T.k.n. Beleidsplan Ondermijning 2025 - 2027

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

Inhoudsopgave

1.

Inleiding ...................................................................................................................................2

2.

Ambities 2025 – 2027 ..............................................................................................................3 2.1. We zijn een weerbare gemeente. ........................................................................................3 2.2. We hebben een weerbare samenleving. .............................................................................3 2.3. Wij versterken onze informatiepositie. .................................................................................3 2.4. We zetten in op actueel beleid en de handhaving hiervan. .................................................4 2.5. We communiceren actief met de samenleving. ...................................................................4

3.

Aanpak.....................................................................................................................................5 3.1. Weerbare gemeente ............................................................................................................5 3.2. Weerbare samenleving .......................................................................................................5 3.3. Versterking informatiepositie ...............................................................................................6 3.4. Beleid en handhaving ..........................................................................................................6 3.5. Actieve communicatie .........................................................................................................7 3.6. Overig ..................................................................................................................................7

4.

Verantwoording en evaluatie ...................................................................................................8

1

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

1. Inleiding Het begrip ondermijning is niet meer weg te denken uit onze samenleving. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit gaat over de verwevenheid van de onderwereld met de bovenwereld. Hierbij maken criminelen gebruik van legale structuren voor de uitvoering van criminele activiteiten. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om drugshandel, hennepteelt, mensenhandel, witwassen, zorgfraude en vastgoedfraude. Deze activiteiten ondermijnen niet alleen de rechtsorde, maar zetten ook de gemeenschap en lokale economie onder druk. In 2024 is er een plan van aanpak Ondermijning voor dat jaar opgesteld, gericht op het opzetten van een goede basis voor de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit in de Gemeente Nunspeet. Dit beleidsplan heeft een lijn ingezet die we de komende jaren graag willen voortzetten en optimaliseren. Het Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 – 2027 richt zich op het ontwikkelen en implementeren van een integrale aanpak tegen ondermijning in onze gemeente. Door preventieve maatregelen, intensieve samenwerking met diverse ketenpartners en toezicht en handhaving willen we de risico’s op ondermijning verkleinen. Ook zetten we in op bewustwording, zowel intern bij het bestuur en ambtenaren, als ook extern bij inwoners en ondernemers zodat zij signalen sneller herkennen en melden.

Doelstelling De gemeente streeft ernaar om de weerbaarheid structureel te versterken en ondermijnende criminaliteit terug te dringen, waar mogelijk te voorkomen en duurzaam aan te pakken. Door een gerichte, integrale aanpak wil de gemeente een veilige en leefbare omgeving behouden waar inwoners en bedrijven veilig kunnen functioneren.

Dit beleidsplan is opgebouwd uit verschillende hoofdstukken die de ondermijningsaanpak stapsgewijs uiteenzetten. In hoofdstuk 2 beschrijven we onze ambities op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Vervolgens beschrijven we in hoofdstuk 3 op welke wijze we deze ambities willen waarmaken. Tot slot sluiten we af met de verantwoording en evaluatie voor een duurzame aanpak en continue verbetering in hoofdstuk 4.

2

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

2. Ambities 2025 – 2027 Onze ambitie voor de toekomst is ondermijnende criminaliteit en ondermijnende activiteiten aan te pakken en te voorkomen. Dit is onderverdeeld in de onderstaande thema’s. Voor het bereiken van onze ambitie werken we samen met relevante netwerkpartners, zoals de convenantpartners in het Regionale Informatie- en Expertise Centrum Oost-Nederland1 (RIEC-ON), het onderwijs en andere sectoren in de regio.

2.1. We zijn een weerbare gemeente. Weerbaarheid tegen ondermijning vraagt om een integrale aanpak waarin bewustwording en daadkracht samenkomen. Als gemeente maken we actief gebruik van de Wet Bibob om criminele invloeden op vergunningen, subsidies en vastgoedtransacties te voorkomen. Hiermee beschermen we onze leefomgeving en handhaven we een eerlijke concurrentie. Daarnaast investeren we in bewustwording bij onze medewerkers en het bestuur zodat signalen van ondermijning sneller herkend en gedeeld zullen worden. Samen bouwen we aan een weerbare gemeente waarin integriteit, veiligheid en rechtvaardigheid centraal staan.

