St. t.k.n. nr. 1. Processchets beleidsontw. respijtzorg

AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS

In te vullen door DIV datum

Datum bestuurlijk verantw.

Akk.

Bespr.

Overleg

B W W

primair verantw.

W W W S Datum beslissing

030270761 V Ambtenaar:

mevrouw M.E. van de Kolk MA

Raad

nee

Afd/team: Naam afd.hfd./teamleider:

Afdeling Bestuur en Mij J.C. Bos

Commissie

Maatschappij en Middelen

Directie:

mr. P.F.A. Klein

Bijlage(n) : Portefeuillehouder :

nee P. Teeninga

- advies - peiling - t.k.n. OR Openbaar Communicatie Datum

x nee ja nee 11 januari 2021

Onderwerp Processchets beleidsontwikkeling respijtzorg

Samenvatting U hebt verzocht om nader geïnformeerd te worden over respijtzorg. Op basis van het Collegeprogramma 2018-2022 heeft in 2019 een behoeftenpeiling plaatsgevonden onder mantelzorgers om in kaart te brengen wat er voor hen nodig is om hen te ontlasten in de vorm van o.a. respijtzorg. In dit voorstel worden ten eerste nogmaals de uitkomsten geschetst van de behoeftenpeiling m.b.t. respijtzorg, waarna ter informatie een aantal zaken/ontwikkelingen worden weergegeven over respijtzorg in brede zin. De uitkomsten en ontwikkelingen op het gebied van respijtzorg in brede zin worden meegenomen bij het ontwikkelen van beleid op dit gebied bij het opstellen van het beleidsplan Sociaal Domein dat naar verwachting wordt vastgesteld in het najaar van 2021. Aansluitend worden in de Toekomstagenda Mantelzorgers en Vrijwilligers acties en thema’s benoemd. Advies aan burgemeester en wethouders 1. Kennisnemen van de processchets en de ontwikkelingen m.b.t respijtzorg. 2. Processchets ter kennisname voorleggen aan de raadscommissie Maatschappij en Middelen.

COLLEGEVERGADERING VAN: 25 mei 2021 BESLISSING COLLEGE: conform advies

Pagina 1 van 4

NR.: 16

-2-

TOELICHTING Inhoudelijke toelichting Toekomstagenda Mantelzorgers en Vrijwilligers U hebt verzocht om nader geïnformeerd te worden over respijtzorg. Op basis van het Collegeprogramma 2018-2022 heeft in 2019 een behoeftenpeiling plaatsgevonden onder mantelzorgers om in kaart te brengen wat er voor hen nodig is om hen te ontlasten in de vorm van o.a. respijtzorg. In dit voorstel worden ten eerste nogmaals de uitkomsten geschetst van de behoeftenpeiling m.b.t. respijtzorg, waarna ter informatie een aantal zaken/ontwikkelingen worden weergegeven over respijtzorg in brede zin. Respijtzorg in brede zin betekent in dit geval, een brede blik op datgene wat respijt biedt voor een mantelzorger met oog voor de sociale en ruimtelijke aspecten afhankelijk van het type respijtzorg. Naast kortdurend verblijf van de zorgvrager in een respijthuis o.i.d. zijn er namelijk nog meerdere opties voor respijt, waarvan er een aantal hierna worden geschetst. De uitkomsten van de behoeftenpeiling en de actuele ontwikkelingen op het gebied van respijtzorg in brede zin worden meegenomen bij het ontwikkelen van beleid op dit gebied bij het opstellen van het beleidsplan Sociaal Domein dat naar verwachting wordt vastgesteld in het najaar van 2021. Aansluitend worden in de Toekomstagenda Mantelzorgers en Vrijwilligers acties en thema’s benoemd.

Uitkomsten behoeftenpeiling m.b.t. respijtzorg In de behoeftenpeiling is een specifieke vraag gesteld aan alle respondenten over de vorm van respijtzorg waar ze behoefte aan zouden hebben. Hierbij geeft maar liefst 178 respondenten, dat is 68,5%, geen behoefte te hebben aan respijtzorg. De resterende 82 respondenten, 31,5%, heeft verschillende antwoorden opgegeven, o.a.: - Aanwezigheidszorg, zoals een vrijwilliger aan huis (10%) - Dagopvang en dagbesteding wordt door (9,2%) - Een tijdelijk verblijf voor zichzelf, op een externe locatie, waarbij de zorgvrager door een professional of vrijwilliger wordt verzorgd (6,9%) - Een logeeropvang voor een naaste, zoals een respijthuis (6,5%). Ook is er expliciet gevraagd naar de behoefte aan een respijthuis in de gemeente Nunspeet. Toen gaven 21 respondenten aan behoefte aan een respijthuis te hebben. Financiering en toeleiding Op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 kan door een Wmo-consulent van de gemeente een indicatie worden verleend voor respijtzorg (kortdurend verblijf) via een gecontracteerde aanbieder, in de vorm van kortdurend verblijf. Ook vanuit de WLZ of via een aanvullende verzekering is in bepaalde gevallen financiering van deze vorm van respijtzorg mogelijk. Een mantelzorgconsulent, Wmo-consulent, case manager dementie etc.

