St. t.k.n. nr. 6. Bijlage Rapportage evaluatie sociaal regisseur def.

Evaluatie Sociaal Regisseur Een onderzoek naar de rol van de sociaal regisseur en de behaalde resultaten en effecten van haar inzet

Mark Rouw MR Advies en Interim Management In opdracht van gemeente Nunspeet Zwolle, 12 juni 2024

Inhoudsopgave 1.

Aanleiding en opzet evaluatie Sociaal Regisseur .......................................................................... 3 1.1 Aanleiding evaluatie Sociaal Regisseur ........................................................................................ 3 1.2 Opzet evaluatie Sociaal Regisseur ................................................................................................ 3 1.3 Aanpak evaluatie Sociaal Regisseur ............................................................................................. 3

2

Bevindingen .................................................................................................................................... 4 2.1 Kaders Sociaal Regisseur .............................................................................................................. 4 2.2 Rol en positie van de Sociaal Regisseur ....................................................................................... 5 2.3 Resultaten en effecten inzet Sociaal Regisseur ............................................................................ 8

3

Conclusies en aanbevelingen ....................................................................................................... 11 3.1 Conclusies.................................................................................................................................... 11 3.2 Aanbevelingen ............................................................................................................................ 12

Bijlage 1 Respondentenlijst .................................................................................................................. 13

2

1. Aanleiding en opzet evaluatie Sociaal Regisseur 1.1 Aanleiding evaluatie Sociaal Regisseur De gemeente Nunspeet heeft in 2022 een Sociaal Regisseur aangesteld. Met de aanstelling van de Sociaal Regisseur heeft het college invulling gegeven aan één van de ambities uit het collegeprogramma “Duurzaam koers houden 2018-2022” om te zorgen dat inwoners de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Op 1 mei 2022 is de Sociaal Regisseur gestart. Nu de Sociaal Regisseur twee jaar actief is, rijst de vraag tot welke resultaten de inzet van de Sociaal Regisseur tot op heden heeft geleid en welke effecten er zijn bereikt. Met de uitvoering van een evaluatie wil de gemeente Nunspeet hier meer inzicht in verkrijgen en op basis hiervan de koers voor de komende jaren bepalen.

1.2 Opzet evaluatie Sociaal Regisseur Doelstelling Het doel van de evaluatie van de Sociaal Regisseur is tweeledig: a. Inzicht verkrijgen in de resultaten en effecten die zijn behaald met de inzet van de Sociaal Regisseur. b. Inzicht verkrijgen in de verklaring voor de behaalde resultaten en effecten. Vraagstelling De centrale vraag van het onderzoek is: Tot welke resultaten en effecten heeft de inzet van de Sociaal Regisseur geleid? De centrale vraag is uitgewerkt in de volgende vier deelvragen: a. Wat is de aanleiding geweest om een Sociaal Regisseur aan te stellen en welke kaders lagen er bij de start? b. Wat is de rol van de Sociaal Regisseur en hoe wordt deze in de praktijk ingevuld? c. Tot welke resultaten en effecten heeft de inzet van de Sociaal Regisseur geleid en in hoeverre komen deze overeen met de beoogde resultaten en effecten? d. Welke aanbevelingen kunnen er worden gedaan?

1.3 Aanpak evaluatie Sociaal Regisseur De aanpak bestond uit het in kaart brengen van de kaders waarbinnen de Sociaal Regisseur haar werk uitvoert en de ervaringen in de praktijk. Dat is gedaan aan de hand van het bestuderen van een aantal documenten en interviews. Vervolgens is aan de hand van drie casussen gekeken hoe de Sociaal Regisseur haar werk in de praktijk invult en tot welke resultaten dit heeft geleid. Hiertoe zijn de casussen bestudeerd, de direct betrokken professionals geïnterviewd en is in één van de casussen gesproken met de inwoner. De evaluatie is uitgevoerd in de periode januari – mei 2024.