2.2. We hebben een weerbare samenleving. Een weerbare samenleving ontstaat wanneer iedereen zijn rol pakt in het voorkomen van ondermijning. Daarom richten we ons op het vergroten van bewustwording bij inwoners, ondernemers en zogenaamde poortwachters. Dit zijn mensen die werkzaam zijn in bepaalde beroepsgroepen waardoor zij een belangrijke rol hebben in het signaleren van ondermijning. We stimuleren hen om verdachte situaties te herkennen en te melden. Daarvoor bieden we hen concrete handvatten om weerbaar te handelen. Door samen te werken en, waar mogelijk, informatie te delen versterken we de weerbaarheid van onze samenleving tegen criminele invloeden. Zo creëren we een veilige omgeving waarin eerlijkheid en integriteit de norm zijn.

2.3. Wij versterken onze informatiepositie. Een sterke informatiepositie is essentieel om ondermijning effectief aan te pakken. We verbeteren het lokale ondermijningsoverleg waar mogelijk om structureel en doelgericht samen te werken met onze partners. Daarnaast zoeken we manieren om bestaande informatie systematisch vast te leggen, zodat deze beschikbaar blijft en effectief ingezet kan worden. Dit natuurlijk met inachtneming van de geldende wet- en regelgeving omtrent privacy. We zetten in op het vergroten van de meldingsbereidheid omdat iedere melding waardevolle inzichten kan opleveren. Zo bouwen we aan een stevig fundament voor een gerichte aanpak van ondermijning.

1 Convenantpartners in het RIEC-samenwerkingsverband zijn: gemeenten, provincies, politie,

Openbaar Ministerie, Belastingdienst, Nederlandse Arbeidsinspectie, Koninklijke Marechaussee, Douane, UWV, Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit, Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst en de Immigratie- en Naturalisatiedienst.

3

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

2.4. We zetten in op actueel beleid en de handhaving hiervan. Actueel beleid vormt de basis voor een effectieve aanpak van ondermijning. Daarom actualiseren we onze Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en ons Bibob-beleid, zodat deze aansluiten bij de huidige uitdagingen en mogelijkheden. Daarnaast zetten we in op gerichte integrale controles waarbij samenwerking tussen verschillende partijen centraal staat. Onze boa’s en toezichthouders spelen een belangrijke rol hierbij, zowel in het signaleren van verdacht situaties als in het handhaven van de regels. Met een combinatie van scherp beleid en daadkrachtige, maar eerlijke handhaving zorgen we voor een veilige omgeving.

2.5. We communiceren actief met de samenleving. Effectieve communicatie is een belangrijke pijler in de strijd tegen ondermijning. We informeren onze samenleving actief over onze aanpak en behaalde resultaten, zodat zichtbaar wordt welke stappen we nemen om criminaliteit tegen te gaan. Daarnaast delen we kennis over ondermijningsfenomenen, ons beleid en relevante wet- en regelgeving, zodat inwoners en ondernemers beter begrijpen wat zij kunnen doen om ondermijning te voorkomen. Ook brengen we Meld Misdaad Anoniem en het gemeentelijke meldpunt onder de aandacht, zodat signalen van criminaliteit veilig en laagdrempelig kunnen worden gemeld. Met heldere en transparante communicatie versterken we de betrokkenheid en weerbaarheid van onze samenleving.

4

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

3. Aanpak 3.1. Weerbare gemeente Er is de afgelopen periode al gestart met het vergroten van de bewustwording rond het thema ondermijning. Het is van belang dat op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau de urgentie van de aanpak van ondermijning duidelijk is. Daarom zal er met regelmaat aandacht voor gevraagd worden door bewustwordingsbijeenkomsten, trainingen en informatievoorziening. Ook proberen we door middel van de toepassing van de Wet Bibob misbruik van voorzieningen tegen te gaan.

3.1.1

Doel Vergroten ambtelijke weerbaarheid

Wanneer Continue

Toelichting Trainingen voor medewerkers, met name voor specifieke functies, met betrekking tot het herkennen van signalen van georganiseerde ondermijnende criminaliteit in wisselende vormen. Aanbieden van een e-learning met betrekking tot ondermijning (voor sommige functies specifiek ook mensenhandel) die onderdeel uitmaakt van het onboardingstraject voor nieuwe medewerkers.

