AP 8. Gemeente Nunspeet Accountantsverslag 2024 (getekend)
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Nunspeet Boekjaar 2024
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Nunspeet Postbus 79 8070 AB Nunspeet Onderwerp: Accountantsverslag 2024 Datum: 12 juni 2025 Geachte leden van de gemeenteraad,
In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Nunspeet, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 2 juli 2024, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
Wij hebben u op 12 juni 2025 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2024.
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten.
Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.
M.C.J.M. Bekker RA
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Financiële positie 4. Belangrijkste bevindingen 5. Interne beheersing 6. Overige onderwerpen 7. Bijlagen
pagina | 3
1
Bestuurlijke samenvatting
pagina | 4
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Wij hebben bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring verstrekt.
Het jaarverslag is conform NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.
Het Besluit Begroting en Verantwoording is nageleefd in 2024. Gemeente Nunspeet heeft er voor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag, ondanks dat dit conform het BBV in formele zin nog niet verplicht is. Op deze wijze heeft de Gemeente Nunspeet invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen zoals de wetgever had beoogd. Op deze wijze wordt ook invulling gegeven aan de lokale afspraken tussen het college en de gemeenteraad, zoals opgenomen in de aangepaste verordeningen. Tevens kan de toezichthouder en het Rijk gebruik maken van de opgenomen verantwoording.
Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid blijkt een ongecorrigeerd verschil van € 76.000 en een onzekerheid van € 128.000. Deze verschillen blijven binnen de goedkeuringstoleranties.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de Gemeente Nunspeet voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd. Wel zijn er gedurende de controle bevindingen geconstateerd die zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Wij merken op dat de controle van SiSa een stroef proces is geweest. De benodigde onderbouwingen zijn gefragmenteerd opgeleverd door de gemeente en wij hebben hier diverse vragen bij gehad, wat mede wordt veroorzaakt door het grote aantal SiSa-regelingen waarover verantwoording moet worden afgelegd. Overigens zien wij wel een verbetering in het proces ten opzichte van vorig jaar.
pagina | 5
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Het boekjaar 2024 sluit met een financieel resultaat van € 3,4 miljoen (voordelig). De totale vermogenspositie van de Gemeente Nunspeet bedraagt € 88 miljoen (2023: € 84 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 53% (2023: 55%). De lagere solvabiliteit wordt veroorzaakt door de toename van het balanstotaal in verband met ontvangen subsidievoorschotten vanuit het Rijk.
De gemeente Nunspeet rapporteert in boekjaar 2024 voor de tweede keer in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij constateren dat de gemeente deze verantwoording heeft opgenomen in de jaarrekening en de bevindingen heeft toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarbij stellen wij vast dat de gemeente Nunspeet een gestructureerde aanpak hanteert voor de verbijzonderde interne controle en dat het onderliggende dossier van goede kwaliteit is. Wij concluderen dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft. Wij wijzen u erop dat het totaalbedrag aan rechtmatigheidsbevindingen van het college uitkomt op € 534.000. Deze bevindingen hebben betrekking op het voorwaardencriterium (onrechtmatigheden met betrekking tot Europese aanbestedingsregels). Wij adviseren u kennis te nemen van de toelichting die het college hierover heeft opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.
We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is gelopen, waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. In lijn met voorgaand jaar nemen we in de evaluatie met de organisatie de verbeterpunten van beide kanten mee om zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren.
pagina | 6
2
Opdracht, scope en uitkomsten
pagina | 7
2. Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle
Grondslag
Bedrag
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 1.116.757
• De jaarrekening;
Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 3.350.271
• Bijlagen.
Rapporteringstolerantie
€ 50.000
Met de opdrachtbevestiging van 2 juli 2024 heeft u ons opdracht gegeven tot
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in
het controleren van de jaarrekening 2024. De reikwijdte van onze controle
uw financiële verordening, sluiten aan op de toleranties voor de controle op
staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop
de getrouwheid. Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde
van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van
rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende
onze controle.
toleranties:
De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen);
Goedkeuringstolerantie fouten
Overzicht toleranties De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 1.116.757. Deze
Goedkeuringstolerantie fouten
materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 24 oktober 2024
Rapporteringstolerantie
Conform vastgestelde controleprotocol
Grondslag
Bedrag
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 1.116.757
Conform afspraak in de financiële verordening
€ 50.000
vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2024.
