Document · PDF

St. t.k.n. nr. 1. Rapport jongerenonderzoek naar vrije tijd en inclusie

Commissie Maatschappij en Middelen 2 december 2021, gemeente NunspeetBij agendapunt: Resultaten jongerenonderzoek naar vrije tijd en inclusie;22.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

JONGERENONDERZOEK 2021

Gerrie Eijkhout gerrie@reigerresearch.nl

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

GEMEENTE NUNSPEET

Jongerenonderzoek 2021

Onderzoek naar: -de vrijetijdsbesteding van jongeren -de deelname aan activiteiten -de behoefte aan activiteiten -het meedoen aan de samenleving van Nunspeet -de eventuele obstakels hierbij

september 2021

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

COLOFON

Samenstelling: Drs. G. Eijkhout M.m.v.: Dr. L. Vroomen, E. Buitenhuis MSc en T. Warning

Vormgeving en druk: Reiger Research

Reiger Research Postbus 27 6560 AA Groesbeek Tel.: 024 - 642 45 62 E-mail: info@reigerresearch.nl Website: www.reigerresearch.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op elke andere wijze, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Reiger Research. De vragenlijst die ten grondslag ligt aan dit onderzoek is en blijft intellectueel eigendom van Reiger Research en mag op geen enkele wijze gebruikt worden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Reiger Research.

Dit rapport is met de grootst mogelijke zorg opgesteld. Reiger Research kan echter niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele onjuistheden, noch kunnen aan de resultaten, de conclusies of de aanbevelingen rechten worden ontleend.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Inhoudsopgave SAMENVATTING JONGERENONDERZOEK ................................................................................................... 5 HOOFDSTUK 1.

OPZET ONDERZOEK...................................................................................................... 10

1.1

Aanleiding ................................................................................................................................... 10

1.2

Doelstelling ................................................................................................................................. 10

1.3

Onderzoeksvragen...................................................................................................................... 11

1.4

Doelgroepen ............................................................................................................................... 11

1.5

Methodes ................................................................................................................................... 12

1.5.1

Exploratief onderzoek ......................................................................................................... 12

1.5.2

Survey-onderzoek ............................................................................................................... 14

1.5.3

Panelgesprekken ................................................................................................................. 14

1.6

Gegevensverwerking en analyse ................................................................................................ 15

HOOFDSTUK 2.

REIKWIJDTE RESULTATEN ............................................................................................ 16

2.1

Respons ...................................................................................................................................... 16

2.2

Betrouwbaarheid........................................................................................................................ 16

2.3

Representativiteit ....................................................................................................................... 16

2.4

Resultaten kwalitatief onderzoek .............................................................................................. 18

HOOFDSTUK 3. 3.1

RESULTATEN SURVEY-ONDERZOEK ............................................................................. 20

Achtergronden onderzoeksdeelnemers..................................................................................... 20

3.1.1

Gender................................................................................................................................. 20

3.1.2

Leeftijd ................................................................................................................................ 21

3.1.3

Woonplaats ......................................................................................................................... 21

3.1.4

Afkomst ............................................................................................................................... 22

3.1.5

Dagelijkse activiteiten ......................................................................................................... 22

3.2

Vrije tijd ...................................................................................................................................... 23

3.2.1

Vrijetijdsbesteding .............................................................................................................. 23

3.2.2

Contact met vrienden en chillen ......................................................................................... 31

3.2.3

Meedoen ............................................................................................................................. 35

3.3

Jongerenbeleid ........................................................................................................................... 35

3.3.1

Activiteiten .......................................................................................................................... 36

3.3.2

Gemeente Nunspeet ........................................................................................................... 44

3.3.3

Meepraten over belangrijke thema’s ................................................................................. 48

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

3.4

Werk ........................................................................................................................................... 50

3.4.1

Jongeren met een baan ...................................................................................................... 50

3.4.2

Jongeren op zoek naar werk ............................................................................................... 50

3.4.3

Vrijwilligerswerk .................................................................................................................. 51

3.5

Wonen ........................................................................................................................................ 53

3.5.1

Woonsituatie ....................................................................................................................... 53

3.5.2

Woningbehoeften ............................................................................................................... 54

3.6

Mantelzorg ................................................................................................................................. 55

3.6.1

Jonge mantelzorgers in Nunspeet ...................................................................................... 55

3.6.2

Intensiteit mantelzorgtaken................................................................................................ 56

3.7

Financiën .................................................................................................................................... 59

3.8

Relatie met ouders en broers en/of zussen ............................................................................... 62

3.8.1

Relatie met ouders .............................................................................................................. 62

3.8.2

Relatie met broers en/of zussen ......................................................................................... 63

3.9

Mentale welzijn .......................................................................................................................... 65

HOOFDSTUK 4.

RESULTATEN FOCUSGROEPEN..................................................................................... 68

4.1

Achtergrondgegevens ................................................................................................................ 68

4.2

Vrijetijdsbesteding...................................................................................................................... 71

4.2.1

Interessegebieden............................................................................................................... 71

4.2.2

Behoeften aan activiteiten .................................................................................................. 72

4.2.3

Organiseren en promoten activiteiten ............................................................................... 73

4.3

Elkaar ontmoeten ....................................................................................................................... 76

4.3.1

Ontmoetingsplekken ........................................................................................................... 76

4.3.2

Behoeften aan ontmoetingsplekken .................................................................................. 78

4.4

Meedoen .................................................................................................................................... 79

4.4.1

Meedoen aan activiteiten? ................................................................................................. 79

4.4.2

Aanbevelingen ter verbetering van deelname ................................................................... 82

4.5

Ondersteuning ............................................................................................................................ 83

4.6

Vrijwilligerswerk ......................................................................................................................... 86

4.7

Meepraten .................................................................................................................................. 89

BIJLAGE I

GEBRUIKTE SCHATTINGS- EN ANALYSEMETHODEN ........................................................... 92

BIJLAGE II

TIJDSBESTEDING AAN ACTIVITEITEN DOOR JONGEREN ..................................................... 93

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

SAMENVATTING JONGERENONDERZOEK In dit hoofdstuk worden de belangrijkste bevindingen van de jongeren samengevat.

RESPONS In totaal zijn 5.718 jongeren benaderd voor het jongerenonderzoek. 1.108 jongeren hebben de online vragenlijst (gedeeltelijk) ingevuld. Daarmee komt de respons op 19,4%.

VRIJETIJDSBESTEDING Gemiddeld hebben jongeren 15 tot 20 uur vrije tijd per week. Gemiddeld besteden jongeren de meeste tijd aan sociale media, afspreken met vrienden en tv-kijken (inclusief Netflixen en streamen). De activiteiten waar de meeste jongeren aan meedoen zijn: sociale media, sporten, culturele activiteiten en/of kerkelijke activiteiten. De meeste jongeren verrichten ook huishoudelijke taken. 5% is mantelzorger. 16% van de jongeren verveelt zich met enige regelmaat (ten minste 3 uur per week). De gevolgen van de coronacrisis spelen hierin een belangrijke rol. Vrijwel alle jongeren spreken wekelijks af met vrienden, meestal bij iemand thuis. Daarnaast zoeken jongeren elkaar op in het bos, in een park of op openbare bankjes, maar ook bij een winkel. Ontmoetingsplekken zijn voor jongeren belangrijk omdat die plekken hen in staat stellen om elkaar te ontmoeten, maar ook om andere jongeren te ontmoeten die ze nog niet kennen. De voorwaarden waaraan ontmoetingsplekken onder andere aan moeten voldoen zijn divers en verschillen een beetje per leeftijdscategorie; laagdrempelig, aanwezigheid bankjes en (speel)toestellen, goed onderhouden en de oudere jongeren willen ook graag privacy. Over het geheel genomen zijn jongeren tevreden over hun vrijetijdsbesteding.

