St. t.k.n. nr. 1. Bijlage Evaluatie gladheidbestrijding 2020-2021 gemeente Nunspeet

EVALUATIE GLADHEIDBESTRIJDINGSEIZOEN 2020-2021

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

1. Inleiding Het afgelopen winterseizoen kenmerkt zich als een relatief zachte winter met veel neerslag. Echter kregen we in wel februari te maken met hevige en langdurige sneeuwval. Dit gaf veel overlast in het gehele land, met twee keer een code rood als gevolg. Aanleiding voor de gemeenteraadsfractie van Gemeentebelang schriftelijk vragen te stellen of het college bereid is de gladheidbestrijding te evalueren. Het college heeft hierop besloten dat ze het wenselijk vindt dat de grootschalige inzet voor de gladheidbestrijding tijdens de afgelopen winterperiode op goede wijze wordt geëvalueerd, mede met het oog op een eventuele aanpassing van het gladheidbestrijdingsplan. De resultaten hiervan worden ter kennisname aangeboden aan de commissie Ruimte en Wonen. In deze evaluatie geven we antwoord op de volgende vragen:  Terugblik winterseizoen 2020-2021;  Wat is het huidig beleid?;  Hoe was de uitvoering in 2020-2021?;  Wat waren de voornaamste klachten en/of meldingen?;  Wat kunnen we verbeteren?;  Wat zijn de kosten?

Pagina | 2

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

Inhoudsopgave 1. Inleiding ....................................................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave ................................................................................................................................................ 3 2. Terugblik winterseizoen 2020-2021 ............................................................................................................ 4 3. Huidig beleid ................................................................................................................................................ 5 4. Uitvoering 2020-2021 .................................................................................................................................. 6 5. Klachten en meldingen ................................................................................................................................ 7 6. Verbeterpunten en conclusie ...................................................................................................................... 8 7. Overzicht kosten 2020 – 2021 ..................................................................................................................... 9

Pagina | 3

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

2. Terugblik winterseizoen 2020-2021 De winter van 2020-2021 was, mede door een duidelijk te zachte december, een halve graad te zacht. Het aantal zonuren was over de hele winter gezien vrij normaal. Over de maanden december, januari en februari was de winter aan de zachte kant met 4,4 ˚C tegen 3,9 ˚C normaal. In de Bilt kwam het deze winter tot 32 vorstdagen tegen 35 normaal. Op negen daarvan kwam het tot matige vorst met een minimumtemperatuur beneden -5 ˚C en de flinke vorstperiode in februari zorgde ook voor twee strenge vorstnachten met -10 ˚C. Door de volle winterweek in februari kwam het ook tot zeven ijsdagen waarop de temperatuur de hele dag onder het vriespunt bleef. In een normale winter zijn zes ijsdagen gebruikelijk. Er werd deze winter tot tweemaal toe een weeralarm (code rood) uitgegeven. Op 7 februari gold code rood voor sneeuwjacht, sneeuwduinen en gladheid. Een dag na het weeralarm voor de sneeuwstorm bleef de hele dag nog code oranje van kracht in verband met grootschalige gladheid door gevallen sneeuw. Een week later, aan het eind van de vorstperiode was opnieuw sprake van een code rood. Dit keer werd gewaarschuwd voor ijzel in het hele land.

Pagina | 4

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

3. Huidig beleid Het is voor de gemeente onmogelijk om binnen redelijke grenzen (personele inzet en middelen) te zorgen dat onder winterse omstandigheden alle wegen, inclusief trottoir en fietspaden, moeiteloos begaanbaar zijn en blijven. Daarom stelt de gemeente routes vast met wegen waar wordt gestrooid. Criteria bij het vaststellen van de strooiroutes zijn:  De verkeersintensiteit van de wegen. Op de drukke, doorgaande, wegen wordt gestrooid. Op de mindere drukke, niet doorgaande, wegen wordt niet gestrooid.  Het belang van de route in verband met veiligheid en de bereikbaarheid van de bevolking. Wegen in de nabijheid van hulpverlenende diensten (politie, ambulance, brandweer, gemeente, huisartsenposten), scholen en bushaltes worden gestrooid. Onder normale winterse omstandigheden worden alle gemeentelijke strooi-eenheden ingezet. Alle wegen en objecten opgenomen in de strooiroutes worden gestrooid. Een ander uitgangspunt is dat fietsers ook veilig aan het verkeer deel kunnen nemen. Vooral fietsers, en dan met name jonge kinderen en ouderen, zijn met gladheid kwetsbaar. De fietspaden langs de doorgaande wegen zijn opgenomen in een aparte strooiroute en worden gestrooid en indien nodig ook geveegd/geschoven. Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat voetpaden niet behoren tot de gladheidbestrijding die onder verantwoordelijkheid van de gemeente valt.