pagina | 8
2. Opdracht, scope en uitkomsten Kernpunten en significante risico’s in de controle
Interne beheersing
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne
andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
beheersing inclusief de IT-omgeving, voor zover van belang voor de
• Schattingsposten en veronderstellingen van het management;
jaarrekeningcontrole,
• Waardering van de grondexploitaties;
werkzaamheden niet gericht zijn op het geven van een oordeel over de
• Rechtmatigheidsverantwoording;
interne beheersing van de organisatie als geheel. Onze rapportage naar
• Doorbreking van AO/IB door het management.
aanleiding van de interim-controle (management letter) bevat daardoor niet
beoordeeld.
Wij
merken
daarbij
op
dat
onze
alle onvolkomenheden in de interne beheersing, die bij een eventueel
Uitkomsten
uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren zouden kunnen
Wij hebben bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring verstrekt
komen.
voor
de
getrouwheid
van
de
jaarrekening.
De
geconstateerde
controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de
Naar aanleiding van onze werkzaamheden hebben wij een management
jaarrekening.
letter opgesteld. De management letter hebben wij op 30 januari 2025 besproken met de portefeuillehouder en daarna in definitieve vorm uitgebracht.
pagina | 9
2. Opdracht, scope en uitkomsten Frauderisico’s en continuïteit
beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle
Onze controleverklaring over boekjaar 2024 bevat, gelijk aan voorgaand jaar,
onderkent.
een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en één met betrekking tot continuïteit. Hierna wordt uiteengezet hoe de
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden
accountant bij de controleaanpak inspeelt op risico’s ten aanzien van fraude
verricht:
en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. De mate
• Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde
van detail en de omvang van de rapportage over fraude en continuïteit in de
journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de
controleverklaring hangen onder meer af van de onderkende risico’s, de
nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren;
omvang en aard van de organisatie alsmede de bevindingen naar aanleiding van de werkzaamheden.
• Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt; • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het
Het risico dat het management maatregelen van interne beheersing doorbreekt Het college dan wel het management bevindt zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een motief van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presenteren. Onze
college of management zoals de waardering van de grondexploitaties en voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten; • Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om; • Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college en de raad.
pagina | 10
2. Opdracht, scope en uitkomsten Naleving wet- en regelgeving en overige
Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger
om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in
kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het
de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder
hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid
aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid.
van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of
De gemeente Nunspeet beschikt over vastgelegde procedures voor de
vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van
samenwerking met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid. Dit
belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar
beleid is aangevuld met trainingen die gericht zijn op het bevorderen van de
taken te vervullen.
juiste mindset onder medewerkers. Binnen en tussen verschillende processen is sprake van een adequate functiescheiding. Daarnaast is een gedragscode
Corruptie en omkopingsrisico’s
van toepassing op de burgemeester, wethouders en raadsleden. Het
Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie
management hecht waarde aan integriteit en transparantie, hetgeen eveneens
vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel
is verankerd in de gedragscode. Ook de gehanteerde beloningsstructuur sluit
transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over
aan bij deze uitgangspunten en geeft geen aanleiding tot verhoogde risico’s
marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent
op (mogelijke) corruptie.
zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie,
infrastructuur
et
cetera).
Hierdoor
hebben
wij
dit
als
aandachtspunt in onze controle meegenomen.
pagina | 11
2. Opdracht, scope en uitkomsten Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij ook de continuïteitsveronderstelling
getoetst.
Wij
hebben
vastgesteld
dat
de
gemeente Nunspeet een sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. De gemeente Nunspeet kent een robuuste financiële positie.
pagina | 12
3
Financiële positie
pagina | 13
3. Financiële positie Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2024 volgens de jaarrekening € 88 miljoen. Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
100.000 90.000 80.000
Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Dit saldo van baten en laten bedraagt afgerond € 4,1 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een saldo van baten en lasten van € 6,3 miljoen negatief. Het verschil wordt onder andere veroorzaakt door budgetoverhevelingen naar 2025 (€ 2,1 miljoen), hogere budgetten Beschermd Wonen en maatschappelijke opvang (€ 0,7 miljoen), een positiever resultaat op de grondexploitaties (€ 5,5 miljoen), wat voornamelijk veroorzaakt wordt door een lagere verliesvoorziening voor ‘t Hul Noord dan begroot bij de vaststelling (zie pagina 20 voor een nadere toelichting) en een hogere algemene uitkering vanuit de decembercirculaire (€ 0,6 miljoen).