3.1.2

Vergroten van de bestuurlijke weerbaarheid

1x per 2 jaar

1x per 2 jaar

Informeren over ontwikkelingen met betrekking tot ondermijning via het intranet van de gemeentelijke organisatie. Terugkoppeling aan het college over de stand van zaken met betrekking tot ondermijning. Terugkoppeling aan de gemeenteraad over de stand van zaken met betrekking tot ondermijning. Eventueel bovengenoemde terugkoppeling combineren met een bewustwordingsbijeenkomst.

3.1.3

Voorkomen van misbruik gemeentelijke voorzieningen

Waar mogelijk

Implementeren van de uitbreiding van de toepassing van de Wet Bibob, niet alleen bij de Alcoholwetvergunning maar ook bij vastgoedtransacties, subsidieverstrekkingen en vergunningverleningen in bepaalde categorieën.

3.2. Weerbare samenleving De weerbaarheid van de samenleving is een belangrijke factor in de aanpak van ondermijning. De inwoners en ondernemers zijn de ogen en oren van de samenleving. Door deze weerbaarheid en de bewustwording onder deze groep te vergroten kan ondermijning adequater aangepakt worden. Enerzijds door middel van de meldingen die inwoners en ondernemers doen naar aanleiding van signalen die zijn in hun omgeving zien. Anderzijds de werking die uit gaat van weerbare poortwachters met een duidelijk handelingsperspectief.

3.2.1

Doel Vergroten bewustwording en weerbaarheid inwoners

Wanneer Continue

Toelichting Bewustwordingscampagnes die een zo groot mogelijke groep inwoners bereiken, bijvoorbeeld via de huis-aan-huis krant en sociale media.

5

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

3.2.2

3.2.3

Vergroten bewustwording en weerbaarheid ondernemers Vergroten bewustwording en weerbaarheid en bieden handelingsperspectief poortwachters

Continue

Bewustwordingscampagnes die een zo groot mogelijk groep ondernemers bereiken, zoals via huis-aan-huis krant en sociale media, als ook via ondernemersverenigingen. Voorlichting voor mensen in zogenoemde poortwachtersfuncties.

1 x per 2 jaar

3.3. Versterking informatiepositie Voor het versterken van de informatiepositie van de gemeente is in 2023 al gestart met een Lokaal Ondermijningsoverleg waar signalen gemeld kunnen worden met betrekking tot personen en zaken. Daarnaast zijn er meldpunten ingericht voor zowel interne als externe meldingen. Bij veel afdelingen binnen de gemeente en externe partners is informatie beschikbaar die kunnen helpen in de bestrijding van ondermijning. Er dient gekeken te worden naar een manier om effectief en efficiënt met deze informatie om te gaan en samen te werken met partners met de inachtneming van de privacyregels.

3.3.1

Doel Versterken Lokaal Ondermijningsoverleg

Wanneer Continue

3.3.2

Datavoorziening

Continue

3.3.3

Efficiënte integrale samenwerking

Continue

3.3.4

Sterkere informatiepositie door meldingen

Continue

Toelichting Er wordt gekeken naar mogelijkheden om het Lokaal Ondermijningsoverleg zo effectief en efficiënt in te richten en waar mogelijk te verbeteren. Bestaande informatie vastleggen op dusdanige wijze dat er een ‘datawarehouse’ ontstaan. Dit met de inachtneming van de privacyregels. In 2025 wordt er gewerkt met een pilot voor een zaaksysteem, na de evaluatie hiervan wordt gekeken voor een duurzame overeenkomst. Indien zich verdere kansen voordoen zullen we samen met relevante partners kijken hoe we onze samenwerking kunnen verbeteren. Door middel van bewustwordingscampagnes de meldingsbereidheid te vergroten waardoor er meer zaken gemeld worden.

3.4. Beleid en handhaving De Algemene Plaatselijke Verordening wordt geactualiseerd waar mogelijk en nodig. Ook het Bibob-beleid wordt waar mogelijk en nodig geactualiseerd op wijzigingen in de wetgeving. De toepassing van de Wet Bibob wordt uitgebreid naar andere toepassingsgebieden. Op deze wijze zetten we onze middelen preventief in tegen een mogelijk onveilig ondernemers- en leefklimaat. Daarnaast zullen onze boa’s en toezichthouders getraind en ingezet worden voor (integrale) controles binnen de gemeente om malafide ondernemers en overtredingen van wet- en regelgeving tegen te gaan.

