Document · PDF

St. t.k.n. nr. 1. Bijlage Rapportage PWE 2022

Commissie Maatschappij en Middelen 8 juni 2023, gemeente NunspeetBij agendapunt: PWE-cijfers 2022, werkgelegenheidsonderzoek202216.775 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

De uitvoering van de PWE 2022 vond plaats in opdracht van de onderstaande instanties: • Gemeenten in Gelderland • Provincie Gelderland

Provincie Gelderland Onderwijs en Arbeidsmarkt Bureau Economisch Onderzoek Postbus 9090 6800 GX Arnhem 026 359 91 91 beo@gelderland.nl

Overname van cijfers is toegestaan, als u de bron duidelijk vermeldt: PWE-Gelderland 2022. Dit rapport vindt u op www.gelderland.nl/pwe. Voor onderzoeken van Bureau Economisch Onderzoek: www.gelderland.nl/economisch-onderzoek.

Het Bureau Economisch Onderzoek van provincie Gelderland houdt zich bezig met gegevensverzameling, analyse, toekomstverkenningen en monitoring van de sociaal-economische situatie in Gelderland.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Over de gegevens De Provinciale Werkgelegenheids Enquête (PWE) voert jaarlijks onderzoek uit naar de omvang en samenstelling van de Gelderse werkgelegenheid. De uitkomsten van het onderzoek 2022 worden in dit document gepresenteerd. Hoewel veel bedrijven reageren op de enquête is de respons geen 100%, bij het onderzoek 2022 is uiteindelijk een respons bereikt van 72% van de werkgelegenheid. Daarom is aanvullend, middels ophoging/bijschatting voor elk non-responsbedrijf (vestiging), een schatting van de werkgelegenheid gemaakt. Daarnaast wordt steeds gekeken in hoeverre de gegevens corresponderen met die uit voorgaande jaren. Anders dan bij andere bronnen is sprake van een compleet register waarin ook de historie van individuele bedrijven wordt bijgehouden. Dat maakt het mogelijk om analyses te doen op elk gewenst ruimtelijk en/of sectoraal niveau. De PWE onderscheidt zich daarmee van andere bronnen. De PWE verbetert continu haar historische gegevens. Eventueel geconstateerde fouten, omissies of dubbeltellingen worden met terugwerkende kracht hersteld. Maar ook gemeentelijke herindelingen en SBI-conversies worden op deze wijze verwerkt. Dat maakt het mogelijk om consistente ontwikkelingen weer te geven door de tijd.

Het is daardoor niet mogelijk de gegevens uit deze rapportage naast die van eerdere rapportages te leggen, analyses dienen plaats te vinden binnen de actuele database, d.w.z. met de (historische) gegevens zoals die momenteel in het PWE-bestand zijn opgenomen. In dit rapport worden cijfers voor uiteenlopende perioden gepresenteerd. Daar is voor gekozen om zo veel mogelijk kleur te geven aan ontwikkelingen en omslagen. Wel is getracht voornamelijk de ontwikkelingen 2021-2022 en 2013-2022 in beeld te brengen. Het PWE-register bevat cijfers vanaf 1986. In beginsel kan vanaf dat jaar elke periode gepresenteerd worden. Als gevolg van afrondingen en weglaten van cellen met zeer weinig waarnemingen kan het voorkomen dat de totalen afwijken van de som der cellen. De totalen zijn dan leidend. De PWE telt het aantal banen bij vestigingen. Met een vestiging wordt elke locatie bedoeld waar of van waaruit betaalde arbeid wordt verricht. Een bedrijf kan meerdere vestigingen hebben, de PWE probeert steeds per vestiging het aantal banen te tellen. Gemakshalve wordt veelal gesproken over bedrijven, maar bij de PWE gaat het steeds om vestigingen. Ten aanzien van banen geldt dat alle banen geteld worden, die van mensen in loondienst, maar ook zelfstandigen, meewerkenden (DGA) etc. worden meegeteld. Een persoon kan meerdere banen hebben.

Hoewel soms ook gesproken wordt over werkzame personen, gaat het bij de PWE steeds om banen. Het aantal banen is daarom altijd groter dan het aantal werkzame personen. De term fte (full-time-eenheden) is niet van toepassing op de gegevens. Er wordt alleen onderscheid gemaakt in banen van minder dan 12 uur (kleine banen) en banen van 12 uur en meer (grote banen). COVID-19 Ten aanzien van de cijfers voor 2020 en 2021 geldt dat bedrijven is gevraagd om mensen, die door de COVID-maatregelen niet konden werken, maar als nog wel op de loonlijst stonden, bijvoorbeeld als gevolg van steunmaatregelen (TOGS, TOZO, NOW), wél mee te tellen bij het aantal banen.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Inhoudsopgave

Over de gegevens

Samenvatting

3 5

Ontwikkeling 2021-2022

Sectoren

Type baan

Vrouwen en mannen

Regio’s

Bedrijven

Waar komt de groei vandaan?

Bedrijventerreinen

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

7.1 7.2 7.3 7.4

8.1 8.2

Stedendriehoek Achterhoek Groene Metropool Regio Arnhem-Nijmegen Rivierenland/Fruitdelta Food Valley Noord Veluwe

Ontwikkelingen bij bedrijven die in beide jaren (2021-2022) bestonden Nieuwe bedrijven en bedrijven en bedrijven verhuisd naar Gelderland Stoppers en verhuizingen vanuit Gelderland Samenvatting

IBIS, voorraad en uitgifte Werkgelegenheid op bedrijventerreinen

Bijlagen

Bijlage A: Ontwikkelingen aantallen banen Gelderland, regio’s naar sector Bijlage B: Ontwikkelingen aantallen banen naar gemeente Bijlage C: Indeling regio’s Kaart 1: regio’s Gelderland Kaart 2: groei werkgelegenheid gemeenten 2018-2021 Kaart3: groei werkgelegenheid gemeenten 2021-2022

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

13 15 16 18 20 21

27 28 29 29

30 31

35 42 44 45 45 46

Samenvatting • Het aantal banen is in 2022 fors gegroeid. Er kwamen het afgelopen jaar 44.300 banen bij, goed voor een groei van 4,2%. Het aantal banen per 1 april 2022 kwam uit op 1.099.410. • Ten opzichte van 2021 is in alle sectoren het aantal banen toegenomen. De zorg was goed voor een groei van bijna 6.670 banen. Maar ook de zakelijke dienstverlening en horeca waren goed voor meer dan 6.000 nieuwe banen. De groei in de horeca (13,6)% is opmerkelijk omdat hier in de COVID-periode juist de meeste banen verloren gingen. • Hoewel er het afgelopen jaar in geen enkele sector banenverlies is geteld, geldt dat over de afgelopen 5 jaren bezien de ontwikkelingen in de landbouw (-630) en financiële sector (-190) wel negatief zijn. • De toename van het aantal banen in 2021-2022 is vooral toe te schrijven aan grote banen (>=12 uur). Er kwamen 27.820 grote banen bij. Verder kwamen er 12.520 kleine banen (<12 uur) bij en 3.960 uitzendbanen. • In de bouw wordt nog geen 8% van de banen ingevuld door vrouwen. Ook in de transportsector (20%) en industrie (21%) zijn relatief weinig vrouwen aan het werk. In de zorg daarentegen is het aandeel vrouwen met 83% het hoogst. • De Stedendriehoek telde in 2022 179.820 banen. Met een groei van 3,4% lag de ontwikkeling wat onder het Gelderse beeld (4,2%).

De zakelijke dienstverlening (+990) kende in absolute zin de hoogste groei van het aantal banen, terwijl de horeca (11,8%) relatief gezien de hoogste groei van het aantal banen kende. • In de Achterhoek groeide de werkgelegenheid in 2021-2022 met 5.020 banen naar een totaal aantal banen van 133.890. Het afgelopen jaar lag de groei met 3,8% iets onder het Gelderse cijfer van 4,2%. Er was een bovengemiddelde groei in de industrie (+980), maar ook de zorg (+870), horeca (+820), bouw (+530) waren goed voor de nodige nieuwe banen. • De Groene Metropool Regio Arnhem-Nijmegen is de regio met het grootste aantal banen in Gelderland (413.180). Het afgelopen jaar nam de werk gelegenheid toe met 18.720 banen ofwel 4,7%. De groei lag daarmee het afgelopen jaar boven de gemiddelde groei in Gelderland (4,2%). Het afgelopen jaar was sprake van opvallende groei in de transportsector, er kwamen daar maar liefst 3.420 nieuwe banen bij. Ook de gezondheidszorg zorgde dit jaar opnieuw voor veel nieuwe banen (+2.510). • In Rivierenland is de werkgelegenheid het afgelopen jaar met 4,0% gegroeid, net iets minder dan het Gelderse groeicijfer van 4,2%. Het aantal banen nam toe met 4.750 en kwam daarmee uit op 123.280. Nieuwe banen waren er dit jaar vooral in de gezondheidszorg (+1.390), zakelijke dienstverlening (+500) en onderwijs (+470).

• De regio Food Valley kende met 4,5% dit jaar een forse groei. Het aantal banen groei met 6.540 tot 152.000. Veruit de meeste nieuwe banen werden geteld in de zakelijke dienstverlening (1.220). Daarnaast was de zorg goed voor 1.000 nieuwe banen en leverden de horeca (790, onderwijs (750) veel banen op. • Het afgelopen jaar groeide het aantal banen op de Noord Veluwe met 3,6% (+3.350 banen) naar 97.250 banen. Hiermee lag het groeicijfer iets onder het gemiddelde groeicijfer van 4,2%. Het afgelopen jaar kwamen er vooral banen bij in de horeca. (+580). Verder kwamen er relatief veel banen bij in de zorg (+530), bouw en zakelijke dienstverlening (elk +370) en de detailhandel (+360).