Wel hebben de coronamaatregelen een negatieve rol gespeeld, omdat de jongeren niet konden afspreken met vrienden en omdat activiteiten niet doorgingen.

WELZIJN Gemiddeld voelen de jongeren zich redelijk goed. Het gemiddelde cijfer dat jongeren geven aan hun eigen welzijn bedraagt een 7,1. 44% voelde zich ten tijde van het onderzoek goed tot uitstekend. 43% voelde zich redelijk goed en 13% voelde zich niet zo goed. Door zowel corona als school ervaart een deel van de jongeren veel stress en dat heeft een negatieve invloed op het algehele welzijn van een deel van de jongeren. Van de jongeren geeft 22% aan dat hun mentale welzijn een negatieve invloed heeft op de zin om mee te doen aan activiteiten. Over de relatie met hun ouder(s) zijn de jongeren over het algemeen tevreden tot zeer tevreden. Gemiddeld waarderen de jongeren de relatie met hun ouders met een 8,6. De relatie met de broers en/of zussen wordt met een 8,3 als goed gewaardeerd. Jongeren van achttien jaar en ouder hebben behoefte aan informatie over huisvesting, het vinden van werk, zorgverzekeringen en samenwonen/trouwen. 5 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

ONDERSTEUNING BIJ PROBLEMEN In de meeste gevallen zoeken jongeren hulp bij hun ouders of bij een vriend of vriendin als zij met een probleem zitten. Ook broers en zussen worden geraadpleegd. Sommige specifieke problemen bespreekt een deel van de jongeren liever met bijvoorbeeld een zorgprofessional, een schoolmentor of een ouderling. Uit het kwalitatieve onderzoek komt naar voren dat welzijnsorganisaties in de gemeente Nunspeet niet zo bekend zijn onder jongeren. Bovendien zien zij deze organisaties niet als plek om naartoe te stappen met hun problemen. Vooral jongeren tot zestien jaar zijn niet zo goed op de hoogte van waar zij naartoe moeten gaan met hun problemen als zij niet terecht kunnen bij hun ouders of vrienden. Jongeren die al wat ouder zijn weten beter hun weg naar een hulpverlener te vinden. De jongeren denken dat hulp zoeken voor een probleem voor veel jongeren een lastige opgave is. Dit heeft te maken met de onbekendheid van hulpverlenende, maar ook met zelf kunnen onderkennen van een probleem en het willen of durven aansnijden van een probleem bij een hulpverlener. Om hulpverlenende organisaties beter onder de aandacht van jongeren te brengen, suggereren jongeren om voorlichting te geven, sociale media in te zetten, een brief te sturen met informatie over deze organisaties en wat hun aanbod is of om posters op te hangen.

ACTIVITEITEN De meest bekende activiteiten in de gemeente Nunspeet zijn: Nunspeet Beweegt, Zaalvoetbaltoernooi, Huiswerkbegeleiding, Eljada en Circus. De activiteiten waar het meest gebruik van wordt gemaakt zijn: Nunspeet Beweegt, Zaalvoetbaltoernooi, Eljada, De Boemerang en Jongerencentrum De Garage. Over het algemeen worden de activiteiten goed gewaardeerd door de jongeren. De gemiddelde waardering is voor de meeste activiteiten een 7 of hoger. Van de meest bekende activiteiten wordt Eljada met een 9,1 het beste gewaardeerd. 51% van de jongeren vindt dat er in hun woonplaats voldoende te doen is voor jongeren van hun leeftijd. De jongeren uit de leeftijdscategorie 11 tot en met 15 jaar zijn met 63% het meest positief. 16-plussers zijn naar verhouding het minst positief; 45%. Jongeren uit de woonplaats Nunspeet zijn met 57% het meest tevreden over de activiteiten voor jongeren van hun leeftijd en jongeren uit Hulshorst met 23% het minst tevreden. Drie activiteiten worden het meest genoemd als activiteiten waar behoefte aan is: meer uitgaansgelegenheden, sportactiviteiten en concerten of festivals. Jongeren hebben vooral op vrijdag en zaterdag behoefte aan activiteiten.

Om activiteiten binnen de gemeente Nunspeet beter onder de aandacht te brengen van jongeren, opperen jongeren om meerdere communicatiekanalen in te zetten, zoals sociale media, posters, flyers en een evenementenpagina op de gemeentelijke website. Voor de jongeren is het belangrijk dat aankondigingen van activiteiten aantrekkelijk zijn door kleuren en plaatjes te gebruiken. Tevens is het 6 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

van belang dat duidelijk is voor welke doelgroepen de activiteiten bedoeld zijn. Uit het onderzoek komt naar voren dat jongeren van mening zijn dat activiteiten vaak niet passen bij hun leeftijd. Een deel van de jongeren is best bereid om mee te werken aan het organiseren van activiteiten, mits deze passen bij hun interessegebieden en de werkzaamheden passen bij datgene waar ze goed in zijn.

MEEDOEN 8% van de jongeren kan of wil niet aan activiteiten meedoen, waarvan 15% zegt dat zij niet mee kan doen aan activiteiten vanwege hun beperkingen en 3% omdat zij behoren tot de LHBTIQ+-gemeenschap. De belangrijkste redenen dat jongeren niet mee kunnen of willen doen aan activiteiten zijn dat de georganiseerde activiteiten niet bij hun leeftijd passen. Verder voelt een deel van de jongeren zich niet thuis bij een groep en/of passen de activiteiten niet bij hun interesses. Uit het kwalitatieve onderzoek komt naar voren dat jongeren denken dat de meeste jongeren, ongeacht hun achtergrond, mee kunnen doen aan activiteiten en geaccepteerd worden. Toch komt uit het onderzoek ook naar voren dat jongeren zelf dan wel jongeren uit hun omgeving wel eens geconfronteerd worden met bijvoorbeeld een vorm van racisme of homofobie. Om het meedoen van jongeren te bevorderen en de positie van jongeren met een “andere” achtergrond te versterken, zou het volgens de jongeren goed zijn als de gemeente Nunspeet zich duidelijk achter deze groep jongeren schaart. Ook voorlichting geven op scholen en activiteiten organiseren gericht op specifieke doelgroepen worden genoemd door de jongeren.

WERK 41% van de jongeren die aan het onderzoek meedeed heeft een baan of een bijbaan. 7% van de zestienplussers is op zoek naar een (bij)baan. 60% van de jongeren die nog geen baan heeft denkt een baan te kunnen vinden in hun woonplaats of in de directe omgeving daarvan. 30% denkt dat dit lastig is en 10% denkt dat het helemaal niet lukt. Jongeren die in Elspeet, Hulshorst en Vierhouten wonen zijn het minst positief over het vinden van een baan in hun woonplaats of in de directe omgeving; gemiddeld 48%. Bij de jongeren uit de woonkern Nunspeet is dat 64%.