3

2 Bevindingen 2.1 Kaders Sociaal Regisseur 2.1.1 Waarom een Sociaal Regisseur? Er lagen in 2021/2022 een aantal inhoudelijke wensen en ideeën ten grondslag aan de aanstelling van de Sociaal Regisseur.1 De belangrijkste zijn: 1. Bij de aanpak van meervoudige complexe problematiek bij inwoners en gezinnen zijn vaak meerdere partijen en professionals betrokken. Het ontbreekt nogal eens aan overzicht, duidelijkheid over wie de regie voert en wie waarvoor verantwoordelijk is. 2. De aanpak van de complexe casussen stagneert soms omdat er verschillende visies tussen partijen zijn over de inzet van hulpverleningen en ondersteuning. Als dit zich voor doet is er niemand die de regie naar zich toetrekt en het proces vlot trekt. 3. De aanpak van complexe casussen vraagt om een lange adem en nazorg. Dit past niet binnen de werkzaamheden van de consulenten van de gemeente. Kenmerk van deze casussen is dat de urgentie van de problematiek varieert. Soms gaat het een tijd goed en kan hulpverlening worden afgebouwd. Maar vervolgens neemt de problematiek toe en is inzet van hulpverlening weer noodzakelijk. Iemand moet deze dynamiek monitoren. 4. De procesregisseur van de gemeente Nunspeet werd overvraagd door vragen over complexe casuïstiek. Dit had tot gevolg dat hij zich niet meer kon richten op zijn daadwerkelijke taak namelijk het oplossen van knelpunten in de keten.

Naast de inhoudelijke knelpunten in de aanpak van de casussen komt uit de interviews ook naar voren dat het aantal complexe casussen is toegenomen. Dat blijkt onder andere uit de wachtlijsten bij de 24-uursopvang Thorbecke, de GGZ en verslavingszorg. Het gaat bijvoorbeeld om casussen waarin personen met ‘verward gedrag/niet begrepen gedrag’ een rol spelen. De problematiek van deze personen kenmerkt zich door de acute verschijning, de heftigheid en doet zich voor op meerdere gebieden (verslaving, huisvesting, psychiatrische problematiek). Nogal eens leidt dit tot overlast in de buurt waarbij de aanpak zich vooral richt op het incident dat zich op dat moment voordoet maar niet op een structurele oplossing. Tot slot was er een ambitie vastgelegd in het collegeprogramma “Duurzaam koers houden 20182022” om een sociaal regisseur aan te stellen. De sociaal regisseur zou in de ogen van het college mogelijk een belangrijke rol kunnen spelen om ervoor te zorgen dat de inwoners van de gemeente Nunspeet de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Doel van de inzet van de sociaal regisseur is om vanuit een gecoördineerde en integrale aanpak in complexe situaties met de betrokken inwoners tot duurzame oplossingen te komen met ruimte voor maatwerk.”2 2.1.2 Kaders Sociaal Regisseur De sociaal regisseur is op 1 mei 2022 gestart.

Bij de start van de sociaal regisseur vormde de functieomschrijving zoals beschreven in de vacaturetekst het belangrijkste kader. Uit de vacaturetekst blijkt dat de inzet van de sociaal regisseur vooral plaatsvindt in complexe casussen met meervoudige problematiek waarbij meerdere partijen betrokken zijn. De sociaal regisseur moet sturen op het proces en de samenwerking tussen betrokken partijen zonder de verantwoordelijkheid over te nemen. Als de samenwerking niet loopt of inzet in casussen stagneert, wordt de sociaal regisseur

1

Gemeente Nunspeet, Onderzoek Sociaal Regisseur, wegwijzer of middel in de aanpak van meervoudige en complexe problematiek in de gemeente Nunspeet?, 15 juni 2021 en interviews. 2 Gemeente Nunspeet, coalitieakkoord 2018-2022, 22 mei 2018 p6.

4

ingezet om de casus vlot te trekken. De sociaal regisseur staat voor het belang van de cliënt, legt keuzes uit en vormt een vast gezicht voor de inwoner en het netwerk.3 De interviews bevestigen het beeld dat er buiten de vacaturetekst weinig beschreven kaders lagen bij de start van de sociaal regisseur. Tegelijkertijd komt er uit de interviews wel een gedeeld beeld naar voren over wat er van de sociaal regisseur wordt verwacht. De sociaal regisseur moet vooral ingezet worden op de casussen die vastlopen en waar een stuk extra regie nodig is om resultaten te bereiken. Hoe de sociaal regisseur deze casussen moest vlottrekken en wat daarvoor nodig was, is bij de start van de sociaal regisseur onduidelijk. Het idee is wel dat de sociaal regisseur geen hulpverlening gaat overnemen, als een casus weer loopt de regie teruglegt bij de betrokken partijen en ondersteunend is aan bijvoorbeeld de consulenten WMO. “De sociaal regisseur komt in beeld als er casussen zijn die niet goed lopen en er extra regie nodig is om te komen waar je moet zijn. Dat kan één gesprek zijn maar kan ook betekenen dat je een jaar lang betrokken bent bij een casus. Het idee is wel: kan ik er weer uit.” (bron: interviews) Aanvullend op de eerder genoemde vacaturetekst wordt in de interviews de AVE methode genoemd als handelingskader voor de sociaal regisseur.