Inwoners en bedrijven dienen in dit geval hun eigen verantwoording te nemen. Het uitgangspunt van het beleid is dat iedereen binnen een afstand van maximaal 200 meter van een gestrooide weg woont. Afweging bij extreme situaties Tijdens extreme weersomstandigheden, zoals bij langdurige en hevige sneeuwval, moet intensiever de gladheid worden bestreden. Deze situatie wordt naar omstandigheden op maat ingevuld door de inzet van extra materieel. Hierbij is gebruikelijk een beroep te doen op lokale aannemers. Sinds afgelopen strooiseizoen maken we ook gebruik van de eigen shovel. Het criterium voor de vaststelling extreme weersomstandigheden is de door het KNMI uit te geven waarschuwing “code oranje/rood bij gladheid en sneeuw”. Hiervan is sprake bij minimaal één van de volgende criteria: a. Op uitgebreide schaal gladheid door ijzel of bevriezing b. Meer dan 5 cm sneeuw in zes uur c. Meer dan 3 cm sneeuw in een uur d. Sneeuwval en/of driftsneeuw (> 40 km per uur), leidend tot sneeuwduinen. Bij extreme situaties (vanaf code oranje/rood) worden de gladheidbestrijdingsroutes uitgebreid tot alle verharde wegen in beheer en/of eigendom van de gemeente Nunspeet. De gladheidbestrijding op de overige wegen vindt plaats nadat de gladheid op de wegen en fietspaden van de gladheidbestrijdingsroutes zijn bestreden en zo goed mogelijk begaanbaar zijn.

Pagina | 5

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

4. Uitvoering 2020-2021 Conform de normale werkwijze is ook het afgelopen winterseizoen gestrooid volgens het gladheidbestrijdingsplan. Het plan behelst de gladheidbestrijding van een groot deel van het wegen net van de gemeente Nunspeet. Het betreft met name de hoofdwegen, wijkontsluitingswegen, buurtontsluitingswegen en de fietspaden. De totale lengte van de strooiroute is circa 175 km, verdeeld over 7 routes waarbij de gemiddelde tijdsduur per route ongeveer 2,5 uur (exclusief sneeuw schuiven) bedraagt. Het team Openbare Ruimte (buitendienst) verzorgt de gladheidbestrijding van 5 routes. De overige 2 routes zijn uitbesteed aan twee lokale aannemers. De strooiwagens rijden volgens de in het gladheidsbestrijdingsplan vastgestelde routes. Deze routes zijn bepaald aan de hand van de prioritering die in het huidige beleid zijn uitgewerkt. Voorts dienen de routes zo economisch mogelijk te zijn zodat met zo min mogelijk materieel de gladheid zo effectief mogelijk bestreden kan worden. Bij het bepalen en inrichten van de strooiroutes gelden naast de vermelde beleidsuitgangspunten, de volgende randvoorwaarden:    

Er wordt zo veel mogelijk voorkomen dat de weggebruiker van een gestrooid weggedeelte op een niet gestrooid weggedeelte komt; Goede afstemming en communicatie met buurgemeenten en provincie; Strooiwagens rijden in principe niet achteruit of tegen het verkeer in; De hoeveelheid dooimiddel in een strooier moet voldoende zijn voor één route.

Aantal strooiacties 2020 - 2021 In het afgelopen winterseizoen is er 16 keer gestrooid, waarvan 7 volle dagen in de winterweek van februari is gestrooid én geschoven. Om een beter beeld te krijgen van de gedane inzet zijn de totale uren van de eigen strooiploeg ook inzichtelijk gemaakt. In het afgelopen winterseizoen zijn er totaal 823 uren gemaakt voor het bestrijden van de gladheid, waarvan 610 uren zijn gemaakt in de winterweek van februari. In deze periode werd ’s morgensvroeg van 04.00 uur tot ’s avonds laat ca. 23.00 uur gestrooid (en geschoven). Dit geeft wel aan dat er bijzonder veel inzet is gepleegd door de medewerkers van de gladheidbestrijding in deze betreffende week. Strooizout In totaal is er (inclusief inhuur lokale aannemers) circa 500 ton zout gestrooid. De opslagcapaciteit in de zoutloods(en) op de gemeentewerf in Nunspeet is circa 700 ton. Bij afroep van strooizout werden de contractuele afspraken met leverancier goed nagekomen.

