St. t.k.n. nr. 3. Collegevoorstel Uitvoeringskader aanpak onrechtmatig grondgebruik

Datum

Akk.

Bespr.

Zaaknummer:

9587

Openbaar:

Ja

Overleg

B W W W W W S

Aan burgemeester en wethouders Datum: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Team: Naam teammanager: Directie: Raad: Commissie: OR: Communicatie: Bijlage(n): Betrokken teams:

30 november 2021 M.W. Storteboom M. van Wees ROV/Grondzaken ir. A. Dickhof mr. P.F.A. Klein Nee Nee - TKN Nee Ja 2 Openbare Ruimte, ,

Onderwerp: Uitvoeringskader aanpak onrechtmatig grondgebruik Samenvatting Op diverse plaatsen in de gemeente Nunspeet wordt onrechtmatig gebruik gemaakt van gemeentegrond. In de meeste gevallen is deze grond bij de particuliere tuin getrokken. Een integrale aanpak om onrechtmatig grondgebruik te verminderen is nodig om ongelijkheid tegen te gaan. Om geconstateerd onrechtmatig grondgebruik op een correcte en eenduidige manier aan te pakken, is in aanvulling op de ‘Beleidsregel verkoop onrendabel groen’ een uitvoeringskader met een stappenplan nodig. Dit geldt in eerste instantie voor Nunspeet Noord en Oost.

Advies aan burgemeester en wethouders   

Het uitvoeringskader “Aanpak onrechtmatig grondgebruik” en bijbehorend stappenplan vast te stellen De uitvoering te starten met de geïnventariseerde dossiers in Nunspeet Noord en Oost Een budget beschikbaar te stellen van € 41.000,-, te dekken uit verkoopopbrengst.

Collegevergadering van: 9 december 2021 Beslissing college: conform advies

Nummer:

-2-

TOELICHTING Inhoudelijke toelichting Op diverse plaatsen in de gemeente Nunspeet wordt onrechtmatig gebruik gemaakt van gemeentegrond. In de meeste gevallen is deze grond bij de particuliere tuin getrokken. Ook zijn er op diverse plaatsen zaken op gemeentegrond geplaatst of is er een uitweg over gemeentegrond aangelegd. Een integrale aanpak om onrechtmatig grondgebruik te verminderen is nodig om ongelijkheid tegen te gaan, zodat niet de ene bewoner zich netjes aan de regels houdt terwijl de ander als het ware beloond wordt voor het niet naleven van de regels. Om geconstateerd onrechtmatig grondgebruik op een correcte en eenduidige manier aan te pakken, is in aanvulling op de ‘Beleidsregel verkoop onrendabel groen’ een uitvoeringskader met een stappenplan nodig. Dit geldt in eerste instantie voor Nunspeet Noord en Oost.

Beoogd effect De doelstelling van het uitvoeringskader is uitvoering te geven aan de taak van het college van de gemeente Nunspeet om maatregelen te nemen om verjaring en verlies van eigendom te voorkomen. De werkwijze moet er toe leiden dat het voor inwoners duidelijk is welke maatregelen de gemeente neemt bij onrechtmatig gebruik van gemeentegrond. De opties hierbij zijn legalisering/teruggeven van gemeentegrond/procedure verjaring.

Financiële toelichting De externe kosten voor de aanpak van onrechtmatig grondgebruik Nunspeet Noord en Oost zijn geraamd op € 41.000,-. Uitgangspunt is dat deze kosten gedekt worden uit de verkoopopbrengsten.

Alternatieven, kanttekeningen en risico’s Er zijn drie voor de hand liggende projecten om tot aanpak van onrechtmatig grondgebruik over te gaan. Het betreft een pilot van een perceel groen achter Van Goghstraat 40 t/m 60, snippergroen grenzend aan eigendommen van Stichting Omnia en geïnventariseerd onrechtmatig gebruik in Nunspeet Noord en Oost. 1. Pilot legalisering oneigenlijk grondgebruik Van Goghstraat 40-60 Door de behandeling van een verkoop van een vergelijkbare groenstrook met meerdere aangrenzend eigenaren aan de Ploegweg in Elspeet, blijkt verkoop aan zoveel mogelijk aangrenzend eigenaren zodat geen versnippering ontstaat geen eenvoudige opgave. In geval van de Van Goghstraat, waar sprake is van onrechtmatig grondgebruik, zal de bereidheid tot koop niet groot zijn en zal waarschijnlijk tot handhaving overgegaan moet worden. De inschatting is dan ook dat in dit geval de kosten hoger zijn dan de inkomsten en wordt geadviseerd om de aanbevelingen onder ‘voorgestelde werkwijze’ te volgen. 2. Snippergroen in eigendom van Omnia Wonen Onrechtmatig in gebruik genomen gemeentegrond grenzend aan eigendom van Omnia Wonen in (geheel) Nunspeet is geïnventariseerd: het betreft hier 94 adressen met in totaal 3456 m².

Van deze adressen is een apart dossier gemaakt zodat op een geschikt moment, bijvoorbeeld bij het realiseren van projecten of grondruil op strategische locaties, met Omnia over legalisering dan wel teruggave gesproken kan worden.