70.000 60.000
Ravijnjaar Vanaf 2026, het zogeheten ravijnjaar, dreigt een groot financieel tekort voor Nederlandse gemeenten. Het dwingt gemeenten tot moeilijke keuzes: vasthouden aan bestaande taken en voorzieningen of ingrijpende hervormingen doorvoeren.
50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 0 2021 Algemene reserve
2022 2023 Bestemmingsreserve
2024
Gerealiseerd resultaat
Van de totale reserves is € 31 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 15 miljoen. Het gerealiseerde resultaat in 2024 bedraagt € 3,4 miljoen.
Op 19 december 2024 is de notitie structurele baten en lasten van de commissie BBV gepubliceerd. Nieuw hierin is de mogelijkheid om het surplus van de algemene reserve in te zetten als (structurele) bate in de begroting. Dit surplus is het deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit). Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft. De inzet van het surplus algemene reserve (= vrije reserve) wordt door dit gebruik als structurele bate bestempeld en is daarmee ook een uitzondering op de regel dat reservemutaties incidenteel zijn. Het weerstandsvermogen moet naar het oordeel van de toezichthouder voldoende zijn. Voor de boekjaren 2025-2028 is in de meerjarenbegroting van gemeente Nunspeet een negatief operationeel resultaat begroot, variërend van € 2,6 miljoen tot € 5,7 miljoen per jaar. Het verwachte negatieve resultaat zal deels worden opgevangen door onttrekkingen vanuit de algemene reserve. De begrote resultaten in de meerjarenbegroting 2025-2028 laten daarmee een sluitende begroting zien. Gezien het huidige onstuimige economische klimaat blijft het van belang de ontwikkeling van de financiële positie in de komende periode nauwgezet te blijven volgen. 14
4
Belangrijkste bevindingen
pagina | 15
4. Belangrijkste bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
De gemeente heeft er evenwel voor gekozen de rechtmatigheids-
Inleiding
verantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf
Met het goedkeuren van een aanpassing van de Gemeentewet door de
bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag. Dat is ook zo
Eerste Kamer op 27 september 2022 is de verplichting voor de accountant
vastgelegd in de gemeentelijke financiële verordening (ex artikel 212
om een oordeel te geven over rechtmatigheid uit de wet gehaald. Sinds
Gemeentewet) d.d. 19 december 2024. Op deze wijze heeft de gemeente
voorgaand jaar wordt een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de
invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op
jaarrekening. In deze rechtmatigheidsverantwoording legt het college zelf
te nemen zoals de wetgever had beoogd. Bovendien wordt zo invulling
verantwoording af over rechtmatigheid. Dit doet het college door zelf een
gegeven aan de lokale afspraken tussen het college en de gemeenteraad,
oordeel te geven of de totstandkoming van de lasten, de baten en de
zoals opgenomen in de aangepaste verordeningen. Tevens kunnen de
balansmutaties in overeenstemming is met de door de gemeenteraad
toezichthouder en het Rijk gebruik maken van de opgenomen
vastgestelde kaders. Deze kaders liggen vast in de begroting en
verantwoording.
de gemeentelijke verordeningen alsook in bepalingen in de relevante weten regelgeving.
Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door
De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de
u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens worden in de rechtmatigheids-
jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole en
verantwoording benoemd. Ons getrouwheidsoordeel over het getrouwe
oordeelsvorming in de controleverklaring is echter nog altijd niet aangepast.
beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten, lasten als van de
Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en
activa en passiva ziet ook toe op de getrouwheid van de rechtmatigheids-
het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) bevatten nog
verantwoording en daarmee op de juistheid en volledigheid van de in de
niet de verplichting tot het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording.
rechtmatigheidsverantwoording vermelde rechtmatigheidsfouten.
