St. t.k.n. nr. 2. Bijlage Memo Energietoeslag 2023

Memo Energietoeslag 2023 Stand van zaken Het kabinet heeft op 20 september 2022 aangekondigd dat ook in het jaar 2023 een energietoeslag beschikbaar komt voor inwoners met een laag inkomen. Gemeenten mochten vooruitlopend op de wetgeving van de energietoeslag 2023 alvast een bedrag van € 500,-- uitkeren aan iedereen die in 2022 recht heeft gehad op de energietoeslag, mits dit bedrag werd toegevoegd aan de energietoeslag 2022. Gemeente Nunspeet heeft de beleidsregels energietoeslag 2022 hiervoor laten aanpassen, waardoor het bedrag energietoeslag 2022 in totaal op € 1.800,-- uit kwam. Deze nabetaling van € 500,-- vond plaats in februari 2023. De toevoeging van € 500,-wordt in mindering gebracht op de energietoeslag 2023. Voor inwoners met een inkomen tussen 120% en 130% van het sociaal minimum geldt een energietoeslag ter hoogte van 50% (ofwel € 900,--). Deze € 900,-- is inclusief de ophoging (c.q. voorschot) van de energietoeslag 2023. Overzicht voorgestelde wijzigingen 2023 ten op zichtte 2022 Voor de energietoeslag 2023 geldt dat er zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de energietoeslag 2022. In dit overzicht wordt aangegeven welke wijzigingen worden voorgesteld, de afwegingen zijn verder te lezen in dit document: 1. Schrappen uitsluitingsgrond van personen in een inrichting/instelling; 2. Uniformeren inkomensvaststelling ondernemers; 3.

Niet-studerende personen met een studerende partner toestaan om als alleenstaande een aanvraag in te kunnen dienen. Voor het overige wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de energietoeslag 2023. Welke richtlijnen geeft het kabinet mee voor de energietoeslag 2023? • De energietoeslag 2023 bedraagt € 1.300,-- (richtbedrag). • De energietoeslag 2023 kan worden uitgekeerd tot en met 31 augustus 2024. Deze termijn is ook als zodanig opgenomen in de Participatiewet. • Het beschikbaar gestelde budget is ingeënt op 120% van het sociaal minimum. Bij een hogere grens moeten meerkosten door de gemeente zelf worden bekostigd. Wat verandert er landelijk in de energietoeslag van 2023? • De energietoeslag 2023 kan niet meer worden verstrekt aan personen: o van 18, 19 of 20 jaar (zij kunnen een beroep doen op individuele bijzondere bijstand wanneer zij de onderhoudsplicht richting de ouders niet redelijkerwijs te gelde kunnen maken); o die in aanmerking komen voor studiefinanciering (het Rijk komt met een eigen regeling voor studenten); of o met enkel een briefadres. • Gemeenten die een (veel) hoger bereik halen dan 90% van de doelgroep tot 120% van het sociaal minimum, kunnen een beroep doen op een nieuwe Vangnetconstructie energietoeslag. Deze regeling wordt nog nader uitgewerkt.

Wat is er onveranderd ten op zichtte van 2022? • De energietoeslag blijft categoriale bijzondere bijstand (onbelast). • Gemeenten mogen de energietoeslag ambtshalve verstrekken voor de doelgroep die al bekend is bij de gemeente.

-2-

• •

Middelen worden via een decentralisatie-uitkering door het Rijk beschikbaar gesteld. Verantwoording van de middelen gebeurt aan de raad (niet aan het Rijk). De energietoeslag 2023 is een onbelaste toeslag (en heeft dus geen invloed (als inkomen) op toeslagen/bijstandsuitkering/etc.). Qua vermogen kan de energietoeslag wel doorwerken voor bv. huur- en zorgtoeslag of kindgebonden budget indien het bedrag op een spaarrekening wordt gezet en vermogensgrenzen voor deze voorzieningen overstijgt.

Beleidsruimte: Onderstaande onderdelen zijn punten waar gemeenten beleidsvrijheid hebben. In cursief is steeds het ambtelijk advies aangegeven. 1. Aanvraagtermijn Tot en met 30 juni 2024. Hiermee is geborgd dat uiterlijk 31 augustus 2024 de energietoeslag is uitgekeerd vanwege de behandeltermijn van 8 weken. 2. Hoogte van een laag inkomen? 130% van het sociaal minimum, waarbij de inkomensgroep tussen 120 en 130% van het sociaal minimum 50% van het normbedrag kunnen ontvangen. De inkomensgrenzen bij de energietoeslag 2022 zijn opgehoogd van 120% naar 130% van het sociaal minimum. Er wordt voorgesteld deze verhoging te handhaven bij de energietoeslag 2023 om het bereik zo hoog mogelijk te houden. De meerkosten moeten wel uit eigen gemeentelijke middelen worden bekostigd (zie financiële raming). 3. Uitsluiting bepaalde groepen • Personen wonend in een inrichting toe staan gebruik te maken van de energietoeslag. Dit is in lijn met het Uitvoeringsplan Bestaanszekerheid en Schulden waarmee de grondslag voor uitsluiting van deze groep is geschrapt. Hiervoor dient een uitzonderingsbepaling te worden opgenomen in de Beleidsregels (er zal immers vaker dan één keer op één adres kunnen worden uitgekeerd).