Pagina | 6

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

5. Klachten en meldingen In het afgelopen strooiseizoen zijn 172 klachten en/of meldingen binnengekomen in Melddesk. Op één melding na, zijn alle meldingen gedaan in de winterweek van februari 2021. Gelet op de extreme omstandigheden valt het aantal meldingen mee. De meeste meldingen zijn per mail beantwoord. Voor een aantal meldingen is gekozen voor een telefonische afhandeling. Via de gemeentelijke website en social media is aandacht besteed aan de gladheidbestrijding van de gemeente tijdens het extreme winterweer. Het is goed om zich te realiseren dat gladheidbestrijding pas effectief is wanneer wegen voldoende worden bereden. Door de ingestelde avondklok en de lockdown was dit in deze periode minder het geval dan in normale omstandigheden. Het tijdstip van een strooiactie hangt samen met het tijdstip waarop gladheid of sneeuwval wordt verwacht. Een aantal meldingen vond plaats op het moment dat het sneeuwschuiven al gestart was, maar de plaats waarover de melding ging, nog niet bereikt. In onderstaand een overzicht van de verschillende soorten klachten en/of meldingen over de gladheidbestrijding. Onderwerp melding verzoek tot strooien en schuiven wegen, welke geen onderdeel uitmaken van de strooiroutes klacht sneeuwhoop a.g.v.

sneeuwschuiven verzoek tot het schuiven van een bredere baan verzoek schoonmaken standplaats vergunninghouders en bevoorrading winkels verzoek strooien en schuiven op particulier terrein klacht/melding straat in route is niet schoon genoeg melding dat nog niet is gestrooid door buurgemeente klacht over de gladheidbestrijding in het algemeen compliment over de gladheidbestrijding verzoek terugplaatsen paaltje verzoek straat toevoegen aan strooiroute verzoek tot schoonmaken voetpaden

Aantal 121

Totaal

172

13 7 6 5 5 3 3 3 2 1 1

Pagina | 7

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

6. Verbeterpunten en conclusie Actualiseren gladheidbestrijdingsplan Het is gebruikelijk dat periodiek het gladheidsbestrijdingsplan wordt bijgesteld en ook wordt geactualiseerd aan de laatste richtlijnen van de CROW. Op deze manier tonen we aan dat aan de zorgplicht wordt voldaan en we ons optimaal kunnen verweren tegen schadeclaims als gevolg van wintergladheid. De planning is om begin oktober 2021 een geactualiseerd gladheidsbestrijdingsplan aan het college aan te bieden. Uitbreiding gladheidbestrijding bij uitzonderlijke omstandigheden De strooiroutes zijn gemaakt op basis dat iedereen binnen een afstand van maximaal 200 meter van een gestrooide weg woont. Gladheid op wegen, buiten de afgesproken routes om, wordt in principe niet bestreden. Bij aanhoudende gladheid is het gebruikelijk op te schalen om gevaarlijke situaties buiten de afgesproken routes te bestrijden. In het geactualiseerde gladheidbestrijdingsplan wordt bij uitzonderlijke omstandigheden nog meer ingegaan op dit scenario. Actualiseren van de digitale kaart met strooiroutes In de actualisatie van het gladheidbestrijdingsplan wordt gelijktijdig de digitale kaart op de website met de strooiroutes met de recent aangelegde woonwijken meegenomen. De betreffende wegen zijn afgelopen seizoen al wel opgenomen in de strooiroutes.

Vervangen/uitbreiden materieel (sneeuwschuiver / sneeuwploeg) Bij langdurige en aanhoudende sneeuwval moet er sneeuw worden geploegd naar de zijkanten van de wegen, parkeerplaatsen en/of pleinen. De praktijk leert dat bij een grote hoeveelheid sneeuw de uitvoering lastiger wordt. In de komende vervanging van de sneeuwploegen wordt in het eisenpakket ook rekening gehouden met onder andere een hydraulische verstelling van de schuif voor de shovel. Algemene conclusie In de afgelopen winterse periode was er sprake van een combinatie van langdurige sneeuwval, harde wind en matige vorst. Lokaal ontstonden er sneeuwduinen. Omdat de gemeente met de beschikbare capaciteit en middelen tijdens deze uitzonderlijke omstandigheden niet direct alles kon strooien, kon de gladheidbestrijding na enkele dagen plaatsvinden op alle woonerven, doodlopende wegen en parkeerplaatsen. Ondanks de extreme omstandigheden is de conclusie dat wij hebben voldaan aan onze zorgplicht en dat in die zin de gladheidbestrijding naar tevredenheid is verlopen. De gladheidbestrijding van de gemeente Nunspeet is vergeleken met andere gemeenten. Hieruit wordt geconstateerd dat er in de gemeente Nunspeet meer dan gemiddeld wordt gestrooid. In veel gemeenten worden alleen de doorgaande wegen, winkelgebieden en voetpaden naar speciale bestemmingen zoals bushalten, ziekenhuis, bejaardenhuizen e.d. gestrooid.

Pagina | 8

Evaluatie gladheidbestrijding seizoen 2020 - 2021

7. Overzicht kosten 2020 – 2021 In onderstaand overzicht zijn de kosten van het seizoen 2020 – 2021 op een rij gezet. Werkelijke kosten 2020 - 2021 Inhuur aannemers Levering zout

€ 25.500,-€ 25.150,--

Totaal

€ 50.650,--

Deze kosten derden van de gladheidbestrijding zijn afhankelijk van de weersomstandigheden en vallen onder het taakveld Wegen. Eventuele overschrijdingen worden gemeld en vermeld in de hoofdlijnenrapportages.

Pagina | 9