St. t.k.n. nr. 1. Bijlage Rapportage grote projecten 2025

Financiële review grote projecten 2025. van de gemeente Nunspeet.

Inhoud Inleiding ........................................................................................................................................................... 2 Project Stationsomgeving (inclusief Poort van de Veluwe Nunspeet) ............................................................ 3 Project Onderwijshuisvesting .......................................................................................................................... 5 Project De Wiltsangh ....................................................................................................................................... 8 Project Nieuw Feithenhof te Nunspeet ......................................................................................................... 10 Project ’t Hul Noord te Nunspeet .................................................................................................................. 11

-2-

Inleiding Vooruitlopend op de Perspectievennota wordt jaarlijks een financiële actualisatie van grote projecten aan het college voorgelegd. De projecten zijn bepaald aan de hand van de volgende richtinggevende voorwaarden, zoals in de eerder review was opgenomen: 1) Project moet „groot” zijn. „Groot” betekent in dit geval: a) Een groot financieel belang en/of b) Een groot maatschappelijk belang 2) Het project moet minstens vier jaar duren en minstens in twee raadsperiode vallen (het duurt dus lang en vindt in minsten twee politieke settingen plaats) 3) Het moeten voor het publiek bekende projecten zijn; 4) Het project moeten een financiële impact (risico op ‘financieel verlies’) hebben; 5) Politieke gevoeligheid en/of bestuurlijke prioriteit; Hiermee is een selectie gemaakt van een 5-tal projecten: • Stationsomgeving (inclusief Poort van de Veluwe Nunspeet) • Onderwijshuisvesting • Sportpark de Wiltsangh • Nieuw Feithenhof (Grex) • ’t Hul Noord (Grex) Per project is gekeken naar de inhoudelijke financiële stand van zaken. Uit de rapportage van begin 2024 zijn een aantal aandachtspunten geactualiseerd naar de situatie begin 2025: • Stationsgebied: Dit is momenteel nog het meest risicovolle project.

Er zijn diverse externe factoren die van invloed zijn op de prognoses en die op elkaar inwerken en het op de juiste wijze beoordelen en kwantificeren van de risico's ingewikkeld maken. • Onderwijshuisvesting: voor dit project is in 2023 een nieuw Koersplan Onderwijshuisvesting vastgesteld. Naast het project herinrichting Stationsomgeving wordt dit de komende jaren een project met een grote financiële impact. • Nieuw Feithenhof (Grex): De business case voor de ontwikkeling van Nieuw Feithenhof laat een (aanzienlijk) financieel tekort zien. • De aanhoudende hoge inflatie. • Schaarste van personeel. Dit geldt voor aannemers, ingenieursbureaus maar ook voor de gemeente zelf. Ook zijn bij de cao’s hogere loonstijgingen overeengekomen dan in de afgelopen jaren het geval was. • De sturing op externe partijen die met de gemeentelijke portemonnee op pad is, wordt door veel lagere overheden als lastig en risicovol ervaren. Alleen door er zelf met deskundigheid bovenop te zitten, en vooraf goede afspraken te maken, is dit te beheersen. • Aanhoudend hoge energieprijzen als gevolg van de situatie met Rusland. Waardoor ook voor 2026 een relatief hogere prijsontwikkeling te verwachten kan zijn.

-3-

Project Stationsomgeving (inclusief Poort van de Veluwe Nunspeet) Bevindingen financiële stand van zaken Actuele stand van zaken kosten In het onderstaande overzicht zijn alle bevindingen met financiële consequenties v.w.b. de kostenprognose verwerkt tot en met januari 2025. De bestuurlijk vastgestelde prognose einde werk voor project Stationsomgeving is 48.5 miljoen. Voor de Poort van de Veluwe is dit 4,8 miljoen, oftewel samen 53,3 miljoen. Met deze huidige inzichten zien we een prognose einde werk van 52,7 miljoen euro. In voorgaande jaren werd in de Projectenreview apart gerapporteerd over de projecten Stationsomgeving en Poort van de Veluwe maar deze projecten zijn in 2024 samengevoegd.

Actuele stand van zaken financiering/financiële dekking In het onderstaande overzicht zijn alle bevindingen met financiële consequenties v.w.b. de financieringsprognose verwerkt. De financiering die zijn aangeduid met een sterretje (*) hebben betrekking op het deelproject Poort van de Veluwe.

Financiering Provincie Gelderland Ministerie I&W Programmabegroting 2018-2021, jaarschijf 2019 Programmabegroting 2019-2022, jaarschijf 2020 Programmabegroting 2021 e.v., jaarschijf 2021 Indexering jaarrekening 2020 + begroting 2022 Indexering begroting 2024 ProRail programma Toegankelijkheid ProRail bijdrage verwijderen overpad Provincie Gelderland mobiliteit overstappunten ProRail fietsenstalling ProRail stations stationsoutillage ProRail railinzetplaats Bijdrage gemeente taakveld riolering Subsidie niet-gesprongen explosieven EU-subsidie Programmabegroting 2021 e.v., jaarschijf 2021* Programmabegroting 24-27 Poort vd Veluwe* Aanvullend krediet Poort vd Veluwe (30/11/2023)* Subsidie Provincie en Rijk* Subsidie ankerpunten Poort vd Veluwe*

(voorlopig) Saldo

Kosten € 2.600.000 € 9.850.993 € 5.000.000 € 5.000.000 € 18.095.000 € 196.000 € 249.130 € 484.369 € 224.798 € 389.000 € 96.749 € 187.536 € 379.207 € 100.000 € 179.600 € 4.300.000 € 1.150.000 € 350.000 € 1.800.000 € 1.322.873 € 50.000

€ 21.176.336 € 8.800.404 € 4.988.994 € 668.520 € 7.712.853 € 1.451.764 € 3.242.261 € 4.681.362

€ 52.005.255

€ 52.722.494

€

Bouwkosten ProRail/Tunnel scope Bouwkosten gemeentelijke scope Vastgoedkosten Sloop en Sanering Engineeringskosten Overige bijkomende kosten Risicoreservering Poort van de Veluwe

-717.239

Tegenover de hogere prognose einde werk voor de kosten staat dat er ook meerdere subsidies toegekend zijn. De voornaamste hiervan subsidie is de EU-subsidie. Deze is vastgesteld op 5,8 miljoen euro, maar voorzichtigheidshalve wordt er gerekend met een bedrag van 4,3 miljoen euro (75%) vanwege het risico op lagere vaststelling na afronding van het project op basis van de werkelijke gemaakte kosten. Het projectsaldo komt uit op 717K negatief, maar hierbij merken wij op dat bij de Programmabegroting 2023-2026 een extra stelpost is opgenomen van circa 6,5 miljoen euro welke niet is opgenomen in dit overzicht.

Grootste toekomstige risico’s Een groot deel van de projectkosten zijn tijdsgebonden. Uitloop van de planning kan daarom (grote) financiële consequenties hebben. In het risicoprofiel is een voorziening meegenomen voor de overschrijding

-4-

van de planning. Er is bijvoorbeeld nog het risico dat de resterende werkzaamheden niet binnen het TVPvenster (treinvrije periode) in 2025 worden afgerond. Nu de 1e grote TVP is geweest is de post onvoorzien verlaagd door enerzijds risico’s die zijn opgetreden en anderzijds door risico’s die op beheerst zijn gezet. De risicodossiers van zowel ProRail als de gemeente zijn recent geactualiseerd. Hieruit blijkt dat er nog voor 2,2 miljoen euro aan voorziene risico’s zijn en voor 1,8 miljoen euro aan onvoorziene risico’s. Oftewel, er is nog voor 4 miljoen euro aan voorziene en onvoorziene risico’s. De hoogte van de risicoreserve in het project is op dit moment 3,1 miljoen euro. De inschatting is dat dit voldoende is om de risico’s mee te dekken omdat niet alle risico’s zich zullen voordoen.

