Ter kennisname Jaarverslag SNWV 2023

Jaarverslag 2023

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

Vrouw in streekdracht repareert kleding. Ansichtkaart ‘op de Veluwe’, begin twintigste eeuw

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

VOORWOORD Het jaar 2023 was voor het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe (SNWV) een druk, maar productief jaar. Door alle medewerkers binnen het team is voortvarend en enthousiast verder gewerkt aan het zichtbaarder en toegankelijker maken van onze collecties. Of het nou gaat om het inventariseren van bouwvergunningen of aanwinsten, het verder op orde brengen van onze beeldbank en bibliotheek, het adviseren van deelnemende gemeenten over hun (digitale) informatiebeheer of het bedenken van nieuwe PR- en educatieprojecten om onze collecties laagdrempelig onder de aandacht te brengen: ieder teamlid heeft vanuit zijn of haar expertise, taken en verantwoordelijkheden binnen de organisatie bijgedragen aan het verwezenlijken van onze missie: het SNWV hét duurzame, collectieve geheugen van de regio te laten zijn. Het SNWV maakt bronnen zichtbaar!

Dat deze aanpak zijn vruchten afwerpt zien we terug in de bezoekerscijfers. We zien sinds de coronacrisis een duidelijke verschuiving in de voorkeuren van onze bezoekers. Steeds meer bezoekers verwachten informatie online via onze website te kunnen vinden. Het aantal digitale informatieverzoeken stijgt. Onze zichtbaarheid op sociale media en via interviews, podcasts en de media draagt zichtbaar bij aan het aantal zoekacties in onze collecties. Daarnaast werkten we in 2023 volop aan de verkenning van de voorgenomen fusie van het SNWV met het Streekarchief Epe, Hattem en Heerde in een nieuwe gemeenschappelijke regeling. Naar verwachting zal per 1 januari 2025 deze nieuwe archieforganisatie voor de acht aangesloten gemeenten het beheer van hun rijke archiefcollecties, onlosmakelijk onderdeel van het regionale historisch erfgoed, op zich nemen. Zo borgen we ook voor de toekomst de duurzame toegankelijkheid van onze collecties!

RUDOLF BOSCH, STREEKARCHIVARIS

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

DIENSTVERLENING In totaal mochten we 667 bezoekers ontvangen. Waarvan 238 in Elburg, 233 in Nunspeet, 64 in Harderwijk en 66 bezoekers voor zowel Ermelo als Oldebroek. Naast fysiek bezoek, werden er 1.474 digitale informatieverzoeken afgehandeld. Daarvan werden er 198 behandeld in Elburg, 409 in Oldebroek, 329 in Harderwijk, 313 in Ermelo en 225 in Nunspeet. Dit past in de trend die we de afgelopen jaren hebben gezien.

SOCIALE MEDIA Het SNWV is erg actief op sociale media. Dat heeft ertoe geleid dat al onze sociale mediakanalen zijn gegroeid. De Facebookpagina steeg met 51 volgers naar 520 in totaal. X (Twitter) groeide met datzelfde aantal volgers en heeft nu een totaal van 251. Instagram groeide het meest afgelopen jaar, 94 volgers kwamen daarbij tot een totaal van 249 volgers. In 2023 kwamen er 611 berichten online.

SNWV.NL In 2023 zijn er 15.000 unieke weergaven van de digitale bestanden op onze website geweest. Dit staat tegenover 1.362 weergaven in 2022. Deze toename kan toegeschreven worden aan de gedigitaliseerde bevolkingsregisters. Daarnast zijn er 240.379 zoekacties geweest op www.snwv.nl. Dat is een toename van 42% ten opzichte van 2022. De top 5 geraadpleegde archieftoegangen is: 5001 Stadsbestuur Harderwijk 5002 Gemeentebestuur Harderwijk 1001 Stadsbestuur Elburg 4001 Gemeentebestuur Ermelo 4002 Gemeentebestuur Ermelo Eveneens kwamen er 45 artikelen online in 2023. Deze zijn tezamen 17.802 keer gelezen.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

HET HANZE HOORSPEL 2023 stond in het teken van het Hanzejaar. Als beheerder van de archieven van twee Hanzesteden (Elburg & Harderwijk) was dit onze kans om de prachtige Hanzearchieven uit te lichten. We sloegen samen met Oudheidkundige Vereniging Arent thoe Boecop en de Jeugdtheaterschool Elburg de handen ineen en maakten samen met producer Gus Maussen: Het Hanze Hoorspel. Het Hanze Hoorspel bestaat uit zes afleveringen met verhalen die zijn gebaseerd op archiefstukken in de collectie van het SNWV.