2.2 Rol en positie van de Sociaal Regisseur Zoals uit paragraaf 2.1 blijkt, liggen er bij de start van de sociaal regisseur geen duidelijke kaders. De sociaal regisseur kreeg vooral de opdracht mee om vanuit de praktijk te gaan ontdekken en te leren wat er nodig is om van daaruit de rol verder te concretiseren. 2.2.1 De start van de sociaal regisseur De sociaal regisseur kent een vliegende start. Dit wordt met name veroorzaakt door het feit dat de persoon die de rol van de sociaal regisseur invult uit de gemeentelijke organisatie komt. Omdat de sociaal regisseur uit de gemeentelijke organisatie komt, beschikt ze over een relevant netwerk en een eigen caseload vanuit haar vorige rol als WMO-consulent. Conform de meegegeven opdracht is de sociaal regisseur vanuit haar bestaande netwerk en de eigen caseload aan de slag gegaan. De sociaal regisseur heeft zich daarbij gericht op die casussen die vastlopen en waarin sprake is van meervoudige complexe problematiek en betrokkenheid van meerdere partijen. De procesregisseur heeft de sociaal regisseur bij haar start ingewerkt. Ook heeft de procesregisseur een deel van zijn eigen casussen overgedragen aan de sociaal regisseur. Hiermee kreeg de procesregisseur de ruimte om zich te richten op zijn eigen kerntaak: het oplossen van de knelpunten in de hulpverleningsketen.

Voor de aanstelling van de sociaal regisseur was de procesregisseur vooral met casuïstiek bezig en had daardoor geen tijd om zich te richten op zijn eigen kerntaak, namelijk regie op de processen. 2.2.2 Faciliteren en organiseren van samenwerking De sociaal regisseur faciliteert, legt verbindingen en organiseert de samenwerking tussen partijen die betrokken zijn bij een casus. Dat doet ze op verschillende manieren. Zo neemt de sociaal regisseur deel aan verschillende overleggen waarin casussen worden ingebracht en besproken. Deelname aan deze overleggen zorgt er onder andere voor dat de sociaal regisseur al vroeg in de aanpak van een casus wordt betrokken. Tevens brengt de sociaal regisseur zelf casussen in die vragen om betrokkenheid van verschillende partijen en legt hiervoor de verbindingen. 3

vacaturetekst Sociaal Regisseur, december 2021.

5

Deelname aan overleggen Een voorbeeld is het overleg gericht op woonoverlast. In dit overleg komen casussen binnen die te maken hebben met bewoners die overlast veroorzaken. Het regieteam Zorg en Veiligheid, de politie, woningcorporatie Omnia en buurtbemiddeling nemen deel aan dit overleg. Zij hebben doorgaans geen inzicht in de achtergrond van de meldingen en welke partijen er al betrokken zijn. De sociaal regisseur weet vaak over welke mensen het gaat, welke partijen betrokken zijn en kan daardoor snel schakelen. Een ander voorbeeld is het overleg tussen zorg en veiligheid: het regieteam. De sociaal regisseur zag dat een verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid nog niet formeel was ingericht. Op initiatief van de sociaal regisseur is hiervoor het regieteam ingericht. Het regieteam vormt de schakel tussen zorg en veiligheid. In het regieteam zitten straathoekwerk, de procesregisseur, de ambtenaar veiligheid en de sociaal regisseur. Het regieteam in deze samenstelling komt eens per twee weken bij elkaar. Voor de werkwijze van het regieteam is er een procesbeschrijving opgesteld.4 De procesbeschrijving maakt onder andere duidelijk wie wanneer aan zet is. Dit hangt samen met de urgentie en ernst van de problematiek.

