AP 9. raadsvoorstel Verlenging progr. OKO

Raadsvoorstel 1290505 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

9 709 11 maart 2025 17 april 2025 Maatschappij en Middelen 3 april 2025 J.M. Elskamp Verlenging programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) t/m 2034

Voorstel 1. Instemmen met de verlenging van programma OKO t/m 2034, onder voorbehoud van instemming door de overige deelnemende gemeenten; 2. Instemmen met het dekken van de hogere programmakosten vanaf 2027 ad € 7.000,- uit de bestaande budgetten binnen taakveld 4.1 Volksgezondheid. Geachte raad, Inleiding In 2022 stemde de raad van Nunspeet in met de regionale implementa8e van programma OKO. Deze preven8eve aanpak is gericht op het posi8ef veranderen van de omgeving van jongeren. Een verandering waarbij een lange adem nodig is. Inmiddels nadert de implementa8efase zijn einde en kunnen we starten met de uitvoering. OKO is een meerjarenaanpak. Duurzame effecten laten zich pas op langere termijn goed meten. Wat we de komende jaren voor onze jongeren gaan doen, kunt u nalezen in het 'Uitvoeringsplan OKO 2025 t/m 2027'. Deze wordt gezamenlijk met dit voorstel tot verlenging van het programma aan u voorgelegd. Contracten en afspraken lopen tot en met eind december 2026. Om de voortgang en con8nuïteit van de aanpak te borgen, vragen wij om besluitvorming over de verlenging van de regionale aanpak. Argumenten/overwegingen 1.1 Programma OKO vraagt om lange adem Anders denken, anders organiseren en anders werken kosten 8jd. We doen niet meer wat we al8jd deden, omdat we dan krijgen wat we al8jd kregen.

Met programma OKO ze?en we in op een duurzame posi8eve verandering in de leefomgeving van jongeren. Dit hee@ 8jd nodig. Effecten van de aanpak laten zich pas goed zien op lange termijn. Dit was onderdeel van het raadsvoorstel om in te stemmen met de implementa8e in het najaar van 2022.

-2-

1.2 De OKO werkwijze hee draagvlak onder partners Programma OKO is community-based. Mensen uit het veld zijn nadrukkelijk aan zet. Het is dan ook van belang dat betrokkenen (jongeren, ouders/verzorgers, vrijwilligers en professionals) bekend zijn met én zich betrokken voelen bij deze aanpak. Betrokken partners zijn posi8ef over de aanpak en voelen zich betrokken. Dit blijkt uit de aanwezigheid bij bijeenkomsten, de betrokkenheid binnen zowel het kernteam als de werkgroepen in Nunspeet en het meedenken en tonen van eigenaarschap binnen de eigen achterban wanneer het gaat over de OKO-aanpak. Het hee@ 8jd nodig om dit proces verder te doorlopen en om blijvend veranderingen door te voeren. 1.3 OKO past binnen de beweging naar de voorkant binnen het Sociaal Domein OKO is een voorloper van anders werken in het sociaal domein. OKO werkt data gestuurd, community-based en evidence-based. De kwaliteit van samenwerking en de mate van integraal werken worden op zowel beleids- als uitvoeringsniveau steeds beter. In het land werken steeds meer gemeenten met de OKO-aanpak, sinds 2024 zijn dat er 47. In 2022 waren dat 20 gemeenten. Voorkomen van mentale problemen en het gebruik van alcohol, tabak en drugs onder jongeren is beter dan achteraf genezen.

1.4 De gezondheid van inwoners beschermen en bevorderen is een we"elijke taak voor gemeenten Gemeenten hebben vanuit de Wet Publieke Gezondheid de taak en verantwoordelijkheid om de gezondheid van inwoners te beschermen en te bevorderen. Daarnaast is OKO-onderdeel van de regionale nota Volksgezondheid die in 2021 werd vastgesteld. 1.5 De impact van een regionale aanpak is groter Regionale samenwerking is nodig voor draagvlak en draagkracht van de aanpak. Jongeren houden zich niet aan gemeentegrenzen. Ze gaan naar school in een naburige stad/dorp of sporten in een naastgelegen gemeente. Samenwerking tussen gemeenten zorgt voor een groter mate van posi8eve impact op de omgeving van jongeren. Daarnaast is er een bepaalde hoogte aan deelnemers op de GGD-onderzoeken nodig om betrouwbare cijfers te genereren. Ook drukt het regionaal samenwerken posi8ef op de kosten. 1.6 De uitvoering vindt lokaal plaats Subregionale speerpunten waar we momenteel aan werken zijn: 1. We werken aan een veilig schoolklimaat. 2. Ouders/opvoeders, zo vroeg als mogelijk, ondersteunen in hun rol als opvoeder. 3. Ouders/opvoeders brengen 8jd door met hun kind. In het Uitvoeringsplan OKO 2025 t/m 2027 wordt uitgebreid beschreven met welke ac8es we de komende jaren lokaal aan deze speerpunten werken.

