St. t.k.n. nr. 5. Bijlage KO rapportage Nunspeet
Tekst van het document
Toezicht en handhaving kinderopvang 2022 Gemeentelijke rapportage Nunspeet 22 maart, 2024
Dit is de tweede editie van het gemeenterapport. In dit rapport worden relevante cijfers over de resultaten van het toezicht en het handhaven voor uw gemeente in beeld gebracht. Ter vergelijking worden de resultaten afgezet tegen het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van uw GGD-regio. Het landelijk beeld is verder uitgewerkt in het Landelijk Rapport Gemeentelijk Toezicht Kinderopvang 2022. Dit rapport vindt u hier. De cijfers zijn gebaseerd op gegevens uit de GIR en het LRK op 1 maart 2023. Wanneer het LRK of de GIR niet (volledig) waren bijgewerkt, is het mogelijk dat het rapport niet alle gegevens presenteert. Het rapport wordt automatisch gegenereerd. Opmerkingen of suggesties voor deze rapportage ontvangen wij graag via gemeentelijktoezicht@owinsp.nl.
1
Inleiding Vanuit de Wet kinderopvang (Wko) heeft de gemeente de taak een veilige en kwalitatief hoogstaande kinderopvang voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar oud te borgen en bevorderen. Dat doet ze via het houden van toezicht en het handhaven bij tekortkomingen. Dat betekent: opvang die bijdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind, in een veilige en gezonde omgeving. De gemeentelijke taken om die veilige en gezonde omgeving in de kinderopvang te realiseren bestaan uit: • het juist, actueel en volledig houden van het landelijk register kinderopvang; • het tijdig afhandelen van aanvragen van houders van kinderopvangvoorzieningen; • het toezicht door de GGD; • het handhaven bij tekortkomingen. Om deze taak goed te kunnen invullen kan inzicht in de cijfers over de resultaten van toezicht en handhaving kinderopvang ondersteunen. Daarom bieden wij u dit gemeenterapport aan. In dit gemeenterapport vindt u cijfers over het toezicht en de handhaving in uw gemeente, afgezet tegen de cijfers van de GGD-regio en landelijk.
2
Toezicht Om het doel van de gemeentelijke taken behalen is goed en effectief uitvoeren van toezicht en handhaven noodzakelijk. Het helpt hierbij om een goed beeld te hebben van de kinderopvang in de gemeente. Welke locaties en houders zijn er in de gemeente? Zijn er veel nieuwe locaties gestart? Zijn er vooral veel kleine houders met een of enkele locaties actief, of juist veel grote spelers? Zijn er veel gastouders actief? Kennis van het kinderopvangbestand en goede contacten met de houders, kunnen waardevol zijn in het kiezen van de juiste benadering, bijvoorbeeld als er handhaving nodig is.
Aantal kinderopvangvoorzieningen, 100% norm en steekproefomvang gastouderopvang In 2022 waren er in Nederland 35.970 kinderopvangvoorzieningen ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang. In de gemeente Nunspeet stonden in totaal 84 kinderopvangvoorzieningen ingeschreven. In onderstaande figuren is weergegeven hoeveel voorzieningen per type opvang waren ingeschreven in Nunspeet en hoeveel procent van deze voorzieningen zijn geïnspecteerd met een jaarlijkse onderzoek in 2022 (100% norm en steekproef gastouderopvang).
8%
16% 33%
kdv, 15 locaties 100%
bso, 14 locaties
gob, 3 locaties 67%
vgo, 52 locaties 84%
92%
3
In onderstaande figuren wordt het gemiddeld percentage uitgevoerde jaarlijkse onderzoeken in 2022 in de regio van GGD Noord- en Oost-Gelderland en het landelijk gemiddeld ter vergelijking ook nog weergegeven.
kdv
bso
Percentage uitgevoerde onderzoeken
100%
100%
98%
98%
94%
75%
75%
50%
50%
25%
25%
0%
GGD
0%
Landelijk
gob
Landelijk
vgo
100% Percentage uitgevoerde onderzoeken
GGD
97%
100%
96% 86% 75%
75%
50%
50%
37% 25%
25%
17% 0%
GGD
0%
Landelijk
4
GGD
Landelijk
Risicoprofiel De GGD stelt voor elk kindercentrum en gastouderbureau minstens 1 keer per jaar een risicoprofiel op aan de hand van 7 risico-indicatoren. Voorzieningen krijgen een groen risicoprofiel als er geen reden tot zorg is over de actuele situatie of over de nabije toekomst. De kleuren geel, oranje en rood worden gebruikt naarmate de GGD het risico op tekortschietende kwaliteit hoger inschat. De verhouding van de verschillende risicoprofielkleuren in uw gemeente zegt dus niet direct iets over de kwaliteit van de kinderopvang. Als er sprake is van veel rode of oranje profielen, kan het wel interessant zijn om daar met de GGD over in gesprek te gaan. Mogelijk zien zij een trend of ontwikkeling bij de kinderopvangorganisaties die leidt tot een hogere risicoinschatting en kunt u daar samen iets aan doen. Bijvoorbeeld door meer in te zetten op informatievoorziening richting de houders.