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

• De groei van het aantal bedrijven blijft doorzetten. In april 2022 werden in totaal 217.400 bedrijven geteld in Gelderland. Dat waren er 13.620 meer dan in 2021. De groei van het aantal bedrijven kan het afgelopen jaar voor het grootste deel worden toegeschreven aan de eenmansbedrijven. • In 2022 waren 362.590 banen te vinden op bedrijventerreinen. Dat is goed voor 33,0% van de Gelderse werkgelegenheid. In termen van bedrijven geldt dat er hiervan 22.400 op bedrijventerreinen gevestigd waren, een aandeel van 10,8%.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Ontwikkeling 2021-2022 Nadat de werkgelegenheidsgroei in 2020 en 2021 enigszins geremd werd door de COVID-maatregelen, is het aantal banen in 2022 fors gegroeid. Er kwamen het afgelopen jaar 44.300 banen bij, goed voor een groei van 4,2%. Een vergelijkbaar hoge groei is alleen eerder in 1988 en 1989 gemeten. Het aantal banen per 1 april 2022 kwam uit op 1.099.410. Door de groei van het afgelopen jaar is de wat beperkte groei van de afgelopen twee jaar als gevolg van COVID gecompenseerd. Over de afgelopen 3 jaren komt de gemiddelde jaarlijkse groei uit op 2,0%. Aantal banen Gelderland 1.125.000 1.100.000 1.075.000 1.050.000 1.025.000 1.000.000 975.000 950.000 925.000

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Groei banen Gelderland in % 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2%

'13-'14

'14-'15

'15-'16

'16-'17

'17-'18

'18-'19 '19-'20

'20-'21

'21-'22

Groei banen

Bij het verschijnen van dit rapport waren helaas nog geen LISA-cijfers1 voor Nederland beschikbaar. Het is dus nog niet mogelijk om de Gelderse cijfers in nationale context te plaatsen. Voor zover voorlopige cijfers van andere provincies beschikbaar zijn, duiden die eveneens op forse banengroei. 1) LISA voegt cijfers van de regionale/provinciale onderzoeken bij elkaar tot landelijke gegevens, zie ook www.lisa.nl

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Sectoren

Ontwikkeling banen Gelderland 2021-2022 naar sector, sectoraandeel2 Gelderland, alle banen Sectie Sector A BC DE F GA GB HJ I K LN O P Q RS

Landbouw/Visserij Industrie/Delfstoffenwinning Nutsbedrijven Bouwnijverheid Groothandel Detailhandel/autohandel Vervoer, opslag en communicatie Horeca Financiële instellingen Zakelijke dienstverlening Openbaar bestuur Onderwijs Gezondheidszorg Overige dienstverlening Alle sectoren

Banen 2022

Groei abs. 2021-2022

Groei in proc. 2021-2022

Sectoraandeel 2022

25.770 116.770 14.720 66.790 63.420 127.030 80.100 50.660 14.650 153.240 53.120 84.430 202.550 46.150 1.099.410

140 3.600 530 3.240 2.030 3.340 5.010 6.080 50 6.030 880 4.110 6.670 2.620 44.300

0,5% 3,2% 3,7% 5,1% 3,3% 2,7% 6,7% 13,6% 0,4% 4,1% 1,7% 5,1% 3,4% 6,0% 4,2%

2,3% 10,6% 1,3% 6,1% 5,8% 11,6% 7,3% 4,6% 1,3% 13,9% 4,8% 7,7% 18,4% 4,2% 100,0%

Ten opzichte van 2021 is in alle sectoren het aantal banen toegenomen. De zorg was goed voor een groei van bijna 6.670 banen. Maar ook de zakelijke dienst verlening en horeca waren goed voor meer dan 6.000 nieuwe banen. De groei in de horeca (13,6)% is opmerkelijk omdat hier in de COVID-periode juist de meest banen verloren gingen. Bij de overige dienstverlening (waar onder andere de cultuursector onder valt) lijkt sprake van een vergelijkbare ontwikkeling, het aantal banen groeide met 6% bovengemiddeld.

2) Aan de sectoren nutsbedrijven en financiële dienstverlening wordt in deze rapportage geen/ nauwelijks aandacht besteed omdat het om kleine sectoren gaat. Ontwikkelingen leiden al snel tot grote groei/krimpcijfers terwijl de impact op de totale ontwikkeling beperkt is.

Ontwikkelingen afgelopen 5 jaar Ontwikkeling banen Gelderland 2018-2022 naar sector, in % en absoluut Gelderland, alle banen Sectie Sector A BC DE F GA GB HJ I K LN O P Q RS

2018-2019

2019-2020

2020-2021

2021-2022

Ontwikkeling 2018-2022 absoluut

-1,9% 2,9% 3,3% 5,4% 3,8% 1,5% 3,7% 2,9% -2,3% 2,6% -0,6% 2,3% 3,2% 0,7% 2,5%

-1,6% -1,6% -1,0% 0,8% -2,0% 0,5% 1,0% -6,0% 0,1% 1,0% 1,5% 2,1% 3,0% 0,3% 0,4%

0,5% 0,3% 6,7% 1,1% -0,5% 3,0% 1,6% -6,7% 0,5% 0,2% 3,3% 5,0% 2,8% -1,3% 1,3%

0,5% 3,2% 3,7% 5,1% 3,3% 2,7% 6,7% 13,6% 0,4% 4,1% 1,7% 5,1% 3,4% 6,0% 4,2%

-630 5.220 1.720 7.650 2.710 9.310 9.500 1.250 -190 11.520 3.000 11.220 23.390 2.530 88.210

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Ook over langere termijn bezien is de zorg de leverancier van de meeste nieuwe banen. In de afgelopen 5 jaren kwamen er 23.390 banen bij, dat is ruim een kwart van alle nieuwe banen. Het sectoraandeel van de zorg is opgelopen van 17,7% in 2018 naar 18,4% in 2022. Door de toename van ruim 6.000 banen in 2022 groeide ook de horeca over de afgelopen 5 jaren (1.250 banen). De groei van 2022 was dus genoeg om het banenverlies tijdens de COVID-periode te compenseren. Hoewel er het afgelopen jaar in geen enkele sector banenverlies is geteld, geldt dat over wat langere tijd de ontwikkelingen in de landbouw (-630) en financiële sector (-190) wel negatief zijn.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Type baan Bij de telling van banen wordt onderscheid gemaakt in grote banen (>=12uur), kleine banen (<12 uur) en uitzendkrachten. Het grootste deel van de getelde banen (79,2%) betreft grote banen. Het aandeel kleine banen (16,1%) en uitzendbanen (4,7%) is vele malen kleiner. Uitzendkrachten worden geteld bij de inlenende bedrijven en niet bij de uitzendbureaus. Door uitzendkrachten te tellen bij de bedrijven waar feitelijk het werk verricht wordt ontstaat beter inzicht in welke sectoren de economische ontwikkelingen plaatsvinden. Worden de uitzendbanen geteld bij de uitzendbureaus (zoals CBS doet) dan worden deze toegerekend aan de zakelijke dienstverlening.

Banen naar type dienstverband

51.700 176.590

871.120

12 uur of meer per week

Minder dan 12 uur per week

Uitzendbanen

Over lange tijd bezien lijkt er een lichte verschuiving plaats te vinden van grote banen naar kleine banen en uitzendbanen. In 2013 bedroeg het aandeel grote banen nog 80,5%, in 2022 was dat aandeel 79,2%. Het aandeel kleine banen nam in dezelfde periode iets toe, van 15,9% naar 16,1%. Het aandeel uitzendbanen groeide van 3,6% naar 4,7%. In het eerste COVID-jaar (2020) namen de aandelen kleine banen en uitzendkrachten af; vooral kleine banen in de horeca en detailhandel verdwenen, uitzendbanen werden in alle sectoren geschrapt. Inmiddels heeft zich dat hersteld. Ontwikkeling banen naar type baan en sector, Gelderland 2022 t.o.v. 2021 Sectie

Sector

Grote banen

Kleine banen

Uitzendbanen

Alle banen

Landbouw/Visserij

-40

140

Industrie/Delfstoffenwinning

Nutsbedrijven

2.290

380

930

3.600

460

530

Bouwnijverheid

2.530

390

320

3.240

Groothandel

1.530

410

100

2.030

Detailhandel/autohandel

2.020

1.240

3.340

Vervoer, opslag en communicatie

2.510

910

1.590

5.010

Horeca

2.640

3.330

110

6.080

Financiële instellingen

Zakelijke dienstverlening

Openbaar bestuur

P Q RS

-40

3.260

2.190

570

6.030

890

-110

100

880

Onderwijs

2.320

1.870

-80

4.110

Gezondheidszorg

5.930

580

160

6.670

Overige dienstverlening

1.290

1.200

130

2.620

Alle sectoren

27.820

12.520

3.960

44.300

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

De toename van het aantal banen in 2021-2022 is vooral toe te schrijven aan grote banen. Er kwamen 27.820 grote banen bij. Verder kwamen er 12.520 kleine banen bij en 3.960 uitzendbanen. In de zorg was het overgrote deel van de nieuwe banen een grote baan. In de horeca ging het juist vooral om kleine banen. In de transportsector en industrie waren er veel nieuwe uitzendbanen. In deze sectoren is inmiddels ruim 10% van alle banen een uitzendbaan. In de nutssector is zelfs één op de vijf banen een uitzendbaan. In het onderwijs en bij de detailhandel wordt nauwelijks gebruik gemaakt van uitzendkrachten (minder dan 1% van het totaal aantal banen) Aandeel banen naar type baan en sector, Gelderland 2022 Sectie