1.7 Zeewolde sluit vanaf 2027 aan bij de regionale OKO samenwerking Steeds vaker werkt de regio Noord-Veluwe binnen het sociaal domein samen met de gemeente Zeewolde. Zo is Zeewolde sinds 2025 OKO-gemeente geworden. Veel jongeren uit Zeewolde hebben Harderwijk als school- en sportplek. Het is daarom aannemelijk om in het belang van deze jongeren ook binnen de OKO-structuur samen te werken.

-3-

2.1 Er zijn binnen taakveld 4.1 Volksgezondheid voldoende middelen beschikbaar De regionale kosten voor de verlenging van OKO vragen structureel om een verhoging van het budget. Kan ekeningen en/of risico’s 1.1 Resultaten op gestelde doelen zijn nog niet zichtbaar Meetbare resultaten van OKO laten zich pas op de lange termijn zien. Tussen het voorjaar van 2025 en het voorjaar van 2026 worden geen beleidsma8ge resultaten van OKO verwacht die een duidelijke indica8e geven van de mate van succes. Meetbare resultaten van deze werkwijze laten zich pas op de langere termijn zien. Wel zijn in zowel 2025 als 2026 resultaten zichtbaar gericht op samenwerking en betrokkenheid van belanghebbenden. 1.2 Dit vraagt om een besluit over de raadstermijn heen Het huidige OKO-traject loopt eind 2026 af. Logisch zou zijn om begin 2026 besluitvorming voor te leggen aan de raden. Echter zijn de gemeenteraadsverkiezingen maart 2026 gepland. Besluitvorming eind 2026 is daarom niet realis8sch. Het brengt de con8nuering van de aanpak in gevaar. Inkoopafspraken, con8nuering van ac8viteiten en inzet van personeel komen op lokaal en regionaal niveau dan s8l te liggen. 1.3 We zijn a.ankelijk van beslissingen van andere gemeenteraden Wanneer andere gemeente(n) niet instemmen met het verlengen van OKO, betekent dit hogere programmakosten per gemeente.

De gemeenteraad van Nunspeet neemt het voortouw in het maken van de beslissing om de OKO-aanpak te verlengen. Via de mededelingenbrief aan de commissie Maatschappij & Middelen houden wij u op de hoogte van de regionale besluiten. 1.4 Er kan veel veranderen in 8 jaar We leven in een veranderende samenleving. Veel voorzieningen staan onder druk. OKO is een aanpak waarbij ac8viteiten en ac8es gebaseerd worden op wetenschappelijk inzichten en waarbij op basis van cijfers gestuurd wordt. Binnen OKO weet je wat je doet en waarom je het doet. Door de kortere tweejarige beleidscyclus wordt er tussen8jds gemeten en kan er bijgestuurd worden. Door “ja” te zeggen is de aanpak voor langere termijn geborgd, maar blij@ er ruimte om tussen8jds bij te sturen om de goede dingen te doen voor jongeren. 2.1 De inzet van SPUK-IZA middelen zijn onzeker De afgelopen jaren (t/m 2025) zijn de kosten voor de regionale projectleiding van OKO bekostigd uit het SPUK-IZA budget. Met de onzekere toekomst over de voortgang van en de deelname van gemeenten aan het IZA/AZWA is vooralsnog niet duidelijk of in de toekomst (een gedeelte van) deze kosten gedekt kunnen worden uit dit budget. Financiën Onderstaand overzicht gee@ inzicht in de regionale programmakosten vanaf 2027. Binnen taakveld 4.1 Volksgezondheid is structureel € 27.300,- opgenomen voor OKO.

Voorgesteld wordt om de hogere lasten met ingang van 2027 ad € 7.000,- te dekken uit bestaande budge?en binnen taakveld 4.1 Volksgezondheid.

-4-

Taak Projectleiders (ca. 1,8 @e) GGD monitoring en advies Ondersteuning Trimbos Regionale programmakosten TOTAAL Gemeente Elburg Ermelo Nunspeet Harderwijk Oldebroek Pu?en Zeewolde TOTAAL

Verdeelsleutel * 12% 14% 14% 24% 12% 12% 12% 100%

Regionale kosten per jaar € 196.616,58 € 12.500 € 30.000 € 5.250 € 244.366,58 Kosten 2027 t/m 2034 per jaar € 29.323,99 € 34.211,32 € 34.211,32 € 58.647,98 € 29.323,99 € 29.323,99 € 29.323,99 € 244.366,58

*op basis van inwoneraantal

Uitvoering en communicatie Samen met het voorstel tot verlengen van OKO, leggen we een voorstel tot vaststellen van het 'Uitvoeringsplan Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) 2025 t/m 2027' aan u voor. Hierin staat beschreven wat we in het kader van OKO de komende jaren voor onze jongeren willen doen. Ook staat beschreven op welke manier aandacht wordt besteed aan communicatie. Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Maatschappij en Middelen tijdens haar vergadering van 3 april 2025 aan de orde geweest.

Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom