St. t.k.n. nr. 2. Collegerap. Regionaal programma werklocaties

Datum

Akk.

Bespr.

Overleg

B W W W W S

Aan burgemeester en wethouders Datum: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Team: Naam teammanager: Directie: Raad: Commissie: OR: Communicatie: Bijlage(n): Betrokken teams:

24 juni 2024 M. van de Bunte

Zaaknummer:

1064275

Samenleving/Economische Zaken en Recreatie en Toerisme

Nee Ruimte en Wonen - TKN Nee Ja diverse ROV

Openbaar:

Ja

Onderwerp: Regionaal Programma Werklocaties Kop van de Veluwe 2024-2028 Samenvatting In de Omgevingsverordening van de provincie Gelderland is vastgelegd dat elke regio eens in de vier jaar een RPW opstelt of actualiseert. Dit RPW moet inzicht geven in de toekomstbestendigheid van de voorraad aan werklocaties, het profiel ervan, de toekomstige vraag en de verhouding tussen de vraag en het aanbod, zowel kwalitatief als kwantitatief. De programmeringsafspraken in het voorliggende RPW zijn het resultaat van een gezamenlijk proces van de gemeenten Elburg, Hattem, Heerde, Oldebroek en Nunspeet en de provincie Gelderland. Er zijn interviews met bestuurders en ambtenaren gehouden, er heeft een marktconsultatie plaatsgevonden met bedrijvenkringen, bedrijfsmakelaars, parkmanagers, het waterschap en Oost NL, en er zijn verschillende bestuurlijke en ambtelijke overleggen aan gewijd.

Advies aan burgemeester en wethouders 1. Het Regionaal Programma Werklocaties Kop van de Veluwe 2024-2028 vast te stellen; 2. Het RPW ter kennisname naar de commissie R&W te sturen.

Collegevergadering van: 2-7-2024 Beslissing college: conform advies

Nummer:

TOELICHTING

Inhoudelijke toelichting In de Omgevingsverordening van de provincie Gelderland is vastgelegd dat elke regio eens in de vier jaar een RPW opstelt of actualiseert. Dit RPW moet inzicht geven in de toekomstbestendigheid van de voorraad aan werklocaties, het profiel ervan, de toekomstige vraag en de verhouding tussen de vraag en het aanbod, zowel kwalitatief als kwantitatief. Ook in het Regioarrangement Kop van de Veluwe 2024-2028 is aandacht voor bedrijventerreinen. Het ‘Bijdragen aan de ontwikkeling van een gezond en toekomstbestendig bedrijfsleven met voldoende ruimte om zich te ontwikkelen en te groeien’ is één van de economische doelstellingen die in het Regioarrangement aan bod komt. De opgave ‘Versterken van het organiserend vermogen van het bedrijfsleven’ sluit daar op aan. Het vorig RPW is in 2019 vastgesteld en besloeg toen de regio Noord-Veluwe. In dat RPW werd vooral kwantitatief naar het aanbod van werklocaties gekeken. Er was sprake van overaanbod en de Ladder voor duurzame verstedelijking stond centraal. Inmiddels is de situatie veranderd. Door de economische groei en toenemende vraag naar kavels is de situatie van overaanbod omgeslagen naar een tekort. Daarnaast vindt er momenteel een transitie naar een duurzamer economie plaats. Dat betekent dat we zuiniger met ruimte moeten omgaan en meer rekening moeten houden met klimaat, water en bodem.