Sector

Grote banen

Kleine banen

Uitzendbanen

Landbouw/Visserij

81,5%

13,8%

4,7%

Industrie/Delfstoffenwinning

84,1%

4,0%

11,9%

Nutsbedrijven

78,6%

1,0%

20,4%

Bouwnijverheid

88,6%

4,2%

7,3%

Groothandel

86,2%

6,6%

7,2%

Detailhandel/autohandel

60,8%

38,4%

0,8%

Vervoer, opslag en communicatie

77,7%

12,0%

10,3%

Horeca

56,7%

41,3%

1,9%

Financiële instellingen

94,8%

2,0%

3,2%

Zakelijke dienstverlening

79,8%

16,5%

3,7%

Openbaar bestuur

88,3%

6,0%

5,6%

Onderwijs

82,5%

16,8%

0,7%

Gezondheidszorg

83,9%

14,4%

1,7%

Overige dienstverlening

77,2%

21,3%

1,5%

Alle sectoren

79,2%

16,1%

4,7%

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

4 Vrouwen en mannen De invulling van banen naar geslacht verschilt per sector. In de bouw wordt nog geen 8% van de banen ingevuld door vrouwen. Ook in de transportsector (20%) en industrie (21%) zijn relatief weinig vrouwen aan het werk. In de zorg daarentegen is het aandeel vrouwen met 83% het hoogst. Onderwijs en overige dienstverlening zijn twee sectoren waar eveneens veel vrouwen werkzaam zijn. Van alle werkende vrouwen is precies de helft werkzaam in die drie sectoren. Bij de mannen is dat aandeel slechts 14%. In vergelijking met 2013 zijn de aandelen nauwelijks gewijzigd. In 2013 werden 54,4% van de banen ingevuld door mannen en 45,6% door vrouwen. Banen naar geslacht en sector, Gelderland 2022 Absoluut

Sector

Mannen

Aandeel 2022 Vrouwen

Mannen

Vrouwen

Landbouw/Visserij

18.430

7.340

71,5%

28,5%

Industrie/Delfstoffenwinning

91.860

24.920

78,7%

21,3%

Nutsbedrijven

11.590

3.130

78,8%

21,2%

Bouwnijverheid

61.560

5.230

92,2%

7,8%

Groothandel

46.470

16.950

73,3%

26,7%

Detailhandel/autohandel

65.450

61.590

51,5%

48,5%

Vervoer, opslag en communicatie

63.840

16.260

79,7%

20,3%

Horeca

25.150

25.510

49,6%

50,4%

Financiële instellingen

7.760

6.890

52,9%

47,1%

Zakelijke dienstverlening

93.980

59.260

61,3%

38,7%

Openbaar bestuur

31.890

21.230

60,0%

40,0%

Onderwijs

33.460

50.970

39,6%

60,4%

Gezondheidszorg

34.340

168.210

17,0%

83,0%

Overige dienstverlening

18.670

27.480

40,4%

59,6%

604.450

494.960

55,0%

45,0%

Vrouwen vervullen relatief veel kleine banen. Van de vrouwen die werken vervult 21% dat middels een kleine baan, bij mannen is dat aandeel 14%. Bij bijna alle sectoren geldt dat het aandeel vrouwen in kleine banen hoger is dan het aandeel mannen. Uitzondering hierop vormt het openbaar bestuur, hier werkt slechts 2% van de vrouwen in kleine banen, terwijl dat bij de mannen bijna 10% is. Ook bij de uitzendkrachten zijn opvallende verschillen te zien. Bijna 70% van alle uitzendkrachten is man, 30% is vrouw. Het beeld per sector is hier wel wisselender. In de sectoren landbouw, industrie bouw, handel en transport zijn de uitzend krachten vaker man, in de kwartaire sector (openbaar bestuur, onderwijs, zorg zijn de uitzendkrachten vaker vrouw.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Regio’s3 In regionaal perspectief komt naar voren dat de ontwikkelingen in de regio’s Rivierenland, Food Valley en de Groene Metropoolregio afgelopen jaar relatief gunstig zijn geweest. In deze drie regio’s lag de groei boven de 4% en ook het langjarig gemiddelde groeicijfer (2013-2022) ligt wat hoger dan het Gelderse cijfer. De verschillen tussen de regio’s zijn echter niet erg groot.

Ontwikkeling banen naar regio, 2021-2022 Regio

Banen 2022

Groei absoluut 2021-2022

Groei in % 2021-2022

Gem. in % 2021-2022

Regio aandeel 2022

Stedendriehoek

179.820

5.930

3,4%

0,8%

16,4%

Achterhoek

133.890

5.020

3,9%

1,1%

12,2%

GMR Arnhem-Nijmegen

413.180

18.720

4,7%

1,4%

37,6%

Rivierenland

123.280

4.750

4,0%

1,3%

11,2%

Food Valley

152.000

6.540

4,5%

1,6%

13,8%

Noord Veluwe

97.250

3.350

3,6%

1,1%

8,8%

1.099.410

44.300

4,2%

1,2%

100,0%

Gelderland

In de paragrafen per regio wordt naast de groei per jaar ook steeds het indexcijfer (2013=100) gepresenteerd. Dit geeft beter aan wat het resultaat van alle groei cijfers over langere periode is en wat uiteindelijk het verschil is met de totale ontwikkeling in Gelderland.

3) Zie voor de regio-indeling bijlage C en ook de noot in bijlage C ten aanzien van de gekozen afbakening Alle gegevens hebben alleen betrekking op Gelderse gemeenten.

5.1 Stedendriehoek De Stedendriehoek telde in 2022 179.820 banen. Met een groei van 3,4% lag de ontwikkeling wat onder het Gelderse beeld (4,2%). Tot 2015 verliep de werkgelegenheidsontwikkeling in de regio relatief gunstig ten opzichte van het Gelderse cijfer. Sinds 2015 zijn de ontwikkelingen steeds wat minder gunstig dan het Gelders gemiddelde. Over de afgelopen 10 jaren bezien is de gemiddelde ontwikkeling met 0,8% groei per jaar lager dan het Gelders cijfer van 1,2%. Het indexcijfer voor de regio ligt met 107,3 onder het Gelderse cijfer (111,8). Groei banen Stedendriehoek en Gelderland in % 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2%

'13-'14

'14-'15

Gelderland

'15-'16

'16-'17

'17-'18

'18-'19 '19-'20

'20-'21

Stedendriehoek

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

'21-'22

Indexcijfer Stedendriehoek en Gelderland 2013=100 115 110 105 100 95 90 2013

2014

Gelderland

2015

2016

2017

2018 2019a

2020

2021

2022

Stedendriehoek

Banen, ontwikkeling en sectoraandeel naar sector, Stedendriehoek regio 2022

Banen 2022

Groei absoluut 2021-2022

Groei in % 2021-2022

Sector aandeel

Verschil t.o.v. Gelderland Groei

Afwijking sectoraandeel in %-punt t.o.v. Gelderland

Sectie

Sector

Landbouw/Visserij

3.450

0,3%

1,9%

-0,3%

-0,4%

Industrie/Delfstoffenwinning

19.310

660

3,5%

10,7%

0,4%

0,1%

Nutsbedrijven

1.650

100

6,2%

0,9%

2,5%

-0,4%

Bouwnijverheid

9.370

330

3,6%

5,2%

-1,5%

-0,9%

Groothandel

8.430

350

4,3%

4,7%

1,0%

-1,1%

Detailhandel/autohandel

20.530

470

2,4%

11,4%

-0,3%

-0,1%

Vervoer, opslag en communicatie

9.220

530

6,1%

5,1%

-0,5%

-2,2%

Horeca

8.470

890

11,8%

4,7%

-1,8%

0,1%

Financiële instellingen

6.100

1,2%

3,4%

0,9%

2,1%

Zakelijke dienstverlening

26.370

990

3,9%

14,7%

-0,2%

0,7%

Openbaar bestuur

14.940

370

2,5%

8,3%

0,8%

3,5%

Onderwijs

10.330

330

3,3%

5,7%

-1,8%

-1,9%

Gezondheidszorg

33.490

370

1,1%

18,6%

-2,3%

0,2%

Overige dienstverlening Alle sectoren

8.160

460

5,9%

4,5%

-0,1%

0,3%

179.820

5.930

3,4%

100,0%

-0,8%

14,0% 4

Net als in Gelderland daalde in geen enkele sector het aantal banen. De zakelijke dienstverlening (+990) kende in absolute zin de hoogste groei van het aantal banen, terwijl de horeca (11,8%) relatief gezien de hoogste groei van het aantal banen kende. Hiermee heeft de horeca zich fors hersteld van het banenverlies van de voorgaande jaren. Ook in de industrie (+660) kwamen er veel nieuwe banen bij. Bij de sectorstructuur geldt dat openbaar bestuur (waaronder defensie) en financiële sector goed zijn vertegenwoordigd. Daarnaast is de gezondheidszorg met een sectoraandeel van 18,6% relatief goed vertegenwoordigd. Door de relatief bescheiden groei dit jaar is het sectoraandeel in vergelijking met vorig jaar wel gedaald van 18,9% naar 18,6%. Vervoer, groothandel en onderwijs zijn wat minder sterk aanwezig. De verschillen in sectorstructuur met de rest van Gelderland zijn beperkt en blijven vrijwel gelijk in de loop van de tijd.