Multidisciplinair overleg Als er tijdens deze overleggen complexe casussen op tafel komen die vragen om betrokkenheid van de sociaal regisseur, belegt deze vaak een multidisciplinair overleg (MDO). Bij dit overleg zitten alle betrokken partijen aan tafel. De sociaal regisseur voert de regie. Ze verkent de problematiek, brengt overzicht aan en maakt afspraken over wie wat doet en wanneer. Uit de interviews blijkt dat dit veel duidelijkheid geeft. “De sociaal regisseur heeft de contacten met de partijen gelegd en ze bij elkaar aan tafel gezet. Daarmee werden verbindingen gelegd om vervolgens concrete afspraken te maken. Wie kan wat bijdragen? Wie heeft welke taak en kan wat oppakken?”. 2.2.3 Inwoner centraal In het faciliteren en organiseren van de samenwerking zet de sociaal regisseur de inwoner centraal. Dit doet ze door de inwoner ook daadwerkelijk positie te geven en het gesprek met hem of haar aan te gaan. Daarbij luistert ze goed, geeft de inwoner inzicht in de problematiek maar is ook eerlijk. Zo durft ze ook aan te geven dat partijen niet alles kunnen doen om een situatie op te lossen. En dat er van de inwoner wordt verwacht ook actief te werken aan de problemen. Dit tezamen geeft inwoners vertrouwen en werkt motiverend. De gemeente krijgt een gezicht. Als reactie hierop vertellen inwoners meer over de achtergrond van de problematiek en de oorzaken ervan.

Daarmee verbetert de informatiepositie. Dat maakt vervolgens weer dat de sociaal regisseur in samenwerking met partijen in staat is de inzet van hulp en ondersteuning goed af te stemmen op de behoeften van de inwoner. Er kan daardoor maatwerk worden geleverd en inwoners met complexe problematiek ontvangen sneller passende hulp en/of ondersteuning. Het netwerk van de sociaal regisseur en de kennis van de sociale kaart draagt bij aan het leveren van het maatwerk. Professionals kijken vaak vanuit hun eigen expertise. De sociaal regisseur kijkt in samenwerking met de partijen breder. Dat leidt dan soms tot oplossingen waar nog niet eerder aan is gedacht. “Als de sociaal regisseur er niet was geweest in deze casus zouden we niet tot een oplossing zijn gekomen. Ik overzie niet alles. De sociaal regisseur overziet veel meer”. 2.2.4 Positionering van de sociaal regisseur De sociaal regisseur is onderdeel van de gemeentelijke organisatie. Partijen ervaren hierdoor korte lijnen met de gemeente en hebben een ingang. De sociaal regisseur weet de juiste personen binnen 4

Gemeente Nunspeet, borging zorg en veiligheid procesbeschrijving, 18 januari 2024

6

de gemeente te betrekken. Professionals kunnen dit niet of moeilijker voor elkaar krijgen omdat ze niet weten bij wie ze moeten zijn. Daarbij komt dat de sociaal regisseur vervolgens ook ´regelruimte´ kan organiseren waardoor oplossingen mogelijk worden die voorheen niet mogelijk waren en kan maatwerk worden geleverd. Het feit dat de sociaal regisseur sinds kort kan beschikken over een doorbraakbudget kan dit nog eens versterken. Dat de sociaal regisseur bij de gemeente is gepositioneerd, draagt ook bij aan de samenwerking tussen betrokken partijen. Uit de interviews komt naar voren dat de gemeente toch net iets meer voor elkaar weet te krijgen en partijen makkelijker aan tafel weet te krijgen dan wanneer een maatschappelijke organisatie dat afzonderlijk probeert. Een professional zegt hierover het volgende: “De gemeente heeft toch nog steeds een bepaalde status en zwaardere stem dan wij. Daarmee heeft de gemeente meer kans om betrokken partijen aan tafel te krijgen”. Uit de interviews blijkt dat de sociaal regisseur binnen de gemeentelijke organisatie maar ook daarbuiten geen ‘doorsnee’ functie is. Zoals eerder gesteld, lagen er dan ook weinig kaders en moest de sociaal regisseur haar rol vanuit de praktijk vorm en inhoud geven. Inmiddels is er meer inzicht in hoe de rol van de sociaal regisseur er precies uitziet.