WONEN Uit het onderzoek komt naar voren dat 29% van de 18-plussers op zoek is naar een woning. Dat percentage stijgt naarmate de leeftijd toeneemt. 70% van de jongeren denkt dat de kans klein is om een woning in de gemeente Nunspeet te vinden. Dit geldt met name voor het vinden van een woning in de eigen dorpskern. Het tekort aan beschikbare en betaalbare woningen zijn de belangrijkste oorzaken volgens de jongeren.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

MANTELZORG Uit het onderzoek onder de Nunspeetse jongeren blijkt dat 5% van hen voor iemand zorgt. De meeste mantelzorgers zorgen voor een familielid, waarbij de zorg voor (een van) de ouders relatief het meeste genoemd wordt. De zorg bestaat voornamelijk uit huishoudelijke taken en persoonlijke verzorging. Gemiddeld besteden de jonge mantelzorgers 15 uur per week aan hun zorgtaken. 56% van de mantelzorgers verleent al langer dan twee jaar mantelzorg. De grootste groep jonge mantelzorgers (61%) ervaart geen tot weinig belasting als gevolg van de mantelzorgtaken. 28% van de mantelzorgers ervaart een matige belasting en 13% ervaart een matige tot zware belasting door de zorgtaken. De mate van de ervaren belasting door het verlenen van zorg heeft geen noemenswaardige invloed op het wel of niet mee kunnen doen aan activiteiten. Voor de helft van jonge mantelzorgers geldt dat zij geen gevolgen ervaren door hun mantelzorgtaken. De andere helft ervaart wel gevolgen door de mantelzorgtaken. De twee meest genoemde gevolgen zijn dat de mantelzorgers het gevoel hebben dat zij altijd rekening moeten houden met degene voor wie zij zorgen (28%) en dat zij zich verantwoordelijk voelen voor de sfeer in de omgeving van de zorgontvanger (20%).

FINANCIËN Jongeren in de leeftijd van 11 tot en met 17 jaar hebben nauwelijks schulden; ruim 1%. Van de jongeren in de leeftijd van 18 tot en met 22 jaar heeft bijna 14% schulden en bij de jongeren van 23 tot en met 27 jaar is dat 20%. De belangrijkste oorzaak van de schulden is de studieschuld. De meeste jongeren met schulden denken dat zij zelfstandig hun schuld kunnen aflossen. 5% denkt dat echter niet te kunnen zonder hulp van buitenaf. De schulden lijken weinig invloed te hebben op het mee kunnen doen aan activiteiten.

VRIJWILLIGERSWERK 28% van de jongeren verricht vrijwilligerswerk. Dat ligt onder het landelijke gemiddelde (45%). Van de jongeren die in het onderzoek hebben aangegeven nooit vrijwilligerswerk te doen, geeft 23% aan wel vrijwilligerswerk te willen doen. Hun interessegebieden zijn onder andere: zorgverlening, jeugdwerk, voor dieren zorgen en sport. 12% heeft geen duidelijk beeld over wat zij zouden willen doen. De redenen waarom jongeren geen vrijwilligers doen of hebben gedaan, zijn: te druk zijn met school en/of werk of een gebrek aan motivatie om vrijwilligerswerk te doen. Uit de gesprekken komt tevens het beeld naar voren dat jongeren minder bereid zijn om zich voor langere tijd aan vrijwilligerswerk te willen binden. Een financiële vergoeding lijkt vooral voor de jongeren tot 16 jaar een rol te spelen om vrijwilligerswerk aantrekkelijker te maken. Bij de jongeren van 16 jaar en ouder is een financiële vergoeding voor het verrichten van vrijwilligerswerk wat minder van belang, omdat volgens hen de essentie van het vrijwilligerswerk in het geding komt. Een onkostenvergoeding of een andere blijk van waardering wordt echter wel op prijs gesteld. 8 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Om vrijwilligerswerk aantrekkelijker te maken voor jongeren, suggereren de jongeren onder andere dat vrijwilligerswerk laagdrempelig en vrijblijvend moet zijn en niet per se langdurig. De jongeren geven verder aan: benadruk het belang van vrijwilligerswerk, voor de jongeren zelf en zorg voor een blijk van waardering. Om vrijwilligerswerk te promoten kunnen volgens de jongeren sociale media ingezet worden en benader jongeren rechtstreeks voor vrijwilligerswerk.

MEEPRATEN Aan de jongeren is gevraagd of zij mee willen praten over thema’s die voor hen belangrijk zijn. 43% van de jongeren heeft hier positief op geantwoord. De thema’s waarover jongeren mee willen praten zijn onder andere: activiteiten in Nunspeet, gezondheid en bewegen en het thema wonen. Om meer te weten te komen over jongeren denken de jongeren dat het inzetten van sociale media, het verspreiden van vragenlijsten en het rechtstreeks in gesprek gaan met jongeren, de beste manieren zijn om dit realiseren. Wat jongeren in elk geval belangrijk vinden als zij gevraagd worden om (langdurig) mee te praten en mee te denken zijn de volgende zaken: zorg ervoor dat jongeren mee kunnen praten over onderwerpen die hen aan het hart gaan, dat zij daadwerkelijk gehoord worden, geef terugkoppeling van de resultaten en blijf jongeren betrekken bij de onderwerpen.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

HOOFDSTUK 1.

OPZET ONDERZOEK

In dit hoofdstuk bespreken we de aanleiding en de opzet van het jongerenonderzoek. In het volgende hoofdstuk wordt ingegaan op de statistische betrouwbaarheid van de onderzoeksresultaten en de representativiteit van de onderzoeksresultaten. In het laatste hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek onder de jongeren gepresenteerd.

1.1

Aanleiding

Vanuit jeugd- en jongerenwerk en vanuit de gemeente Nunspeet zelf is de vraag naar voren gekomen wat er onder de jongeren in de gemeente Nunspeet speelt. Tevens bestaat er bij straathoekwerkers de vraag of zij nog wel vraaggericht genoeg werken. In 2012 heeft Reiger Research (toen nog Wmoklanttevredenheidsonderzoek.nl geheten) al een onderzoek onder jongeren uitgevoerd om te onderzoeken wat er onder jongeren in Nunspeet leeft. Ook is onderzocht of het aanbod van activiteiten, voorzieningen en activiteiten aansluit bij hun behoeften en of zij hiermee bekend zijn. De gemeente Nunspeet heeft Reiger Research gevraagd om een nieuw onderzoek onder jongeren uit te voeren. Het onderzoek moet inzicht geven in hoe jongeren hun vrije tijd besteden en of het activiteitenaanbod in de gemeente Nunspeet aansluit op de behoeften van jongeren. Hierbij wordt tevens gekeken of alle jongeren mee kunnen doen of dat sommige groepen jongeren onvoldoende aansluiting kunnen vinden bij de Nunspeetse gemeenschap.

1.2

Doelstelling

De doelstelling van dit onderzoek is drieledig. Het onderzoek moet inzicht proberen te geven in: 1. De vrijetijdsbesteding van jongeren; 2. De mate waarin het aanbod van activiteiten, voorzieningen en (lichte) ondersteuning aansluit op de vraag van jongeren en wat hierin hun behoefte is; 3. De mate waarin jongeren zich opgenomen voelen in de lokale gemeenschap en daar ook actief aan deel kunnen nemen en welke obstakels (bepaalde groepen) jongeren ervaren om mee te kunnen doen aan activiteiten binnen de lokale gemeenschap.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

1.3

Onderzoeksvragen

De centrale onderzoeksvraag van het jongerenonderzoek kan luiden: Sluit het vrijetijdsaanbod in Nunspeet aan bij de behoefte van jongeren? Om de centrale vraag te beantwoorden, kunnen de volgende deelvragen opgesteld worden: 1. Waaraan hebben jongeren behoefte als het gaat om vrijetijdsbesteding? a. Met welke thema’s houden jongeren zich bezig in het dagelijkse leven? b. Hoe vullen jongeren hun vrije tijd in? c. Hoe gaat met de jongeren op school en/of werk? d. Hoe is het contact van jongeren met andere jongeren en met ouders? e. Hoe voelen jongeren zich? 2. Welke ervaringen hebben jongeren met het aanbod van activiteiten, voorzieningen en (lichte) ondersteuning in de gemeente Nunspeet? a. In hoeverre zijn jongeren bekend met dit aanbod? b. In hoeverre maken jongeren gebruik van dit aanbod? c. In hoeverre zijn jongeren tevreden over het aanbod? d. Sluit het huidige aanbod aan bij de behoeften jongeren? e. Hoe zou het huidige aanbod aangepast kunnen worden, zodat het beter aansluit bij de behoeften van jongeren? 3. Hebben jongeren het gevoel dat ze bij de Nunspeetse samenleving horen en daar ook actief aan deel kunnen nemen? a. Voelen jongeren zich gelijkwaardig aan en gerespecteerd door andere jongeren? b. Kunnen jongeren volgens hun eigen ervaring volwaardig meedoen aan activiteiten binnen Nunspeet? c.