Het betreft hier adressen met een gedoogstatus, verjaring is geen direct risico. In 2012 is met Omnia Wonen de afspraak gemaakt dat gebruik in principe wordt gedoogd tot het moment dat de huurder de woning verlaat. Bij woningmutatie moet dan overleg plaatsvinden tussen Omnia Wonen en de gemeente over het gebruik van de gemeentegrond. Per geval wordt beoordeeld of het gebruik met een ingebruikgevingsovereenkomst en tegen een geringe vergoeding door de opvolgende huurder voortgezet kan worden, of dat het gebruik gestaakt moet worden en bij verhuur aan de opvolgende huurder de kadastrale grens hersteld moet worden.

-3-

3. Geïnventariseerd onrechtmatig grondgebruik Nunspeet Noord en Oost In Nunspeet Noord en Oost is een inventarisatie uitgevoerd aan de hand van luchtfoto’s in Nedbrowser en Cyclomedia. Verder zijn de constateringen van gebruik van gemeentegrond door onder andere team Openbare Ruimte meegenomen en de inventarisatie uit 2016 door Metafoor. Op basis van deze bevindingen zijn de in gebruik zijnde gemeentegronden vastgelegd in een adressenlijst en gedocumenteerd met foto’s van de betreffende adressen. Vervolgens zijn deze adressen onderverdeeld in gronden waarvoor een huur- of gebruiksovereenkomst is gesloten (rechtmatig gebruik) en gronden die onrechtmatig in gebruik zijn. Verder is er onderscheid gemaakt tussen percelen die al op de verkoopkaart staan en adressen die niet op de verkoopkaart staan. De inventarisatie heeft geleid tot 182 adressen met in totaal circa 4.732 m2 aan onrechtmatig in gebruik genomen gemeentegrond. Hiervan staan 58 adressen op de verkoopkaart met een oppervlakte van circa 1.815 m2. De verwachting is dat laatstgenoemde adressen geschikt zijn om met beperkte personele inzet legalisering van oneigenlijk grondgebruik te realiseren en hiermee inkomsten te genereren om ontruimde oplevering van gemeentelijke gronden waarvoor legalisering niet mogelijk is te bereiken.

Voorgestelde werkwijze In de praktijk blijkt dat de personele inzet en daarmee de kosten per dossier van de aanpak van oneigenlijk grondgebruik hoog zijn. Daarom zal een beperkt aantal dossiers tegelijk opgepakt worden. Naast de dossiers waar een beroep op verjaring is gedaan, worden eerst percelen die op de verkoopkaart staan per straat/wijk opgepakt. Bij deze dossiers is legalisering en daarmee verkoopopbrengst, het snelst te behalen. Deze verkoopopbrengst zou vervolgens ingezet kunnen worden om dossiers waarin geen legalisering gewenst is of waarbij de gebruiker niet wil meewerken aan legalisering, af te wikkelen. Als verkoop niet mogelijk is omdat de gebruiker niet kan of wil kopen zou het gebruik gelegaliseerd kunnen worden door de grond te verhuren. Deze optie is op grond van de ‘Beleidsregel verkoop onrendabel groen’ niet gewenst omdat de (administratieve) kosten niet opwegen tegen de baten. Legalisatie door verhuur is aan te bevelen in plaats van het opstarten van een (langdurige en kostbare) procedure voor verjaring of ontruiming. Bovendien kunnen in een huurovereenkomst afspraken gemaakt worden over het gebruik van de gemeentegrond. Om verhuur marktconform en kostendekkend te maken is aanpassing van het huidige prijsbeleid nodig. Hiervoor volgt separaat een voorstel.

Als een gebruiker niet bereid is om mee te werken aan legalisering van het gebruik door verkoop, verhuur, ontruiming van de grond of als gebruiker een beroep doet op verjaring, dan is het belangrijk dat de procedure helemaal afgerond wordt. Dit zorgt er voor dat andere bewoners die gemeentegrond in gebruik hebben zien dat de gemeente tot het uiterste bereid is, en dit zal dan preventief werken. Het uitvoeringskader is verder uitgewerkt in een stappenplan. Concrete werkinstructies, zoveel mogelijk voorzien van voorbeeldbrieven of sjablonen, zullen tijdens de uitvoering worden vastgelegd. Deze aanvullende documenten dienen als richtlijn voor de uitvoering. Voorgesteld wordt om met de geïnventariseerde dossiers in Nunspeet Noord en Oost te starten. De kans op korte termijn succes zonder al te veel geldverslindende procedures is hier het grootst. Na verloop van tijd kunnen de andere twee deelprojecten worden opgepakt. Communicatie De gebruikers zullen zo veel mogelijk op individuele basis benaderd worden. De voorkeur heeft een gesprek bij de gebruiker op locatie, waarbij uitleg gegeven kan worden over de gedane constatering en de consequenties die hieraan verbonden zijn. Evaluatie Voorgesteld wordt om het uitvoeringskader voor Nunspeet Noord en Oost na afronding te evalueren.

-4-

Bijlage 1: Stappenplan Bijlage 2: Uitvoeringskader aanpak onrechtmatig grondgebruik