Ook blijkt dat er vanuit de gemeente gewerkt wordt aan het implementeren van een methodische werkwijze middels de AVE methode en is er een procesbeschrijving opgesteld die duidelijkheid geeft over de rol van de sociaal regisseur binnen het regieteam zorg en veiligheid. Hiermee zet de gemeente de eerste stappen om de rol van de sociaal regisseur te borgen binnen de gemeentelijke organisatie en de overdraagbaarheid te verbeteren. 2.2.5 Caseload Bij de start van de sociaal regisseur lag er een inschatting dat er 30-40 casussen waren waarin inzet van een sociaal regisseur nodig was. Nu blijkt dat het om een veelvoud van casussen gaat. De vraag die dan rijst, is welke oorzaak hieraan ten grondslag ligt. De interviews geven een tweeledig beeld. Enerzijds komt naar voren dat er meer complexe casussen zijn dan voorheen. Respondenten geven aan dat dit niet alleen voor de gemeente Nunspeet geldt, maar dat er kan worden gesproken van een maatschappelijke ontwikkeling. Anderzijds geven respondenten ook aan dat er goed gekeken moet worden naar of de sociaal regisseur bij alle casussen betrokken moet zijn en ook hoe lang? Hierover bestaan nog geen duidelijke afspraken. Dit sluit ook aan op het beeld dat professionals nog niet goed weten met welke casussen ze bij de sociaal regisseur terecht kunnen of met welke vragen ze de sociaal regisseur kunnen benaderen.

Professionals die dat wel weten hebben dit vanuit de praktijk ontdekt omdat ze een keer met de sociaal regisseur hebben samengewerkt. “De ervaring die we met de sociaal regisseur hebben, maakt dat we sneller naar haar doorschakelen. Ik weet nu dat ik haar kan benaderen als ik ergens mee zit, maar of dat de juiste vraag is….”. Een aandachtspunt is daarbij ook het onderscheid tussen de sociaal regisseur en de procesregisseur. Wie benader je met welke vraag? Voor de respondenten is dit niet geheel duidelijk. Voor de sociaal regisseur en de procesregisseur zelf is het onderscheid duidelijk. De sociaal regisseur richt zich op de casuïstiek en de procesregisseur op de onderliggende processen en afspraken daarover. Een voorbeeld hiervan zijn de afspraken tussen de gemeente (opdrachtgever) en een zorgpartij (opdrachtnemer). Tot slot rijst de vraag wanneer de betrokkenheid van de sociaal regisseur in een casus stopt. Ook hierover zijn geen duidelijke afspraken gemaakt. In de praktijk stopt de betrokkenheid van de sociaal regisseur als een casus is gestabiliseerd en de samenwerking tussen de betrokken partijen goed loopt. Vaak ligt er dan een set van basisafspraken en weet iedereen wat de bedoeling is. Dat is het moment waarop de sociaal regisseur haar betrokkenheid afbouwt. 7

2.2.6 Waakvlamcontact Kenmerkend voor de complexe casussen is dat de problematiek komt en gaat en varieert in hevigheid. Daarom houdt de sociaal regisseur nadat ze in een casus haar betrokkenheid heeft afgebouwd de zogenaamde ´vinger aan de pols´. Ze blijft de casus volgen en schaalt haar betrokkenheid weer op als daar aanleiding voor is. Deze rol werd voorheen niet ingevuld en is opgepakt door de sociaal regisseur. Het volgen van de casus en het checken van de stand van zaken vindt tweemaal per jaar plaats. Als blijkt dat de casus ´goed´ loopt, sluit de sociaal regisseur de casus af. In de praktijk blijkt dat ook nadat de casus is afgesloten, problemen nogal eens terugkeren en betrokkenheid van de sociaal regisseur noodzakelijk is. “We moeten accepteren dat deze casussen eigenlijk altijd iets blijven vragen. De intensiteit varieert. Inzet moet vooral zijn escalatie te voorkomen door contact te houden met de betrokken partijen”. In de situatie waarin er geen partijen meer betrokken zijn, is het aan de inwoner zelf om contact te zoeken als het mis dreigt te gaan. 2.2.7 De persoon van de sociaal regisseur/eigenschappen De sociaal regisseur schakelt snel en handelt. Partijen die met de sociaal regisseur samenwerken, waarderen dit.

Zij geven aan dat als ze een casus onder de aandacht brengen van de sociaal regisseur er op wordt gehandeld en ook gevolgd wordt wat het effect van de handeling is. Daarbij weet de sociaal regisseur partijen te overtuigen bij te dragen aan de oplossing en geeft daarin zelf het goede voorbeeld: verantwoordelijkheid nemen, er kort op zitten en proactief zijn. Uit de interviews komt naar voren hierdoor het voor de betrokken partijen ook moeilijk wordt dit voorbeeld niet te volgen. Hoewel deze evaluatie niet over de persoon van de sociaal regisseur gaat, blijkt uit de interviews dat de huidig sociaal regisseur over eigenschappen bezit die bijdragen aan het functioneren van sociaal regisseur. Het gaat dan onder meer om: doorpakken, aanpakken, daadkrachtig, in staat om mensen mee te nemen, goed luisteren, kritisch maar oprecht, rustig en beheerst. Daarnaast wordt ook de inhoudelijke kennis, het controleren en verifiëren van informatie genoemd als aspecten dat respondenten over het algemeen positief oordelen over het functioneren van de sociaal regisseur.