4) Dit cijfer is de (absolute) som van alle afwijkingen in de sectorstructuur van Gelderland. Hoe hoger dat cijfer hoe groter de afwijking van de gemiddelde structuur.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

5.2 Achterhoek De werkgelegenheid in de Achterhoek groeide in 2021-2022 met 5.020 banen naar een totaal aantal banen van 133.890, De werkgelegenheidsontwikkeling in de Achterhoek verliep tot 2016 minder gunstig dan in de rest van Gelderland. Sindsdien lag de groei steeds op of net boven het Gelderse cijfer. Het afgelopen jaar lag de groei met 3,8% echter weer iets onder het Gelderse cijfer van 4,2%. Uiteindelijk ligt het indexcijfer van de ontwikkeling met 110,6 maar net iets onder het Gelderse cijfer van 111,8. Groei banen Achterhoek en Gelderland in % 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2% -3% '13-'14

'14-'15

'15-'16

'16-'17

Gelderland

'17-'18

'18-'19 '19-'20

'20-'21

'21-'22

2021

2022

Achterhoek

Indexcijfer Achterhoek en Gelderland 2013=100

115 110 105 100 95 90 85 2013

2014

Gelderland

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Achterhoek

Er was een bovengemiddelde groei in de industrie (+980), maar ook de zorg (+870), horeca (+820), bouw (+530) waren goed voor de nodige nieuwe banen. De groei in de transportsector was in vergelijking met andere regio’s wat bescheiden. Procentueel bezien was de groei in de sectoren horeca (14,4%), bouw (6,1%) en groothandel (5,2%) bovengemiddeld. Bij de sectorstructuur geldt dat de industrie met 18,1% sterk vertegenwoordigd is (maar liefst 7,2%-punt boven het gemiddelde Gelderse aandeel). Ook de landbouw is met een aandeel van 4,4% nog sterk vertegenwoordigd. In de dienstverlenende sectoren is het aandeel banen juist wat lager. Vooral het lage aandeel zakelijke dienverlening valt daarbij op. De Achterhoek lijkt daarmee een wat meer traditionele sectorstructuur te hebben en wijkt daarmee ook aanzienlijk (25,2%) af van de structuur in Gelderland. In vergelijking met vorig jaar is de afwijking ook weer wat groter geworden.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Banen, ontwikkeling en sectoraandeel naar sector, Achterhoek 2022

Banen 2022

Groei absoluut 2021-2022

Groei in % 2021-2022

Sector aandeel

Verschil t.o.v. Gelderland Groei

Afwijking sectoraandeel in %-punt t.o.v. Gelderland

Sectie

Sector

Landbouw/Visserij

5.930

-30

-0,5%

4,4%

-1,1%

2,1%

Industrie/Delfstoffenwinning

23.900

980

4,3%

17,8%

1,1%

7,2%

Nutsbedrijven

1.000

-100

-8,7%

0,7%

-12,4%

-0,6%

Bouwnijverheid

9.230

530

6,1%

6,9%

1,0%

0,8%

Groothandel

9.220

460

5,2%

6,9%

1,9%

1,1%

Detailhandel/autohandel

16.960

490

3,0%

12,7%

0,3%

1,1%

Vervoer, opslag en communicatie

5.740

200

3,6%

4,3%

-3,0%

Horeca

6.510

820

14,4%

4,9%

0,8%

0,3%

Financiële instellingen

790

-20

-2,6%

0,6%

-2,9%

-0,7%

Zakelijke dienstverlening

13.180

440

3,4%

9,8%

-0,7%

-4,1%

Openbaar bestuur

3.800

-30

-0,8%

2,8%

-2,5%

-2,0%

Onderwijs

8.100

270

3,4%

6,1%

-1,7%

-1,6%

Gezondheidszorg

24.660

870

3,7%

18,4%

0,3%

0,0%

Overige dienstverlening Alle sectoren

4.870

150

3,2%

3,6%

-2,8%

-0,6%

133.890

5.020

3,9%

100,0%

-0,3%

25,2%

5.3 Groene Metropool Regio Arnhem-Nijmegen De GMR Arnhem-Nijmegen is de regio met het grootste aantal banen in Gelderland. Het afgelopen jaar nam de werkgelegenheid toe met 18.720 banen ofwel 4,7%. De groei lag daarmee het afgelopen jaar boven de gemiddelde groei in Gelderland (4,2%). De werkgelegenheidsontwikkeling in de GMR ArnhemNijmegen loopt de afgelopen 10 jaar vrijwel gelijk met de Gelderse ontwikkeling. Het indexcijfer over de afgelopen 10 jaar ligt met 113,2 iets boven het Gelderse cijfer van 111,8. Groei banen GMR Arnhem-Nijmegen en Gelderland in % 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2% '13-'14

'14-'15

Gelderland

'15-'16

'16-'17

'17-'18

'18-'19 '19-'20

'20-'21

Arnhem-Nijmegen

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

'21-'22

115

Indexcijfer GMR Arnhem-Nijmegen en Gelderland 2013=100

110 105 100 95 90 2013

2014

2015

Gelderland

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Arnhem-Nijmegen

Banen, ontwikkeling en sectoraandeel naar sector, regio Arnhem-Nijmegen 2022

Banen 2022

Groei absoluut 2021-2022

Groei in % 2021-2022

Sector aandeel

Verschil t.o.v. Gelderland Groei

Afwijking sectoraandeel in %-punt t.o.v. Gelderland

Sectie

Sector

Landbouw/Visserij

4.270

-10

-0,1%

1,0%

-0,7%

-1,3%

Industrie/Delfstoffenwinning

31.870

930

3,0%

7,7%

-0,2%

-2,9%

Nutsbedrijven

9.630

420

4,6%

2,3%

0,9%

1,0%

Bouwnijverheid

17.960

1.200

7,2%

4,3%

2,1%

-1,7%

Groothandel

18.840

630

3,5%

4,6%

0,2%

-1,2%

Detailhandel/autohandel

44.180

1.080

2,5%

10,7%

-0,2%

-0,9%

Vervoer, opslag en communicatie

36.010

3.420

10,5%

8,7%

3,8%

1,4%

Horeca

19.030

2.490

15,1%

4,6%

1,4%

0,0%

Financiële instellingen

4.480

0,0%

1,1%

-0,4%

-0,2%

Zakelijke dienstverlening

61.920

2.510

4,2%

15,0%

0,1%

1,0%

Openbaar bestuur

21.050

420

2,0%

5,1%

0,4%

0,3%

Onderwijs

36.540

1.960

5,7%

8,8%

0,5%

1,2%

Gezondheidszorg

88.980

2.510

2,9%

21,5%

-0,5%

3,1%

Overige dienstverlening

18.420

1.160

6,7%

4,5%

0,7%

0,3%

Alle sectoren

413.180

18.720

4,7%

100,0%

0,5%

16,5%

Het afgelopen jaar was sprake van opvallende groei in de transportsector, er kwamen daar maar liefst 3.420 nieuwe banen bij. Ook de gezondheidszorg zorgde dit jaar opnieuw voor veel nieuwe banen (+2.510). Verder was ook in deze regio sprake van banenherstel in de horeca (+2.490) en zorgde de zakelijk dienst verlening voor 2.510 nieuwe banen. Bij de sectorstructuur valt op dat met name de industrie, landbouw, bouw en groothandel wat minder vertegenwoordigd zijn. De dienstverlenende sectoren (met name de gezondheidszorg) daarentegen juist wat meer. De sectorstructuur vertoont een vrij gemiddeld beeld, maar lijkt in de loop van de tijd iets verder te gaan afwijken, vooral door het hoge aandeel gezondheidszorg.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

5.4 Rivierenland/Fruitdelta De werkgelegenheid in Rivierenland is het afgelopen jaar met 4,0% gegroeid, net iets minder dan het Gelderse groeicijfer van 4,2%. Het aantal banen nam toe met 4.750 en kwam daarmee uit op 123.280. De afgelopen 10 jaar is de werk gelegenheidsontwikkeling in Rivierenland net wat gunstiger geweest dan het Gelders gemiddelde. Het indexcijfer 2022 ligt met 112,1 iets boven het Gelderse cijfer (111,7), maar het verschil is zeer beperkt. De ontwikkelingen in Rivierenland zijn dus zeer vergelijkbaar met de Gelderse ontwikkelingen. Groei banen Rivierenland en Gelderland in % 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2% '13-'14

'14-'15

'15-'16

'16-'17

Gelderland

'17-'18

'18-'19 '19-'20

'20-'21

'21-'22

2021

2022

Rivierenland

Indexcijfer Rivierenland en Gelderland 2013=100

115 110 105 100 95 90

2013

2014

Gelderland

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Rivierenland

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Banen, ontwikkeling en sectoraandeel naar sector, Rivierenland 2022

Banen 2022

Groei absoluut 2021-2022

Groei in % 2021-2022

Sector aandeel

Verschil t.o.v. Gelderland Groei

Afwijking sectoraandeel in %-punt t.o.v. Gelderland

Sectie

Sector

Landbouw/Visserij

6.620

190

2,9%

5,4%

2,4%

3,0%

Industrie/Delfstoffenwinning

13.920

270

2,0%

11,3%

-1,2%

0,7%

Nutsbedrijven

1.460

5,6%

1,2%

1,9%

-0,2%

Bouwnijverheid

9.560

400

4,4%

7,8%

-0,7%

1,7%

Groothandel

10.960

230

2,1%

8,9%

-1,2%

3,1%

Detailhandel/autohandel

14.120

320

2,3%

11,5%

-0,4%

-0,1%

Vervoer, opslag en communicatie

13.890

260

1,9%

11,3%

-4,7%

4,0%

Horeca

4.500

500

12,4%

3,7%

-1,2%

-1,0%

Financiële instellingen

950

-30

-3,0%

0,8%

-3,3%

-0,6%

Zakelijke dienstverlening

16.530

500

3,1%

13,4%

-1,0%

-0,5%

Openbaar bestuur

2.750

-110

-3,7%

2,2%

-5,4%

-2,6%

Onderwijs

6.820

470

7,4%

5,5%

2,3%

-2,2%

Gezondheidszorg

16.160

1.390

9,4%

13,1%

6,0%

-5,3%

Overige dienstverlening Alle sectoren

5.040

270

5,7%

4,1%

-0,3%

-0,1%

123.280

4.750

4,0%

100,0%

-0,2%

24,9%

Nieuwe banen waren er dit jaar vooral in de gezondheidszorg (+1.390), zakelijke dienstverlening (+500) en onderwijs (+470). Ook in Rivierenland geldt een opvallend herstel van de horeca (+500 banen). Wat betreft de sectorstructuur geldt dat de sectoren groothandel, vervoer, landbouw, industrie, en bouwnijverheid meer dan gemiddeld zijn vertegenwoordigd. De dienstverlenende sectoren zijn juist wat minder vertegenwoordigd, waarbij vooral het lage aandeel gezondheidszorg opvalt. Met 24,9% afwijking ten opzichte van Gelderland telt de regio het grootste verschil in de sectorstructuur. De afwijking in sectorstructuur is het afgelopen jaar wel iets kleiner geworden.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