Kunnen jongeren actief een bijdrage leveren aan de samenleving op basis van hun eigen talenten en interesses? d. Welke obstakels ervaren jongeren eventueel om mee te doen aan activiteiten?

1.4

Doelgroepen

Voor het onderzoek zijn alle jongeren in de gemeente Nunspeet in de leeftijd van 12 tot en met 27 jaar benaderd. Voor het survey-onderzoek is de volgende onderverdeling gemaakt: 1. 2. 3. 4.

12 tot en met 15 jaar 16 tot en met 17 jaar 18 tot en met 22 jaar 23 tot en met 27 jaar.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

1.5

Methodes

Om tot zo compleet mogelijke antwoorden op de onderzoeksvragen te komen, is het onderzoek in drie fasen uitgevoerd: 1. Een exploratief onderzoek; 2. Een survey-onderzoek; 3. Twee panelgesprekken. In deze paragraaf gaan we dieper in op elke onderzoeksfase. 1.5.1 Exploratief onderzoek De eerste onderzoeksfase was een exploratief onderzoek. Tijdens dit onderzoek hebben we verkend welke factoren als belangrijk beschouwd worden om mee te nemen in het jongerenonderzoek. We hebben voor dit onderzoek drie bijeenkomsten georganiseerd, waarvan twee online in verband met de coronacrisis. In september 2020 hebben we de eerste bijeenkomst gehad met medewerkers van de gemeente Nunspeet en met medewerkers van diverse jongerenorganisaties die actief zijn binnen de gemeente Nunspeet. Mede op basis van de vragenlijst van het onderzoek uit 2012, kwamen de volgende factoren naar voren om mee te nemen in het onderzoek: • • • • • • • •

Vriendschappen Vrijetijdsbesteding Ontmoetingsplekken Online leefwereld Mentale welzijn Hulpverlening Financiën Meerderjarig worden.

Het was de bedoeling om kort na de eerste bijeenkomst met de medewerkers ook de bijeenkomst met de jongeren te organiseren, maar toen brak de tweede coronagolf in alle hevigheid uit en werd besloten om het onderzoek op te schorten. Hierdoor vonden bijeenkomsten met de jongeren pas in maart 2021 plaats en ook online. Er zijn twee onlinebijeenkomsten geweest. De eerste bijeenkomst was met jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. De thema’s die voor deze groep jongeren belangrijk waren, waren: •

Activiteiten → Communicatie over activiteiten → Soorten activiteiten en de faciliteiten daartoe → Gericht op de juiste leeftijd → Betaalbaarheid → Ontmoetingsplekken voor jongeren → Buiten dingen kunnen doen. 12 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

•

Corona Afspreken met vrienden → Nieuwe normaal → Achterstanden op school Betrekken van jongeren → Besluiten van gemeente → Inclusie. →

•

De tweede bijeenkomst was met jongeren van 18 tot en met 27 jaar. De belangrijkste thema’s die hieruit naar voren kwamen waren: •

•

Huisvesting → Betaalbare woningen → Meer kansen om een woning te krijgen → Woningen voor verschillende doelgroepen Jongeren meer betrekken bij zaken → Installatie jeugdraad → Input van jongeren via bijvoorbeeld social media of jongerenwerkers Vrije tijd → Sporten → Activiteiten → Afspreken met vrienden Corona → Aandacht en ondersteuning voor jongeren → Gemis school en werk → Nieuwe normaal → wat is nodig? Meedoen → Inspraak → Tevredenheid over het leven → Niet meedoen / niet mee kunnen of mogen doen.

Op basis van de resultaten van deze bijeenkomsten en op basis van de vragenlijst uit 2012 is een nieuwe vragenlijst ontworpen. Deze conceptvragenlijst is aan de deelnemers van de bijeenkomsten voorgelegd. Dit heeft nog tot enkele aanpassingen geleid. Hierdoor is de inhoudsvaliditeit van het jongerenonderzoek beter geborgd. Aan de jongeren die aan het exploratieve onderzoek hebben deelgenomen is een cadeaubon gegeven. De deelnemers moesten namelijk bereid zijn om hiervoor tijd vrij te maken, namelijk ongeveer anderhalf uur.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

1.5.2 Survey-onderzoek De tweede onderzoeksfase bestaat uit een survey-onderzoek. Een survey-onderzoek is uitstekend geschikt om tendensen in de antwoorden van de jongeren te ontdekken en te analyseren. Hierdoor kunnen statistische verbanden gelegd worden tussen verschillende factoren. Tevens kunnen de resultaten gedifferentieerd worden naar de diverse achtergronden van de jongeren, waardoor mogelijke knelpunten beter geïnventariseerd kunnen worden. Voor het survey-onderzoek is gebruikgemaakt van de maatwerkvragenlijst die in de exploratieve fase is samengesteld. Het survey-onderzoek kan worden uitgevoerd door middel van een online enquête. De jongeren hebben een brief ontvangen met daarin de link nunspeet2020.reigeronline.nl, om daar de online vragenlijst in te vullen. Om de respons te verhogen, zijn diverse acties ondernomen door de gemeente: • • •

Het onderzoek is van tevoren aangekondigd in de lokale media en via de sociale media Jongerenwerkers hebben actief jongeren benaderd Aan het onderzoek zijn incentives gekoppeld, namelijk vijf cadeaubonnen ter waarde van € 20 en een van € 50.

In dit rapport komen de resultaten van het survey-onderzoek aan bod. 1.5.3 Panelgesprekken De derde onderzoeksfase bestaat uit zes panelgesprekken met jongeren om met hen de resultaten van het survey-onderzoek te bespreken en om ideeën te genereren. Een panelgesprek is een interactieve bijeenkomst waarbij in dit geval wordt ingegaan op de resultaten van het survey-onderzoek. Het voordeel van deze panelgesprekken is dat doorgevraagd kan worden naar de achtergronden van de meningen, beweegredenen en motivaties. Hierdoor ontstaat verdieping van de onderzoeksresultaten van het survey-onderzoek. Bovendien kunnen onderzoeksdeelnemers met elkaar in gesprek gaan, waardoor eveneens een kwalitatieve verdieping van de resultaten ontstaat. Tevens is het mogelijk om door middel van een korte brainstormsessies ideeën te genereren die de gemeente handvatten kan geven om het aanbod van activiteiten, voorzieningen en hulp te verbeteren. Per panelgesprek hebben vier tot zeven jongeren meegedaan. Zij konden allemaal reageren op stellingen of vragen naar aanleiding van de onderzoeksresultaten. De deelnemers die voor de panelgesprekken gevraagd zijn, zijn de jongeren die hebben deelgenomen aan het survey-onderzoek. Aan het einde van de vragenlijst van het survey-onderzoek konden jongeren aangeven of zij bereid waren om mee te doen aan de panelgesprekken.