2.3 Resultaten en effecten inzet Sociaal Regisseur Uit onder meer de interviews, vacaturetekst en het onderzoek Sociaal Regisseur d.d. 15 juni 2021 blijkt dat er verschillende verwachtingen en doelen liggen als het gaat om de inzet van de sociaal regisseur. De sociaal regisseur moet zich inzetten om een aantal knelpunten gericht op regievoering, samenwerking tussen partijen, nazorg op te lossen en de procesregisseur ontlasten. Daarnaast moet de sociaal regisseur de toename van het aantal complexe casussen opvangen. Tot slot moet de inzet van de sociaal regisseur leiden tot een gecoördineerde en integrale aanpak van complexe casussen waarbij meerdere partijen zijn betrokken. In de aanpak wordt de betreffende inwoner(s) betrokken en gewerkt aan duurzame oplossingen met ruimte voor maatwerk. In de praktijk blijkt dat de inzet van de Sociaal Regisseur leidt tot de volgende resultaten en effecten. Verbeterde informatiepositie De informatiepositie in een casus wordt met de inzet van de sociaal regisseur verbeterd. De sociaal regisseur zet partijen met elkaar om tafel en betrekt de inwoner. Partijen krijgen hiermee een breder zicht op- en meer informatie over de problematiek van de inwoner. Van hieruit kan gerichter worden gekeken welke ondersteuning noodzakelijk is. Daar waar er partijen vanuit het perspectief van de problematiek ontbreken, haalt de sociaal regisseur ze erbij.

Dit gebeurt niet alleen op casusniveau maar ook structureel. Zo heeft het inrichten van het regieteam ertoe geleid dat er een betere verbinding is ontstaan tussen de domeinen zorg en veiligheid. 8

Invulling waakvlamcontact Met de invulling van het waakvlamcontact door de sociaal regisseur wordt het risico op nieuwe escalaties in een casus verkleind. De sociaal regisseur stemt de intensiteit van haar betrokkenheid af op de dynamiek in de casus. De dynamiek in de casus monitort ze via de betrokken partijen. Mocht de problematiek toenemen, vergroot de sociaal regisseur haar betrokkenheid en kijkt ze wat er nodig is om te de-escaleren. Meer maatwerk De inzet van de sociaal regisseur leidt tot meer maatwerk in de complexe casussen. De hulp en ondersteuning kan beter worden afgestemd op de problematiek van de inwoner. Uit hoofdstuk 2 blijkt dat de sociaal regisseur mede door haar netwerk en positie in staat is om de juiste mensen te benaderen en zogenaamde regelruimte te organiseren. Het organiseren van deze regelruimte maakt het mogelijk naast het meer gestandaardiseerde hulpaanbod – dat niet altijd passend is in de complexe casussen waarmee de sociaal regisseur te maken heeft – te kijken naar andere mogelijkheden en oplossingen. Cliënten komen meer in positie. De sociaal regisseur brengt de cliënten meer in positie. De sociaal regisseur gaat niet alleen met betrokken partijen in gesprek maar betrekt ook nadrukkelijk de cliënten erbij. Uit de bestudeerde casussen en in de gesprekken met de betrokken professionals komt dit duidelijk naar voren.

Daarbij doet de sociaal regisseur ook een appel op de cliënt zelf. Ze brengt wederkerigheid in de relatie. Er wordt ook van de cliënt verwacht dat ze gemotiveerd zijn om aan de problemen te werken. Uit de interviews blijkt dat het feit dat de cliënten in positie worden gebracht en er naar ze wordt geluisterd, ook maakt dat de cliënten (weer) vertrouwen krijgen in de professionals en de gemeente. De samenwerking met en tussen partijen in complexe casussen is verbeterd De sociaal regisseur draagt bij aan het verbeteren van de samenwerking tussen partijen in complexe casussen. Mede door de positionering en achtergrond van de sociaal regisseur overziet ze het speelveld dan wel is in staat het gehele speelveld in kaart te brengen. In hoofdstuk 2 staat reeds beschreven hoe de sociaal regisseur vervolgens partijen bij elkaar aan tafel zet, de regie pakt, overzicht aanbrengt, de samenwerking richt en concrete afspraken maakt. Uit de interviews blijkt dat de partijen dit waarderen en de samenwerking verbetert. Effect op de omgeving van de cliënt Uit de bestudeerde casussen en de gesprekken daarover met professionals blijkt dat de resultaten van de inzet van de sociaal regisseur zich niet beperken tot de inwoner. Ook de omgeving van de inwoner profiteert van de inzet van de sociaal regisseur.