-5-

Project Onderwijshuisvesting Bevindingen financiële stand van zaken Actualisatie: stand van zaken In haar vergadering van 1 juni 2023 heeft de gemeenteraad het Koersplan onderwijshuisvesting Nunspeet vastgesteld. Het koersplan is voor en door het OOGO opgesteld. Het OOGO is het overleg waarin alle schoolbesturen van de gemeente Nunspeet in zijn vertegenwoordigd en dat minimaal eens per jaar samen komt. In het koersplan staan de ambities en plannen op het gebied van onderwijshuisvesting. Op dit moment zit de uitwerking van het plan in fase 1: 2023-2026. In deze actualisatie worden de projecten per school (deelprojecten) uit deze eerste fase toegelicht. Verduurzamingsprojecten Voor verschillende scholen staat in het koersplan verduurzaamingsprojecten gepland. ▪ De Bron (hoofdlocatie) ▪ IKC Prinses Beatrix ▪ Eben- Haëzerschool ▪ Jenaplanschool St. Franciscus ▪ Ds. A. van Stuijvenbergschool ▪ Da Costa/Immanuël school Deze zijn van start met de subsidieregeling duurzaam vastgoed (DUMAVA). Volgens het koersplan moesten deze deelprojecten in 2024 afgerond zijn. Voor Ds. A. van Stuijvenbergschool is dit gelukt. De overige deelprojecten moeten uiterlijk in 2026 de verduurzaming afgerond hebben om de subsidie te behouden. Vier van de vijf schoolbesturen geven aan dat dit realistisch is. Voor de Da Costa/Immanuël is het verzoek gedaan om de planning in het koersplan te wijzigen.

Al langere tijd is er een capaciteitstekort voor de totale behoefte van beide scholen. Dit wordt nu opgelost met een tijdelijke locatie. In verband met bovengenoemde capaciteitsproblemen heeft CNS Nunspeet het verzoek gedaan voor een projectwissel binnen het Koersplan. De nieuwbouw van De Bron (dislocatie) staat gepland in fase 1 met een start in 2024. Omdat de capaciteit op deze locatie op orde is gemaakt met het plaatsen van 1 extra leslokaal in de vorm van tijdelijke units heeft CNS het verzoek gedaan beide projecten qua uitvoering om te draaien met de nieuwbouw van die in 2032 gepland stond. In het OOGO is hier draagvlak voor. Ambtelijk wordt momenteel afgestemd of deze wisseling ook mogelijk en wenselijk is binnen de bestaande nieuwbouwplannen. Momenteel worden de mogelijkheden van een IKC in Nunspeet West verkend. Dit IKC omvat de Da Costa/Immanuëlschool en kinderopvang door SKN. De verkenningen richten zich op de huidige locaties van de Da Costa en Immanuëlschool aan de Eeckelhagen en Winckelweg. Voorkeur heeft een unilocatie voor school en kinderopvang. Mocht dit ruimtelijk of verkeerstechnisch niet mogelijk blijken, dan zal een variant met twee locaties (onderbouw met kinderopvang en bovenbouw) worden verkend. Ver- of Nieuwbouw Per deelproject wordt kort aangegeven wat de huidige stand van zaken is en welke eventuele aandachtspunten er voor dat deelproject zijn: -

IKC Oost (De Olijfboom; voorheen Morgenster en Petraschool) De aanbesteding is afgerond en bijbehorende overeenkomsten getekend. CNS en SKN zijn bouwheer en verantwoordelijk voor de realisatie van IKC Oost. Middels een stuurgroep blijft de gemeente bestuurlijk aangesloten. De ambtelijk projectleider is agenda-lid voor de projectgroepvergaderingen van CNS/SKN. De voortgang ligt nu stil in verband met een uitspraak van de RvS waar het wachten op is. De zitting vindt 10 maart 2025 plaats. De planning is om het gebouw in 2026 op te leveren. Aandachtspunten: o Lopende bezwaarprocedure Raad van State, zitting 10 maart verwachte uitspraak begin juni

-6-

o

Verkeersplan, het plan omhelst een transformatie van de Oosteinderweg naar een fietsstraat en een zuidelijker gelegen fietsverbinding om fietsverkeer zo veilig en snel mogelijk richting het IKC te kunnen leiden. Het college en de gemeenteraad moeten nog een besluit nemen over de uitvoering en financiering van het plan

