Beantwoording TV Hart voor Oegstgeest over RM Clusiushof d.d. 6 april 2021

Beantwoording technische vragen over raadsmededeling Clusiushof Naar aanleiding van de raadsmededeling over de beëindiging van koopgarant Clusiushof (RM d.d. 26 januari 2021) zijn vragen gesteld door de fracties van HvO (schriftelijk en mondeling) en de VVD (schriftelijk). Deze hadden betrekking op de bevoegdheid van het college, op de positionering van de koopgarant woningen (voor welke doelgroep?) en op de nieuwe positionering van deze woningen als middeldure huurwoning. Hierbij is door de HvO fractie gevraagd waarom niet gekozen is voor omzetting naar sociale huur. Verder wenst de VVD fractie te onderzoeken in hoeverre omzetting naar goedkope koop mogelijk was geweest, en heeft verzocht om de relevante stukken. In deze beantwoording wordt op de gestelde vragen ingegaan. Voor de volledigheid is de eerdere beantwoording van één van de vragen meegenomen. In de beantwoording wordt verwezen naar het collegebesluit verrekening kavelprijzen met MeerWonen (juni 2017). Zie bijgevoegd document. Voorafgaand aan deze beantwoording is ingegaan op de zeggenschap van de gemeente. Kan MeerWonen de koopgarantregeling beëindigen? Het staat MeerWonen vrij om de koopgarant regeling te beëindigen.

Conform het Besluit Toegelaten instellingen Volkshuisvesting (BTIV) is toetsing van een dergelijke beëindiging vooraf door de minister niet verplicht en is daarmee ook een zienswijze van de gemeente niet aan de orde (er is sprake van verkoop van woningen aan personen voor eigen bewoning tegen marktwaarde). Is het college bevoegd? Het college is bevoegd (privaatrechtelijke) afspraken met MeerWonen te maken over de wijze van beëindiging van de koopgarantregeling. 1) Op grond van de gemeentewet, artikel 160, is het college bevoegd tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten. 2) Op grond van de bevoegdheid te besluiten tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente heeft het college eerdere contractuele afspraken gemaakt. Het oorspronkelijke besluit tot het aangaan van een koop- en realisatieovereenkomst met Proper Stok voor de locatie Clusiushof te Poelgeest is door burgemeester en wethouders genomen. Hierover is de raad destijds (in 2009) geïnformeerd. Vervolgens heeft het college ook besloten over de beëindiging van koopgarant voor een deel van de woningen (B&W 20 juni 2017). Het college heeft ingestemd met verzoek van MeerWonen om 12 V.o.V. woningen aan Bert Garthoffpad te verkopen onder voorwaarde van compensatie van eerder verstrekte staatssteun.

Dit besluit was gebaseerd op eerder advies uit 2014 aan de gemeente en aan MeerWonen (toen nog rechtsvoorganger Buitenlust) over de financiële afhandeling, waarin het voornemen om koopgarant te beëindigen reeds als gegeven was opgenomen. De gemeente heeft daarmee heldere afspraken gemaakt met de corporatie over de privaatrechtelijke afhandeling en heeft de verwachting bij de corporatie gewekt om bij de verdere beëindiging van koopgarant deze lijn, namelijk vrije verkoop van de woningen in en rond Clusiushof, voort te zetten. 3) Het besluit geeft invulling aan de door de raad vastgesteld beleid. In de Woonvisie Oegstgeest 2020-2030 is onderscheid gemaakt tussen sociale huur en middeldure huurwoningen/betaalbare koop. Zowel middeldure huur als betaalbare koop is bedoeld om te voorzien in de woonbehoefte van middeninkomens. Daarmee vallen de koopgarantwoningen en de 1

middeldure huurwoningen in dezelfde categorie woningen voor huishoudens met een middeninkomen. Dit is in lijn met de visie van OpMaat, de stichting die de licentie voor onder andere Koopgarant aanbiedt (MeerWonen is één van de licentiehouders). OpMaat spreekt van ‘vrije sector woningen die niet tot het DAEB segment behoren’1. Deze categorie ‘vrije sector woningen’ omvat zowel middeldure huurwoningen als koopwoningen, waaronder koopgarant koopwoningen. Waarom is niet ingezet op omzetting naar sociale huur? Voorafgaand aan het collegebesluit van 20 juni 2017 werden de door MeerWonen beschreven leefbaarheidsproblemen als gevolg van een te grote concentratie aan sociale huurwoningen al meegewogen en is op grond daarvan ingestemd met inzet voor middeninkomens. In haar verzoek aan de gemeente schrijft MeerWonen dat zij de woningen aan de Clusiushof niet wilde omzetten naar sociale huurwoningen, zoals elders in Oegstgeest wel overigens gebeurde met koopgarant woningen, omdat er al veel sociale huurwoningen in het gebied zitten. Deze zorg om de leefbaarheid heeft MeerWonen ook eind vorig jaar naar voren gebracht en is door het college erkend. Vandaar de medewerking de koopgarantwoningen om te zetten naar middeldure huur en niet naar sociale huur.

Waarom is niet ingezet op omzetting naar goedkope koop? Verkoop van de resterende koopgarant woningen in de vrije sector was een mogelijkheid geweest. De gemeente heeft de voorkeur gegeven aan omzetting naar middeldure huur Bij vrije verkoop zouden de woningen nu, dan wel in de komende jaren, buiten het bereik van de doelgroep vallen: huishoudens met een middeninkomen. Met omzetting naar middeldure huur heeft de gemeente de garantie dat de woningen gedurende 15 jaar na de omzetting binnen dit segment blijven, en gedurende deze periode betaalbaar blijven voor middeninkomens. Hiermee wordt qua inkomen dezelfde doelgroep bediend die voorheen met de koopgarant woningen werd bediend.

1

DAEB omvat sociale huurwoningen met een huur tot de liberalisatiegrens; € 752,33

2