Zo komt in een casus naar voren dat er mede door inzet van de sociaal regisseur woonruimte is gevonden voor iemand die op straat leefde en zorgde voor veel overlast. Omdat deze inwoner nu woonruimte heeft, is de overlast in de buurt afgenomen en de meldingen bij de politie als gevolg van de overlast gestopt. In een andere casus is mede door inzet van de sociaal regisseur een alternatieve dagbesteding gevonden voor een kind dat niet in op zijn plek was in het reguliere onderwijs. Tevens is er hulp in het gezin ingezet om moeder te ondersteunen. Hiermee is niet alleen het gezin geholpen, maar is de dynamiek in de klas van het kind ook ten goede gekeerd. Ook is de verbinding tussen het onderwijs en de zorg gelegd. Tot slot blijkt uit de interviews dat de professionals zich ook gesteund voelen door de sociaal regisseur. En de inzet van de sociaal regisseur ook rust brengt bij de professionals. Dit omdat ze zien dat de sociaal regisseur verantwoordelijkheid neemt en zorgt dat er beweging komt in de casus. Een 9

beweging die ze zelf moeilijker in gang kunnen zetten omdat ze niet de gehele context kennen of niet weten waarvoor ze bij wie terecht kunnen.

10

3 Conclusies en aanbevelingen 3.1 Conclusies Kaders sociaal regisseur 1. Er lagen weinig kaders bij de start van de sociaal regisseur op 1 mei 2022. Het belangrijkste kader werd gevormd door de vacaturetekst met daarin opgenomen een functiebeschrijving. De sociaal regisseur heeft vanuit de praktijk in afstemming met de procesregisseur invulling gegeven aan haar rol. Het feit dat de sociaal regisseur de gemeente van binnenuit kende, beschikte over een bestaande caseload en een relevant netwerk heeft gemaakt dat ze een voortvarende start heeft gehad. 2. De gemeente werkt aan het ontwikkelen van de kaders. Zo wordt er gewerkt aan het implementeren van de AVE methode als methodiek voor de werkwijze van de sociaal regisseur en is er een procesbeschrijving opgesteld voor het regieteam zorg en veiligheid. De rol van de sociaal regisseur 3. De rol van de sociaal regisseur bestaat in praktijk voor een belangrijk onderdeel uit het faciliteren en organiseren van de samenwerking tussen partijen die betrokken zijn bij complexe casussen. De sociaal regisseur doet dit door partijen bij elkaar aan tafel te zetten en te komen tot concrete werkafspraken die kunnen rekenen op draagvlak. 4. De sociaal regisseur zet in de praktijk de inwoner centraal. Een belangrijk principe daarin is niet over maar met de inwoner te praten. Dit geeft vertrouwen en werkt motiverend.

Als reactie hierop geven inwoners meer informatie waardoor het ‘makkelijker’ wordt een passende oplossing te realiseren. De sociaal regisseur hanteert hierbij een overstijgende blik die mede maakt dat daadwerkelijk maatwerk kan worden gerealiseerd. 5. De sociaal regisseur pakt het waakvlamcontact op. Hierin werd voor de start van de sociaal regisseur nog niet voorzien. Met name in de complexe casussen is het waakvlamcontact belangrijk. Deze casussen vragen om een aanhoudende betrokkenheid waarin de intensiteit varieert en wordt afgestemd op dynamiek in de casus. Caseload 6. De caseload van de sociaal regisseur is groter dan vooraf ingeschat. De komst van de sociaal regisseur lijkt hiermee een behoefte in te vullen. Voor de omvang van de caseload is geen eenduidige oorzaak aan te wijzen. Enerzijds is er sprake van een maatschappelijke trend waarin er sprake is van een toename van het aantal (complexe) casussen. Anderzijds blijkt in de praktijk dat professionals niet goed weten waarvoor ze de sociaal regisseur kunnen benaderen. Tevens is onduidelijk wanneer de betrokkenheid van de sociaal regisseur in een casus stopt. Over beide aspecten zijn nog geen afspraken gemaakt. Resultaten en effecten 7. De inzet van de sociaal regisseur zorgt ervoor dat de hulp in complexe casussen beter kan worden afgestemd op de vraagstukken van de inwoner.

