St. t.k.n. nr. 2. Collegerapportage Herstelprogramma Natura2000 thema vennen

Datum

Akk.

Bespr.

Overleg

B W W W W S

Aan burgemeester en wethouders Datum: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Team: Naam teammanager: Directie: Raad: Commissie: OR: Communicatie: Bijlage(n): Betrokken teams:

9 augustus 2023 Zaaknummer: W. Stoffer L. van Zijst Openbare Ruimte/Bos en Natuur D.J. Heuver mr. P.F.A. Klein Nee TKN Nee Ja Openbaar: • Hydrologisch onderzoek Ossenkolkven • Herstelprogramma Vennen en venen Financiën & POC

18527

Ja

Onderwerp: Herstelprogramma Natura2000 Veluwe, thema vennen Samenvatting Op 9 maart 2018 heeft het Ministerie van LNV het Natura 2000-beheerplan Veluwe vastgesteld. Eén van de maatregelen uit dat beheerplan is het opstellen van een herstelplan voor vennen en venen op de Veluwe (onderdeel herstelprogramma's Veluwe). Om het inzicht in kwaliteit en kansen te verbeteren is besloten om alle vennen, waarvan verwacht wordt dat er nog kansen liggen, grondiger te laten beoordelen. Een voorbeeld van zo’n kansrijk ven is het Ossenkolkven. In dat kader heeft de gemeente Nunspeet in samenspraak met de provincie Gelderland opdracht is verleend aan het bureau Eelerwoude om een Landschap Ecologische Systeemanalyse (LESA) uit te voeren. Het onderzoek heeft een aantal interne maatregelen opgeleverd om het ven te herstellen, zodat het hoogveen zich verder kan uitbreiden. Advies aan burgemeester en wethouders • Kennis nemen van het rapport 'Landschap Ecologische Systeemanalyse Ossenkolkven; • Instemmen met de aanvraag van de subsidie (SPUK) voor de opmaak van het bestek, participatie en voor de uitvoering van de maatregelen. • Instemmen met voorgestelde communicatie. • Eventuele meerkosten met betrekking tot onderhoud t.z.t. meenemen in het nieuw beleid Programmabegroting zodat deze meegenomen kunnen worden in een integrale afweging door de gemeenteraad.

Pagina 1 van 5

-2-

Collegevergadering van: 30-8-23 Beslissing college: conform advies

Nummer:

TOELICHTING Inhoudelijke toelichting Voor u ligt de rapportage van het hydrologische onderzoek voor het Ossenkolkven. Op 9 maart 2018 heeft het Ministerie van LNV het Natura 2000-beheerplan Veluwe vastgesteld. Een van de maatregelen uit dat beheerplan is het opstellen van een herstelplan voor vennen en venen op de Veluwe (onderdeel herstelprogramma's Veluwe). Om het inzicht in kwaliteit en kansen te verbeteren is besloten om alle vennen, waarvan verwacht wordt dat er nog kansen liggen, grondiger te laten beoordelen. Een voorbeeld van zo’n kansrijk ven is het Ossenkolkven. Gemeente Nunspeet en provincie Gelderland wilden daarom graag nauwkeuriger in beeld krijgen welke natuurkwaliteiten haalbaar zijn in het huidige Ossenkolven en welke maatregelen noodzakelijk zijn in en rondom het ven om deze potenties te realiseren. De spaarzame informatie over de begroeiing van begin vorige eeuw doet vermoeden dat er hoge potenties liggen voor natuurwaarden. ln 2022 en 2023 is daarom onderzoek gedaan naar de resterende knelpunten in het gebied door het bureau Eelerwoude. Het Ossenkolkven in een vogelvlucht In het verleden had het Ossenkolkven een hoogveenvegetatie met planten zoals kleine veenbes en eenjarig wollegras, evenals planten die gedijen in zwakgebufferde wateren, zoals drijvende egelskop en klein blaasjeskruid. Na een schoonmaakactie in 1989 is deze vegetatie grotendeels verdwenen.

Hoewel er nog steeds verschillende veenmossen aanwezig zijn, ontbreekt een echte hoogveenvegetatie in het water. De oevers van het ven zijn nu bebost en grote delen van het wateroppervlak zijn bedekt met waterlelies. Beoogd effect Het beoogde effect voor het Ossenkolkven is het areaal hoogveen uitbreiden en het instandhouden van het bestaande hoogveentje. Er moet rekening worden gehouden met een klimaatscenario waarin droge jaren eerder regel dan uitzondering vormen. Voor het doorstroomsysteem ook in een klimaat met vaker optredende droogteperioden is het wenselijk om de grondwateraanvulling van de grondwaterbel te versterken. Herinrichting gebied De maatregelenkaart is weergegeven op de volgende pagina. Deze wordt in een later stadium verder uitwerkt op detailniveau.