Ook hebben we te maken met beperkingen op het gebied van stikstof, de noodzaak om natuur te behouden en congestie op het elektriciteitsnetwerk. Kortom: nieuwe bedrijfslocaties liggen niet voor het oprapen en er is een flinke opgave om bedrijventerreinen, zowel bestaande als nieuwe, toekomstbestendig te maken. Dit nieuwe RPW focust dan ook meer op de kwalitatieve aspecten van werklocaties, hoewel ook de kwantitatieve gegevens zijn onderzocht. Qua aandachtsgebied is bij de afronding van het vorige RPW bovendien besloten om de regio Noord-Veluwe te splitsen in een RPW voor de Kop van de Veluwe en een RPW voor de EHPZ-regio. De programmeringsafspraken in het voorliggende RPW zijn het resultaat van een gezamenlijk proces van de gemeenten Elburg, Hattem, Heerde, Oldebroek en Nunspeet en de provincie Gelderland. Er zijn interviews met bestuurders en ambtenaren gehouden, er heeft een marktconsultatie plaatsgevonden met bedrijvenkringen, bedrijfsmakelaars, parkmanagers, het waterschap en Oost NL (hierbij waren ook Nunspeetse ondernemers aanwezig/vertegenwoordigd), en er zijn verschillende bestuurlijke en ambtelijke overleggen aan gewijd. Kwantitatieve gegevens Aan de basis van de kwantitatieve gegevens ligt de Prognose Werklocaties die de provincie in 2023 heeft vastgesteld. Op basis van ervaringen uit het verleden zijn wij uitgegaan van het EIB-scenario hoog.

Daaruit blijkt dat de totale uitbreidings- en vervangingsvraag naar bedrijfsruimte in de Kop van de Veluwe tussen 2024-2040 101 hectare bedraagt (voor Nunspeet vervangingsvraag 8 hectare als gevolg van project Nieuw Feithenhof). Het harde planaanbod is 36 hectare (zie tabel 3 op pagina 27: 7,1 hectare in de gemeente Nunspeet op de Kolk en in Elspeet). Er is dus een verschil tussen vraag en aanbod van 65 hectare. Volgens de Prognose Werklocaties bestaat 31 van de 101 hectare uit vraag van XXL-logistiek en grootschalige hoge milieucategorie-bedrijven uit onze regio. Voor deze bedrijven is geen planaanbod beschikbaar. Door geen rekening te houden met deze bedrijven daalt de vraag naar bedrijventerreinen naar 70 hectare en is het verschil tussen vraag en aanbod 34 hectare. Kwalitatieve programmeringsafspraken Het hoofddoel van de programmeringsafspraken is het hebben en kunnen bieden van voldoende, de beste en meest toekomstbestendige bedrijventerreinen voor onze economie. Er zijn in het RPW zes hoofdopgaven benoemd:

1. Het zo goed mogelijk benutten van de bestaande en nieuwe bedrijventerreinen, omdat ruimte schaars is; 2. Het toevoegen van nieuwe locaties voor bedrijventerreinen gericht op de werkmilieus die de regio van belang vindt, om zo te voorzien in de behoefte die de regio wil faciliteren; 3. Aandacht voor het juiste bedrijf op de juiste plek; 4. Op basis van regionale meerwaarde selectief zijn in welke bedrijven we willen faciliteren en welke niet; 5. Het kwalitatief verbeteren van nieuwe en bestaande bedrijventerreinen om deze toekomstbestendig te maken; 6. De mogelijkheden benutten om vrijkomende agrarische bebouwingen waar mogelijk in te vullen met nieuwe passende werkfuncties in het buitengebied. Deze hoofdopgaven zijn uitgewerkt in 39 programmeringsafspraken. In de bijlage zijn deze opgesomd. Relatie met Ruimtelijk Economische Bouwsteen van Regio Zwolle De Regio Zwolle heeft onlangs een analyse laten maken van het huidige en toekomstige economisch profiel van de regio en van zijn verschillende deelregio’s: de Ruimtelijk Economische Bouwsteen Regio Zwolle 2040. Volgens dit rapport ligt het accent voor de Kop van de Veluwe op de kleinschalige maakindustrie, met vooral aandacht voor het MKB. Een deel van de regio (H2O) komt in beeld als zoekgebied voor een regionaal terrein dat aansluit bij de lokale identiteit, waar doorgroeimogelijkheden aan bestaande bedrijven geboden worden.