3.4.1

Doel Actuele APV om ondermijning in de gemeente tegen te gaan.

Wanneer Continue

Toelichting Er wordt continue aandacht besteed aan wijzigingen in de model-APV en waar nodig wordt hierop geacteerd.

6

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

3.4.2

3.4.3

Actueel Bibobbeleid om misbruik van gemeentelijke voorziening tegen te gaan Toezicht op weten regelgeving.

2026

Er zal eerst een nieuw Bibob-beleid opgesteld en geïmplementeerd worden met een verbrede reikwijdte.

Continue

Bij landelijke wijzigingen het lokale Bibob-beleid actualiseren om de geboden middelen in het kader van de Wet Bibob in te kunnen zetten in de gemeente. Het uitvoeren van (integrale) controles in de ‘Ondermijningsweek’ en de ‘Week van de Samenwerking’.

2 x per jaar

Continue 3.4.4

Vergroten kennis en ervaring bij toezichthouders en boa’s.

Continue

Daarnaast het uitvoeren van (integrale) controles op basis van signalen en casussen. Trainingen specifiek voor de toezichthouders en boa’s gericht op het herkennen van signalen, verzamelen en vastleggen van informatie met betrekking tot ondermijning.

3.5. Actieve communicatie Een actieve manier van communiceren kan een effectief middel zijn in de strijd tegen ondermijning. In de afgelopen periode is er al gecommuniceerd richting de samenleving naar aanleiding van controles en acties. Daarnaast willen we integrale communicatie ook inzetten om inwoners te betrekken bij de aanpak van ondermijning en te activeren om hun bijdrage te leveren aangezien zij de ogen en oren van onze samenleving zijn.

3.5.1

3.5.2

Doel Bestuurlijke weerbaarheid versterken Bewustwording in de samenleving.

Wanneer Continue

Continue

Toelichting Stappen en inzet van de gemeente bij de aanpak van ondermijning communiceren via het gemeentelijke intranet. Communiceren over resultaten van acties en controles door de gemeente. Communiceren over fenomenen, beleid en wet- en regelgeving m.b.t. ondermijning. Communiceren over de mogelijkheden om te melden.

3.6. Overig Beleidsplan Mensenhandel Naast dit Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027 heeft de Gemeente Nunspeet ook een Beleidsplan Mensenhandel. In dit beleidsplan richten we ons op de aanpak van mensenhandel, dat op meerdere vlakken aansluit op de aanpak van ondermijning. Zo zijn de interne en externe meldpunten voor ondermijning ook gericht op het melden van mensenhandel en zal er tijdens de integrale controles ook aandacht zijn voor signalen van mensenhandel.

Zorgfraude Op dit moment zijn er veel ontwikkelingen in het land met betrekking tot de aanpak van zorgfraude. Als Gemeente Nunspeet volgen we deze ontwikkelingen op de voet en proberen we best practices toe te passen om misbruik van zorgbudgetten in onze Gemeente Nunspeet tegen te gaan. Hiervoor hebben we nauwe contacten met buurgemeenten en andere organisaties zoals het RIEC Oost-Nederland.

7

Beleidsplan Aanpak Ondermijning 2025 - 2027

4. Verantwoording en evaluatie Bij de hiervoor beschreven aanpak is ook een tijdslijn geïntegreerd. Deze tijdslijn is bedoeld om een doel te bepalen en richting te geven aan de uitvoering van het beleidsplan. Voor de uitvoering van dit plan zijn diverse disciplines en actoren binnen de gemeente en de ketenpartners nodig. Door toenemende drukte kan het zijn dat de beschikbaarheid van één of meerdere disciplines of actoren te minimaal is of ontbreekt waardoor het tijdspad niet gevolgd kan worden. In dergelijke situaties zal geprobeerd worden de aanpak alsnog op een wel haalbare termijn uit te voeren. De evaluatie van dit beleidsplan zal plaatsvinden eind 2027/begin 2028 waaruit een opvolgend beleidsplan opgesteld zal worden om de aanpak van ondermijning een verder vervolg te geven.

8