Ter kennisname Gewijzigde notitie gemeentelijke bijdrage bij humanitaire rampen april 2024

Notitie gemeentelijke bijdrage bij humanitaire rampen - Gemeente Nunspeet (april 2024)

Inleiding Incidenteel wordt er een beroep gedaan op de gemeente Nunspeet om financieel bij te dragen aan de hulpverlening bij nationale en internationale humanitaire rampen. Deze notitie is opgesteld met de bedoeling om meer eenduidigheid aan te brengen in de voorwaarden van eventuele donaties, zodat op basis hiervan toetsing van verzoeken aan de gemeente om bij te dragen aan noodhulp bij humanitaire rampen kan plaatsvinden. Uitgangspunten Noodhulp bij nationale en internationale humanitaire rampen is geen gemeentelijke basistaak, maar wordt uitgevoerd door de landelijke overheid (bijvoorbeeld via VNG International) veelal in samenwerking met de samenwerkende hulporganisaties (zoals Giro555). Uitganspunt van de gemeente Nunspeet is dat zij hier niet in alle gevallen aan bijdraagt middels een financiële bijdrage. En ook kan zij initiatieven vanuit de samenleving ondersteunen. In alle gevallen wordt er door het College een zorgvuldige afweging gemaakt aan de hand van de in deze notitie beschreven uitgangspunten en inhoudelijke kaderstelling. Inhoudelijke kaderstelling voor een gemeentelijke bijdrage aan noodhulp bij rampen 1.

Bij de oproep voor een financiële bijdrage: o Er is sprake van een omvangrijke (nationale of internationale) humanitaire ramp; o En hierbij wordt noodhulp ingezet; o En de gemeente wordt (door de VNG) dringend verzocht een financiële bijdrage te verstrekken tijdens een nationale actie door de Samenwerkende Hulporganisaties; 2. Daarnaast kan het College van Burgemeester en Wethouders of de Gemeenteraad van de gemeente Nunspeet besluiten om een bijdrage te leveren aan de (nood)hulpverlening bij rampen door middel van: o Ondersteuning van lokale initiatieven door inwoners, bijvoorbeeld een inzamelingsactie opgezet door inwoners; o Bij een inzameling van goederen door inwoners door bijvoorbeeld ruimten voor opslag beschikbaar te stellen; o Het oproepen van inwoners om bij te dragen aan de lokale initiatieven wanneer er een humanitaire ramp plaatsvindt bijvoorbeeld door de inzet van de gemeentepagina in de lokale krant. Hierbij staat het verzoek vanuit de lokale Nunspeetse samenleving centraal en is er een lokale betrokkenheid zichtbaar

-2-

Toelichting op de kaderstelling: Ad 1: • Een (nationale of internationale) humanitaire ramp is een acute omvangrijke crisissituatie, die leidt tot een zodanige ontwrichting van de infrastructuur in een gebied, dat er enige tijd of langdurig niet kan worden voorzien in de basisbehoeften van de inwoners en waarbij direct noodhulp nodig is. • De ramp is van natuurlijke of menselijke oorsprong. • De geboden noodhulp is beperkt in tijd, ruimte en omvang. Zij heeft als doel te voldoen aan primaire levensbehoeften van de bevolking die wordt geconfronteerd met de ramp. Ook kan een deel van de hulp kan bestemd zijn voor de wederopbouw direct na de ramp. • De gemeente verstrekt een financiële bijdrage wanneer de VNG haar leden dringend oproept om een bijdrage aan een nationale actie van de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), ook bekend onder ‘Giro 555’ of het VNG-Fonds. • De gemeente verstrekt geen financiële bijdrage indien de vraag niet duidelijk of vrijblijvend wordt gesteld of wanneer de SHO niet betrokken zijn. • De SHO vormen een landelijk samenwerkingsverband van acht Nederlandse hulporganisaties De SHO starten een noodhulpactie wanneer het getroffen gebied of getroffen land zelf niet in staat is om de bestrijding van de ramp te bekostigen. De SHO hebben geen rechtspersoonlijkheid en besteden en verantwoorden de hulpgelden niet zelf.