Percentage voorzieningen per risicoprofiel, 2022
Gemeente 0
10
GGD 1
7
Landelijk 3
0%
38
52
23
6
69
34
57
25%
50%
5
75%
100%
Onderzoeken met tekortkomingen en herstelaanbod Wanneer er tekortkomingen worden geconstateerd in de kinderopvang, is het in het belang van de kinderen dat deze zo snel mogelijk worden hersteld. Herstelaanbod is daarvoor een efficiënt instrument. Bij een groot deel (93 tot 99%, afhankelijk van het type opvang) van de jaarlijkse onderzoeken waarbij een of meerdere tekortkomingen worden geconstateerd, leidt een herstelaanbod van de GGD ertoe dat de tekortkomingen nog voor het definitief worden van het inspectierapport worden hersteld. Onderstaand figuur laat zien in welke mate herstelaanbod leidt tot herstel van alle tekortkomingen binnen een onderzoek voor de afronding van een inspectierapport. Het percentage jaarlijkse onderzoeken wordt weergegeven waarbij tekortkomingen zijn geconstateerd in 2022 (donkergroen). Daarnaast wordt het percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen ná herstelaanbod getoond (lichtgroen). Het kan zijn dat een deel van de tekortkomingen gecontateerd binnen een onderzoek niet hersteld is na herstelaanbod, of dat er geen herstelaanbod is aangeboden.
Percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen voor en na herstelaanbod, 2022 GGD Noord− en Oost−Gelderland
gemeente Nunspeet
Landelijk
100%
75%
73% 73% 67% 67%
50% 37%
35%
32%
30% 27%
25%
24%
29%
27% 23%
27%
24%
21%
17%
16%
8% 4%
0%
0% 0% 0% 0%
kdv
bso
gob
vgo
kdv
bso
voor herstelaanbod
6
gob
vgo
kdv
na herstelaanbod
bso
gob
vgo
Gemiddeld aantal tekortkomingen Het gemiddelde aantal tekortkomingen dat tijdens een jaarlijks onderzoek wordt geconstateerd in de gemeente Nunspeet is voor de kinderdagverblijven 2.4. Voor de buitenschoolse opvang is dat gemiddeld 1.9 tekortkomingen. Bij de gastouderbureaus worden er gemiddeld 0 tekortkomingen geconstateerd tijdens jaarlijkse onderzoeken. Er zijn geen en bij voorzieningen voor gastouderopvang . Het gemiddelde aantal tekortkomingen dat tijdens een jaarlijks onderzoek wordt geconstateerd in de gemeente Nunspeet is voor de kinderdagverblijven 2.4. Bij voorzieningen voor gastouderopvang worden er gemiddeld 0 tekortkomingen geconstateerd tijdens jaarlijkse onderzoeken. Ter vergelijking: Binnen GGD Noord- en Oost-Gelderland worden er bij kinderdagverblijven gemiddeld 1 tekortkomingen tijdens een jaarlijks onderzoek geconstateerd. Landelijk is dat 1. Voor buitenschoolse opvang worden er binnen GGD Noord- en Oost-Gelderland gemiddeld 0.9 tekortkomingen geconstateerd, landelijk is dat 0.7 tekortkomingen. Voor gastouderbureaus is dat gemiddeld 0.4 tekortkomingen binnen GGD Noord- en Oost-Gelderland, en 0.7 tekortkomingen landelijk. Ten slotte wordt er bij voorzieningen voor gastouderopvang tijdens jaarlijkse onderzoeken gemiddeld 0.5 tekortkomingen geconstateerd, en landelijk gemiddeld 0.4 tekortkomingen.