-

IKEC Nunspeet ((V)SO en SBO door stichting Volare, Stichting Educare) In het Koersplan hebben beide besturen de realisatie van een zogenaamd Integraal Kind en Expertisecentrum (IKEC) in Nunspeet laten opnemen. Naar aanleiding van dit plan is in het Koersplan een bestuursopdracht aan beide schoolbesturen meegegeven. Mede omdat beide schoolbesturen ook werken aan een IKEC in Harderwijk. Het ‘thuisnabije’ karakter van de IKEC’s heeft als gevolg dat een deel van de leerlingen van de Verschoorschool in de toekomst (thuisnabij) gehuisvest wordt in Harderwijk. Dit vraagt extra capaciteit in Harderwijk. Aanvankelijk leek in Harderwijk een locatie beschikbaar maar deze locatie is niet meer in beeld. Harderwijk richt zich nu op een alternatieve locatie. Vanuit de gemeente Nunspeet heeft inmiddels ook een locatiestudie plaatsgevonden waarbij de locatie Oosterlaan is aangewezen als de verder te onderzoeken locatie.

-

Juniorcollege De onderbouw van het Juniorcollege wordt gevormd door leerlingen van de Verschoorschool. Om deze reden heeft de realisatie van het Juniorcollege een nauwe relatie met de realisatie van het IKEC Nunspeet. Op dit moment vinden bestuurlijke gesprekken plaats over de toekomst van het Juniorcollege in relatie tot de uitgangspunten voor de IKEC-vorming in Nunspeet en Harderwijk. De realisatie van het juniorcollege in 2025 is gezien deze ontwikkeling niet realistisch. Om die reden wordt de datum verschoven naar 2028.

-

Eerste Veluwse Montessorischool (voorheen de ontdekking) In het Koersplan is de renovatie van de Eerste Veluwse Montessorischool financieel berekend op basis van het huidige leerlingenaantal. Aurora heeft hun groeiambitie in het OOGO van 21 mei 2024 gepresenteerd. Het plan voorziet in een gebouw voor 100-125 leerlingen dat goed aansluit bij het onderwijsconcept. Bij het OOGO 26 november is aangegeven dat er, zolang er geen beroep wordt gedaan op financiële middelen van andere projecten, draagvlak is voor de realisatie van een gebouw voor 125 leerlingen. Door een subsidie is er geen extra financiële inzet vanuit de gemeente Nunspeet nodig.

Onderstaand overzicht toont wanneer welke projecten in de tijd gaan lopen en/of in welke termijn zij al in ontwikkeling zijn. De verduurzamingsprojecten hebben enige vertraging opgelopen, maar worden naar verwachting binnen de subsidietermijn afgerond.

-7-

Actualisatie financiële dekking De uitgangspunten voor de Programmabegroting 2025 zijn in de raadsvergadering van 2024 vastgesteld. Voor de prijsindex is een percentage van 2,5% vastgesteld. Dit betekent dat alle investeringsbedragen en budgetten met deze index zijn verhoogd. Dit is in het OOGO van 26 november 2024 gedeeld met de schoolbesturen. In de Programmabegroting zijn de volgende, structurele dekkingsmiddelen beschikbaar: • Nieuw beleid € 315.000,• Vrijvallende budgetten € 285.000,- (budgetten huurkosten huisvesting) • Inzet reserve Grote Projecten € 125.000,Totaal € 725.000,Onderdeel van de vastgestelde dekking is een stapsgewijze verhoging van de OZB met elk jaar 1% over de periode 2024-2029. Op termijn (6 jaar) leidt dit tot een hogere OZB-opbrengst van € 375.000,- (prijspeil 2024).

Grootste toekomstige risico’s Het doorschuiven van einddata voor een project leidt ertoe dat in de volgende meerdere projecten tegelijk gaan lopen. Dit heeft als grootste risico’s: • Een extra belasting van de ambtelijke organisatie (denk bestemmingsplannen, begeleiding aanbesteding, subsidie aanvragen). • De bouwkosten stijgen over het algemeen sneller dan de gemeentelijke indexering. Het verschuiven van een project leidt ertoe dat er minder gerealiseerd kan worden voor het vastgestelde budget. • De gemeentelijke investeringen zoals opgenomen in de gemeentelijke begroting zijn in principe taakstellend. Lagere subsidiemogelijkheden voor verduurzamingsopgaven komen daarmee voor rekening van de schoolbesturen. Over deze risico’s zijn de schoolbesturen in het OOGO van 26 november 2024 geïnformeerd