Alle stemmen zijn ingesproken door lokale stemacteurs; Kees, Wilfred, Jeannet, Karen en vier leerlingen van de Jeugdtheaterschool Elburg: Ryan (14), Wietse (12), Nora (12) en Iris (11). Op 22 maart reden we naar de studio in Hilversum om alle afleveringen in één dag op te nemen. Een spannende, maar vooral hele leuke dag! De afleveringen kwamen online op Spotify. Op snwv.nl vond je na elke aflevering een artikel met extra informatie. Het hoorspel werd goed ontvangen! Het is circa 5000 keer beluisterd. Van alle kanten kregen we reacties, meesters en juffen die het aan hun klas lieten horen. Ook was het hoorspel te horen tijdens de expositie ‘de H van Hanzestad Harderwijk’ in het Stadsmuseum Harderwijk.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

IN DE MEDIA We waren dit jaar vaak in de media! Op 2 februari werd streekarchivaris Rudolf geïnterviewd door de Lokale Omroep Elburg (LOE) over het archief. In juli werd Mariëlle geïnterviewd door Radio5 over Het Hanze Hoorspel. Ook in de huis-aanhuiskranten en in De Stentor waren we dit jaar te vinden met een artikel over Het Hanze Hoorspel. In het kader van het Hanzejaar werd met oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop twee afleveringen voor de Arent thoe Boecast opgenomen. Rudolf en Mariëlle gingen met Kees van de Streek in gesprek over de Hanze en de relatie met Elburg, en welke rol het archief speelt in historisch onderzoek naar deze periode.

ACTIVITEITEN In 2023 kon je bijna niet om het SNWV heen. We waren bij de opening van het Hanzejaar 2023 in Kampen op 1 april en in Elburg op vrijdag 15 april! Op 19 mei stonden we met een kraam op de Eibertjesmarkt in Nunspeet. Tijdens Open Monumentendag vond je ons op de Bottermarkt in Elburg. Op 16 september, gaven Mirjan en Mariëlle een workshop paleografie tijdens Spot On Ermelo. Voor het eerst werd er een regionaal erfgoedcongres georganiseerd vanuit het Cultuur- en Erfgoedpact Noord Veluwe op 15 november in Harderwijk. Mariëlle gaf hier twee keer een workshop. In Elburg zag je ons voortdurend in het straatbeeld. In 2023 zijn er tien grote bouwdoeken met foto's uit de fotocollectie gemaakt. Deze zag je o.a. bij de receptie in de Kloostertuin op Koningsdag, tijdens de opening van het Hanzejaar, de vestingdagen en Winter in de Vesting.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

SNWV OP SCHOOL Aleid Kanis Basisschool de Regenboog in Oldebroek kwam 12 mei bij ons op bezoek. De leerlingen van groep 6 doken als échte archiefonderzoekers in het leven van Aleid Kanis. Natuurlijk kregen de leerlingen een rondleiding in het depot en de studiezaal. Het allerleukste van de les? "De dikke deur en de oude documenten in het depot!" Ook de Jan Jasperschool uit Hattem kwam op bezoek, ditmaal in Epe. Collega Joost liet de mooiste archiefstukken van het Streekarchief Epe, Hattem en Heerde aan de kinderen zien.

Hanze In 2023 was het thema Hanze ook niet weg te denken uit het onderwijs. Basisschool De Blerck in 't Harde leerde over dit thema. Mariëlle ging op 1 december bij de bovenbouw op bezoek met de echte oorkonde waarin Elburg een vitte krijgt op het eiland Schonen. Een belangrijke stap voor Hanzestad Elburg! Nadat de leerlingen de oorkonde hadden bewonderd en uitleg hadden gekregen over de inhoud en materiaal van de oorkonde, gingen ze als echte koningen en koninginnen aan de slag met het maken van hun eigen oorkonde. Ook op het Lambert Franckens College werd gewerkt aan de Hanze. Mirjan, Mariëlle en Rudolf vertelden naar aanleiding van Het Hanze Hoorspel wat meer over de relatie tussen de Hanze en Elburg. De leerlingen gingen vervolgens aan de slag met het lezen van oude handschriften en maakten ook een eigen oorkonde.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

HET GROTE ANTIVERVEELBOEK In december 2022 kwam de eerste versie van Het Grote Anti-Verveelboek uit! Dat is inmiddels al bijna 1500 keer gedownload. Tijdens de zomervakantie kwam deel 2 uit en voor de kerstvakantie stond deel 3 ook al op stapel. Deze delen zijn samen zo'n 1500 keer gedownload. Alle delen zijn nog steeds te downloaden op www.snwv.nl en blijven beschikbaar.

