A8. Onderzoeksplan 2021-2022 Rekenkamercommissie WVOLV

Onderzoeksplan 2021-2022

Colofon Leden: Dolf Kamermans, voorzitter Enno Gerdes, plaatsvervangend voorzitter Saskia Hoogkamer Sarah Morassi-Nauts William Segers Michiel Teeuwen Secretaris: Gerard Lappee Uitgave: Rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest, LeidschendamVoorburg Postbus 393 2250 AJ Voorschoten www.rekenkamerwvolv.nl 18 maart 2021 2

Inleiding De Rekenkamercommissie Wassenaar Voorschoten Oegstgeest LeidschendamVoorburg onderzoekt of, en hoe de gemeenten bepaalde doelen bereiken en adviseert hierover de gemeenteraden. Elke twee jaar maakt de Rekenkamercommissie een onderzoeksplan. Het Onderzoeksplan 2021-2022 beschrijft: • de leidende thema’s voor de onderzoeken in 2021 en 2022, • de achtergrond ervan, • de presentatie van onderzoeksresultaten, • de keuzecriteria voor onderzoeksonderwerpen, • het impactkader, • het budget, • en de totstandkoming van het plan.

3

Thema’s De Rekenkamercommissie heeft in 2021 en 2022 vier leidende thema’s: 1) Functioneren van de lokale democratie (bestaand) 2) Sociaal domein: beleid en uitvoering in jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning, participatie, enzovoorts (bestaand) 3) Kapitaalgoederen: investeringen, beheer en onderhoud van onderwijsgebouwen, wegen, bruggen, enzovoorts (nieuw) 4) Klimaatverandering: beleid en uitvoering om klimaatverandering en de impact ervan te beperken (nieuw) Naar verwachting wordt circa twee derde van de middelen (budget, uren) van de Rekenkamercommissie ingezet op deze thema's.

Achtergrond van thema's Hieronder worden de leidende thema's toegelicht. Thema 1: Functioneren van de lokale democratie De Rekenkamercommissie heeft in voorgaande jaren de volgende activiteiten uitgevoerd rondom dit thema: • 2013: initiatief-raadsvoorstel voor verdere professionalisering van de besturing van de gemeente Oegstgeest; • 2015: beoordeling van ontwerp-programmabegrotingen 2016 van de vier gemeenten op verschillende aspecten; • 2016: symposium over het kaderstellen, controleren en volk vertegenwoordigen in gemeenten die steeds meer taken uitbesteden; • 2019: onderzoek naar de kaderstellende rol van gemeenteraden; • 2020: onderzoek naar het functioneren van de lokale democratie tijdens de lockdown. Thema 2: Sociaal domein: beleid en uitvoering in de jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning, participatie, enzovoorts De Rekenkamercommissie heeft in voorgaande jaren de volgende onderzoeken uitgevoerd rondom dit thema: • 2014: beleidsinhoudelijke en organisatorische risico’s; • 2016: effectieve organisatie en uitvoering in het kader van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo); • 2018: toegang tot voorzieningen in het kader van de Wmo; 4

•

2020: uitgaven voor jeugdzorg (met rekenkamer(commissie)s in regio Haaglanden) en informatievoorziening over jeugdzorg.

De resultaten van de onderzoeken naar jeugdzorg worden in juni 2021 verwacht . Thema 3: Kapitaalgoederen: investeringen, beheer en onderhoud van onderwijsgebouwen, wegen, bruggen, enzovoorts De staat van onderhoud aan gemeentelijke kapitaalgoederen is een goede indicator voor mogelijk toekomstige problemen. Daarom wil de Rekenkamercommissie dit in beeld brengen, alsmede investeringen en beheer. De Rekenkamercommissie heeft in voorgaande jaren de volgende onderzoeken uitgevoerd rondom dit thema: • 2007: de exploitatie van zwembaden (exclusief Leidschendam-Voorburg); • 2009: beleid rondom rioleringen (exclusief Leidschendam-Voorburg); • 2017: onderhoud en vervanging van rioleringen. Vanwege de omvang van de gemeentelijke kapitaalgoederen, wil de Rekenkamercommissie daaruit keuzes maken. In 2021 wordt gestart met het onderzoeksonderwerp onderwijshuisvesting. Thema 4: Klimaatverandering: beleid en uitvoering om klimaatverandering en effecten ervan te beperken Terugdringing van het energiegebruik, omschakeling naar hernieuwbare energiebronnen, en aanpassing aan weersextremen: het wordt de komende jaren steeds belangrijker. En gemeenten hebben een belangrijke rol in de realisatie ervan. De Rekenkamercommissie heeft in voorgaande jaren het volgende onderzoek uitgevoerd rondom dit thema: • 2020: toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht bij bedrijven.

5

Presentatie van onderzoeksresultaten Elk onderzoek resulteert in een aanbiedingsbrief, ondersteund met een onderzoeksrapportage. Dit kan gepaard gaan met één of meer van de volgende uitingen: • presentatie of themabijeenkomst; • handreiking; • workshop; • checklist; • symposium.

Keuzecriteria voor onderzoeksonderwerp Bij het kiezen van een onderzoeksonderwerp is zeggenschap van de gemeenteraad over het onderwerp cruciaal. Heeft de gemeenteraad er weinig of niets over te zeggen, dan valt een onderzoeksonderwerp sowieso af. Ook moet een onderzoek haalbaar zijn (qua omvang, doorlooptijd, kosten). Verder maakt een onderzoeksonderwerp meer kans om gekozen te worden als: • het actueel, financieel, organisatorisch en bestuurlijk van belang is; • het aansluit bij de behoefte van raadsleden en burgercommissieleden; • het van belang is voor inwoners, ondernemers, en maatschappelijke organisaties; • het aansluit bij de leidende thema’s van de Rekenkamercommissie; • er lessen uit getrokken kunnen worden; • het speelt in alle vier gemeenten. Een afzonderlijk onderzoek voor één, twee of drie gemeenten is echter ook mogelijk.

6

Impactkader De Rekenkamercommissie streeft naar het vergroten van de impact van haar onderzoeksresultaten. Daarom bevatten offerteverzoeken een impactkader. Daarin besteedt de Rekenkamercommissie aandacht aan: • de gewenste impact van het onderzoek; • de te bereiken doelgroep(en) met het onderzoek; • de rol van de doelgroep(en) tijdens en na het onderzoek (mee weten, meedenken of mee beslissen); • de wijze van contact houden met deze doelgroep(en) voor en ná publicatie van onderzoeksresultaten. Per onderzoeksonderwerp wordt het impactkader ingevuld.

Budget De Rekenkamercommissie heeft in 2021 en 2022 een totaalbudget van bijna €330.000. Over de besteding van dit budget legt de Rekenkamercommissie verantwoording af in het jaarverslag. Dit wordt in maart 2021 naar de gemeenten gestuurd.

Totstandkoming van Onderzoeksplan 2021-2022 Dit plan is tot stand gekomen na: • besprekingen binnen de Rekenkamercommissie (juni/september/oktober/november 2020); • gesprekken met de klankbordgroep van raadsleden (mei 2020, november 2020); • gesprekken met auditcommissies in Wassenaar, Voorschoten, LeidschendamVoorburg (september 2020, november 2020); • gesprek met een raadscommissie in Oegstgeest (december 2020); • ontvangen suggesties van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

7