Jaarverslag SNWV 2024 1328988

20 24

Jaarverslag

Vissers aan op de Kop van 't Ende, Elburg, ca. 1900 Glasnegatief Anthonie Bas Backer

VOORWOORD Voor u ligt het jaarverslag van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe (SNWV) over het jaar 2024. In veel opzichten kijken we als organisatie terug op een succesvol jaar waarin we veel hebben bereikt. Sinds 2021 werken we gestructureerd aan het op orde krijgen van de basis: effectief collectiebeheer ten dienste van de duurzame toegankelijkheid van onze archieven. Steeds meer mensen vinden onze collecties online en doen via die weg onderzoek. Publieksactiviteiten en actief sociale mediabeleid zetten onze collecties op de kaart. Het toezicht op het gemeentelijke informatiebeheer geeft de deelnemende gemeenten waardevolle handvaten om deze te verbeteren. En met de aanbesteding van de e-Depotvoorzieningen bieden we deelnemende gemeenten straks de middelen om hun digitale informatie ook duurzaam toegankelijk te houden. Daarnaast stond 2024 in het teken van de voorbereiding van een grote stap voor de organisatie: het samengaan met het Streekarchief Epe, Hattem en Heerde in een nieuwe gemeenschappelijke regeling. Vanaf 1 juli 2025 zal het SNWV opgaan in een nieuwe bedrijfsvoeringsorganisatie: het Noord-Veluws Archief. 2024 was kortom een druk jaar, waarin we echter grote stappen hebben gezet in de professionalisering en het toekomstbestendig neerzetten van een robuuste archiefdienst voor de regio."

Rudolf bosch, Streekarchivaris

Vrouwen op de Markt in Harderwijk, begin twintigste eeuw Prentbriefkaarten Harderwijk

2

Uitje naar zee. Jaartal onbekend Collectie Heemkundige Vereniging Nuwenspete

ORGANISATIE Eind 2024 waren 21 medewerkers (14,6 fte) werkzaam voor het SNWV. Vanwege een re-integratietraject was één medewerker van de gemeente Epe tijdelijk bij het SNWV werkzaam. Twee medewerkers waren tijdelijk in dienst vanwege een werkervaringstraject. Van één van deze medewerkers is in september afscheid genomen. Het ziekteverzuim lag in 2024 door langdurige ziekte van drie medewerkers relatief hoog. Een deel van hun werkzaamheden is door een herverdeling van taken binnen de organisatie opgevangen. Voor het tijdig afronden van het project aanbesteding e-Depot is een externe projectmedewerker ingehuurd. Daarnaast werd voor de projectleiding van het traject rondom de oprichting en inrichting van de nieuwe bedrijfsvoeringsorganisatie Noord-Veluws Archief een externe projectleider ingehuurd. Het ambtelijk opdrachtgeverschap voor dit traject lag bij de gemeente Elburg. In 2024 werden een drietal medewerkers voor in totaal 32 uren per week gedetacheerd naar het Streekarchief Epe, Hattem en Heerde. Zij vervulden voornamelijk taken in de dienstverlening vanuit de locatie Epe en wettelijke taken rondom archiefbeheer en archiefinspectie-taken. Op basis van besluitvorming in de vergadering van de archiefcommissies in september is in het vierde kwartaal begonnen met de wervingsprocedure voor de extra fte’s die in de formatie voor de nieuw te vormen archiefdienst zijn opgenomen.

Gedurende het jaar is zowel ambtelijk als bestuurlijk veel werk verzet om de samenvoeging van het SNWV en het SEHH tot het Noord-Veluws Archief vóór 1 juli 2025 mogelijk te maken. De eerste fase van het bestuurlijke besluitvormingstraject, gericht op het kenbaar maken van het voornemen van de colleges om tot oprichting van de BVO NoVA en daarop in te dienen zienswijzen door de gemeenteraden is in september gestart.