EUREKA! ‘Eureka’ was in 2023 het thema van de Maand van de Geschiedenis. Het SNWV wilde graag de onderzoeker ‘Eureka’ laten roepen. Collega's Irmgard en Mariëlle gingen aan de slag met het schrijven van artikelen boordevol tips voor genealogen. Naast stamboomonderzoek, kwam ook het aanvullen van je zoektocht met bijvoorbeeld huizenonderzoek en oud archief aan bod. Deze artikelen leverden een plekje op in de nieuwsbrief van de Nederlandse Genealogische Vereniging. De artikelen blijven beschikbaar op de themapagina ‘stamboomonderzoek’ op de website.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

VRIJWILLIGERS Dit jaar waren er 27 vrijwilligers werkzaam voor het SNWV. Nieuw zijn de projectvrijwilligers. Zij richten zich op een specifiek project, in dit geval het project ‘1825, de vergeten watersnood’. Met behulp van deze vrijwilligers worden bronnen ontsloten die noodzakelijk zijn voor dit project, dat plaatsvindt in 2025 naar aanleiding van het herdenken van de watersnoodramp in 1825. Bijzonder was het 40-jarig vrijwilligersjubileum van Wim Bonestroo. Wim is langer aan het archief verbonden dan het archief zelf bestaat. In 1983 maakte hij zijn eerste meters in het Nunspeter archief. We zijn hem dankbaar voor zijn inzet en hebben deze mijlpaal dan ook niet ongemerkt voorbij laten gaan. Een ander hoogtepunt was onze jaarlijkse vrijwilligersdag. Deze keer vond dit plaats op landgoed Schouwenburg. De locatie is normaal gesproken gesloten voor publiek, maar de familie Anneveld heeft onze vrijwilligers gastvrij ontvangen en een prachtige rondleiding verzorgd door het huis en de tuinen. Zij verzorgden een presentatie over restauratie van het huis, waarna de dag werd afgesloten met een high tea. Het was een dag waar we met een positief gevoel aan terugdenken.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

COLLECTIEBEHEER Fysiek beheer De chartercollectie van het stadsbestuur Elburg is geborgen in nieuw verpakkingsmateriaal. Eveneens zijn de achterstanden van en de schade aan audiovisueel materiaal (beeld en geluid) in kaart gebracht. Functioneel beheer Voor het toegankelijk maken van bouwdossiers, hinderwetvergunningen en voor het beheren van auteurs en fotografen in referentietabellen zijn modellen opgesteld. Er zijn ca. 200 verzoeken aangaande collectiebeheersysteem, website en ICT afgehandeld en verbeteringen doorgevoerd aangaande de zoekschermen op snwv.nl. Beeldbank Eind 2022 verwelkomden we collega Renske voor het collectiebeheer van de beeldbank. Daardoor konden onder andere de volgende werkzaamheden opgepakt worden: de rechthebbenden en rechten zijn uitgezocht en vastgelegd van 15.850 foto's, audio en films; Het vaststellen van een standaard voor digitalisering van foto's, en registratie van collectie affiches Harderwijk.

Bibliotheek Voor de bibliotheek is er overeenkomend met de beeldbank een nieuwe manier van ontsluiten toegepast. Binnen de collectie worden meer relaties vastgelegd, wat doorzoeken gemakkelijker maakt. Er zijn 6550 auteurs, redactieleden etc. en 584 nieuwe titelbeschrijvingen vastgelegd. Beschreven archief De volgende archieftoegangen zijn in 2023 beschreven: 4040 Gemeentebestuur Ermelo 1997-2011 1015 Commissie Zeevloed 1825 2037 Rechtsvoorgangers van Stichting De Akker te Wezep, Oldebroek 1128 Aanvulling Stichting voor Verzorging van Bejaarden Feithenhof, Elburg, 19911996. Overgebracht archief van de Burgerlijke Stand van Harderwijk is opnieuw geïnventariseerd; en zijn er circa 17.000 bouwdossiers Nunspeet 1906-2010 en circa 2.500 bouwdossiers Oldebroek opnieuw geïnventariseerd. Nadere toegangen Met dank aan het werk van onze vrijwilligers en het importeren van indexen is het SNWV 23.398 nieuwe beschrijvingen binnen nadere toegangen rijker. Tevens zijn er 24.167 nieuwe personen vastgelegd in de database.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

