St. t.k.n. nr. 1. Evaluatie Jeugd op gezond gewicht JOGG

Datum

Akk.

Bespr.

Overleg

B W W W W S

Aan burgemeester en wethouders Datum: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Team: Naam teammanager: Directie: Raad: Commissie: OR: Communicatie: Bijlage(n): Betrokken teams:

6 juli 2023 Zaaknummer: 844927 J.M. Elskamp E Nagelholt en S Huis in 't Veld Samenleving/Volksgezondheid J.C. Bos mr. P.F.A. Klein Nee Ja, m&m - ter kennis name Nee Nee Openbaar: Ja 1. Evaluatierapport JOGG Noord-Veluwe 2020-2022 2. Plan van aanpak JOGG Noord-Veluwe 2023-2026 Samenleving

Onderwerp: JOGG evaluatie 2020-2022 en plan van aanpak 2023-2026 Samenvatting Gemeente Nunspeet neemt sinds 2014 deel aan Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Via een integrale aanpak wordt daarmee een gezonde leefstijl bij de jeugd bevorderd. De derde JOGG periode liep van 2020 – 2022 en is geëvalueerd. In het verlengde daarvan zijn regionaal de hoofdlijnen geformuleerd en is een plan van aanpak opgesteld voor de vierde JOGG periode 2023 – 2026. In dit voorstel wordt u daarover geïnformeerd.

Advies aan burgemeester en wethouders 1. Kennisnemen van de eindevaluatie JOGG Noord-Veluwe 2020 – 2022 en het plan van aanpak JOGG Noord-Veluwe 2023 - 2026.

Collegevergadering van: 14-08-2023 Beslissing college: conform advies

Nummer:

Pagina 1 van 4

-2-

TOELICHTING Inhoudelijke toelichting Gemeente Nunspeet neemt sinds 2014 deel aan Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Via een integrale aanpak wordt daarmee een gezonde leefstijl bij de jeugd bevorderd. Het vormt een belangrijk onderdeel van de gezondheidsnota. De uitvoering van de JOGG-aanpak is belegd bij de lokale JOGG-regisseur, werkzaam bij Team Nunspeet Beweegt. Bij JOGG wordt regionaal samengewerkt in de Noord-Veluwse gemeenten; Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Nunspeet, Oldebroek en Putten. Eén van de voorwaarden van de JOGG-aanpak is monitoring en evaluatie. Eerdere evaluaties die uitgevoerd zijn waren in periodes 2014-2016 en 2017-2019. Nu is de peridode 2020-2022 geëvalueerd en is een plan van aanpak geschreven voor de periode 2023-2026. Regionale eindevaluatie 2020 – 2022: procesevaluatie Over de derde JOGG periode 2020-2022 is een proces- en effectenevaluatie geschreven. De procesevaluatie kent 5 doelstellingen. Onderstaande tabel laat zien welke doelstellingen er wel en niet behaald zijn in de derde JOGG periode. 1. Eind 2022 is elke lokale JOGG organisatie in de regio Noord-Veluwe geborgd en toekomstbestendig ingericht. 2. Eind 2022 zijn de bestaande regionale campagnes uitgevoerd, geëvalueerd en doorontwikkeld. 3. Eind 2022 wordt structureel ingezet op het bereiken van de ouders binnen de JOGG-aanpak in de regio Noord-Veluwe. 4.

Eind 2022 is er, parallel aan de collectieve preventie, met activiteiten en programma's aandacht voor specifieke groepen/ gebieden. 5. Eind 2022 wordt structureel ingezet op groente eten binnen de JOGG- aanpak in de regio Noord-Veluwe.

✅ ✅ ✅ ❌ ✅

Tussen de doelstellingen (en de gemeenten) zit wel verschil in de mate waarin doelstellingen zijn behaald. De JOGG-aanpak is binnen de gemeente Nunspeet goed geborgd in het gemeentelijk beleid en is structureel opgenomen in de gemeentelijke begroting. Ook zijn er vaste samenwerkingspartners, die zich inzetten voor de JOGG aanpak door met name inzet van tijd en middelen. Regionale campagnes zijn succesvol doorontwikkeld en uitgevoerd. Er is alleen onvoldoende ingezet op het selectief bereiken van doelgroepen waar extra gezondheidswinst te behalen is. Selectieve preventie kan beter vorm krijgen door meer aandacht en kennis hierover. Daarnaast is er minder aandacht geweest voor groente eten als thema. In de gemeente Nunspeet is wel een toename te zien in de fruitconsumptie bij kinderen van 1 t/m 12 jaar. Regionale eindevaluatie 2020-2022: effectenevaluatie Met de effectevaluatie wordt inzicht gegeven in het gedrag van kinderen en jongeren met betrekking tot voeding en/of beweging. Onder jongeren in de regio Noord-Veluwe is een gemengd beeld te zien. Het aandeel jongeren dat dagelijks minstens een uur beweegt is sinds 2015 stabiel gebleven, terwijl het aandeel jongeren dat minstens vijf dagen in de week ten minste een uur beweegt is afgenomen. Voor de gemeente Nunspeet zijn de volgende resultaten zichtbaar: 1.