3

ARCHIEFCOMMISSIE De archiefcommissie van het SNWV bestaat uit vijf portefeuillehouders, die namens de colleges van B&W van de vijf deelnemende gemeenten zitting nemen. In 2024 was de samenstelling van de archiefcommissie van het SNWV: Jan Nathan Rozendaal (voorzitter)

gemeente Elburg

Hugo Weidema / Arap-John Tigchelaar

gemeente Ermelo

Wilco Mazier

gemeente Harderwijk

Céline Blom

gemeente Nunspeet

Ben Engberts

gemeente Oldebroek

In het kader van de naderende fusie met het Streekarchief Epe, Hattem en Heerde (SEHH) tot het Noord-Veluws Archief is in oktober 2023 besloten om de vergaderingen van de archiefcommissies van beide archiefdiensten gezamenlijk te houden. In 2024 kwamen de archiefcommissies van het SNWV en het SEHH vier maal bijeen: op 4 april, 26 april, 11 juli en 5 september. De streekarchivaris verzorgde vanwege het fusietraject informatiesessies voor de gemeenteraden van Elburg, Oldebroek, Nunspeet en Hattem.

Vier generaties in verschillende Veluwse klederdrachten, 1950. Fotocollectie gemeente Nunspeet

4

COLLECTIEBEHEER FYSIEK BEHEER

ARCHIEVEN

In 2024 is intensief gewerkt aan het verbeteren van de fysieke staat van de archieven. De bouwvergunningen van Nunspeet zijn hierbij een speerpunt geweest, met 8.000 dossiers die opnieuw zijn geordend en verpakt. Er is een inventarisatie uitgevoerd van verpakkingsmaterialen om te bepalen welke vervangen moeten worden. Alle vijf locaties zijn voorzien van WIFI-dataloggers, waarmee het klimaat in de depots live gemonitord wordt.

Er is gewerkt aan het toegankelijk maken van archieven. SNWV heeft verschillende archieven bewerkt, waaronder: Gemeentebestuur Elburg (1974-1989) Gemeentebestuur Oldebroek (1988-1988) Gemeentewerken Oldebroek (1940-1987) Gemeentebestuur Harderwijk (1961-1985) Bouwvergunningen Nunspeet en Oldebroek Daarnaast is de burgerlijke stand opgeschoond en heringedeeld. Particuliere archieven zijn ook bewerkt door vrijwilligers, waaronder het archief van Feithenhof Elburg (1991-1996) en sanatorium Sonnevanck.

BEELDBANK

ACQUISITIE

In 2024 zijn audiovisuele titels beschreven en collecties gereinigd. Er zijn handleidingen opgesteld. Digitalisering is verbeterd door richtlijnen voor scannen en beschrijven van beeldmateriaal. Bijzonder was de vondst van twee daguerreotypes uit de Wesenhagen Stichting,

De collectie is in 2024 uitgebreid met 56 boeken en diverse particuliere archieven. Beeldbankverrijkingen omvatten collecties van Adri van de Hoef, Hans Hoorman en Floris de Vries, evenals diverse prenten en plakboeken.

BIBLIOTHEEK De bibliotheekcollectie is geoptimaliseerd door registratie en opschoning. Ook is een overzicht van de krantencollecties gemaakt.

STATISTIEKEN Inventarisbeschrijvingen : 4.229 nieuw en 340 verbeterd Boek- en artikelbeschrijvingen : 6.815 nieuw en 1.605 verbeterd Foto- en audiovisuele beschrijvingen : 587 nieuw en 1.016 verbeterd Bouwdossiers en milieuvergunningen : 500 nieuw en 1.411 verbeterd Adresgegevens : 4.049 toegevoegd Vastgelegde rechthebbenden : 3.000 (in totaal 18.000 foto's, bij beeldmateriaal rechthebbende bij 64 % bekend) Personen in database : 4.487 Scans toegevoegd : 4.277