7
Tekortkomingen op voorwaarden Hierboven is het percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen weergegeven. In onderstaande figuren staat het percentage tekortkomingen ten opzichte van het aantal beoordeelde voorwaarden tijdens jaarlijkse onderzoeken. Landelijk is bij 2 tot 4% (afhankelijk van het type opvang) van de voorwaarden die beoordeeld zijn tijdens het jaarlijks onderzoek een tekortkoming geconstateerd. Wanneer er veel tekortkomingen per voorziening zijn, is mogelijk andere actie van de gemeente gewenst dan wanneer er sprake is van 1 kleine tekortkoming. Gemeente Nunspeet
GGD Noord− en Oost−Gelderland
Landelijk
100%
75%
50%
25%
0%
6%
7%
kdv
bso
gob
vgo
3%
4%
1%
2%
3%
4%
2%
2%
kdv
bso
gob
vgo
kdv
bso
gob
vgo
Wanneer we kijken naar herstelaanbod op deze tekortkomingen, wordt er in de gemeente Nunspeet bij 5% (3 tekortkomingen) van alle geconstateerde tekortkomingen in 2022 herstelaanbod aangeboden. Bij GGD Noord- en Oost-Gelderland ging dit om 22% van de tekortkomingen. Landelijk gezien is er bij 49% van de tekortkomingen herstelaanbod aangeboden in 2022. Tekortkomingen waarop herstelaanbod wordt aangeboden, worden doorgaans hersteld door de houder: bij de gemeente Nunspeet wordt 100% van de tekortkomingen hersteld na de inzet van herstelaanbod. Op GGD niveau ligt dit herstel op 96% en landelijk op 95%.
8
Daarnaast staat hieronder het percentage tekortkomingen geconstateerd tijdens nader onderzoeken. Dit zijn dus tekortkomingen die nog bestaan ná een handhavingsactie van de gemeente. Dat tekortkomingen nog niet hersteld zijn tijdens een nader onderzoek geeft een beeld over het nalevingsgedrag van een houder. Gemeente Nunspeet
GGD Noord− en Oost−Gelderland
Landelijk
100%
75%
50%
32%
32% 25%
21%
26%
20%
20% 13%
0%
16%
13%
0% kdv
bso
gob
vgo
kdv
bso
gob
9
vgo
kdv
bso
gob
vgo
Top 3 tekortkomingen De tabellen hieronder laten de top 3 tekortkomingen zien per type opvang in gemeente Nunspeet. Het gaat hier om tekortkomingen ten opzichte van het aantal beoordeelde voorwaarden. 1 Bij tekortkomingen op voorwaarden die veel voorkomen in een gemeente, kan de gemeente ook een rol spelen om de tekortkomingen te voorkómen, bijvoorbeeld via houderbijeenkomsten of informatie verstrekking aan de houders. # 5.1.2 6.2.5 3.3.3
Voorwaarde kdv Beschikbare binnenruimte Oudercommissie ingesteld of legitiem alternatief Inzet Beroepskracht in opleiding en stagiair en opleidingsfase
# 6.2.5 4.1.9 3.1.1
Voorwaarde bso Oudercommissie ingesteld of legitiem alternatief Zorgdragen EHBO’er Beschikken over VOG en inschrijving PRK
aantal tkk 3 1 1
aantal tkk 1 2 3
aantal keer beoordeeld 8 3 3
aantal keer beoordeeld 1 6 11
Er zijn geen tekortkomingen geconstateerd bij gastouderbureaus in Nunspeet. Er zijn geen tekortkomingen geconstateerd bij voorzieningen voor gastouderopvang in Nunspeet.
1 De top 3 is tot stand gekomen door te ordenen op de voorwaarden met het hoogste percentage tekortkomingen, gevolgd door een ordening op meest beoordeelde voorwaarden. Het is mogelijk dat er meer voorwaarden zijn met hetzelfde percentage tekortkomingen, die nu niet zijn weergegeven.
10
Handhavingsadviezen Wanneer er bij het vaststellen van het definitief onderzoeksrapport na eventueel herstelaanbod tekortkomingen zijn vastgesteld, volgt in de meeste gevallen een advies tot handhaven. Het is belangrijk dat de gemeente afspraken met de GGD maakt over de vastlegging van een goede onderbouwing van een handhavingsadvies. Onder de figuren staat per type opvang het percentage onderzoeken met een handhavingsadvies weergegeven, voor de gemeente Nunspeet, gemiddeld voor GGD Noord- en Oost-Gelderland en landelijk.
kdv
bso
gob
vgo
Gemeente: 60% GGD: 26% Landelijk: 22%
Gemeente: 73% GGD: 25% Landelijk: 16%
Gemeente: GGD: 27% Landelijk: 12%
Gemeente: GGD: 26% Landelijk: 22%
In 2022 waren er voor de gemeente Nunspeet 17 rapporten van jaarlijkse onderzoeken met een handhavingsadvies. In deze rapporten stonden nog 53 tekortkomingen bij kinderopvangvoorzieningen beschreven (nadat er eventueel herstelaanbod was aangeboden).