-8-

Project De Wiltsangh Bevindingen financiële stand van zaken Actuele stand van zaken In juni van 2019 heeft de gemeenteraad van Nunspeet ingestemd met het financiële kader voor Sportpark De Wiltsangh, bestaande uit: revitalisering van het sportpark, nieuwbouw van het sportcomplex en exploitatie van het sportcomplex door Sportbedrijf Nunspeet. Vanaf 28 mei 2021 is gestart met de bouw van sportcomplex De Wiltsangh. In april 2023 is de nieuwbouw van sportcomplex de Wiltsangh (zwembad, turnhal en sporthal) opgeleverd. Momenteel bevinden we ons in de nazorgfase, waarbij diverse onderdelen van het sportcomplex nog aandacht vragen, die zich met name toespitsen op grondwater en garantie werkzaamheden binnen sportief recreatiecentrum de Wiltsangh. De sluitende exploitatie van het Sportbedrijf Nunspeet is een aandachtspunt, hier is op voor gesorteerd bij de begroting 2025 met een incidentele aanvullende exploitatiebijdrage. Begin Q2 2025 volgt een definitieve verantwoording van project de Wiltsangh, met de drie projectdelen: - Nieuwbouw sportief recreatiecentrum de Wiltsangh - Revitalisering sportcomplex de Wiltsangh - Exploitatie Sportbedrijf Nunspeet Aangaande revitalisering van de Wiltsangh is met FCC de Volharding een nieuwe huurovereenkomst gesloten. De gemeente blijft daarnaast gesprekspartner van VV Nunspeet en NTC de Wiltsangh over mogelijke nieuw- en/of verbouw van opstallen.

Actuele Stand van zaken financiering/financiële dekking In november 2023 is college en gemeenteraad geïnformeerd over de afronding van het projectdeel ‘nieuwbouw sportief recreatiecentrum de Wiltsangh en bijbehorende middelen. Hierin is aangegeven dat de nieuwbouw gerealiseerd is binnen begroting. Zoals ook bij de perspectievennota 2024 is aangegeven zijn er na deze verantwoording nog diverse eindtermijnen van leveranciers en aannemers in rekening gebracht waardoor de realisatiekosten hoger uitvallen, weliswaar nog steeds binnen begroting. Ook zijn er diverse ‘onvoorziene kosten’ gemaakt in de genoemde nazorgfase. Deze worden nader benoemd in de definitieve verantwoording begin Q2 2025. Binnen het projectdeel revitalisering de Wiltsangh is uw raad in 2024 geïnformeerd over het financieringsplan van vv Nunspeet waarbij diverse financieringsmogelijkheden zijn besproken en/of beschikbaar zijn gesteld (subsidie, garantstelling of lening). In 2025 wordt u nader geïnformeerd over vorderingen aangaande deze nieuwbouw. Binnen dit projectdeel is ook financiële dekking aanwezig om een ontwikkeling te maken bij NTC de Wiltsangh. Op basis van gesprekken en planvorming zal bekeken worden of de huidige middelen hiervoor toereikend zijn, en welke rol de gemeente kan en wil spelen binnen deze planvorming (hierbij is het nieuwe beleidsplan sport en bewegen kaderstellend).

Ook dit wordt meegenomen in de definitieve verantwoording.

Grootste toekomstige risico’s 1. 2. 3.

Momenteel zijn we bezig met de laatste voorbereidingen aangaande het grondwatervraagstuk. In Q1 van 2025 moet dit probleem definitief verholpen zijn. Bij de berekening van de kapitaallasten wordt uitgegaan van het rekenrentepercentage begrotingsjaar 2023. Bij een oplopende rente zullen de rente en daarmee de kapitaallasten oplopen. De exploitatie van het sportcomplex door Sportbedrijf Nunspeet wordt steeds meer inzichtelijk. Met de overgang naar de Wiltsangh ontvangt het Sportbedrijf momenteel een incidenteel en structureel hogere exploitatiebijdrage dan voorheen, die momenteel nog niet toereikend is. Op basis van de eerste exploitatiejaren en een meerjarenbegroting moet de structurele exploitatiebijdrage een sluitende begroting tot gevolg hebben.

-9-

4.