Ook aan deze jongeren is een vergoeding gegeven.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

1.6

Gegevensverwerking en analyse

De kwantitatieve gegevens van dit onderzoek zijn geanalyseerd met behulp van het statistische programma IBM SPSS Statistics versie 27.0. Andere gebruikte programma’s zijn Microsoft Word 2016 en Excel 2016. Het rapport beschrijft voor alle onderwerpen de uitkomsten en de achtergronden. De gegevens worden hierbij vaak in grafieken en tabellen weergegeven. De gegevens zijn, waar mogelijk en relevant, verder uitgesplitst naar specifieke kenmerken van de doelgroepen. Bij het vaststellen van de uitkomsten zijn alleen de gegeven antwoorden meegerekend, met uitzondering van antwoorden als ‘niet van toepassing’ of ‘geen mening’. Dit betekent dat de resultaten niet altijd betrekking hebben op de totale groep onderzoeksdeelnemers. Daarom is per onderwerp aangegeven hoeveel respondenten de vraag hebben beantwoord (de N-waarde).

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

HOOFDSTUK 2.

REIKWIJDTE RESULTATEN

In de onderstaande tabel is de respons weergegeven. Doelgroep Jongeren gemeente Nunspeet

Totaalaantal jongeren

Aantal benaderde jongeren

Respons (%)

5.718

1.108 (19,4%)

Tabel 1. Respons onderzoek

2.1

Respons

In totaal zijn 5.718 jongeren benaderd voor dit onderzoek. 1.108 jongeren hebben de online vragenlijst (gedeeltelijk) ingevuld. Daarmee komt de respons op 19,4%. De respons is groter dan de respons van het jongerenonderzoek in 2012, toen die respons 12,8% bedroeg.

2.2

Betrouwbaarheid

Betrouwbaarheid is de mate waarin een meting vrij is van willekeurige meetfouten. Om van een betrouwbaar resultaat te kunnen spreken, hadden op basis van de populatiegrootte van dit onderzoek bij een betrouwbaarheidsniveau van 95% ten minste 361 jongeren mee moeten doen. De respons van dit onderzoek ligt daar dus ruim boven. Het betrouwbaarheidsniveau van dit rapport ligt op meer dan 99,9% en dat betekent dat de resultaten van dit onderzoek een in statistische zin betrouwbaar beeld geven.

2.3

Representativiteit

Representativiteit is de mate waarin de verdeling van de respondenten overeenkomt met de werkelijke populatie. De populatie betreft in dit onderzoek de totale groep jongeren in de leeftijd van 11 jaar tot en met 27 jaar. Voor dit onderzoek bekijken we drie variabelen om te toetsen of de onderzoeksgroep representatief is voor de totale populatie jongeren, te weten: gender, leeftijd en woonkern. Om de representativiteit te toetsen is gebruikgemaakt van de chi-kwadraattoets.

Gender Uit de chi-kwadraattoets blijkt dat de asymptotische significantie bij de variabele ‘gender’ < 0,001 is en dus kleiner is dan de grenswaarde 0,05. Dat betekent dat de onderzoeksgroep qua gender significant afwijkt van de werkelijke populatie, waarbij zij aangetekend dat er geen gegevens beschikbaar waren over de aanduiding ‘non-binair’. We zien dat de mannelijke respondenten ondervertegenwoordigd zijn in het onderzoek en de vrouwelijke respondenten oververtegenwoordigd zijn. Bij het analyseren van de 16 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

data wordt daarom een correctie toegepast als een variabele getoetst wordt op verschillen tussen gender. De onderstaande tabel laat de genderverdeling zien. In de laatste kolom staan de gewichten die toegekend worden aan de aanduidingen ‘vrouwelijk’ en ‘mannelijk’, om de onderzoekspopulatie gelijk te trekken met de werkelijke populatie. Werkelijke populatie in aantallen

Werkelijke populatie in procenten

Onderzoekspopulatie in aantallen

Onderzoekspopulatie in procenten

Gewichten

2942

48,25%

442

40,40%

1,194

3156

51,75%

646

59,05%

0,876

0,00%

0,55%

1,000

100,00%

1094

100,00%

Non-binair

N/A 6098

Tabel 2. Verdeling qua gender

Leeftijd De chi-kwadraattoets voor wat betreft de variabele ‘leeftijd’ laat zien dat de asymptotische significantie < 0,001 is. Dat betekent dat de onderzoeksgroep qua leeftijd significant afwijkt van de werkelijke populatie. Vooral de groep respondenten in de leeftijd 23 tot en met 27 jaar is ondervertegenwoordigd. Bij het analyseren van de data wordt daarom een correctie toegepast als een variabele getoetst wordt op verschillen tussen de leeftijdscategorieën. In de volgende tabel staat de leeftijdsverdeling. In de laatste kolom staan de gewichten die toegekend worden aan de leeftijdscategorieën, om de onderzoekspopulatie gelijk te trekken met de werkelijke populatie. Werkelijke populatie in aantallen

Werkelijke populatie in procenten

Onderzoekspopulatie in aantallen

Onderzoekspopulatie in procenten

Gewichten

11 t/m 15

1738

28,50%

380

34,64%

0,823

16-17

713

11,69%

175

15,95%

0,733

18 t/m 22

1779

29,17%

349

31,81%

0,917

23 t/m 27

1868

30,63%

193

17,59%

1,741

6098

100,00%

1097

100,00%

Tabel 3. Verdeling qua leeftijd

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Woonkernen Kijken we naar representativiteit van de vier dorpskernen, dan blijkt uit de chi-kwadraattoets dat de onderzoeksgroep qua verdeling over de vier dorpskernen eveneens significant afwijkt van de werkelijke populatie. De respondenten uit Nunspeet zijn iets oververtegenwoordigd en de respondenten uit Elspeet, Hulshorst en Vierhouten zijn juist licht ondervertegenwoordigd. In de onderstaande tabel staan de verdelingen vermeld en tevens de gewichten die in dit onderzoek bij analyses gebruikt worden om de resultaten representatiever te maken voor de gehele populatie. Werkelijke populatie in aantallen

Werkelijke populatie in procenten

Onderzoekspopulatie in aantallen

Onderzoekspopulatie in procenten

Gewichten

Nunspeet

4325

70,92%

839

76,69%

0,925

Elspeet

1251

20,51%

184

16,82%

1,220

Hulshorst

420

6,89%

5,03%

1,370

Vierhouten

102

1,67%

1,46%

1,144

6098

100,00%

1094

100,00%

Tabel 4. Verdeling qua woonkernen

2.4

Resultaten kwalitatief onderzoek

De resultaten van een kwalitatief onderzoek zijn representatief als alle relevante variaties in meningen, opvattingen, gevoelens en motivaties de mogelijkheid krijgen om zich te manifesteren binnen de steekproef en binnen de interviews (Remmers & Groenland, 2006).1 Dit rapport over het kwalitatieve onderzoek naar de ervaringen van jongeren met de diverse aspecten van het jongerenbeleid van de gemeente Nunspeet en de verschillende welzijnsorganisatie is bedoeld om dieper inzicht te geven in de meningen, ervaringen en behoeften van jongeren met onder andere vrijetijdsbesteding, activiteiten en participatie. Aan dit onderzoek hebben 27 jongeren meegedaan, die aan het eerder uitgevoerde surveyonderzoek hebben meegedaan en zich hadden opgegeven voor het kwalitatieve vervolgonderzoek. Voor de onderzoeksgroep geldt dat de groep zo heterogeen als mogelijk is samengesteld, waardoor deelnemers met diverse achtergronden hun meningen en ervaringen konden delen. Bij het interpreteren en wegen van de resultaten dient echter rekening te worden gehouden met enkele beperkingen. Niet alle relevante variaties in meningen, opvattingen, gevoelens en motivaties konden worden betrokken in het onderzoek, waardoor het onderzoek niet helemaal representatief is voor de totale doelgroep. De reden is dat sommige groepen met bepaalde achtergronden (alsnog) niet bereid

1 Bron: Remmers, N. en Groenland, E.A.G (2006). De steekproeftrekking en de selectie van respondenten in commercieel

kwalitatief onderzoek. Kwalon. Jaargang 11/nummer 3, Den Haag.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

waren om mee te doen. Te denken is aan jongeren met een lichamelijke beperking of jongeren uit Vierhouten. De onderzochte thema’s worden hierdoor niet vanuit alle perspectieven bekeken. De intentie van dit kwalitatieve vervolgonderzoek is om een verdiepend inzicht te geven in hoe jongeren de verschillende aspecten van het jongerenbeleid ervaren en waar zij in hun dagelijkse leven mee te maken hebben. De meningen en ervaringen van de onderzoeksdeelnemers geven een indicatie over hoe zij hun vrijetijdsbesteding, jongerenactiviteiten en participatie in de gemeente Nunspeet ervaren en wat hun wensen en behoeften zijn.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

HOOFDSTUK 3.

RESULTATEN SURVEY-ONDERZOEK

In dit hoofdstuk bespreken we de resultaten van het survey-onderzoek. Allereerst beschrijven we in paragraaf 3.1 in hoofdlijnen de achtergronden van de onderzoeksdeelnemers. In paragraaf 3.2 wordt het thema ‘werken’ besproken.

3.1

Achtergronden onderzoeksdeelnemers

In deze paragraaf gaan we de onderzoeksdeelnemers nader beschrijven op basis van hun achtergronden. In totaal hebben 1.108 jongeren uit de gemeente Nunspeet meegedaan aan het jongerenonderzoek 2021. Van deze 1.108 jongeren waren ten tijde van het onderzoek vijf onderzoeksdeelnemers jonger dan 11 jaar en 6 onderzoeksdeelnemers ouder dan 27 jaar. Ze vallen om die reden buiten de scope van het onderzoek. De resultaten van het onderzoek zijn dus gebaseerd op 1.097 onderzoeksdeelnemers.

3.1.1 Gender De meeste jongeren die aan het onderzoek hebben deelgenomen zijn vrouwelijk.

Figuur 1. Genderverdeling.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

3.1.2 Leeftijd In de onderstaande grafiek is de leeftijdsverdeling weergegeven.

Figuur 2. Leeftijdsverdeling. 3.1.3 Woonplaats Ruim driekwart van de jongeren die aan het onderzoek hebben deelgenomen, woont in Nunspeet.

Figuur 3. Verdeling naar woonplaats.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

3.1.4 Afkomst Van de onderzoeksdeelnemers is 97% in Nederland geboren en van 95% van de onderzoeksdeelnemers zijn de ouders in Nederland geboren.

Figuur 4. Geboorteland van jongeren die niet in Nederland zijn geboren. 3.1.5 Dagelijkse activiteiten Driekwart van de jongeren gaat naar school of studeert. Vier op de tien jongeren hebben (daarnaast) een baan. In de onderstaande figuur staan de dagelijkse activiteiten omschreven.

Figuur 5. Dagelijkse activiteiten van jongeren.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Van de jongeren tot en met 17 jaar gaat ruim 97% naar school of studeert. Van de jongeren in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar studeert 69% en van de jongeren in de leeftijd van 23 tot en met 27 jaar is dat nog maar 12%. In de onderstaande figuur zijn de opleidingen weergegeven. Vermoedelijk zijn jongeren met een wat lager opleidingsniveau ondervertegenwoordigd in dit onderzoek.

Figuur 6. Verdeling school en studie.

3.2

Vrije tijd

In deze paragraaf gaan we in op hoeveel vrije tijd jongeren in de gemeente Nunspeet hebben en hoe zij hun vrije tijd besteden. 3.2.1 Vrijetijdsbesteding Aan de jongeren is eerst gevraagd hoeveel vrije tijd zij gemiddeld per week hebben. Aan de respondenten is uitgelegd dat onder vrije tijd niet de uren worden verstaan die zij slapen, naar school gaan, huiswerk maken of werken. Ook eten en het reizen van en naar school of werk vallen niet onder vrije tijd. Gemiddeld hebben jongeren 15 tot 20 uur vrije tijd per week. Jongeren in de leeftijd van 11 tot en met 15 jaar en jongeren in de leeftijd van 23 tot en met 27 jaar hebben gemiddeld iets meer vrije tijd dan jongeren uit de andere leeftijdsgroepen, maar het verschil is klein.2 Vermoedelijk heeft dit te maken met het gegeven dat jongeren in de leeftijd van 16 tot en met 22 jaar vaak naar school gaan of studeren en daar thuis ook nog vaak mee bezig zijn.

Correctie toegepast op basis van leeftijd.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Figuur 7. Gemiddeld aantal uren vrije tijd. Ook is aan de jongeren gevraagd waaraan zij hun vrije tijd besteden en hoeveel tijd per activiteit besteden. In de onderstaande figuur staat de top 10 van activiteiten waaraan jongeren gemiddeld de meeste tijd besteden. Hieruit blijkt dat jongeren de meeste tijd besteden aan sociale media. Afspreken met vrienden en tv-kijken, Netflixen en streamen zijn de andere activiteiten waar de jongeren gemiddeld de meeste tijd aan besteden.

Figuur 8. Gemiddeld aantal uren vrije tijd. In hun vrije tijd moeten jongeren ook taken thuis doen. Het betreft hier vooral huishoudelijke taken, zoals poetsen, de tafel afruimen, stofzuigen en afwassen, maar bijvoorbeeld ook het verzorgen van huisdieren. 5% zorgt voor iemand. Op deze laatste groep jongeren, oftewel mantelzorgers, gaan we dieper in in paragraaf 3.6. Het volledige overzicht is weergegeven in Bijlage II. 24 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Figuur 9. Taken die jongeren thuis moeten uitvoeren. Aan de jongeren is de vraag gesteld op welke momenten zij vooral behoefte aan activiteiten hebben. Op de eerste plaats willen jongeren vooral op vrijdag en zaterdag meedoen aan activiteiten. Op zondag is die behoefte om mee te doen aan activiteiten het kleinst. Verder komt naar voren dat jongeren vooral ’s avonds aan activiteiten willen deelnemen, waarbij de donderdag, de vrijdag en de zaterdag er iets uitspringen. De behoefte aan ochtend- en middagactiviteiten is op zaterdag relatief het grootst.

Figuur 10. Behoeftemomenten activiteiten. Uit tabel 5 op de volgende bladzijde blijkt dat jongeren in de leeftijd van 11 tot en met 15 jaar in vergelijking met de andere leeftijdscategorieën wat vaker ’s middags behoefte hebben aan activiteiten. De jongeren die 16 jaar of ouder zijn hebben juist ’s avonds duidelijk meer behoefte aan activiteiten.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Moment behoefte activiteit 11-15 jaar