kan helpen om in kaart te brengen welke behoefte aan mantelzorgondersteuning er is en om de vraag (achter de vraag) te formuleren. Wat respijt biedt voor de specifieke situatie van een mantelzorger (en zorgbehoevende) kan heel verschillend zijn. Dat hoeft geen verblijf buitenshuis te zijn, maar vaak wordt dat wel voornamelijk onder respijtzorg verstaan. Heel belangrijk is dat de professionals die de mantelzorger spreken/begeleiden de voorzieningen kennen en de wijze waarop deze aangevraagd moeten worden, en van ontwikkelingen goed op de hoogte zijn. Respijtzorgvoorzieningen Er zijn momenteel een aantal mogelijkheden voor respijtzorg in de gemeente Nunspeet. Afhankelijk van de situatie en de behoefte van de mantelzorger en de zorgbehoevende wordt er thuis vervangende mantelzorg ingezet of buitenshuis respijtzorg gezocht.

-3-

Aanbod in kaart gebracht Anderhalf jaar geleden is voor de regio Noord-Veluwe opnieuw het aanbod voor respijtzorg per gemeente in kaart gebracht door de steunpunten mantelzorg. Dat is een overzicht op hoofdlijnen. Er is ook en respijtzorghandboek opgesteld een aantal jaren geleden waarin in detail het aanbod in kaart is gebracht. Voorzieningen in de thuissituatie Voor vrijwillige respijtzorg kunnen mantelzorgers een beroep doen op de Service Vervangende Mantelzorg van Het Venster (kortdurend/incidenteel). Ook wordt gebruik gemaakt van Handen in Huis (vakantie-inzet): dit is vrijwilligersinzet ter vervanging van de mantelzorger tijdens vakantie voor bijvoorbeeld een periode van een week of twee weken. Bestaande voorzieningen buitenshuis Kortdurend verblijf/logeeropvang is mogelijk op een aantal locaties van zorginstellingen in de gemeente Nunspeet of in een logeerhuis in de omgeving zoals het Buurtzorgpension in de gemeente Ermelo. Respijtzorg vindt in sommige situaties ook plaats via inzet van het eigen netwerk, bijvoorbeeld logeeropvang bij een oom of tante of weekendopvang via gastgezinnen. Ook wordt dagbesteding ingezet via een Wmo- of WLZ-indicatie, als vorm van respijtzorg. Andere vormen van respijtzorg zijn soms ook wel de laagdrempelige activiteiten bij inloophuizen/WOC/dienstencentra, zonder indicatie.

Wanneer zorgvragers hier gebruik van maken, kan dit voor hun ‘naasten’ soms ook fungeren als respijt. Nieuwe ontwikkelingen voorzieningen buitenshuis De gemeente financiert respijtzorg in de vorm van kortdurend verblijf als hiervoor op basis van de Wmo een indicatie aan een inwoner wordt verleend. De gemeente heeft in de afgelopen tijd ook een faciliterende rol gespeeld door een aantal partijen uit te nodigen en bij elkaar aan tafel te brengen. Dit zodat deze partijen met elkaar konden nagaan of realisatie van ‘respijthotelkamers’, zowel wat betreft de accommodatie als zorg, te realiseren was buiten de reguliere zorginstellingen in een aantrekkelijke omgeving en in een mooie accommodatie. Hierna worden een aantal ontwikkelingen op dat gebied nader toegelicht. In 2018 heeft de gemeente met een zorgorganisatie overlegd of een pand in Nunspeet dat door de gemeente was aangekocht, kon worden omgevormd tot een respijtzorghotelvoorziening. De investeringen voor de verbouwing tot een dergelijke voorziening waren dermate hoog dat de betrokken partijen hier uiteindelijk van af hebben gezien. Vervolgens heeft de portefeuillehouder de desbetreffende zorgorganisatie en de eigenaar van een eventueel passende locatie met elkaar in contact gebracht, maar dit heeft niet geleid tot het gewenste resultaat.