Voor het eigenaarsonderhoud aan sportief recreatiecentrum de Wiltsangh worden hogere kosten verwacht dan destijds geraamd (businesscase de Wiltsangh). Dit betreft preventief onderhoud aan de technische installaties, preventief bouwkundig onderhoud, en vervangingsonderhoud. Hiervoor is reeds een voorziening getroffen maar deze is niet toereikend. De stijging is toe te rekenen aan o.a. gestegen personeels- en materiaalkosten t.o.v. 2019. In de definitieve verantwoording van de Wiltsangh wordt hier op teruggekomen.

- 10 -

Project Nieuw Feithenhof te Nunspeet Bevindingen financiële stand van zaken Actuele stand van zaken kosten Voor de planontwikkeling van de toekomstige woningbouwlocatie Nieuw Feithenhof is in 2022 de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) gevestigd en zijn diverse voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld voor een totaalbedrag van €375.000,-. Met dit krediet is een verkenningsdocument opgesteld, welke als ruimtelijke en programmatische basis wordt gebruikt voor verder onderzoek naar de herontwikkeling van het gebied naar ca. 600 woningen. Ook is het participatieproces opgestart en worden het programma en de financiële business case momenteel verder uitgewerkt. Vooruitlopend op een vast te stellen grondexploitatie is in 2023 onder de Wvg Shimano aangekocht. Hiervoor is afzonderlijk krediet bij de raad aangevraagd. De levering van de panden vindt uiterlijk 1 juli 2025 plaats.

Actuele Stand van zaken financiering/financiële dekking Het voorbereidingskrediet is geactiveerd onder de IMVA. Als voor de ontwikkeling een gemeentelijke grondexploitatie wordt vastgesteld zullen deze geactiveerde kosten worden ingebracht in de boekwaarde. Als de planontwikkeling geen doorgang gaat vinden, dan zullen de kosten ten laste worden gebracht van het jaarresultaat. Omdat het plan een financieel tekort laat zien is gekeken naar externe financieringen en subsidies. Begin 2024 is een subsidie aangevraagd vanuit de regeling Woningbouwimpuls bij het Rijk. In april 2024 is €5,9 miljoen toegekend door het Rijk en €600.000,- als cofinanciering door de Provincie. Ondanks deze subsidies laat het project nog een financieel tekort zien. Op het moment dat er een grondexploitatie geopend wordt door de raad zal dit tekort moeten worden gedekt met een verliesvoorziening.

Actuele stand van zaken businesscase De business case voor de ontwikkeling van Nieuw Feithenhof laat een (aanzienlijk) financieel tekort zien. Dit komt mede door de verwervingskosten van het bestaande vastgoed in combinatie met het betaalbare woningbouwprogramma.Een grote onzekerheid is hierbij nog de parkeeroplossing. In het verkenningsdocument is een gebouwde parkeerhub opgenomen en de eerste onderzoeken naar deze parkeerhub laten ziet dat dit leidt tot een aanvullend financieel tekort.

Grootste toekomstige risico’s Op het moment dat er wel een grondexploitatie wordt geopend met een verwacht negatief resultaat dan maken de volgende algemene risico’s alsnog onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling: De verwervingskosten kunnen hoger uitvallen De bestemmingswijziging wordt niet onherroepelijk De civiele werkzaamheden inclusief saneringskosten vallen duurder uit door prijsontwikkeling, ramingsonzekerheden of door planaanpassingen De bouwrijpe gronden worden voor een lagere prijs verkocht of er dient een herprogrammering plaats te vinden Gelet op de fase van de planontwikkeling kunnen er nog maatregelen worden getroffen om deze risico’s te beheren. Bij het eventueel vaststellen van de grondexploitatie zullen de risico’s worden geïnventariseerd en gekwantificeerd, zodat bij het bepalen van de omvang van de reserve grondexploitatie hier rekening mee kan worden gehouden.

