciteit van de ROL Oegstgeest bedraagt 175 plekken. Terugkijkend over meerdere taakstellingperioden, zoals in tabel 1, leert dat de gezamenlijke taakstellingen van de 5 gemeenten in de Leidse regio, onvoldoende zijn om tot volledige benutting van de capaciteit te komen. Zelfs als alle aan de regio gekoppelde vergunninghouders in de ROL Oegstgeest zouden verblijven (wat in de praktijk niet het geval is2), dan is de capaciteit van de ROL hoger dan de gezamenlijke taakstellingen. Taakstellingen en doorlooptijden. Binnen de wettelijke taakstelling onder de huisvestingwet bestaat de afspraak dat een normtijd van 14 weken geldt, waarbinnen vergunninghouders, na vergunningverlening, gehuisvest zijn in gemeenten3. In de praktijk blijkt deze norm niet gerealiseerd te 1

De prognose voor 2022-II is afgegeven in september 2021 om een doorkijkje aan gemeenten te bieden voor de

middellange termijn. In maart 2022 zal deze prognose vertaald worden naar een wettelijke taakstelling. 2

Redenen hiervoor zijn dat het pand niet geschikt is voor bepaalde groepen, of dat vergunninghouders op administratieve

basis buiten de opvang verblijven. 3

Bij de invoering van de huidige werkwijze in 2012 heeft toenmalig minister Leers ingestemd hiermee, onder voorwaarde

dat een normtijd van 14 weken voor het hele proces wordt gehanteerd. Het proces is hierbij ingedeeld in 3 fasen: -

Fase 1: van vergunningverlening tot koppeling aan de gemeente, normtijd 2 weken/14 dagen, actor COA

-

Fase 2: van koppeling tot ingangsdatum huurcontract, normtijd 10 weken/70 dagen, actor gemeente

-

Fase 3: van ingangsdatum tot beëindiging opvang, normtijd 2 weken/14 dagen, actor gemeente en COA

2 van 4

worden, met name in fase 2, waarbij de gemeente op zoek gaat naar huisvesting. Dit is ook van toepassing op de Leidse regio, waarbij de termijn voor de tweede fase nu op gemiddeld 92 dagen ligt, bij een normtijd van 70 dagen. In de bespreking met de wethouder werd verondersteld dat juist door de verlengde verblijfstermijnen van vergunninghouders in de ROL, de volledige bezetting eenvoudiger te realiseren zou moeten zijn. In de kern klopt deze stelling, maar zelfs bij verlengd verblijf in de ROL levert de combinatie van het benodigde aantal vergunninghouders voor de taakstelling en de huidige verblijfstermijnen onvoldoende bezetting op. En andersom geldt, dat bij het wel realiseren van de normtijd, juist nog meer vergunninghouders nodig zijn om tot volledige bezetting te komen. De hoogten van de taakstellingen van de deelnemende gemeenten schieten juist dan helemaal tekort. De bezetting van vergunninghouders van dit moment is daarmee het maximaal haalbare, binnen de condities die gelden in de bestuursovereenkomst. Uitbreiding van deelnemende gemeenten. Het COA kampt op dit moment met leegstand in de ROL Oegstgeest, terwijl de capacitaire situatie bij het COA nijpend is. Daarom heeft het COA gepleit voor uitbreiding van de bestuursovereenkomst met gemeenten in de directe omgeving van de Leidse regio.

Om een indruk te geven van de hoogten van taakstellingen van die gemeenten is tabel 2 toegevoegd. Tabel 2. Taakstellingen voor de Leidse regio en directe omgeving vanaf tweede helft 2020.

Gemeente Alphen aan den Rijn Hillegom Kaag en Braassem Katwijk Leiden Leiderdorp Lisse Nieuwkoop Noordwijk Oegstgeest Teylingen Voorschoten Wassenaar Zoeterwoude Eindtotaal

Taakstelling Taakstelling Taakstelling Taakstelling Prognose 2020-I 2021-I 2021-II 2022-I 2022-II 41 9

86 17

70 14

64 13

64 13

10 24 46 10 9 11 16 9 14 10 10 4 223

21 51 96 21 18 23 34 20 29 20 21 7 464

17 41 78 17 15 18 28 16 24 16 17 6 377

16 38 70 16 13 17 25 15 22 15 16 5 345

16 38 70 16 13 17 25 15 22 15 16 5 345

Naar verwachting zal de definitieve taakstelling voor de tweede helft van dit jaar ongeveer 20% hoger uitkomen dan de eerder afgegeven prognose. Ook zal de prognose voor de eerste helft van 2023 ongeveer zo hoog gaan uitkomen. Hieruit mag 3 van 4

verondersteld worden dat gedurende de looptijd van de bestuursovereenkomst sprake is van aantallen te huisvesten vergunninghouders, zoals die vanaf 2021 gelden. Op basis van het uitgangspunt dat de bestuursovereenkomst wordt uitgebreid met de in tabel 2 genoemde gemeenten, mag verondersteld worden dat een optimale bezetting tot in ieder geval het einde van de looptijd van de ROL in Oegstgeest mogelijk moet zijn. Andersom geldt dat, als vastgehouden wordt aan de huidige 5 deelnemende gemeenten, een optimale bezetting nimmer gerealiseerd gaat worden.

4 van 4