Dit leidt niet alleen tot positieve resultaten voor de inwoner zelf maar heeft ook een positief effect op de omgeving en de betrokken professionals. De sociaal regisseur weet dit resultaat te bereiken omdat de wijze waarop ze haar rol invult leidt tot een verbeterde informatiepositie en samenwerking met betrokken partijen, het verstevigen van de positie van de inwoner en het realiseren van maatwerk. Verklaring voor de behaalde resultaten en effecten 8. De behaalde resultaten en effecten kunnen onder meer verklaard worden door: - Positionering sociaal regisseur. De positie van de sociaal regisseur in de ambtelijke organisatie en haar achtergrond. De positionering van de sociaal regisseur in de ambtelijke organisatie van 11

-

de gemeente Nunspeet draagt eraan bij dat maatwerk ook daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. De sociaal regisseur weet goed bij wie ze waarvoor moet zijn. Tevens beschikte de sociaal regisseur vanuit haar achtergrond over een relevant netwerk en kennis. De eigenschappen van de sociaal regisseur. In de praktijk blijkt dat de mate waarin de sociaal regisseur resultaat behaald mede wordt bepaald door de eigenschappen waarover ze beschikt. Belangrijke eigenschappen zijn onder meer aanpakken en doorpakken, proactief zijn, verantwoordelijkheid nemen, goed luisteren, kritisch en oprecht zijn.

3.2 Aanbevelingen De sociaal regisseur heeft haar rol vanuit de praktijk vormgegeven. Dat heeft geresulteerd in een werkwijze die wordt gewaardeerd door de partijen en inwoners waarmee de sociaal regisseur samenwerkt. Een werkwijze die ook leidt tot concrete resultaten en effecten. Daar staat tegenover dat de huidige werkwijze niet beschreven staat en onvoldoende overdraagbaar is. Ook valt er nog winst te behalen in de bekendheid van de sociaal regisseur en met welke vragen en casussen ze benaderd kan worden. Dit leidt tot de volgende aanbevelingen: 1. Stel duidelijke kaders op van waaruit de sociaal regisseur werkt. Denk hierbij aan: - Een functieprofiel dat aansluit op wat er in de praktijk van de sociaal regisseur wordt gevraagd en inzicht geeft in de benodigde eigenschappen/vaardigheden. - Een goed beschreven werkwijze. De AVE methodiek biedt hiervoor aanknopingspunten. - Duidelijke afspraken over het moment waarop de sociaal regisseur haar betrokkenheid in casussen afsluit. - Duidelijke afspraken over de casussen waarop de sociaal regisseur kan worden ingezet. 2. Informeer de relevante samenwerkingspartners over het bestaan van de sociaal regisseur. Maak daarin duidelijk wat de sociaal regisseur doet en met welke vragen en casussen de samenwerkingspartners de sociaal regisseur kunnen benaderen. 3. Monitor de caseload van de sociaal regisseur.

Met de maatschappelijke trend die laat zien dat er sprake is van een toename van het aantal complexe casussen, is het belangrijk de caseload van de sociaal regisseur te volgen. Een te hoge caseload kan gevolgen hebben voor de effectiviteit. Door de caseload goed te volgen kan de gemeente hier tijdig op anticiperen.

12

Bijlage 1 Respondentenlijst Naam Gerlinde van Loo Frank van der Voort Gerdien van Bruchem Berry Auee Noël van Leeuwen Eric van den Berg Gerrit Huisman Klarinda Veijer Christine Koornberg Fenneke Polinder Ilona Heinsbergen Inwoner Nunspeet

Organisatie Gemeente Nunspeet Gemeente Nunspeet Gemeente Nunspeet Politie Tactus Verslavingszorg CJG Nunspeet Opmaat Dienstverlening CJG Nunspeet Basisschool NBO Woonzorgnet

Functie/rol Sociaal Regisseur Procesregisseur Programmamanager Wijkagent Bemoeizorg Jeugdwerker Woonzorgmakelaar Jeugdwerker Taalklas Vrijwilliger medisch gebied Ambulant Begeleider

13