De eigenaar van de locatie is vervolgens zelf verder gegaan met een aantal ontwikkelingen en vormt een deel van zijn locatie nu om tot zorgappartementen. Nadat dit is gerealiseerd en een zorgaanbieder, waar al samenwerking mee gevonden is door de eigenaar, actief is op de locatie overweegt de eigenaar in een ander deel van de locatie voorzieningen te treffen voor kortdurend verblijf. Dit is nog geen vanzelfsprekendheid, want het moet financieel haalbaar zijn. Als de eigenaar meedoet aan de Wmo-inkoopprocedure en gecontracteerd aanbieder wordt, dan is voor een inwoner via een Wmo-indicatie een verblijf (met een deel eigen bijdrage) in een respijthotelkamer met zorg mogelijk, bijvoorbeeld tijdens een vakantie van de desbetreffende mantelzorger. Een andere optie voor verblijf in een dergelijke respijthotelkamer door een inwoner is bijvoorbeeld als tussenstop na een ziekenhuisverblijf, tegen een marktconform hoteltarief. Dit in het geval waarbij geen verblijf in een verpleeghuis of een revalidatiecentrum nodig is. Er zijn daar in zo’n kamer meer voorzieningen dan thuis, en er is een nachtwacht op de locatie aanwezig. Een reguliere thuiszorgmedewerker kan i.p.v. naar het huis van de inwoner dan naar het zorghotel komen om de zorg te verlenen.

-4-

Veluws Ouderen Servicepunt (VOS) Vanuit Gezond Veluwe is voor onze regio in maart 2019 bij wijze van pilot het Veluws Ouderen Servicepunt (VOS) van start gegaan. Ze zijn gestart vanuit een subsidie van de gemeente Harderwijk. Vooral huisartsen maken veel gebruik van het VOS. Het overgrote deel van de bij het VOS aangemelde patiënten (75%) wordt binnen de regio opgenomen. Een van de doelstellingen van het VOS is de capaciteit van de diverse zorgsoorten (crisis, spoed, ELV, respijt, e.a.) voor de hele regio in beeld brengen en beschikbaar stellen via een digitaal portaal/24/7 beschikbaarheid en bereikbaarheid van het VOS. Voor het onderdeel respijt wordt deze ontwikkeling gevolgd vanuit de deelname aan Gezond Veluwe. Het VOS kan mogelijk ook informatie geven over het beroep dat wordt gedaan op de capaciteit vanuit het bieden van respijt voor een mantelzorger in de gemeente Nunspeet Samenwerkingsagenda Zilveren Kruis en gemeenten Vanuit de Samenwerkingsagenda gaan ook zorgverzekeraar Zilveren Kruis en gemeenten concreet met respijtzorg aan de slag. Het traject op regioniveau stagneerde in 2020, als gevolg van de coronaontwikkelingen, maar wordt hervat in 2021 door Zilveren Kruis met een regiowerkgroep o.l.v. Movisie.

Ze zoeken de afstemming over de verschillende vormen waarin respijtzorg wordt geboden, het aanbod in de regio en de financieringsmogelijkheden zodat er voldoende mogelijkheden zijn om de mantelzorger te ontlasten. Zilveren Kruis en de beleidsambtenaren van de gemeenten (vanuit het Ambtelijk Overleg Ouderen, onder de vlag van Gezond Veluwe) betrekken hier breed andere partijen bij zoals mantelzorgconsulenten, Wmo-consulenten, huidige en nieuwe aanbieders, etc. Ze richten zich in eerste instantie op kortdurend verblijf (KDV) en logeeropvang en willen breder kijken dan alleen naar ouderen, maar ook naar mensen met een beperking en jeugd. Het betreft acute opvang, logeeropvang/kortdurend verblijf, opvang thuis en nieuwe vormen van opvang, bijvoorbeeld in de wijk. Beoogd effect Het voorkomen van overbelasting van mantelzorgers door inzet van één of meerdere vormen van respijtzorg. Financiële toelichting In de toekomstagenda Mantelzorgers en Vrijwilligers wordt ook meegenomen wat eventuele financiële consequenties zijn van aanvullende maatregelen op het gebied van mantelzorgondersteuning, waaronder respijtzorg. NEO-paragraaf Binnen het netwerk van Gezond Veluwe en vanuit de Samenwerkingsagenda met Zilveren Kruis werken o.a. de NEO-gemeenten samen op het gebied van kortdurend verblijf en logeeropvang.