Wel is dit een afwijking van de landelijke richtlijn energietoeslag, waarin wordt geadviseerd alleen een energietoeslag toe te staan in het geval dat de persoon in de inrichting zelf de energielasten betaald. Qua rechtsgelijkheid bestaan hier vraagtekens, omdat een instelling de verhoogde energielasten ook zal doorberekenen wanneer dit onderdeel van het huur/zorgcontract is. Zodoende wordt geadviseerd om alle personen in een instelling in aanmerking te laten komen voor de energietoeslag 2023. • Partners waarvan één studerend is en de ander niet-studerend is. In dit geval wordt de studerende partner gezien als niet-rechthebbende partner en kan de aanvraag van de niet-studerende partner worden gezien als een aanvraag van een alleenstaande (afgezet tegen de alleenstaandennorm). Het inkomen van de studerende partner blijft dan buiten beschouwing. 4. Het in aanmerking te nemen inkomen • Aansluiten bij het inkomensbegrip uit artikel 31 Participatiewet. • Personen in een schuldhulpverleningstraject (Wsnp, Msnp, Saneringskrediet) worden geacht een inkomen van maximaal 120% van het sociaal minimum te hebben. • Voor ondernemers wordt het inkomen vastgesteld op een gemiddeld netto-inkomen op basis van het winst uit onderneming uit de Aangifte inkomstenbelasting 2022.

Indien deze gegevens niet beschikbaar zijn, of wanneer de situatie zodanig is veranderd op het moment van aanvraag dat deze cijfers geen reële schatting van de werkelijke situatie geven, kan worden afgeweken naar de inkomstenbepaling zoals deze in het Bbz 2004 ook wordt toegepast (met tussentijdse cijfers en rekening houdend met een forfait van 17% (art. 6. Lid 2 Bbz)).

-3-

5. Referteperiode (periode van het in aanmerking te nemen inkomen) • Inkomen in de kalendermaand voorafgaand aan de maand waarin de aanvraag wordt ingediend (c.q. aanvraagdatum/peildatum). • Voor ondernemers wijkt de referteperiode af en wordt gekeken naar het gemiddeld maandelijkse inkomen in het kalenderjaar 2022. 6. Vermogenstoets • Conform landelijke richtlijn afzien van de vermogenstoets om zo snelle uitvoering te realiseren. 7. Hoogte energietoeslag • Inkomen < 120% sociaal minimum € 1.300,-- (€ 800,-- indien al € 500,-- is ontvangen via de toeslag van 2022). • Inkomen 120%-130% sociaal minimum € 650,-- (€ 400,-- indien al € 250,-- is ontvangen via de toeslag van 2022). 8. Ambtshalve toekenning Gemeenten kunnen zelf bepalen aan welke groep zij ambtshalve de energietoeslag 2023 verstrekken. Er wordt voorgesteld de doelgroep die in 2022 de energietoeslag heeft ontvangen ambtshalve de energietoeslag 2023 ook uit te keren. Het Rijk biedt via het Inlichtingenbureau aan om een check op de inkomens te laten doen bij inwoners die in 2022 ook de energietoeslag hebben ontvangen. Het zal naar verwachting om een handjevol mensen gaan die een andere inkomenssituatie hebben dan bij de energietoeslag 2022. Dit weegt niet op tegen de extra uitvoeringskosten (en bureaucratie) die een dergelijke check met zich meebrengt.

Zodoende is het voorstel om de energietoeslag 2023 ambtshalve uit te keren aan iedereen die in 2022 de energietoeslag heeft ontvangen, mits zij nog woonachtig zijn in de gemeente Nunspeet. De energietoeslag, van de inwoner die een energietoeslag 2022 van een andere gemeente heeft ontvangen en inmiddels naar de gemeente Nunspeet is verhuisd, wordt niet afgestemd indien de inwoner een energietoeslag 2022 heeft ontvangen waarin het voorschot van €500,- 2023 al is verwerkt. Deze inwoner dient een nieuwe aanvraag in bij de gemeente Nunspeet, waar de aanvraag als een nieuwe aanvraag wordt behandeld. De gemeente kan namelijk niet weten wat de inwoner al voor bedrag heeft ontvangen bij een andere gemeente. Eventuele meerkosten dekt de gemeente uit eigen middelen, maar dit zal om incidentele gevallen gaan. Daarnaast de energietoeslag 2023 ambtshalve uit keren aan inwoners die ná afloop van het aanvraagtijdvak (t/m 30 juni 2023) gebruik zijn gaan maken van één van de gemeentelijke minimaregelingen, de individuele inkomenstoeslag of algemene bijstand. Zij hebben immers allemaal een inkomen onder 120% van het sociaal minimum gedurende de referteperiode. Tot slot, de energietoeslag ambtshalve aan iedere inwoner verstrekken in een schuldentraject.

-4-

Overzicht hoogte energietoeslag 2022 en 2023 Energietoeslag 2022 Initiële toeslag Ophoging 2022 Ophoging 2023 Totaal Energietoeslag 2022 50%

Toeslag € 800 € 500 € 500 € 1.800 € 900

Energietoeslag 2023 (nog geen toeslag 2022 ontvangen) Toeslag 2023 50%

€ 1.300 € 650

Energietoeslag 2023 (al wel toeslag 2022 ontvangen) Toeslag 2023 50%

€ €

800 400

+