5

E-DEPOT Voor het SNWV heeft het afgelopen jaar de aanbesteding van het e-Depot en het collectiebeheersysteem centraal gestaan. Na een intensief traject is er uiteindelijk gekozen voor de producten van DE REE Archiefsystemen. Hiermee voorzien wij in een totaaloplossing zodat het beheer én de toegang van digitale archieven op één plek is geborgd. Het aankomend jaar gaan we het pakket implementeren binnen de organisatie, zodat het ook ten volle benut kan worden door de deelnemende gemeenten om duurzame toegankelijkheid van hun informatie te borgen. Met dit nieuwe pakket zijn we op het gebied van soft- en hardware goed uitgerust en kunnen wij ons richten op het doorontwikkelen van onze organisatie zodat wij aan onze wettelijke taken kunnen blijven voldoen. Sinds de vaststelling van het metadatamodel van het SNWV in 2018 zijn steeds meer deelnemers in de GR op basis van de TMLO volledig digitaal gaan werken. Met de komst van een nieuw metadatamodel voor de overheid, MDTO, is het metadatamodel van het SNWV aan vernieuwing toe. Daarom heeft een interdisciplinair team zich afgelopen jaar ingezet voor de doorontwikkeling van het e-Depot van het SNWV. 7

Dames met fiets, rechts Roelofje van Tongeren. Fotocollectie Van Tongeren

Garnalen pellen te Harderwijk Prentbriefkaarten Harderwijk

ADVIES EN TOEZICHT In 2024 zijn er inspecties uitgevoerd bij de gemeenten Ermelo en Harderwijk en de gemeenschappelijke regeling Meerinzicht. Hiervan zijn toezichtrapportages op het informatiebeheer opgesteld met daarin voor elke organisatie een aantal aanbevelingen. Eveneens zijn er diverse machtigingen voor vernietiging afgegeven. Workshop vernietigen Een voor ons en de gemeenten zeer waardevol overleg is het vakambtenarenoverleg. Hierbij wordt de echte kracht van een gemeenschappelijke regeling zichtbaar, door de inzichten en ervaringen die met elkaar gedeeld worden. Uit dit overleg kwam het idee om een workshop over vernietiging te geven als verdieping voor de vakambtenaren en om eens te laten zien hoe dit gaat vanuit ons perspectief als adviserende en toezichthoudende partij. In het eerste kwartaal van 2024 zijn er twee middagen geweest waar wij onze acht partnergemeenten hebben meegenomen in de theorie en het praktische proces van vernietigen van archiefbescheiden. Al met al kregen wij veel positieve reacties op deze exercitie en meteen de vraag of dit soort workhops niet vaker gegeven kunnen worden, iets om op voort te borduren in 2025!

6

DIENSTVERLENING In 2024 hebben we 832 bezoekers mogen verwelkomen in onze studiezalen. Dat zijn er 165 meer dan in 2023. Het aantal afgehandelde informatieverzoeken lag daarentegen iets lager dan vorig jaar. In 2024 zijn er 1.398 verzoeken afgehandeld tegenover 1.474 in 2023. Elburg

Ermelo

Harderwijk

Nunspeet

Oldebroek

Studiezaalbezoekers

229

89

281

203

30

Afgehandelde informatieverzoeken

148

460

257

160

373

SOCIALE MEDIA Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt haar sociale mediakanalen, Facebook, X en Instagram vooral voor communicatie richting het publiek; de inwoners en bezoekers van onze regio. Sinds 2021 wordt er actief aandacht besteed aan het plaatsen van content op deze kanalen. Deze kanalen blijven groeien. In totaal kwamen er 452 posts online.