11
Handhaving Beredeneerd niet-handhaven Wanneer een gemeente een rapport met een advies tot handhaven ontvangt van de GGD, kan een gemeente besluiten om incidenteel en onderbouwd niet te handhaven. Er kan bijvoorbeeld zicht zijn op legalisatie waardoor de tekortkoming in de nabije toekomst geen overtreding meer is of er kan sprake zijn van overmacht. Dit noemen we beredeneerd niet-handhaven. Landelijk varieert het percentage tekortkomingen waarbij gemeenten hebben besloten om onderbouwd geen handhaving in te zetten van 8% tot 23%, afhankelijk per type opvang. In het figuur hieronder wordt het gemiddelde percentage beredeneerd niet-handhaven van GGD Noord- en Oost-Gelderland en landelijk weergegeven per type opvang. Voor de gemeente Nunspeet worden geen percentages getoond, omdat er geen beredeneerd niet-handhavengegevens geregistreerd zijn in de GIR.
Percentage tekortkomingen waarop wordt beredeneerd niet−gehandhaafd, 2022 GGD Noord− en Oost−Gelderland
gemeente Nunspeet
Landelijk
100%
75%
50%
23%
25%
16%
13%
8%
5% 0%
0%
0%
0%
0%
kdv
bso
gob
vgo
0% kdv
bso
12
13%
gob
3% vgo
kdv
bso
gob
vgo
Inzet handhavingsacties Gemeenten beschrijven in hun handhavingsbeleid hoe zij handhaven wanneer de GGD tekortkomingen heeft geconstateerd en adviseert om te handhaven. De gemeente heeft daartoe verschillende handhavingsinstrumenten tot haar beschikking. Welk handhavingsinstrument wordt gebruikt, kan van verschillende factoren afhankelijk zijn. Is het de eerste keer dat er een tekortkoming is bij de locatie of gebeurt dat vaker? Is het een ernstige tekortkoming, die de kwaliteit of de veiligheid van de kinderopvang direct raakt? Is de oorzaak van de tekortkoming een gebrek aan kennis van de houder (dan kan het geven van informatie ook zinvol zijn), of heeft het een andere reden? Afstemming met de GGD over het gegeven handhavingsadvies kan helpen om meer context over de geconstateerde tekortkomingen te krijgen. Het is belangrijk om de handhaving snel in te zetten en goed af te stemmen op de specifieke situatie, omdat dit de kans op snel herstel groter maakt. Daarnaast kan een gesprek met de houder helpen om tekortkomingen in de toekomst te voorkomen. Onderstaande figuur toont de inzet van handhavingsacties op tekortkomingen met handhavingsadvies. Het landelijk beeld laat zien dat er in 2022 vooral aanwijzingen (51%) en waarschuwingen (28%) werden ingezet. Andere handhavingsacties worden minder vaak ingezet.
Percentage type handhavingsacties ingezet op tekortkomingen in 2022
Gemeente
16
84
GGD
49
Landelijk 1
0%
47
28
40
51
25%
50%
17
75%
31
100%
herstelsanctie + boete
last onder dwangsom
waarschuwing
bestuurlijke boete
aanwijzing
overleg en overreding
13
Herstel van tekortkomingen We zien dat er landelijk gezien veel tekortkomingen binnen een jaar worden hersteld door de houder na één gemeentelijke handhavingsactie. Soms zijn meerdere handhavingsacties nodig om tot herstel van de tekortkoming te komen. Het is daarbij wel van belang dat wanneer de eerste handhavingsactie niet tot herstel heeft geleid, de gemeente goed afweegt of escalatie nodig is (door een zwaarder handhavingsinstrument in te zetten). Hieronder wordt het percentage tekortkomingen geconstateerd bij uitgevoerde onderzoeken in 2021 weergegeven, dat binnen een jaar herstelt na handhaving binnen de GGD Noord- en Oost-Gelderland en landelijk. 2 In de gemeente Nunspeet is 89% van de tekortkomingen hersteld na inzet van één of meerdere handhavingsacties.
Percentage tekortkomingen hersteld na handhavingsacties, 2022
89% Gemeente 74%
87% GGD 77%
92% Landelijk 83%
0%
25%
50%
na één actie
75%
na meerdere acties
2 Er wordt gekeken naar het herstel in 2022 van tekortkomingen die zijn geconstateerd in 2021. Het herstel van tekortkomingen geconstateerd in 2022 is voor een deel in 2022 nog niet zichtbaar.
14