pagina | 16
4. Belangrijkste bevindingen Bij het verantwoorden over de baten, lasten en balansmutaties in de
Op grond van Kadernota rechtmatigheid wordt over de criteria die direct van
jaarrekening zijn negen rechtmatigheidscriteria van toepassing. Zes criteria
invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening
(kunnen) direct van invloed zijn op de posten in de balans en de staat van
niet gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording. In de
baten en lasten (zien toe op getrouwheidsaspecten inzake grootte en de
rechtmatigheidsverantwoording komen dus alleen de drie
samenstelling van zowel de baten en de lasten als van de activa en passiva)
rechtmatigheidscriteria tot uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die
en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke rechtmatigheidsaspecten
ook gelden voor getrouwheid, te weten: het begrotingscriterium, het
van de baten, lasten en balansmutaties en raken niet de grootte en
voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik.
samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de jaarrekening van het college worden deze afgedekt langs de volgende lijnen:
Begrotingscriterium De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het (politieke) verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college. U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel).
pagina | 17
4. Belangrijkste bevindingen In de Kadernota rechtmatigheid beveelt de commissie BBV daarnaast aan
Voorwaardencriterium
dat het college de afwijkingen op het begrotingscriterium nader toelicht in de
Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de
paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag. Er is sprake van een
uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen
begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van doelen en
voort uit externe en interne regelgeving en hebben betrekking op aspecten
het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde
zoals:
budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt
normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur voor
(1), toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doorvoert die niet door
zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid. In het door u
de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten
vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing zijnde
of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de
wet- en regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende
begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3).
voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatig-
Wij hebben vastgesteld er geen lastenoverschrijdingen ten opzichte van de
heid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als
geautoriseerde begroting zijn.
de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve
doelgroep,
termijn,
grondslag,
administratieve
bepalingen,
onrechtmatigheden) wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk volledig te beheersen. De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft derhalve een spendanalyse uitgevoerd.
pagina | 18
4. Belangrijkste bevindingen Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor vier
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
gemeentelijke overeenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal €
Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen
534.000 niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben de gemeentelijke
ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om
controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie.
overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag
Er zijn tot slot ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is
aan heffingen aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal
verbonden. Dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Deze
samen met de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium.
situatie doet zich ook voor bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en
Het college heeft een Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. Deze
Renterisiconorm van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido).
is op 9 december 2022 bij u ter kennisgeving aangeboden. Het college heeft
Maar ook bij bijvoorbeeld het niet naleven van de termijnen van de
een uitspraak gedaan in hoeverre het M&O-beleid feitelijk wordt nageleefd
subsidieverordening. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie BBV
en of de getroffen maatregelen effectief werken. Hieruit zijn geen zaken naar
betreffen
formele
voren gekomen die gerapporteerd moeten worden.
worden
Gezien het feit dat de bevindingen inzake het voorwaardencriterium (€
gerapporteerd. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, de
534.000) niet boven de verantwoordingsgrens uitkomen heeft het college
kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de
terecht geconcludeerd in de rechtmatigheidsverantwoording dat de in de
gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook
jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede
toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de
rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
deze
afwijkingen
rechtmatigheidsfouten
die
van in
de
het
voorwaardencriterium
paragraaf
bedrijfsvoering
de balansmutaties
jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is dus hiervoor niet noodzakelijk.
pagina | 19
4. Belangrijkste bevindingen Grondexploitaties
sprake geweest van verschillende kostenoverschrijdingen door vertraging
Ten opzichte van 31 december 2023 is de netto boekwaarde van de post
(plankosten, inzet projectleider, gehuurde materialen, onderzoekskosten en
grondexploitatie gewijzigd van € 8,9 miljoen naar € 13,5 miljoen. De wijziging
(juridische) advieskosten). Verder zijn er ook extra maatregelen getroffen,
van de netto boekwaarde gedurende 2024 is als volgt samen te vatten:
zoals de aanleg van een dassentunnel en verbreding van een groenstrook. Voor het verwachte verlies is een verliesvoorziening getroffen.