Hoe oud ben je? 16-17 jaar 18-22 jaar

23-27 jaar

Maandag Ochtend Middag Avond

6% 50% 44%

5% 25% 70%

8% 18% 74%

13% 18% 70%

6% 46% 48%

6% 25% 69%

8% 20% 71%

6% 16% 78%

6% 52% 42%

5% 29% 66%

6% 22% 72%

7% 21% 71%

5% 45% 50%

5% 22% 73%

7% 19% 74%

6% 14% 80%

5% 44% 52%

6% 26% 68%

5% 18% 77%

6% 16% 77%

21% 46% 33%

18% 34% 48%

16% 33% 51%

20% 33% 47%

17% 52% 31%

17% 40% 43%

19% 40% 41%

24% 37% 39%

Dinsdag Ochtend Middag Avond Woensdag Ochtend Middag Avond Donderdag Ochtend Middag Avond Vrijdag Ochtend Middag Avond Zaterdag Ochtend Middag Avond Zondag Ochtend Middag Avond 3.2.1.1 Sociale media Twee derde van de jongeren is regelmatig actief op de sociale media, dat wil zeggen: minimaal drie uur per week. 9% zegt meer dan 15 uur per week actief te zijn op de sociale media. Jongeren in de leeftijdscategorie 16 en 17 jaar zijn relatief het meest actief op de sociale media (tussen 3 en 10 uur per week en 15% meer dan 15 uur per week) en jongeren in de leeftijdscategorie 23 tot en met 27 jaar zijn relatief het minst actief op de sociale media (tussen 0 en 5 uur per week en 4% meer dan 15 uur per week). De vrouwelijke respondenten zijn gemiddeld iets actiever op sociale media (tussen 3 en 10 uur per week en 11% meer dan 15 uur per week) dan de mannelijke respondenten (tussen 3 en 5 uur per week en 9% meer dan 15 uur per week). 26 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Instagram is onder alle leeftijdscategorieën het meest populaire sociale platform. Andere populaire sociale media zijn YouTube en Snapchat. Facebook is het minst populair in de top 5. Snapchat is naar verhouding het meest populair onder jongeren in de leeftijd van 16 tot en met 22 jaar, terwijl TikTok het meest populair is onder jongeren in de leeftijd van 11 tot en met 17 jaar. Facebook is het meest populair onder jongeren in de leeftijd van 23 tot en met 27 jaar.

Figuur 11. Top 5 gebruikte sociale media. De belangrijkste reden om actief te zijn op sociale media is dat het een manier is om contact te kunnen hebben met vrienden. Dit argument geldt het meest voor jongeren in de leeftijd van 16 en 17 jaar; 76%. Twee andere redenen zijn: iets te doen hebben en anderen kunnen volgen. Om iets te doen te hebben is een argument dat het minst geldt voor de groep 23- tot en met 27-jarigen en het volgen van anderen is juist de meest genoemde reden door deze leeftijdscategorie; 67%.

Figuur 12. Top 5 redenen om actief te zijn op sociale media.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Actief zijn op sociale media kan ook gevolgen hebben. Uit figuur 13 blijkt dat sociale media zowel positieve als negatieve gevolgen kunnen hebben voor jongeren. Sociale media hebben volgens de jongeren vooral een positieve invloed op de contacten die zij met hun vrienden hebben. Ook hebben de sociale media een positieve invloed op hoe jongeren zich voelen en hoe zij hun tijd vullen. Vooral jongeren in de leeftijd van 11 tot en met 15 jaar geven aan dat de sociale media een positieve invloed hebben op hoe zij zich voelen en hoe zij hun tijd vullen. Volgens de jongeren hebben de sociale juist een negatieve invloed op hun nachtrust. Dat geldt vooral voor jongeren in de leeftijd van 16 tot en met 27 jaar. Voor jongeren in de leeftijd van 16 tot en met 22 jaar geldt gemiddeld iets vaker dat de sociale media een licht negatieve invloed hebben op hun schoolresultaten.

Figuur 13. Invloed van sociale media. 3.2.1.2 Sporten 81% van de jongeren sport wekelijks. Voetbal is de meest beoefende sport, op de voet gevolgd door de sportschool.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Van de jongeren die sporten, voetbalt 33%. 64% voetbalt in de eigen woonplaats en 17% in de gemeente Nunspeet. 5% voetbalt buiten de gemeente Nunspeet. 31% gaat naar de sportschool. Bijna driekwart doet dat in de eigen woonplaats en 10% binnen de gemeente Nunspeet. 13% gaat buiten de gemeente Nunspeet naar de sportschool. 20% van de jongeren doet aan andere sporten. Het gaat hier vooral over verdedigings- en vechtsporten, mountainbiken, hardlopen en wandelen. 40% beoefent deze sporten binnen de eigen woonkern en 10% binnen de gemeente Nunspeet. 22% beoefent deze sporten buiten de gemeente Nunspeet. 3.2.1.3 Culturele activiteiten Van de jongeren doet 80% mee aan een vorm van een culturele activiteit. Aan deze jongeren is gevraagd welke culturele activiteiten zij ondernemen. In de onderstaande figuur staan de vijf meest genoemde activiteiten.

Figuur 15. Culturele activiteiten. Een derde van de jongeren gaat naar concerten of festivals. 63% bezoekt die evenementen buiten de gemeente Nunspeet en 32% zowel in de gemeente Nunspeet als buiten de gemeente. De frequentie van het bezoeken van concerten en festivals is niet hoog. 15% van de jongeren maakt zelf kunst en doet dat hoofdzakelijk binnen de eigen woonkern en ook wel eens buiten de gemeente Nunspeet. De helft doet dat wekelijks. 13% van de jongeren danst en doet dat hoofdzakelijk binnen hun gemeente. Sommigen doen dit ook daarbuiten.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

3.2.1.4 Kerkelijke activiteiten Hoewel kerkelijke activiteiten niet in de top 10 voorkomen van vrijetijdsbesteding, hebben we gevraagd aan de jongeren die wel ten minste een paar uur per week meedoen aan kerkelijke activiteiten (54%), wat zij hieraan doen.

Figuur 16. Kerkelijke activiteiten. De meeste jongeren (63%) die hebben aangegeven dat zij meedoen aan kerkelijke activiteiten, wonen wekelijks ten minste een keer een kerkdienst bij. Meer dan de helft van deze groep jongeren gaat (daarnaast) naar catechisatie. Nog eens 43% doet mee aan de jeugdvereniging. Al deze activiteiten spelen zich hoofdzakelijk binnen de woonkern af; meer dan 75%. 3.2.1.5 Verveling 16% van de onderzoeksdeelnemers heeft aangegeven zichzelf met enige regelmaat (ten minste 3 uur per week) te vervelen. Aan de respondenten is gevraagd waardoor het komt dat zij zichzelf vervelen. Hieruit blijkt dat de gevolgen van de coronacrisis een belangrijke rol spelen. 30% van de respondenten zegt dat zij door de coronamaatregelen nergens naartoe kunnen gaan omdat alles gesloten is en ook niet af kunnen spreken met vrienden en dat zij daardoor vaak thuis moeten blijven.3 20% zegt niet zoveel te doen te hebben, omdat ze bijvoorbeeld geen hobby’s hebben. Voor hen speelt dus dat zij moeite hebben om hun vrije tijd op te vullen. Dat wordt nog eens versterkt door de coronamaatregelen, maar dat is in deze niet de enige verklarende factor. Een derde factor, genoemd door 15% van de respondenten die zich regelmatig vervelen, is dat zij van mening zijn dat er weinig (geschikte) activiteiten voor hen zijn in hun eigen woonkern.

Ook hier zien we dat de coronamaatregelen versterkend werken op deze ervaringen.

Ten tijde van het onderzoek.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

3.2.2 Contact met vrienden en chillen Vrijwel alle jongeren (95%) spreken wekelijks af met vrienden, waarvan bijna een derde ten minste vijf uur per week afspreekt met vrienden.