5.5 Food Valley De regio Food Valley kende met 4,5% dit jaar een forse groei. Het aantal banen groei met 6.540 tot 152.000. Over langere periode bezien geldt dat in de meeste jaren de groei hoger lag dan het Gelderse cijfer. Alleen in ’13-’14 en het eerste COVID-jaar lag de ontwikkeling iets onder het Gelderse cijfer. Het indexcijfer staat voor Food Valley staat inmiddels op 115,2, vergeleken met 111,7 voor Gelderland. Daarmee heeft de regio over lange termijn bezien binnen Gelderland de hoogste groei gerealiseerd. Groei banen Food Valley en Gelderland in % 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2% '13-'14

'14-'15

'15-'16

Gelderland

'16-'17

'17-'18

'18-'19 '19-'20

'20-'21

'21-'22

2021

2022

Food Valley

Indexcijfer Food Valley en Gelderland 2013=100

120 115 110 105 100 95 90

2013

2014

Gelderland

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Food Valley

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Banen, ontwikkeling en sectoraandeel naar sector, Food Valley 2022

Banen 2022

Groei absoluut 2021-2022

Groei in % 2021-2022

Sector aandeel

Verschil t.o.v. Gelderland Groei

Afwijking sectoraandeel in %-punt t.o.v. Gelderland

Sectie

Sector

Landbouw/Visserij

3.420

0,3%

2,2%

-0,3%

-0,1%

Industrie/Delfstoffenwinning

16.770

630

3,9%

11,0%

0,7%

0,4%

Nutsbedrijven

670

2,1%

0,4%

-1,6%

-0,9%

Bouwnijverheid

11.380

410

3,8%

7,5%

-1,3%

1,4%

Groothandel

11.340

210

1,9%

7,5%

-1,4%

1,7%

Detailhandel/autohandel

17.660

620

3,7%

11,6%

1,0%

0,1%

Vervoer, opslag en communicatie

10.160

350

3,6%

6,7%

-3,1%

-0,6%

Horeca

6.580

790

13,7%

4,3%

0,1%

-0,3%

Financiële instellingen

1.610

3,7%

1,1%

3,4%

-0,3%

Zakelijke dienstverlening

24.090

1.220

5,3%

15,8%

1,2%

1,9%

Openbaar bestuur

5.290

140

2,7%

3,5%

1,0%

-1,4%

Onderwijs

16.380

750

4,8%

10,8%

-0,3%

3,1%

Gezondheidszorg

21.070

1.000

5,0%

13,9%

1,6%

-4,6%

Overige dienstverlening Alle sectoren

5.610

340

6,4%

3,7%

0,4%

-0,5%

152.000

6.540

4,5%

100,0%

0,3%

17,2%

Voor de regio geldt dat alle sectoren een groei lieten zien. Veruit de meeste nieuwe banen werden geteld in de zakelijke dienstverlening (1.220). Daarnaast was de zorg goed voor 1.000 nieuwe banen en leverden de horeca (790, onderwijs (750) veel banen op. Kenmerkende zaken in de sectorstructuur zijn de hoge aandelen van het onderwijs, zakelijke dienstverlening en groothandel en het lage aandeel gezondheidszorg. De afwijking in de sectorstructuur is vrij klein.

5.6 Noord Veluwe Tot 2016 lag de groei in de Noord Veluwe boven het Gelderse cijfer, daarna lag het steeds op of onder dat niveau. Het afgelopen jaar groeide het aantal banen met 3,6% (+3.350 banen) naar 97.250 banen. Hiermee lag het groeicijfer iets onder het gemiddelde groeicijfer van 4,2%. Over de afgelopen 10 jaren bezien is het resultaat dat het indexcijfer met 110,6 net iets lager ligt dan cijfer voor Gelderland (111,7). Groei banen Noord Veluwe en Gelderland in % 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2%

'13-'14

'14-'15

Gelderland

'15-'16

'16-'17

'17-'18

'18-'19 '19-'20

'20-'21

Noord Veluwe

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

'21-'22

Indexcijfer Noord Veluwe en Gelderland 2013=100 115 110 105 100 95 90 2013

2014

Gelderland

2015

2016

2017

2018 2019a

2020

2021

2022

Noord Veluwe

Banen, ontwikkeling en sectoraandeel naar sector, Noord Veluwe 2022

Banen 2022

Groei absoluut 2021-2022

Groei in % 2021-2022

Sector aandeel

Verschil t.o.v. Gelderland Groei

Afwijking sectoraandeel in %-punt t.o.v. Gelderland

Sectie

Sector

Landbouw/Visserij

2.090

-30

-1,4%

2,1%

-2,0%

-0,2%

Industrie/Delfstoffenwinning

11.010

140

1,3%

11,3%

-1,9%

0,7%

Nutsbedrijven

310

3,7%

0,3%

0,0%

-1,0%

Bouwnijverheid

9.290

370

4,2%

9,6%

-0,9%

3,5%

Groothandel

4.630

160

3,6%

4,8%

0,3%

-1,0%

Detailhandel/autohandel

13.580

360

2,7%

14,0%

0,0%

2,4%

Vervoer, opslag en communicatie

5.080

240

4,8%

5,2%

-1,8%

-2,1%

Horeca

5.580

580

11,6%

5,7%

-2,0%

1,1%

Financiële instellingen

720

-30

-3,7%

0,7%

-4,1%

-0,6%

Zakelijke dienstverlening

11.170

370

3,5%

11,5%

-0,6%

-2,5%

Openbaar bestuur

5.290

1,6%

5,4%

0,0%

0,6%

Onderwijs

6.260

330

5,5%

6,4%

0,4%

-1,2%

Gezondheidszorg

18.190

530

3,0%

18,7%

-0,4%

0,3%

Overige dienstverlening

4.050

240

6,3%

4,2%

0,3%

0,0%

Alle sectoren

97.250

3.350

3,6%

100,0%

-0,6%

17,2%

Het afgelopen jaar kwamen er vooral banen bij in de horeca. (+580). Verder kwamen er relatief veel banen bij in de zorg (+530), bouw en zakelijke dienstverlening (elk +370) en de detailhandel (+360). De procentuele groei was ook hier met 11,6% hoog. Andere harde groeiers waren de overige dienstverlening (6,3%), het onderwijs (5,5%) en vervoer (4,8%). Bij de sectorstructuur valt het hoge aandeel bouw op. Verder is de detailhandel goed vertegenwoordigd. Het aandeel zakelijke dienstverlening is aanzienlijk lager dan het Gelderse gemiddelde. Dat geldt in iets minder mate ook voor de sectoren vervoer, onderwijs en de groothandel. De sectorstructuur wijkt verder betrekkelijk weinig af van die van Gelderland.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

6 Bedrijven5 Aantal bedrijven Gelderland 250000 200000 150000 100000 50000 0

2013

2014

2015

2016 2017a

2018

2019

2020

2021

2022

De groei van het aantal bedrijven blijft doorzetten. In april 2022 werden in totaal 217.400 bedrijven geteld in Gelderland. Dat waren er 13.620 meer dan in 2021. Het aantal bedrijven groeit jaarlijks aanzienlijk harder dan het aantal banen. Veel mensen die eerder in loondienst waren zijn zelf een (klein) bedrijf begonnen. Ook in jaren dat het aantal banen afnam (2013-2014) of nauwelijks groeide (2020-2021), groeide het aantal vestigingen met meer dan 2%. Ontwikkeling aantal banen en bedrijven Gelderland 8 7 6 5 4 3 2 1 0 -1

Banen

20 20 2122

20 20 2021

20 20 19 20 -

20 20 1819

20 20 1718

20 20 1617

20 20 1516

20 20 1415

20 20 1314

-2

Bedrijven

De groei van het aantal bedrijven kan het afgelopen jaar voor bijna 78% worden toegeschreven aan de eenmansbedrijven6. Veel eenmansbedrijven zijn gestart in de zakelijke dienstverlening, zorg en bouwnijverheid. Maar ook het aantal nieteenmansbedrijven is toegenomen, in vrijwel alle sectoren.

