St. t.k.n. nr. 2. Bijlage Evaluatie Pilot Financieel Trefpunt Elspeet 2023-2024

Evaluatie Pilot Financieel Trefpunt Elspeet 2023-2024 Datum: 23 augustus 2024 Aanleiding In september 2021 is het Financieel Trefpunt (FT) gestart in de Bibliotheek in Veluvine Nunspeet. Dit is een samenwerking tussen gemeente (faciliterend) en verschillende maatschappelijke partijen: Stimenz (coördinerend en uitvoerend professionals), MEE Samen (uitvoerend professional), Humanitas (vrijwilligers), Het Venster (vrijwilligers) en Stichting Welzijn Nunspeet (vrijwilligers). Inwoners kunnen hier iedere donderdagochtend (gratis en zonder afspraak) terecht voor grote en kleine financiële vragen of hulp bij het invullen/begrijpen van formulieren of brieven. De bezoekersaantallen bij het Financieel Trefpunt bleven jaarlijks groeien. Dit was aanleiding om te onderzoeken of er ook behoefte was voor een fysieke locatie in andere dorpskernen. Hierbij is als eerste naar Elspeet gekeken, omdat dit na Nunspeet de grootste plaats in de gemeente is en hier de grootste behoefte verwacht werd (zie ook pijler ‘perspectief’ uit het Uitvoeringsplan Bestaanszekerheid en Schulden: versterken positie Financieel Trefpunt). De pilot Financieel Trefpunt Elspeet (FT Elspeet) liep vanaf juni 2023 tot en met (effectief) mei 2024. Na mei 2024 is er vanwege zeer beperkte inloop geen spreekuur meer gehouden.

Inwoners konden iedere eerste maandag van de maand (gratis en zonder afspraak) inlopen bij het Kulturhus Elspeet. De werkwijze van het FT Elspeet was hetzelfde als van het FT in Nunspeet. De evaluatie van de pilot is mede tot stand gekomen met input van de coördinator van het FT. Cijfers In totaal zijn tijdens de pilot 4 inwoners geholpen in het FT Elspeet. Deze inwoners zijn allemaal op doorverwijzing bij het Financieel Trefpunt terecht gekomen. Deze personen kwamen uit Vierhouten, Elspeet en Nunspeet. Communicatie Er is intensief ingezet op communicatie over het FT Elspeet door o.a.: • Lokale pers bij opening in juni 2023; • Verspreiding van flyers op verschillend locaties in Elspeet; • Aansluiting bij reguliere communicatie (bv. artikelen over de collectieve zorgverzekering van de gemeente), waarbij het FT Elspeet ook is benoemd; • Advertentie in het krantje Oranjehof; • Aansluiting bij gemeentelijke communicatie bij minimaregelingen (bv. de minimaregelingen, energietoeslag en witgoedregeling), waarin het FT Elspeet is benoemd. De inzet op communicatie is hiermee hetzelfde geweest als bij de communicatie rondom het FT Nunspeet. Het is echter niet zeker dat deze manier van communiceren op een zelfde manier voldeed aan de communicatie behoefte van de doelgroep. Lessen en overwegingen Het FT Elspeet kende een zeer lage inloop. Dat roept een aantal vragen op: 1.

Is er überhaupt behoefte aan een fysiek inlooppunt in Elspeet? 2. Is de doelgroep in Elspeet te klein voor een succesvol inlooppunt? 3. Wordt financiële hulp op een andere manier aan inwoners geboden (bijvoorbeeld via kerkelijke netwerken, familie of vrienden?) 4. Wijkt men in Elspeet uit naar het Financieel Trefpunt Nunspeet? 5. Was de locatie niet goed? 6. Sloot de communicatie-inzet aan bij de communicatie behoefte van de doelgroep?

-2-

Omvang doelgroep Elspeet We kijken hiervoor naar het aantal huishoudens dat een laag inkomen heeft (gebaseerd op de meest recente ‘Kerncijfers wijken en buurten’ van het CBS). Deze cijfers dateren van 2022. De doelgroep van het FT is inwoners met een laag inkomen. We zien dat er ongeveer 68 huishoudens in Elspeet zijn die naar schatting onder deze doelgroep vallen. De doelgroep in Elspeet is dus in absolute aantallen klein. Tegelijkertijd zien we dat een aantal inwoners uit Elspeet de weg wel vindt naar het Financieel Trefpunt Nunspeet. Hier hebben we echter geen exacte cijfers voor. We vermoeden dat voor een deel van de inwoners van Elspeet, het FT Nunspeet voldoet aan de behoefte voor ondersteuning. Elspeet Vierhouten Hulshorst Nunspeet

100% (of lager) 27 huishoudens (2.5%) 7 huishoudens (4.2%) 11 huishoudens (3,4%) 322 huishoudens (4.1%)

tot 110% (cumulatief) 47 huishoudens (4,4%) 10 huishoudens (6,0%) 14 huishoudens (4,4%) 554 huishoudens (7.2%)

tot 120% (cumulatief) 68 huishoudens (6.8%) 12 huishoudens (7,2%) 19 huishoudens (5.9%) 759 huishoudens (9,9%)

Tabel: Aantal huishoudens (en percentage huishoudens) met een inkomen tot een bepaalde grens van het sociaal minimum

Locatie Iedereen moet zich welkom kunnen voelen bij het FT. Daarom is er gekozen voor een zo neutraal mogelijke locatie. Het FT Elspeet vond plaats in het Kulturhus. Dit is een open locatie, waar een afgesloten ruimte voor het FT beschikbaar was. Hiermee werd gepoogd een laagdrempelige inloop te creëren. Echter, doordat het een publieke (zichtbare) ruimte is, kan dit ook weer drempelverhogend werken als er sprake is van schaamte (de wens om niet door bekenden gezien te worden). Een dergelijke type locatie (open inloop) werkt voor het FT Nunspeet wel. We verwachten dat het Kulturhus een passendelocatie was voor het FT Elspeet. Andere financiële hulp De grootte van het kerkelijke netwerk en de diaconieën mogen in Elspeet niet onderschat worden. Veel inwoners met financiële problemen weten de weg naar ondersteuning binnen de kerk te vinden en melden zich hierdoor niet bij hulpverlening vanuit de burgerlijke gemeente. Dit heeft voor- en nadelen: inwoners voelen zich gesteund door het eigen kerkelijke netwerk, maar inwoners komen hierdoor niet altijd bij (professionele) hulpverlening terecht. De samenwerking met de kerken verdient daarom extra aandacht. Deze zijn bij de opzet van het FT Elspeet onvoldoende betrokken geweest.

Hierbij is het doel niet om de hulpverlening naar de gemeente toe te trekken, maar vooral om doorverwijzing (wanneer dat nodig is) op een goede manier te faciliteren. Het is hierbij niet noodzakelijk dat wordt doorverwezen naar een lokaal trefpunt in Elspeet, dit zou ook kunnen naar het FT Nunspeet (of andere maatschappelijke organisaties). We concluderen hiermee dat de kerken een onderdeel zijn van het netwerk aan ondersteuningsmogelijkheden en dat de kerken dus op een goede (intensieve) manier moeten worden betroken. Dit kan bijvoorbeeld door personen op sleutelposities in Elspeet te betrekken en goed (en proactief) te informeren over de verschillende voorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden binnen de gemeente.

-3-

Behoefte aan financiële ondersteuning De lage inloop bij het FT Elspeet hoeft niet per se te betekenen dat er geen behoefte is aan financiële ondersteuning, maar betekent mogelijk wel dat deze behoefte op een andere manier wordt ingevuld (bijvoorbeeld door het kerkelijk netwerk, het Financieel Trefpunt Nunspeet of andere maatschappelijke organisaties). We weten uit ervaring dat inwoners uit Elspeet ook het FT Nunspeet bezoeken. Hier bestaan echter geen cijfers over die dit kunnen ondersteunen. In de tweede helft van 2024 wordt daarom bij het FT Nunspeet bijgehouden uit welk dorp de hulpvrager afkomstig is. We hopen hierdoor meer zicht te krijgen op de inloop in het FT Nunspeet vanuit Elspeet (en andere dorpskernen).

-4-

Conclusie • Een open inloop is niet van meerwaarde voor de inwoners van Elspeet. Qua PR is er evenveel gedaan als bij het trefpunt in Nunspeet, dus de verwachting is dat hier geen extra winst te behalen valt. Ook verwachten we niet dat wisseling van de locatie tot meer inloop zal leiden. • Zet in op het versterken van het Financieel Trefpunt Nunspeet. De doelgroep in Elspeet is te klein om een FT effectief in te zetten. Het FT Nunspeet loopt goed en wordt goed gevonden door inwoners (mogelijk ook van Elspeet). Inzet op bereik vanuit het FT Nunspeet levert waarschijnlijk meer op dan het openen van een FT in Elspeet. Hierbij ontwikkelen we de mogelijkheid dat medewerkers van het FT Nunspeet op afspraak ook bij inwoners thuis kunnen komen als zij dat prettig vinden, zodat inwoners die niet naar het FT Nunspeet kunnen of willen komen, toch de ondersteuning kunnen krijgen waar zij behoefte aan hebben. • Betrek sleutelfiguren uit het (kerkelijk) netwerk in Elspeet intensiever, zodat de kracht van de maatschappij beter wordt benut en inwoners op de ondersteuning kunnen worden gewezen (wanneer deze hulp niet vanuit het eigen netwerk kan worden geboden). Sluit hierbij aan bij de bestaande communicatiekanalen van de kerken. Vervolg Geen opzet FT in andere dorpskernen Conform het Uitvoeringsplan Bestaanszekerheid en Schulden willen we de positie van het Financieel Trefpunt versterken.

De positie van het FT wordt niet versterkt door uitbreiding met een fysiek inlooppunt in Elspeet. In het uitvoeringsplan is aangegeven dat n.a.v. de pilot FT Elspeet wordt bekeken of het FT ook naar Hulshorst en Vierhouten wordt uitgebreid. Vanwege de omvang van Hulshorst en Vierhouten, verwachten we dat er ook geen meerwaarde is voor een fysiek inlooppunt voor deze kernen. Het FT zal daarom niet in deze dorpskernen worden opgezet. FT Nunspeet blijft uitgangspunt De meeste winst ligt naar verwachting in het verstevigen van datgene dat goed loopt: Het Financieel Trefpunt Nunspeet, waarbij we het FT Nunspeet ook goed onder de aandacht moeten brengen in Elspeet, Vierhouten en Hulshorst. Als de inwoner dit wenst, kan er ook op afspraak iemand van het FT bij de inwoner thuis komen. De gemeente Nunspeet heeft als penvoerder namens Stichting Bibliotheek Noordwest-Veluwe een subsidie op basis van de SPUK Bieb-regeling bij het Rijk aangevraagd en vervolgens ontvangen. Dit met als doel het verruimen (voor uiterlijk 31 december 2025) van de (bemenste) openingsuren van de bibliotheeklocatie in Veluvine in Nunspeet, waaronder verruiming van de openingsuren in de avond- en weekenduren. De subsidie is bedoeld voor de met deze verruiming gepaard gaande kosten, zoals aanpassingen op het gebied van laagdrempelige toegankelijkheid van de bibliotheeklocatie in Veluvine.

De aanpassingen zijn vooruitlopend op de wettelijke zorgplicht die vermoedelijk in 2026 voor gemeenten gaat gelden voor het bibliotheekwerk, en afhankelijk van de medewerking van verhuurder Veluvine Beheer CV. Nadat meer duidelijk is over het tijdpad van deze aanpassingen en de start van de verruimde openingstijden van de bibliotheeklocatie Veluvine wordt de pilot avondopenstelling FT Nunspeet vorm gegeven. Naar verwachting is dit in de loop van 2025.