2020

2021

2022

2023

2024

330 388 Facebook

469 520 577 65 116

X

200 251 265 71

Instagram

155 249 342 0

100

200

300

400

500

600

8

WEBSITEBEZOEK In 2024 hebben we meer dan twee miljoen paginaweergaves op snwv.nl gemeten. Dit is een stijging van 46% ten opzichte van 2023. Toen werden er 1,4 miljoen keer paginaweergaves gemeten. Deze stijging zien we eveneens terug in het aantal zoekacties. In 2024 vonden er ca. 430.000 zoekacties plaats tegenover ca. 265.000 in 2023. Dat is een stijging van 54 procent. Het totaal aantal bezochte bronnen ligt rond de twee miljoen. De inventarissen zijn circa 653.000 keer bezocht. De top drie meest bezochte toegangen is onveranderd, een nieuwkomer in de top vijf is het Instituut voor Opvoeding Van Kinsbergen Elburg: 1. 5001 Stadsbestuur Harderwijk, 1231-1813 2. 1001 Stadsbestuur Elburg, 1320-1813 3. 5002 Gemeentebestuur Harderwijk, 1813-1943 4. 1014 Instituut voor Opvoeding Van Kinsbergen Elburg, 1796-1960 5. 4001 Gemeentebestuur Ermelo, 1796-1912 Dit jaar kwam er minder content online op de website. Er werden 23 artikelen gepubliceerd, die tezamen ca. 10.000 keer werden gelezen. Deze afname kwam door de voorbereidingen voor het publieksproject 1825, de vergeten ramp.

Drie vrolijke dames, 1961. Fotocollectie gemeente Ermelo, Andries Jansen

9

PUBLIEKSBEREIK In 2024 waren we bij diverse activiteiten en in de media aanwezig. In 2024 waren we iets minder zichtbaar in het straatbeeld dan in 2022 en 2023. Dit had te maken met de voorbereidingen voor het publieksproject ‘1825, de vergeten ramp’ dat in 2025 plaatsvindt.

EDUCATIE In 2024 werd het project ‘Het Verhaal Achter’ gestart in de gemeente Elburg. Leerlingen van het Nuborgh College Oostenlicht gingen opzoek naar het verhaal achter de monumenten van Elburg. Samen met Oudheidkundige Vereniging Arent thoe Boecop leverden we informatie aan. De opgeleverde verhalen zijn te zien op het Erfgoedregister van de gemeente Elburg. In maart 2024 kwamen De Regenboog uit Oldebroek en de Spoorzoeker uit Wezep langs voor het lespakket over Aleid Kanis. Naast leerlingen waren ook volwassenen welkom bij het archief. In april kwam de Culturele Stichting Elburg langs voor een rondleiding in de vestiging Elburg. Het Humanistisch Verbond kwam in oktober langs voor een rondleiding in het depot van Harderwijk.

NETWERK Ons netwerk als ‘informatiemakelaar’ breidt zich steeds meer uit. Zo nemen we inmiddels deel aan het cultuurplatform in Nunspeet en Ermelo. Dit jaar waren we ook aanwezig bij het Erfgoedcongres van de Noordwest-Veluwe, bij het jaarlijkse congres van de Hansischer Geschichtsverein en bij de Gelderse Landdag.

PUBLIEKSACTIVITEITEN In Ermelo werd met het event Spot On het culturele jaar geopend op 27 september. Wij gaven samen met Vereniging Historisch Ermeloo een goedbezochte workshop genealogie. Op 1 oktober sprak historicus Sander Wassing over de sportgeschiedenis op de Veluwe in vogelvlucht tijdens de tweede H.J. de Roo-lezing. In december werd noordveluwsarchief.nl gelanceerd. Dit is een voorloper van de website van het Noord-Veluws Archief, maar fungeert tot 1 juli 2025 als de landingspagina van het project 1825, de vergeten ramp.