AANWINSTEN Bruikleen Collectie tekeningen van Marius van Dokkum Botterstichting Elburg – aanvulling Schenkingen Collectie Ad Sulman Collectie Bunjes Kleine losse aanwinsten voor de beeldbank Rechtsvoorgangers van Stichting “De Akker” Handgeschreven overschrijfbrief aan Rost van Tongeren en diverse andere stukken uit de Tweede Wereldoorlog (gevonden achter het dakbeschot) Boeken en jaarverslagen van Stimenz (maatschappelijk werk) afdeling Elburg Tweede aanvulling van Het Nieuwe Feithenhof Aankopen 33 boeken voor de bibliotheekcollectie

ADVIES & TOEZICHT Archiefinspectie In 2023 zijn geen archiefinspecties afgerond. Wel zijn er inspecties gestart voor de gemeenten Ermelo en Harderwijk en de gemeenschappelijke regeling Meerinzicht. Er zijn diverse machtigingen voor vernietiging afgegeven. e-Depot Samen met de gemeente Ermelo is een pilot uitgevoerd voor het overbrengen van digitaal archief naar het e-Depot.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

PERSONEEL & ORGANISATIE Eind 2023 waren twintig medewerkers (14,6 fte) werkzaam voor het SNWV. Twee medewerkers werden ingehuurd voor tijdelijke projecten en vervanging wegens langdurige ziekte. In 2023 werden bovendien twee medewerkers voor een aantal uren per week gedetacheerd naar het Streekarchief Epe, Hattem en Heerde. Zij vullen daar de dienstverlening en de uitvoering van de verkenning naar de toetreding van deze gemeenten tot de nieuwe gemeenschappelijke regeling. Dit is na het vertrek van streekarchivaris Kouwenhoven van Epe, Hattem en Heerde per 1 mei 2023 in werking getreden.

De in 2022 ingezette nieuwe organisatiestructuur is in 2023 verder uitgewerkt. Binnen de organisatie zijn taken en verantwoordelijkheden gekoppeld aan de drie hoofdtaken van de archieforganisatie (collectiebeheer, toezicht & advies en dienstverlening). Dit heeft ertoe geleid dat medewerkers meer gestructureerd aan hun taken en projecten hebben kunnen werken. Opleidingen In 2023 zijn diverse trainingen gevolgd om beter gegevens te kunnen verwerken en te beheren in het collectiebeheersysteem. O.a. het beschrijven van archieven, administreren van behoudswerkzaamheden, het kunnen importeren van indexen etc. Daarnaast zijn modules gevolgd om dienstverleningstaken te ondersteunen, zoals aanvraag- en bezoekers administratie. Er zijn specifieke trainingen en cursussen binnen collectiebeheer gevolgd. Zoals trainingen behoud van archieven en collecties en depotbeheer, cursus beheer fotocollecties en training auteursrechten.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

IN VOORBEREIDING In 2023 is er in de organisatie hard gewerkt in voorbereiding op een duurzame toekomst. Organisatieontwikkeling Naar verwachting gaat het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe per 1 januari 2025 over naar een bedrijfsvoeringsorganisatie en vindt de eventuele toetreding van de gemeenten Epe, Hattem en Heerde plaats. Daarvoor is in 2023 veel werk verzet, zoals het in kaart brengen van de collecties en het opstellen van een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling.

1825, de vergeten watersnood In februari 1825 werd Nederland getroffen door een grote watersnood. Ook de Veluwse Zuiderzeekust werd hard getroffen. Bij de tweehonderdjarige herdenking van deze watersnood organiseert het SNWV diverse publieksprojecten in samenwerking met andere culturele instellingen en musea. Hiervoor is in 2023 een subsidiebedrag van € 40.350,60 toegekend door de provincie Gelderland en Stichting Vicarieën Elburg. Met dit bedrag worden onder andere een tentoonstelling, theaterstuk en fietsroutes gerealiseerd.

Collectiebeheer Enkele collectiebeheerprojecten zijn gestart en lopen verder in 2024, zoals het herinventariseren van de bouwdossiers uit Nunspeet.

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

Schaften op het land. Ansicht ‘van eigen land’ Begin twintigste eeuw

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE

COLOFON Tekst en coördinatie Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Fotoverantwoording Ruben Schipper, (medewerkers van) Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Opmaak Mariëlle Bos Bezoekadressen Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Elburg Zuiderzeestraatweg Oost 19 8081 LA Elburg Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Ermelo Raadhuisplein 2 3851 NT Ermelo Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Harderwijk Havendam 56 3841 AA Harderwijk Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Nunspeet Markt 1 8071 GJ Nunspeet Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Oldebroek Raadhuisplein 1 8096 CP Oldebroek Contact: 0525-688717 info@snwv.nl Sociale media Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe @snwveluwe @snwveluwe

Foto omslag: Voorblad Natuurlijke historiën der insecten [Van Kinsbergen bibliotheek]

STREEKARCHIVARIAAT NOORDWEST-VELUWE