Dat is de taak van de individuele organisaties die deelnemen aan een Nationale Actie van de SHO. • Het VNG Fonds heeft als voornaamste doel het beheren van middelen voor noodhulp aan en wederopbouw van onder meer rampgebieden, met name wanneer Nederlandse gemeenten ondersteuning willen bieden. Dit betreft dus een nationaal fonds gericht op Noodhulp, Wederopbouw en Vredesbevordering. De inzet van dit fonds is om op lokaal niveau ondersteuning te bieden. De gemeentelijke donaties worden gebundeld en de coördinatie van de besteding wordt aan het Fonds overgedragen. Dit Fonds is ook belast met de verantwoording over de inzet van de middelen. Ad 2. Het verzoek kan komen vanuit het particulier initiatief (substantiële groep burgers of organisatie) of de gemeenteraad. Het college is vooral faciliterend aan de vraag. De wijze van verstrekking van de bijdrage Naast de dienst in de vorm van het verlenen van vergunningen voor inzamelacties (onder de daarvoor geldende voorwaarden) kan de gemeente een financiële bijdrage verstrekken. Als het gaat om een financiële bijdrage kan - afhankelijk van de aard van het verzoek - het college van B&W op drie manieren haar bijdrage bepalen: 1. Verdubbeling van ingezamelde gelden • Het gaat hierbij om door een particulier initiatief (organisatie of particulier uit de gemeente Nunspeet) voor een lokale inzamelingsactie.

• Het ingezamelde bedrag kan door de gemeente worden verdubbeld tot een maximale gemeentelijke bijdrage van € 7.500,- per inzamelingsactie.

-3-

De gemeentelijke bijdrage wordt toegekend: • Op aanvraag van de initiatiefnemers. • In de aanvraag wordt aangegeven hoe de inzet van de middelen leidt tot leniging van de nood bij de bevolking als gevolg van de humanitaire ramp en alsmede of er geen andere middelen of bijdragen van anderen aanwezig zijn, waardoor een bijdrage van de gemeente noodzakelijk is. Ook aan de verhouding van kosten van geboden hulp versus overheadkosten kunnen eisen worden gesteld. • Betaling vindt plaats op basis van een aantoonbare storting van het ingezamelde bedrag door de organisatie of particulier op de landelijke SHO-bankrekening. 2. Bijdrage met een vast bedrag • Een bijdrage met een vast bedrag bedraagt tussen de € 3.000,-- en € 30.000,-3. Bijdrage per inwoner • Een bijdrage per inwoner bedraagt maximaal € 1,00 per inwoner van de gemeente Nunspeet. Voor het bepalen van de hoogte van bijdragen bedoeld bij 2. en 3. wordt vooraf geen vast kader aangegeven, omdat deze afwegingen zich lastig laten vatten in getallen en vaste criteria en in grote mate bepaald wordt van de situatie op dat moment. Denk daarbij aan de aard en omvang van de ramp, de mate van lokale betrokkenheid en draagvlak, inzet en bijdragen van andere gemeente en organisaties en een stand van zaken van de financiën van de gemeente zelf.

Desgewenst kan een bijdrage gesplitst worden in een bijdrage voor noodhulp en een (latere) bijdrage voor wederopbouw van het getroffen gebied. De laatstgenoemde soort bijdrage is in dit verband niet nader uitgewerkt, maar gebruik kan worden gemaakt van beschikbare informatie van de VNG. Betaling en verantwoording De gemeentelijke bijdrage wordt gestort op de landelijke bankrekening van de SHO of VNG Fonds. Verantwoording vindt plaats door de bij SHO aangesloten organisaties in hun publieke jaarverslagen of door het VNG Fonds. Deze organisaties rapporteren over de inkomsten van nationale acties en hanteren daarbij een uitgebreid financieel reglement. Ook rapporteren zij centraal aan de SHO of vanuit het VNG Fonds, zodat een beeld ontstaat van de geboden hulp en besteding van middelen. Dit document voldoet aan bij regelgeving van het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF). Financiële dekking In de jaarbegroting is geen structureel budget voor het verstrekken van een bijdrage bij rampen opgenomen. Indien het college van B&W besluit tot het verlenen van een bijdrage, wordt als financiële dekking de post ‘Onvoorzien’ aangewend, waarbij voorgesteld wordt om een en ander te verwerken in de eerstvolgende

-4-

kwartaalrapportage. De voorgestelde werkwijze heeft vooralsnog het karakter van een openeinderegeling. Jaarlijks wordt de inzet van deze post geëvalueerd voor de inzet voor humanitaire rampen. Op basis van deze evaluatie wordt waarnodig een structureel budget in de begroting opgenomen. Communicatie Communicatie over de gemeentelijke bijdrage is van belang, omdat een bijdrage van de gemeente morele steun kan betekenen en een stimulans voor de betrokkenheid van inwoners. Daarom zal de wijze van communicatie een belangrijk onderdeel moeten uitmaken van een voorstel voor de besluitvorming.