5) Omwille van de leesbaarheid wordt hier gesproken over bedrijven. De PWE telt echter vestigingen. Een bedrijf kan bestaan uit meerdere vestigingen. Het feitelijk aantal bedrijven (ondernemingen) zal iets lager zijn dan in deze rapportage wordt aangegeven. 6) Veelal zijn eenmansbedrijven ZZP-er, maar dat hoeft niet. De PWE vraagt niet naar de belastingtechnische-/juridische status van bedrijven.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Ontwikkeling aantal bedrijven 2021-2022

2021

Sectie

Sector

A BC DE F GA GB HJ I K LN O P Q RS

10.020 8.960 360 21.690 8.580 23.750 13.560 6.750 1.310 47.940 390 13.120 24.890 22.480 203.780

Ontwikkeling Waarvan totaal eenmansbedrijven 2022 2021-2022 2021-2022 10.110 9.520 400 23.620 8.790 25.140 14.720 7.090 1.320 51.350 390 14.170 27.220 23.580 217.400

90 560 40 1.940 210 1.390 1.150 340 10 3.410 0 1.050 2.330 1.100 13.620

130 470 40 1.800 170 640 1.040 70 20 3.060 0 310 2.110 880 10.720

Waarvan overige bedrijven 2021-2022 -40 90 0 140 40 750 120 270 -10 350 0 740 220 220 2.890

Het aandeel eenmansbedrijven is, over lange termijn bezien, aanzienlijk toegenomen. In 2002 was het aandeel nog ruim 40%, inmiddels is dat opgelopen tot ruim 71%. In termen van banen is de bijdrage van eenmansbedrijven ook toegenomen (van 4,9% tot 14,1%), maar is veel bescheidener dan het aandeel vestigingen van eenmansbedrijven. Ontwikkeling bedrijven en banen, eenmansbedrijven en overige bedrijven 2002

2012

2022

Eenmansbedrijven

45.260

91.260

155.190

Overige bedrijven

67.150

65.050

62.210

Alle bedrijven

112.410

156.310

217.400

40,3%

58,4%

71,4%

Eenmansbedrijven

45.260

91.260

155.190

Overige bedrijven

869.380

905.150

944.220

Alle bedrijven

914.640

996.410

1.099.410

4,9%

9,2%

14,1%

Bedrijven

Aandeel eenmansbedrijven Banen

Aandeel banen van eenmansbedrijven

Over de afgelopen 10 jaar groeide de werkgelegenheid met 63.930 als gevolg van eenmansbedrijven en met 39.070 als gevolg van niet-eenmansbedrijven. Het aantal eenmansbedrijven nam eveneens met 63.930 toe maar het aantal niet eenmansbedrijven nam af met 2.840. In 2022 is veruit de grootste toename van bedrijven (880) geteld in de sector paramedische praktijken (sbi 86919). Daarnaast waren er nieuwe bedrijven in utiliteitsbouw (sbi 4120, +610) als bouwtimmeren (sbi 4332, +280). Ten opzichte van vorig jaar valt op dat toen het aantal organisatie-adviesbureaus nog daalde met 460, terwijl er nu weer 360 bijkwamen. Daarnaast kwamen er nog eens 300 adviesbureaus op gebied van management bij. Het aantal nieuwe bedrijven op het gebied van detailhandel internet nam ook dit jaar weer flink toe met 900 bedrijven. Toch is dit duidelijk minder dan vorig jaar toen er 1.700 nieuwe bedrijven werden geteld in de sector. Niet in alle sectoren neemt het aantal bedrijven toe. Het aantal rundveehouders blijft bijvoorbeeld dalen, het afgelopen jaar werden er 60 minder geteld.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Sectoren met de meeste toename en afname van bedrijven 2021-2022 SBI-code

Sbi-omschrijving

86919

Paramedische praktijken (muv fysio en psychologen)

4120

Algemene burgerlijke- en utiliteitsbouw

610

2.510

85599

Studiebegeleiding/vorming/onderwijs

580

2.660

70221

Organisatie-adviesbureaus

360

1.920

7112

Ingenieurs en technisch ontwerp

340

1.110

47915

Detailhandel internet huis en tuinartikelen

330

1.290

70222

Advisering gebied management

300

1.400

4332

Bouwtimmeren

280

1.040

9003

Schrijven en scheppende kunst

280

1.530

85519

Overig sport-/recreatieonderw.

270

1.810

47914

Detailhandel internet kleding/mode-artikelen

260

1.260

7021

Public relationsbureaus

250

530

6202

Advisering infotechnologie

250

820

74101

Communicatie en grafisch ontwerp

240

2.060

5621

Eventcatering

240

970

6201

Produceren/uitgeven software

230

810

88103

Ondersteuning gehandicapten

200

770

88992

Maatschappelijk werk

200

900

96022

Schoonheidsverzorging en pedicures

190

1.410

74201

Fotografie

180

1.000

Totaal detailhandel internet

900

4.650

01411

Houden van melkvee

-30

-630

01422

Ov. vleesveeh./zoogkoeienbedr.

-30

-350

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

2021-2022

2013-2022

880

3.380

Waar komt de groei vandaan? In de vorige hoofdstukken zijn steeds de netto ontwikkelingen van vestigingen en banen in beeld gebracht, in deze paragraaf zal de achterliggende ontwikkeling in beeld gebracht worden. De ontwikkelingen zijn enerzijds het gevolg van groei bij bestaande bedrijven, nieuwe bedrijven en bedrijven die naar Gelderland verhuisd zijn en anderzijds van verlies van banen bij bestaande bedrijven, bedrijven die gestopt zijn of verhuisd naar een andere provincie. Deze componenten zijn voor de ontwikkeling 2021-2022 in beeld gebracht, waarbij ook naar de grootteklassen is gekeken. Bedrijven

Banen

2021

2022

Ontwikkeling

2021

2022

Ontwikkeling

Totaal

203.780

217.400

13.620

1.055.110

1.099.410

44.300

bestaan in beide jaren

190.040

1.030.560

1.058.010

27.440

27.360

41.410

nieuw afgevallen

13.750

-13.750

-24.550

Het aantal bedrijven groeide van 203.780 naar 217.400, een toename van 13.620. Van de bedrijven die in 2021 bestonden waren er nog 190.040 (93%) terug te vinden in 2022. Er zijn er 13.750 afgevallen, maar dat aantal is ruimschoots gecompenseerd door aanwas van nieuwe bedrijvigheid, er kwamen maar liefst 27.360 nieuwe bedrijven bij. De totale werkgelegenheidsgroei bedroeg 44.300 banen. Deze groei is tot stand gekomen door een toename van het aantal banen bij bedrijven die in beide jaren bestonden van 27.400 en een toename van 41.410 banen door nieuwe bedrijven. Hier staan 24.550 banen tegenover die verloren zijn gegaan bij afgevallen bedrijven. In totaal zijn 27.360 nieuwe bedrijven goed voor een werkgelegenheidstoename van 41.410 banen, terwijl 190.040 bedrijven 27.440 extra banen genereerden.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

7.1 Ontwikkelingen bij bedrijven die in beide jaren (2021-2022) bestonden Grootteklasse

Aantal groeiers

Nieuw banen

Aantal gelijk blijvers

Aantal krimpers

Verlies banen

Ontwikkeling absoluut

In %

1 werkzame persoon

3.010

5.240

130.260

-30

5.210

3,9%

2 t/m 4 werkzame personen

4.110

8.060

22.490

3.520

-4.280

3.780

5,0%

5 t/m 9 werkzame personen

3.570

8.420

4.570

2.920

-5.450

2.970

4,1%

10 t/m 19 werkzame personen

3.130

10.060

2.120

2.410

-6.320

3.740

3,6%

20 t/m 49 werkzame personen

2.450

11.740

850

1.650

-6.920

4.820

3,3%

50 t/m 99 werkzame personen

820

8.060

150

560

-4.310

3.750

3,6%

100 t/m 199 werkzame personen

430

6.360

370

-4.800

1.560

1,3%

200 t/m 499 werkzame personen

210

4.910

160

-4.790

120

0,1%

500 t/m 799 werkzame personen

1.460

-2.050

-590

-1,3%

800 t/m 999 werkzame personen

620

-220

400

2,6%

1000 en meer werkzame personen

3.030

-1.340

1.690

1,8%

17.810

67.950

160.570

11.670

-40.510

27.440

2,7%

Totaal

Bij de bedrijven die in beide jaren bestonden geldt dat er sprake is van groeiers, gelijk blijvers en bedrijven die gekrompen zijn. De bedrijven waar het aantal banen niet veranderde is met 160.570 veruit de grootste groep. Het gaat daarbij om bijna 85% van de bedrijven. Daarvan bestaat het grootste deel uit eenmansbedrijven 130.260. Bij 17.810 bedrijven groeide het aantal banen, in totaal een groei van 67.950 banen. De meeste groei werd gerealiseerd in de klassen tot 200 werkzame personen, in grote lijnen het MKB. Bij de eenmansbedrijven groeiden 3.010 bedrijven en ontstegen daarmee de status van eenmansbedrijf. Op een totaal van 144.540 eenmansbedrijven (2%) is dat niet erg veel. Het aantal bedrijven dat kromp was met 11.670 lager dan het aantal bedrijven dat groeide. In totaal gingen er bij deze bedrijven 40.510 banen verloren. Ook hier geldt dat de grootste ontwikkelingen bij de bedrijven tot 200 banen te vinden zijn.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

7.2 Nieuwe bedrijven en bedrijven en bedrijven verhuisd naar Gelderland Het PWE-register omvat alleen bedrijven in Gelderland. Aanwas van bedrijven kan geschieden door oprichting van een nieuw bedrijf of door verplaatsing uit een andere provincie naar Gelderland. Een nieuw buitenlands bedrijf wordt als oprichting geteld. Grootteklasse