-3-

-4-

Hoofdmaatregelen ten behoeve van het in stand houden van de hoogveenvegetatie en de verdere uitbreiding hiervan in het Ossenkolkven zijn: • • • • • • •

Verwijderen bos aan de noordzijde van het ven ter bevordering van de grondwaterbel; Verwijderen overhangende bomen op de rest van de oever, verwijderen Amerikaanse eiken en grote Douglas tussen ven en weg aan westzijde ter vermindering van bladinval. Plaatsen raster aan landzijde kwetsbare hoogveenvegetatie; Verleggen wandelpad t.b.v. kwetsbare hoogveenvegetatie; Lokaal handmatig uitsteken pollen pijpenstro; Pollen pijpenstrootje in het water gooien e.v.t. samen met takken ter bevordering hoogveenvorming; Ophogen zandpad ten noorden van het ven ter vergroting van de grondwaterbel.

Aanvullende maatregelen voor verdere natuurontwikkeling rondom het Ossenkolkven: • Verwijderen exoten (Amerikaanse eik, Amerikaanse krentenboom, Amerikaanse vogelkers) (niet op kaart weergegeven); • Verwijderen bomen rondom zuidelijke laagte ter vernatting van de zuidelijke laagte zodat de ontwikkeling van de B-horizont wordt bevorderd; • Aanbrengen faunapassage amfibieën onder de doorgaande weg. Planning Het bureau Eelerwoude is gevraagd een offerte uit te werken voor het Ossenkolkven, waarbij een definitief ontwerp wordt gemaakt op basis van de onderzoeken (met maatregelenkaart en fasering). Maar ook indien nodig acties met betrekking tot waardevolle bomen. Ook wordt gekeken welke vergunningen nodig zijn om de herstelmaatregelen uit te voeren. De offerte wordt naar de gemeente en de provincie gestuurd. Als provincie wordt er een opdracht voor de gemeente geformuleerd. Een raming voor het bestek kan later worden opgesteld door een extern bureau, waarbij de kosten van de herstelmaatregelen en de (extra) kosten van beheer en onderhoud in kaart worden gebracht. Na akkoord van het college op het voorstel wordt direct subsidie aangevraagd bij de provincie. De verwachting is dat volgend jaar gestart kan worden met de communicatie richting de inwoners over de te nemen maatregelen.

De maatregelen worden uiteindelijk uitgevoerd door een uitvoerder, waarbij de gemeente in nauw overleg samenwerkt. Communicatie • Uitleg over de herstelmaatregelen in de Huis-aan-Huis krant; • Borden worden geplaatst rondom het ven met daarbij informatie over de herstelmaatregelen. • Een informatieavond wordt georganiseerd in dorpshuis Vierhouten, om geïnteresseerden en inwoners van de gemeente Nunspeet te informeren. Financiële toelichting Voor de uitvoering van de herstelmaatregelen stelt de provincie Gelderland subsidie beschikbaar. De provincie Gelderland verleent de subsidies en gaat het gesprek aan over de voortgang van de uitvoering. In dat verband kunnen eventueel aanvullende besluiten worden genomen. Als bevoegd gezag zal de provincie de voorgenomen uitvoering toetsen aan de vigerende wet- en regelgeving. De maatregelen worden ondersteund via de specifieke uitkering van het Rijk voor stikstofreductie en natuurherstel (SPUK-middelen). Het toekennen van middelen gebeurt via de Regeling Ruimte voor Gelderland. Na uitvoering van de maatregelen is de terreineigenaar verantwoordelijk voor de subsidieverplichtingen (rapportage en monitoring) en voor het reguliere beheer en onderhoud. Het reguliere beheer valt onder de financiering van de bestaande SNL-regeling.

-5-

Het uitgangspunt is dat de kosten van herstelmaatregelen volledig gedekt worden uit de subsidieregeling (SPUK). Subsidievoorwaarde is dat eind 2023 de opdracht moet worden verstrekt en uitvoering moet uiterlijk eind 2025 plaatsvinden.