- 11 -

Project ’t Hul Noord te Nunspeet Bevindingen financiële stand van zaken Actuele stand van zaken kosten Voor het project ’t Hul Noord zijn de afgelopen jaren diverse voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld voor de uitwerking van de structuurvisie tot een ruimtelijk plan en om te komen tot het vaststellen van een gemeentelijke grondexploitatie. In april 2024 is door de raad de grondexploitatie vastgesteld, tegelijkertijd met de vaststelling van het bestemmingsplan en exploitatieplan. De geactiveerde voorbereidingskosten die in het verleden zijn gemaakt zijn opgenomen in de gemeentelijke grondexploitatie. Naast de kosten voor de planontwikkeling zijn er de afgelopen periode een aantal (grond)aankopen verricht. Er wordt een actieve grondpolitiek gevoerd om de maximale regie te voeren op de ontwikkeling, programmering en ruimtelijke kwaliteit van 't Hul Noord. Met de aankoop van gronden wordt ook voorkomen dat ontwikkelaars positie verkrijgen in het gebied en mede de inrichting van het plan bepalen. De gronden die voorafgaand aan de vaststelling van de grondexploitatie zijn aangekocht zijn nu ingebracht in de grondexploitatie. Vanaf april 2024 zijn er nog een aantal gronden aangekocht of overeenkomsten gesloten over aankoop. Deze grondaankopen komen ten laste van de grondexploitatie.

Actuele Stand van zaken financiering/financiële dekking De grondexploitatie die in april 2024 door de raad is vastgesteld liet een tekort zien van €9,9 miljoen op prijspeil 1-1-2024. Voor dit tekort is een verliesvoorziening getroffen, welke gedekt is vanuit de reserve grondexploitatie (€6 miljoen), de reserve grote projecten (€1 miljoen) en de algemene reserve (€2,9 miljoen). Aangezien de gemeente nog geen eigenaar is van alle gronden in het plangebied en eigenaren zich nog zouden kunnen beroepen op zelfrealisatie in plaats van verkoop aan de gemeente is ook een exploitatieplan vastgesteld. Omdat er sprake is van macro-aftopping in de exploitatieopzet van het exploitatieplan kunnen niet alle kosten worden verhaald op de particulier initiatiefnemers en dit leidt tot een tekort ter hoogte van circa € 10,8 miljoen (prijspeil 1-1-2024). De gemeente zet echter in op actieve grondpolitiek om zodoende alle gronden te verwerven. Na de vaststelling van de verliesvoorziening ter dekking van het tekort op de grondexploitatie is in 2024 vanuit het Rijk subsidie toegekend vanuit de Woningbouwimpuls ter hoogte van €5,2 miljoen en cofinanciering door de Provincie voor een bedrag van €750.000,-.

Actuele stand van zaken businesscase en planning Het actuele tekort op de grondexploitatie is €9,9 miljoen. Dit bedrag is exclusief de toegekende subsidies van het Rijk en de Provincie, welke een positief effect hebben op het resultaat van de grondexploitatie. Anderzijds werd in de vastgestelde grondexploitatie nog uitgegaan van een 'oude’ verwervingsprijs . Op basis van een actueel taxatierapport valt de marktconforme grondprijs op dit moment hoger uit per vierkante meter. In de eerstvolgende actualisatie van de grondexploitatie ’t Hul Noord naar prijspeil 1-1-2025 wordt deze hogere verwervingsprijs verwerkt en worden ook de andere parameters en (kosten)ramingen geactualiseerd. Deze actualisatie zal onderdeel uitmaken van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2025 welke in mei 2025 aan de raad ter vaststelling wordt aangeboden. Het uitgangspunt qua planning is dat vooruitlopend op de uitgifte van de woningbouwkavels de bestaande Bovenweg wordt heringericht. Het streven is om de Bovenweg in 2025 te herinrichten. Het plan wordt gefaseerd uitgevoerd. Tegen het bestemmingsplan en exploitatieplan is beroep bij de Raad van State ingesteld.

- 12 -

Grootste toekomstige risico’s De grootste risico’s van de gebiedsontwikkeling ’t Hul Noord zijn als volgt: De verwervingskosten kunnen hoger uitvallen. De bestemmingswijziging wordt niet onherroepelijk. De civiele werkzaamheden vallen duurder uit door prijsontwikkeling of door planaanpassingen. De bouwrijpe gronden worden voor een lagere prijs verkocht of er dient een herprogrammering plaats te vinden. Vertraging door onvoorziene omstandigheden (capaciteit stroomnet, stikstof, macro-economische risico’s, etc.). Bij de actualisatie van de grondexploitatie zullen de risico’s worden geïnventariseerd en gekwantificeerd, zodat bij het bepalen van de omvang van de reserve grondexploitatie hier rekening mee kan worden gehouden.