Aantal nieuwe bedrijven

Waarvan uit andere provincies

Nieuwe banen

Waarvan uit andere provincies

1 werkzame persoon

22.930

4.650

22.930

4.650

2 t/m 4 werkzame personen

3.970

680

8.860

1.550

5 t/m 9 werkzame personen

240

1.500

300

10 t/m 19 werkzame personen

110

1.420

200

20 t/m 49 werkzame personen

2.150

370

50 t/m 99 werkzame personen

1.160

140

100 t/m 199 werkzame personen

1.480

110

200 t/m 499 werkzame personen

420

500 t/m 799 werkzame personen

600

800 t/m 999 werkzame personen

900

1000 en meer werkzame personen

27.360

5.400

41.410

7.320

Totaal

In 2022 zijn er totaal nieuwe 27.360 bedrijven in Gelderland gevestigd, goed voor 41.410 banen. Daarbij ging het vooral om kleine bedrijven, 22.930 eenmansbedrijven en bijna 4.000 bedrijven in klasse 03. Het aantal grote nieuwe bedrijven is zeer beperkt. Een aanzienlijk deel (20%) van de nieuwe bedrijven komt uit andere provincies. Het aantal bedrijven met meer dan 5 personen dat naar Gelderland is verhuisd is met 80 betrekkelijk gering.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

7.3 Stoppers en verhuizingen vanuit Gelderland Bedrijven worden uit het register verwijderd als het stopt of als het bedrijf naar een andere provincie vertrekt. Een afvoering betekent dus niet per definitie dat het bedrijf ophoudt te bestaan. Het totaal aantal afgevallen bedrijven in 2022 ten opzichte van 2021 bedroeg 13.750. Hiervan waren er 11.240 (82%) een eenmansbedrijf. Het aantal banen dat hiermee gemoeid was betrof totaal 24.550, waarvan 11.240 bij eenmansbedrijven. Het banenverlies wordt dus voor 46% veroorzaakt door uitvallen van eenmansbedrijven. Het aantal grote bedrijven dat stopt of naar elders vertrekt is beperkt. Het zijn vooral kleinere bedrijven die stoppen. Grootteklasse

Aantal verdwenen bedrijven

Waarvan vertrokken naar andere provincies

Banen verdwenen bedrijven

Waarvan uit andere provincies

1 werkzame persoon

11.240

2.760

11.230

2.760

2 t/m 4 werkzame personen

2.050

370

4.810

850

5 t/m 9 werkzame personen

230

1.480

260

10 t/m 19 werkzame personen

130

1.770

450

20 t/m 49 werkzame personen

1.810

420

50 t/m 99 werkzame personen

890

100 t/m 199 werkzame personen

1.460

380

200 t/m 499 werkzame personen

1.100

680

500 t/m 799 werkzame personen

800 t/m 999 werkzame personen

1000 en meer werkzame personen

13.750

3.220

24.550

5.850

Totaal

7.4 Samenvatting Het aantal banen in Gelderland is in 2022 ten opzichte van 2021 netto gegroeid met 44.300 banen. Met een groot deel van de bedrijven gaat het, in termen van banen, prima. Bij ruim 160.000 bedrijven bleef het aantal banen gelijk, bij nog eens 17.800 bedrijven nam het aantal banen toe met bijna 68.000 banen. Ook zijn er 27.300 bedrijven bij gekomen, goed voor 41.400 nieuwe banen. Maar er zijn ook 11.670 bedrijven die personeel hebben laten gaan, in totaal 40.510 banen. Daarnaast zijn er de nodige bedrijven gestopt of naar elders verhuist, in totaal 13.750. Achter het groeicijfer van de werkgelegenheid (4,2%) gaan diverse ontwikkelingen schuil. De dynamiek vindt vooral plaats bij de kleinere bedrijven en vooral bij de eenmansbedrijven (veelal ZZP-ers). Bedrijven met minder dan 50 mensen, in 2021 goed voor 200.800 bedrijven en 553.030 banen, leverden uiteindelijk een groei op van 6,1%. Bij de grotere bedrijven (2.990 met 502.080 banen in 2021) bleek de netto aanwas 3,5%. Het aantal bedrijven en daaraan gekoppeld het aantal banen dat de provincie inkomt is groter dan het aantal vertrekkers. Dit geldt echter vooral voor kleine bedrijven (<10 personen). Bij de wat grotere bedrijven is er sprake van banenverlies van bijna 1.200. Het aantal eenmansbedrijven blijft sterk toenemen. Maar het is duidelijk dat vrij weinig eenmansbedrijven die status ontgroeien.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

8 Bedrijventerreinen7 Bedrijventerreinen vormen een belangrijke vestigingsplaats voor bedrijven. Daarom wordt hier een beeld geschetst van de werkgelegenheid en bedrijvigheid op bedrijventerreinen. Dat gebeurt op basis van een koppeling van de gegevens uit IBIS en de PWE. Kern daarbij is dat op basis van een GIS-analyse de contouren van de bedrijventerreinen over het vestigingenbestand van de PWE zijn gelegd waardoor exact kan worden vastgesteld welke bedrijven op terreinen liggen en welke bedrijven niet. In onderstaande kaartje is als voorbeeld het terrein “Het Ambacht” uit Westervoort opgenomen. Elke gekleurde punt geeft een adres weer met één of meerdere bedrijven. De adressen binnen de blauwe lijn en gekleurde vlakken liggen op een terrein. 7) Zie voor actuele stand van zaken en kaartmateriaal www.gelderland.nl/bedrijventerreinen

8.1 IBIS, voorraad en uitgifte In IBIS (situatie per 1-1-2023) zijn de gegevens opgenomen van 496 terreinen. Wgr_naam

Aantal terrein

Bruto

Openbare ruimte

Netto

Uitgegeven

Totaal uitgeefb.

In optie

Direct uitgeefb.

Niet direct uitgeefb.

Stedendriehoek

1.427,8

228,3 1.199,5

1.158,5

41,0

22,0

6,2

12,9

Achterhoek

1.737,4

283,3 1.454,0

1.298,6

155,4

85,4

32,5

37,6

GMR Arnhem-Nijmegen

132

3.435,0

682,4 2.752,6

2.643,3

109,3

31,5

36,7

41,1

Fruitdelta

104

1.962,6

366,4 1.596,2

1.476,3

120,0

14,5

27,4

78,0

Food Valley

1.449,9

315,3 1.134,6

1.009,5

125,1

5,2

36,5

83,3

Noord Veluwe

915,4

Gelderland

496 10.928,0

750,1

648,1

102,1

52,1

21,8

28,1

2.040,9 8.887,1

165,2

8.234,2

652,9

210,8

161,2

280,9

Het gaat hierbij om zogenaamde “harde plannen”, waarbij er sprake is van concrete bestemmingsplanfase (Ontwerp, Vastgesteld en Onherroepelijk), de zachte plannen zijn niet meegeteld. In totaal gaat het om bijna 11.000 ha terrein waarvan 2.000 ha. wordt gebruikt voor openbare ruimte (wegen, water, parkeren etc.) en dus bijna 8.900 ha beschikbaar is voor bedrijven. Van dat oppervlak is ruim 8.200 ha. al uitgegeven aan bedrijven, er is nog 650 ha. beschikbaar. Hiervan is echter 210 ha. al in optie en ook nog eens 280 ha. nog niet direct beschikbaar (nog geen wegen etc., bestemmingsplan moet nog definitief worden vastgesteld). Per 1-1-2023 is slechts 160 ha. terrein direct beschikbaar voor bedrijven.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Over langere periode (vanaf 1986) is jaarlijks gemiddeld rond de 110 ha. uitgegeven, wel lijkt de gemiddelde uitgifte iets te dalen in de loop van de tijd. De uitgifte fluctueert jaarlijks echter aanzienlijk. Uitgifte terreinen en groei banen 2002-2021 200

3,5%

180

3,0% 2,5%

160

2,0%

140

1,5%

120

1,0%

100

0,5%

0,0%

-0,5%

-1,0% -1,5%

-2,0%

20 02 20 0 20 3 04 20 0 20 5 06 20 0 20 7 08 20 09 20 10 20 11 20 12 20 13 20 14 20 15 20 16 20 17 20 18 20 19 20 20 20 21

Uitgifte terreinen in hs.

Groei banen t.o.v. voorgaand jaar

De uitgifte van terreinen lijkt in grote lijnen paralellel te lopen met de werkgelegenheidsontwikkeling. Deze constatering is van belang voor de prognosemodellen van behoefte aan bedrijventerreinen; de voorspelde toekomstige werkgelegenheidsontwikkeling lijkt een goede indicator voor behoefte aan nieuwe terreinen.

8.2 Werkgelegenheid op bedrijventerreinen Sector

Banen 2022 Buiten terreinen

Vestigingen 2022 Op terreinen

Buiten terreinen

Op terreinen

Landbouw/Visserij

24.720

1.060

10.000

110

Industrie/Delfstoffenwinning

26.080

90.700

6.530

2.990

Nutsbedrijven

7.630

7.090

260

140

Bouwnijverheid

34.500

32.290

21.260

2.360

Groothandel

14.100

49.320

5.530

3.260

Detailhandel/autohandel

95.930

31.100

20.740

4.400

Vervoer, opslag en communicatie

28.290

51.800

12.900

1.820

Horeca

48.000

2.660

6.840

250

Financiële instellingen

6.720

7.930

1.150

170

Zakelijke dienstverlening

93.650

59.600

47.010

4.330

Openbaar bestuur

46.470

6.650

310

Onderwijs

80.580

3.850

13.690

470

Gezondheidszorg

189.770

12.780

26.240

980

Overige dienstverlening

40.400

5.750

22.550

1.030

Alle sectoren

736.830

362.590

195.000

22.400

In 2022 waren 362.590 banen te vinden op bedrijventerreinen. Dat is goed voor 33,0% van de Gelderse werkgelegenheid. In termen van bedrijven geldt dat er hiervan 22.400 op bedrijventerreinen gevestigd waren, een aandeel van 10,8%. Bedrijven op bedrijventerreinen zijn gemiddeld dus veel groter dan daarbuiten. Op bedrijventerreinen is de gemiddelde bedrijfsgrootte ca. 16 personen, terwijl dat buiten bedrijventerreinen nog geen 4 is. Die veel lagere gemiddelde bedrijfsomvang wordt voor een belangrijk deel bepaald door ZZP-ers, die zijn overwegend gevestigd buiten bedrijventerreinen. Van de 155.200 ZZP-ers (eenmansbedrijven) zijn er slecht 8.180 (5%) gevestigd op bedrijventerreinen.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Sectoraandelen bedrijventerreinen en daarbuiten, aandeel bedrijventerrein in totaal aantal banen, werkgelegenheidsgroei bedrijventerreinen en daarbuiten, 2013-2022 Sector