Figuur 17. Ontmoetingsplekken met vrienden. De jongeren spreken meestal bij hen thuis af of bij hun vrienden thuis. Verder zien we dat contact via WhatsApp en sociale media ook veelvuldig genoemd worden. Een nadere analyse4 laat zien dat vrouwelijke onderzoeksdeelnemers significant vaker thuis bij vrienden of vriendinnen afspreken dan de mannelijke respondenten. Dit geldt voor alle leeftijdscategorieën. Wat betreft het bij de jongeren zelf thuis afspreken, dan zien we dat de vrouwelijke onderzoeksdeelnemers in de leeftijd tot en met 15 dat significant vaker doen dan de mannelijke onderzoeksdeelnemers. Bij de onderzoeksdeelnemers van 16 jaar of ouder is dat verschil niet aanwezig. Verder blijkt uit de statistische analyse dat de vrouwelijke respondenten elkaar significant vaker ontmoeten via sociale media dan mannelijke respondenten. Dit geldt zowel voor jongeren tot en met 15 jaar als voor jongeren van 16 jaar en ouder. Tot slot nog een paar andere significante verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke onderzoeksdeelnemers: •

•

Mannelijke onderzoeksdeelnemers van 16 jaar en ouder ontmoeten elkaar vaker op straat of hangplekken dan vrouwelijke onderzoeksdeelnemers. Dit verschil is niet aanwezig bij jongeren tot en met 15 jaar Vrouwelijke onderzoeksdeelnemers ontmoeten elkaar significant vaker online via media als Skype, Zoom of MS Teams dan mannelijke onderzoeksdeelnemers. Dit geldt voor zowel jongeren tot en met 15 jaar als voor jongeren vanaf 16 jaar Mannelijke onderzoeksdeelnemers ontmoeten elkaar significant vaker online via het gamen dan vrouwelijke onderzoeksdeelnemers. Dit geldt voor zowel jongeren tot en met 15 jaar als voor jongeren vanaf 16 jaar.

Door middel van een Chi-kwadraattoets

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Chillen doen jongeren meestal ook bij hen thuis of bij vrienden. Daarnaast zoeken jongeren elkaar ook op in het bos, in een park of op openbare bankjes.

Figuur 18. Chillplekken. 19% van de jongeren mist bepaalde ontmoetingsplekken of chillplekken. Het gaat hier vooral over ontmoetingsplekken in de openbare ruimte, zoals plekken waar je gezellig samen rustig kunt gaan zitten. Meerdere jongeren geven aan dat zij een overdekte ontmoetingsplek missen. Daarnaast zeggen meerdere jongeren dat zij vinden dat er onvoldoende chill- of ontmoetingsplekken zijn voor jongeren van hun eigen leeftijd. Verder zien jongeren graag wat meer uitgaansgelegenheden in de gemeente Nunspeet, zoals een kroeg of bar. Tot slot worden diverse sportplekken genoemd, zoals een skatebaan of een voetbalveldje. In de onderstaande tabel staan de percentages jongeren die een ontmoetingsplek missen uitgesplitst naar de woonplaatsen in de gemeente Nunspeet. Mis je bepaalde ontmoetingsplekken of chillplekken in de gemeente Nunspeet? Nee Ja Ik woon in: Nunspeet

Totaal

79,9%

20,1%

Elspeet

83,6%

16,4%

Hulshorst

84,0%

16,0%

Vierhouten

93,3%

6,7%

81,0%

19,0%

Tabel 5. Behoefte aan ontmoetingsplekken per woonplaats Uit de onderstaande grafiek blijkt dat jongeren hun vrienden meestal ’s middags of ’s avonds ontmoeten. Tevens blijken de vrijdagen en de zaterdagen de dagen waarop ze het liefste hun vrienden willen ontmoeten of willen chillen. 32 © 2021 | Reiger Research

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Figuur 19. Ontmoetingsmomenten met vrienden. Ongeveer 5% van de jongeren zegt weinig tot geen contacten met vrienden te hebben. Aan deze jongeren is de vraag gesteld waarom zij denken dat zij weinig contact met vrienden hebben. Uit grafiek 20 blijkt dat het vaak een keuze van jongeren zelf is, omdat ze graag op zichzelf zijn. De beperkende maatregelen door de coronacrisis spelen eveneens een rol, maar voor een deel van de jongeren spelen ook andere zaken een rol: het moeilijk contact kunnen leggen met andere jongeren, het hebben van een laag zelfbeeld, het hebben van psychische klachten en/of het zich niet geaccepteerd voelen.

Figuur 20. Redenen weinig tot geen contact met vrienden (top 5). Een nadere statistische analyse laat zien dat er een significant verband bestaat tussen een laag zelfbeeld en moeilijk contact kunnen maken met anderen. Jongeren die een laag zelfbeeld hebben geven tevens significant vaker aan psychische problemen te hebben. Als we kijken naar de jongeren die weinig of geen contacten met vrienden hebben, dan zien we dat ongeveer een derde van die jongeren wel een grote behoefte heeft aan meer vrienden. Nog eens 23% heeft een matige behoefte aan meer contacten met vrienden.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

Vooral jongeren die moeite hebben met het leggen van contacten met anderen lijken juist iets meer behoefte te hebben aan meer vrienden (38%). Gezien het geringe aantal respondenten kunnen hier geen betrouwbare conclusies aan verbonden worden.

Figuur 21. Behoefte aan contact met vrienden.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

3.2.3 Meedoen Uit het onderzoek komt naar voren dat 8% van de jongeren niet aan alles kan meedoen, los van de beperkingen door de coronamaatregelen. De belangrijkste reden is dat deze groep jongeren vindt dat de georganiseerde activiteiten niet bij hun leeftijd passen. Verder voelt een deel van de jongeren zich niet thuis bij een groep en/of spreken de activiteiten niet aan. In figuur 22 staan alle redenen op volgorde van frequentie genoemd. Andere redenen die door de jongeren genoemd worden zijn dat er weinig activiteiten in hun gemeente zijn of dat zij geen tijd hebben om mee te kunnen doen. 15% van de jongeren zegt dat zij niet mee kunnen doen aan activiteiten vanwege hun beperkingen. Van de jongeren die aangeven dat zij vanwege hun beperkingen niet mee kunnen doen aan activiteiten (N = 14), zegt 57% zich ook niet thuis te voelen bij een groep. 3% geeft aan dat zij lastig kunnen participeren, omdat zij behoren tot LHBTIQ+-gemeenschap.

Figuur 22. Redenen voor niet kunnen participeren. Als we kijken naar het opleidingsniveau, dan zien we dat jongeren die het speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs of VMBO-basis of -kader volgen of een MBO-opleiding volgen, vaker aangeven dat zij niet aan alles mee kunnen doen waar zij behoefte aan hebben, namelijk respectievelijk 16% en 11%.

3.3

Jongerenbeleid

De gemeente Nunspeet is continu bezig met het doorontwikkelen van het jeugdbeleid. Primair zal dit jongerenonderzoek worden gebruikt als inbreng voor de nieuwe afspraken met de welzijnsorganisaties en voor de lokale inclusie-agenda. Daarnaast wil de gemeente Nunspeet graag peilen welke wensen en behoeften jongeren verder hebben, zodat deze resultaten ook bij andere beleidsontwikkelingen meegewogen kunnen worden.

Gemeente Nunspeet | Jongerenonderzoek 2021

3.3.1 Activiteiten In de gemeente Nunspeet worden diverse activiteiten georganiseerd die gericht zijn op jongeren. Aan de jongeren zijn ruim twintig van deze activiteiten voorgelegd met de vraag of zij ermee bekend zijn en of zij eraan meegedaan hebben. Ook zijn vragen gesteld over hoe zij de kwaliteit van de activiteit ervaren en hoe zij ermee bekend zijn geraakt.

Figuur 23. Bekendheid en deelname activiteiten in Nunspeet. Uit figuur 23 blijkt dat Nunspeet Beweegt de meest bekende activiteit is, waar tevens ook het meest gebruik van is gemaakt door jongeren; 35% heeft er in het verleden aan meegedaan en 4% deed er ten tijde van dit onderzoek aan mee. Ook het Zaalvoetbaltoernooi en de Huiswerkbegeleiding zijn bij een ruime meerderheid van de jongeren bekend. Hoewel de bekendheid van De Boemerang onder de 36 © 2021 | Reiger Research

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10811964/1