PUBLICATIES Burgervaders aan de ketting? Marjolein Kinkel (Kloosterkwartier februari 2024)

De archiefervaring van Marjolein Kinkel Marjolein Kinkel

(Archievenblad 2024, nr. 4)

De neppe kop van koning Willem III Mariëlle Bos

(Archievenblad 2024, nr. 5)

Van stoevers, voeders en mombers Joost Strijkert en Dennie Talman

(Archievenblad 2024, nr. 5)

Als het water je aan de lippen staat Peter Bakker en Mariëlle Bos (Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis)

De tragedie van de familie Pap Mirjan Bultman en Mariëlle Bos

(Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis)

10

VRIJWILLIGERS Het afgelopen jaar hebben 26 vrijwilligers zich ingezet voor het SNWV. Zij hebben hard gewerkt aan het nader toegankelijk maken van foto’s, bevolkingsregisters, Doop-, Trouw- en Begraafboeken, notariële akten en allerhande andere archiefbronnen. Dankzij de inzet van onze vrijwilligers is het project ‘1825, de vergeten ramp’ inmiddels succesvol van start. Bijzonder het vermelden waard is de start van werkgroep Sonnevanck. Zes vrijwilligers werken samen aan het inventariseren van het archief van Sanatorium Sonnevanck te Harderwijk, dat in 2019 werd geschonken aan het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe. Door middel van een uitje bedanken we onze vrijwilligers voor hun inzet. Dit jaar waren we te gast in Oldebroek. Op de Museumboerderij werden we gastvrij ontvangen voor een lunch, een rondleiding en een lezing over de grens tussen Gelre en het Oversticht.

11

Dames op weg naar een uitje in Giethoorn, 1960. Fotocollectie gemeente Ermelo, Andries Jansen

1825, DE VERGETEN RAMP In december 2024 is het publieksproject ‘1825, de vergeten ramp’ gelanceerd. Op 3, 4 en 5 februari 1825 werd Nederland getroffen door een zware watersnood, als gevolg van een noordwesterstorm in combinatie met springtij. Deze ramp verdween al gauw uit het collectieve geheugen, ook hier in Gelderland. Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe besteedt daarom in het herdenkingsjaar 2025 aandacht aan deze vergeten ramp, samen met diverse cultuur- en erfgoedpartners. Het project bestaat uit zes onderdelen: 1. Twee bijdragen in het Tijdschrift van Waterstaatsgeschiedenis (zie ‘publicaties’) 2. Digitalisering van archiefblok 1015 Commissie Zeevloed 1825 en toegankelijk maken via www.snwv.nl 3. Een reizende tentoonstelling ‘1825, de vergeten ramp’ via Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek, Elburg en Ermelo i.s.m. lokale musea. 4. Lezing Theo van Mierlo en lezing Lotte Jensen i.s.m. Oudheidkundige Vereniging Arent thoe Boecop 5. Fietsroute ‘1825, de vergeten ramp’ van Doornspijk naar Kampen i.s.m. Stadsarchief Kampen 6. Theatervoorstelling ‘1825, de vergeten ramp’ i.s.m. Stichting 8081. Meer informatie over het project en de activiteiten is te vinden op www.noordveluwsarchief.nl

Sint Ludgeruskerk in de storm van 1825. Collectie Losse Aanwinsten Elburg

12

Oldebroekers in gewone klederdracht, 1844 Geschiedkundige herinneringen en beschrijving van Oldebroek door H.G. Haasloop Werner

COLOFON Tekst en coördinatie Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Omslag Handschrift Ernst Brinck, Harderwijk. Portret Hendrikje van Zoolingen uit Elspeet Opmaak Mariëlle Bos

Bezoekadressen Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Elburg Zuiderzeestraatweg Oost 19 8081 LA Elburg Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Ermelo Raadhuisplein 2 3851 NT Ermelo Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Harderwijk Havendam 56 3841 AA Harderwijk Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Nunspeet Markt 1 8071 GJ Nunspeet Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Oldebroek Raadhuisplein 1 8096 CP Oldebroek Contact: 0525-688717 info@snwv.nl Sociale media Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe @snwveluwe @snwveluwe