Sector aandeel buiten terreinen 2013

2022

Sector aandeel op terreinen 2013

2022

Aandeel terreinen in totaal 2013

Groei 2013-202

2022

Buiten terreinen

Op terreinen

Landbouw/Visserij

4,0%

3,4%

0,3%

3,5%

4,1%

-9,4%

7,1%

Industrie/Delfstoffenwinning

3,6%

3,5%

27,8%

25,0%

77,4%

77,7%

6,2%

8,0%

Nutsbedrijven

0,8%

1,0%

1,7%

2,0%

48,1%

33,5%

34,0%

Bouwnijverheid

4,2%

4,7%

9,0%

8,9%

48,8%

48,3%

20,8%

18,7%

Groothandel

2,2%

1,9%

14,3%

13,6%

74,0%

77,8%

-7,1%

14,3%

Detailhandel/autohandel

12,9%

13,0%

8,1%

8,6%

21,8%

24,5%

9,3%

27,1%

Vervoer, opslag en communicatie

4,0%

3,8%

13,3%

14,3%

59,7%

64,7%

4,2%

29,0%

Horeca

6,0%

6,5%

0,7%

4,8%

5,3%

17,2%

29,3%

Financiële instellingen

1,9%

0,9%

2,5%

2,2%

36,6%

54,1%

-48,5%

5,2%

Zakelijke dienstverlening

12,5%

12,7%

16,1%

16,4%

36,4%

38,9%

10,2%

22,7%

Openbaar bestuur

7,1%

6,3%

1,2%

1,8%

7,1%

12,5%

-3,7%

81,7%

Onderwijs

9,8%

10,9%

1,0%

1,1%

4,2%

4,6%

20,1%

30,6%

Gezondheidszorg

25,7%

25,8%

2,4%

3,5%

4,0%

6,3%

8,4%

76,6%

Overige dienstverlening Alle sectoren

5,2%

5,5%

1,7%

1,6%

12,7%

12,5%

13,5%

11,2%

100,0%

30,7%

33,0%

8,2%

19,9%

De sectoren industrie, zakelijke dienstverlening, groothandel en transport zijn tezamen in totaal goed voor bijna 70% van alle banen op bedrijventerreinen. De kwartaire sectoren, maar ook de horeca en landbouw zijn slechts in geringe mate te vinden op bedrijventerreinen. Voor de industrie (77,7%), groothandel (77,8%) en transport (64,7%) geldt daarnaast dat het grootste deel van de banen in deze sectoren te vinden is op bedrijventerreinen. In vergelijking met 2013 geldt dat het belang van bedrijventerreinen voor de werkgelegenheid is toegenomen. Het aandeel werkgelegenheid op bedrijventerreinen is gestegen van 30,7% naar 33,0% in 2022. De toename geldt voor alle sectoren. Dat is ook terug te zien in de groeipercentages; met uitzonderling van de bouw geldt dat de werkgelegenheidsgroei op bedrijventerreinen hoger is geweest dan buiten bedrijventerreinen. In de Achterhoek, Rivierenland en Food Valley is relatief veel werkgelegenheid terecht gekomen op bedrijventerreinen. In de Groene Metropoolregio is het aandeel banen op bedrijventerreinen met 29,7% het laagst. Er zijn een aantal opvallende verschillen in het aandeel banen op bedrijventerreinen. In de Stedendriehoek is 90% van de financiële sector op bedrijventerreinen gevestigd. Dat is toe te schrijven aan een grote verzekeraar in Apeldoorn.

Ook het aandeel zakelijke dienstverlening op bedrijventerreinen (49,2%) is in de Stedendriehoek hoog in vergelijking met andere regio’s. De regio Food Valley komt met 47,7% nog dichtbij, maar in de andere regio’s ligt dit aandeel beduidend lager. In de regio Arnhem-Nijmegen is het aandeel van de financiële en van de zakelijke dienstverlening dat op bedrijventerreinen is gevestigd juist relatief laag. In de Achterhoek is ruim 85% van industriële werkgelegenheid te vinden op bedrijventerreinen. Op de Noord Veluwe is dat aandeel met 83,3% eveneens hoog. Openbaar bestuur is in de regio’s Stedendriehoek, Achterhoek en GMR voor meer dan 15% gevestigd op terreinen. In de andere 3 regio’s ligt dat aandeel onder de 5%.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Sectoraandeel banen op terreinen naar regio 2022 Sector

Stedendriehoek

Achterhoek

GMR

Rivierenland

Food Valley

Noord Veluwe

Landbouw/Visserij

10,2%

0,5%

8,2%

1,0%

4,2%

5,5%

Industrie/Delfstoffenwinning

69,3%

85,5%

78,3%

75,2%

73,2%

83,3%

Nutsbedrijven

89,9%

57,0%

41,5%

15,8%

80,5%

86,6%

Bouwnijverheid

47,6%

54,8%

51,6%

34,7%

46,7%

52,6%

Groothandel

75,4%

80,4%

80,0%

71,8%

81,8%

72,1%

Detailhandel/autohandel

22,4%

26,2%

20,1%

30,2%

30,3%

26,2%

Vervoer, opslag en communicatie

54,2%

62,8%

68,8%

63,9%

65,0%

58,2%

Horeca

6,5%

2,0%

5,6%

6,8%

7,5%

2,0%

Financiële instellingen

90,6%

35,3%

22,6%

43,0%

21,6%

48,6%

Zakelijke dienstverlening

49,2%

34,4%

33,9%

35,5%

47,7%

33,7%

Openbaar bestuur

15,2%

17,6%

15,1%

3,1%

3,8%

4,7%

Onderwijs

7,6%

5,8%

3,4%

6,6%

4,3%

3,2%

Gezondheidszorg

6,0%

4,8%

7,5%

4,7%

6,5%

4,5%

Overige dienstverlening

14,1%

10,6%

7,7%

18,7%

22,8%

10,9%

33,9%

36,8%

29,7%

35,6%

36,4%

31,1%

Het aantal banen per ha. bedrijventerrein8 ligt voor Gelderland op bijna 130. Regionaal valt op dat dit aantal in Rivierenland met 80 banen per ha. fors lager ligt. E.e.a. hangt samen met het grote aandeel logistiek op de terreinen in Rivierenland. Is in Gelderland de logistiek goed van 27,9% van de banen op terreinen, in Rivierenland is dat aandeel ruim 38%. Ook in de Achterhoek ligt het cijfer behoorlijk onder het Gelders gemiddelde. In de andere regio’s ligt het cijfer boven de 140. Hier weegt een groot aandeel industrie zwaar.

8) Het aantal banen per ha. dient voorzichtig geïnterpreteerd worden. Er kunnen kavels niet in gebruik zijn omdat een bedrijf net is vertrokken of gestopt is (leegstand). Het aantal banen per ha. wordt daardoor mogelijk laag ingeschat. Daarnaast geldt dat bij sommige bedrijven de medewerkers zelf zelden of nooit op het bedrijf aanwezig zijn (bijv. schoonmaakbedrijven, reclame-verspreidingsbedrijven), dat kan er toe leiden dat het aantal banen per ha. hoog wordt ingeschat.

Banen, oppervlak en banen per ha. naar regio 2022 Regio

Banen 2022

Uitgegeven in ha. t/m 2021

Banen/ha.

Stedendriehoek

175.780

1.151,3

153

Achterhoek

129.630

1.290,8

100

GMR Arnhem-Nijmegen

393.640

2.649,4

149

Rivierenland/Fruitdelta

119.280

1.491,2

Food Valley

145.810

1.009,4

144

Noord Veluwe

95.220

646,3

147

1.059.350

8.238,4

129

Gelderland

Per bedrijventerrein treden eveneens forse verschillen op. Zo worden er op Lindenholt (Nijmegen) ruim 190 banen per ha. geteld, terwijl dat er op Kellen (Tiel) slechts 20 zijn. In grote lijnen geldt dat terreinen met veel transport, groothandel en industrie relatief weinig banen per ha. opleveren, terwijl dit er bij de (zakelijke) dienstverlening veel meer zijn.

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2022 Gelderland

Overzicht van 30 grote terreinen in Gelderland, meer dan 3000 banen Terrein

Gemeente

Banen

Vestigingen

Uitgegeven oppervlakte

Zuid West Poort

Apeldoorn

9.940

310

100 Zakelijke dienstverlening

Malkenschoten

Apeldoorn

9.440

180

112 Financiële instellingen

Verheulsweide

Doetinchem

6.500

320

114

57 Industrie

Centerpoort-Nieuwgraaf

Duiven

6.480

160

88 Zakelijke dienstverlening

Het Broek

Arnhem

6.200

330

111 Industrie

Frankeneng

Ede

6.160

390

103

60 Zakelijke dienstverlening

Rijnpark

Arnhem

5.660

230

101 Vervoer, opslag en communicatie

IJsseloord II

Arnhem

5.530

240

187 Zakelijke dienstverlening

Apeldoorn Noord

Apeldoorn

5.490

250

105 Zakelijke dienstverlening

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12798207/1