Afstemming met de provincie Het RPW is opgesteld in nauw overleg met de provincie. Gedeputeerde Witjes is zowel in het voortraject betrokken, als bij de totstandkoming van het RPW. Zij heeft instemmend gereageerd op het RPW dat voor ligt. Afstemming met buurregio’s De inhoud van het RPW is afgestemd met de buurregio’s Regio Zwolle/West-Overijssel, EHPZ en Stedendriehoek. In de bijlage is een overzicht van hun reacties opgenomen. Beoogd effect Het vastleggen van regionale afspraken over werklocaties voor de periode 2024-2028, met het doel om te zorgen voor voldoende, de beste en meest toekomstbestendige bedrijventerreinen voor onze economie. Financiële toelichting In het RPW stellen we voor om een aantal onderzoeken uit te voeren: − het in beeld brengen van de verdichtingspotentie van bestaande bedrijventerreinen – begroting € 35.000; − een inventarisatie van lichte functies op bedrijventerreinen en een inschatting van alternatieve locaties – begroting € 30.000; − het opstellen van een instrumentenkoffer voor verdichting – begroting € 50.000. Deze begrote bedragen zijn een eerste inschatting, waaraan geen nauwkeurige offertes ten grondslag liggen. Het uitvoeren van deze onderzoeken zal in Kop van de Veluwe-verband worden opgepakt, waarbij de kosten over de deelnemende partijen worden verdeeld. Ook de provincie Gelderland zal hierin een bijdrage leveren.

De onderzoeken zullen in de komende vier jaar worden uitgevoerd. De kosten kunnen gedekt worden uit het beschikbare budget Economie (bedrijventerreinen).

Argumenten 1.1 Hiermee werken we aan voldoende bedrijfslocaties waarmee we kunnen voldoen aan de uitbreidings- en vervangingsvraag van onze bedrijven De kwantitatieve gegevens geven aan dat 65 hectare aan bedrijventerreinen nodig is, bovenop het harde planaanbod dat al geprogrammeerd is. In het RPW is afgesproken dat de regio hier aan tegemoet wil komen door nieuwe bedrijventerreinen te realiseren, maar ook door de bestaande ruimte beter te benutten. Verder is besloten om de vraag naar XXL-locaties en van grootschalige hoge milieucategorie-bedrijven niet te faciliteren in de Kop van de Veluwe. Daardoor daalt het gat tussen vraag en aanbod van 65 naar 34 hectare. Verder stellen we een gezamenlijk afweegkader op, waardoor we beter kunnen sturen op het juiste bedrijf op de juiste plek. Daarmee kunnen we bedrijven die niet passen in onze regio weren en anderen verwelkomen. Tenslotte spreken we af dat we compensatie toepassen van bedrijfslocaties die transformeren naar andere bestemmingen. 1.2 Hiermee werken we aan de beste en meest toekomstbestendige bedrijventerreinen Bij het formuleren van de afspraken in dit RPW is niet alleen naar de kwantiteit gekeken, maar ook naar de kwaliteit. We maken afspraken over het beter benutten van de bestaande ruimte, vergroenen en klimaatadaptieve en natuurinclusieve aspecten.

2.1 We informeren de raad over de regionale afspraken die we maken voor de periode 2024-2028 als het gaat over bedrijventerreinen De afspraken die we in dit RPW maken hebben consequenties voor nieuwe omgevingsplannen. Ook raakt dit aanpalende beleidsdoelen die te maken hebben met verduurzaming, mobiliteit, arbeidsmarktbeleid en woningbouw. Het is van belang dat de raad hierover is geïnformeerd, zodat de achtergrond van beleidskeuzes duidelijk is. Kanttekeningen 1.1 De economie fluctueert, waardoor de vraag naar bedrijfsruimte ook kan wijzigen Voor de berekening van de vraag naar bedrijfsruimte zijn we uit gegaan van het EIB-scenario hoog. Op dit moment groeit de economie, maar dit kan door externe oorzaken snel veranderen. We zetten dan ook in op adaptief programmeren, waarbij we in de planvorming uitgaan van het hoge EIB-scenario maar gemakkelijk kunnen overschakelen naar een lager scenario. Communicatie Het RPW zal worden toegestuurd aan de deelnemers aan de marktconsultatie. Zodra de colleges hebben ingestemd met dit RPW wordt het ter vaststelling aan Gedeputeerde Staten van Gelderland aangeboden.