Aantal kinderen (4 t/m 12 jaar) dat in de gemeente Nunspeet in 2021 minstens 1 uur per dag buiten beweegt is 41%. 2. Aantal ouders in de gemeente Nunspeet dat hun kinderen (1 t/m 12 jaar) stimuleert om buiten te spelen kent een gestaagde groei van 2013 (50%) tot aan 2021 (65%). 3. Het aantal ouders in de gemeente Nunspeet dat hun kind (1 t/m 12 jaar) stimuleert om lopend of fietsend naar school te gaan in 2021 is 66%.

-3-

4. Het percentage kinderen (1 t/m 12 jaar) in de gemeente Nunspeet dat 6 of 7 dagen per week fruit eet in 2021 is toegenomen (74%) ten opzichte van 2013 (52%) en 2017 (62%). Het percentage kinderen (1 t/m 12 jaar) dat 6 of 7 dagen per week groente eet in 2021 is 61%. 5. Het aandeel kinderen (1 t/m 12 jaar) in de gemeente Nunspeet dat tenminste 4 dagen per week 3 of meer zoete drankjes drinkt is in 2021 afgenomen (18%), ten opzichte van 2013 (29%) en 2017 (24%). 6. Het percentage kinderen (1 t/m 12 jaar) in de gemeente Nunspeet in 2021 dat dagelijks water of thee zonder suiker drinkt is 56%. 7. Het percentage jeugdigen in de gemeente Nunspeet in 2021 dat mintens 1 uur per dag beweegt is 20%. 8. Het percentage jeugdigen dat tenminste 5 dagen in de week minstens 1 uur per dag sport is in 2021 afgenomen (49%) ten opzicht van 2013 (65%). 9. Belangrijk om te benoemen bij het percentage gezond gewicht en (ernstig overgewicht) is dat overgewicht fluctueert over schooljaren. Bij gewicht cijfers is sprake van natuurlijke fluctuatie, zeker als groepen relatief klein zijn. Daarom wordt voor deze indicator een regionaal resultaat beschreven.

Deze indicator geeft weer dat er tussen 2021 en 2022 een afname te zien is in het aandeel 10-jarigen en 13-jarigen met een gezond gewicht, een afname van het aandeel 5-jarigen met (ernstig) overgewicht en een toename van het aandeel 10-jarigen en 13-jarigen met (ernstig) overgewicht. Vierde JOGG periode (2023-2026) In de periode 2023-2026 blijven de zeven samenwerkende JOGG-gemeenten in de regio NoordVeluwe zich actief inzetten op een gezond opgroeiende jeugd. Er is gekozen voor een periode van 4 jaar, zodat deze volgend is aan de uitvoeringsperiode van de regionale volksgezondheidsnota. De komende 4 jaar wordt gewerkt aan de volgende 5 hoofdlijnen: 1. 2. 3. 4. 5.

Borging van expertise versterkt de lokale JOGG-aanpak; Selectieve preventie boven collectieve preventie; Ondersteuning voor kinderen met overgewicht; Doorlopende aandacht voor leefstijlthema's van JOGG; Expliciete inzet op 'groente eten' en 'voldoende bewegen'.

Om de lokale uitvoering beter aan te laten sluiten bij regionale en landelijke ontwikkelingen, wordt er een aanpassing gedaan in de overlegstructuur. De focus ligt op het versterken van de integraliteit tussen beleid en uitvoering. Onderdeel van het overleg is de aansluiting van JOGG bij ontwikkelingen als: Integraal Zorg Akkoord (IZA), Gezond Actief Leven Akkoord (GALA), Positieve gezondheid en Opgroeien in Kansrijke Omgevingen (OKO). Monitoring en Evaluatie (2023-2026) Om de voortgang van de JOGG-aanpak in de komende periode te volgen en bij te sturen waar nodig is zijn er diverse overlegstructuren en tools beschikbaar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Focusgroep; Voortgangstool; Projectgroepen; Periodiek overleg regisseurs/ adviseurs; Jaarlijkse evaluatie + voortgangsgesprek JOGG NL; Jaarlijkse Regio dag; Eindevaluatiecyclus 2023-2026; Effect/ procesevaluatie Evaluatiebureau GGD NOG nieuwe campagnes.

-4-

Het regionale plan van aanpak wordt jaarlijks via het vakwerkplan van Team Nunspeet Beweegt vertaald naar lokale uitvoering. Binnen team Nunspeet beweegt is een JOGG-regisseur aangesteld voor 16 uur in de week. JOGG loopt als rode draad door de activiteiten van Team Nunspeet Beweegt. Daarnaast is de ambtelijke inzet van 4 uur in de week belegd bij de beleidsmedeweker sport binnen team samenleving. De beleidsmedewerker zorgt ook voor de integrale verbinding met het beleidsveld gezondheid. Financiële toelichting Lokaal is de uitwerking van de JOGG-aanpak gedekt via de JOGG-regisseur en de beleidsmedewerker sport. De jaarlijkse bijdrage voor de regionale samenwerking JOGG op de Noord Veluwe in de vierde periode (2023 – 2026) bedraagt € 11.000,- in 2023, €11.275 in 2024, €11.557 in 2025 en €11.846 in 2026. Deze kosten worden gedekt vanuit het budget Volksgezondheid Algemeen.