(x € 1.000)
2024
2023
Netto boekwaarde per 1 januari
8.949
3.332
Investeringen
11.355
5.183
Grondverkopen
-/- 2.136
-/- 1.634
opgenomen van € 3 miljoen. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door
-/- 391
1.830
een toegekende subsidie woningbouwimpuls vanuit het Rijk. Gezien de zeer
Mutatie verliesvoorziening
-/- 4.304
282
Netto boekwaarde per 31 december
13.473
8.949
Verder is in 2024 ‘t Hul Noord in exploitatie genomen. Waar bij het vaststellen van de grondexploitatie in april 2024 nog werd gerekend met een verlies van € 9,9 miljoen, is in de jaarrekening 2024 een verliesvoorziening
Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten
grote omvang van het project (750 woningen) en de financiële impact hiervan op de jaarrekening (verliesvoorziening die afhankelijk is van het geraamde
Waardering inclusief specifieke projectrisico’s Een
opvallende
ontwikkeling
bij
de
lopende
resultaat), hebben wij uitgebreide controles uitgevoerd op de gehanteerde uitgangspunten door de gemeente. Wij hebben hierbij een aantal
grondexploitaties
is
bevindingen met de gemeente gedeeld, waarbij de financiële effecten van
Bedrijventerrein Elspeet, waarbij het geraamde resultaat van circa € 0,4
deze bevindingen grotendeels tegen elkaar wegvielen (zowel hogere
miljoen positief is omgeslagen naar een verwacht verlies van circa € 1,5
verwachte opbrengsten als hogere verwachte kosten). De resterende
miljoen. Dit wordt veroorzaakt door een geschil met de provincie over de das,
bevinding van € 76.000 (verliesvoorziening te laag verantwoord) hebben wij
waarbij de procedures inmiddels wel zijn beëindigd door de provincie. Er is
meegenomen als ongecorrigeerd verschil in bijlage B.
pagina | 20
4. Belangrijkste bevindingen De parameters voor de grondexploitaties
Wij hebben geconcludeerd dat de toegepaste parameters evenwichtig zijn.
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s
Kostenstijging
stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn
De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke
opgenomen.
en
prijsindexcijfers. De gemeente Nunspeet heeft voor het prijspeil 2024
uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben onderstaande door uw gemeente
rekening gehouden met een inflatie van 3,3% en houdt voor de komende
gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
jaren op basis van marktinformatie ook rekening met een inflatie aflopend
Aan
deze
schattingen
liggen
diverse
parameters
van 4,5% in 2025 tot 2% in 2028 en verder. We achten dit een realistisch uitgangspunt.
Opbrengstenstijging Gezien de hoogte van de marktprijzen per balansdatum houdt de Gemeente Nunspeet op basis van marktinformatie voor bedrijventerreinen de komende jaren geen rekening met een verhoging van de grondprijs in haar grondexploitaties. Voor woningbouw wordt voor 2025 gerekend met een stijging van 9,5%, voor 2026-2027 van 6,5% en daarna met 2%. Deze percentages liggen in lijn met landelijke prijsindexcijfers We achten dit daarom een realistisch uitgangspunt.
pagina | 21
4. Belangrijkste bevindingen Sociaal Domein
Gemeenschappelijke
De gemeente Nunspeet voert diverse regelingen uit in het sociaal domein
zekerheid te verkrijgen over de uitgaven ontvangt de gemeente Nunspeet
waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben
een verantwoording met bijbehorende controleverklaring vanuit Meerinzicht.
wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie
Op basis van de ontvangen verantwoording vanuit Meerinzicht is geen
deze werkzaamheden uitgevoerd worden:
sprake van (materiële) onzekerheden ten aanzien van de getrouwheid van
Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet)
Zelfstandig
Werkelijke lasten
Inclusief Groep
Vaste bijdrage op basis van de begroting
Jeugdwet
Meerinzicht
Afrekening op basis van werkelijke lasten
WMO
Zelfstandig
Werkelijke lasten
PGB’s
Sociale Verzekeringsbank
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Werkdeel (WSW)
Regeling
Meerinzicht
(hierna
Meerinzicht).
Om
de geleverde zorg Jeugd-Zin.
WMO De Gemeente Nunspeet voert de WMO zelfstandig uit. Voor het vaststellen van
de
prestatielevering
maakt
de
gemeente
gebruik
van
productieverantwoordingen van zorgleveranciers. Van een aantal kleine zorgleveranciers
is
geen
controleverklaring
ontvangen.
Voor
deze
zorgleveranciers is een steekproef uitgevoerd, waarbij voor de geselecteerde waarnemingen de prestatielevering is vastgesteld door de gemeente.
Jeugdwet
Hierdoor resteert er geen onzekerheid.
De uitvoering van de jeugdwet heeft u in samenwerking met omliggende gemeenten vanuit het Samenwerkingsverband Noord-Veluwe neergelegd bij de gemeente Ermelo, welke de uitvoering heeft gemandateerd aan de
pagina | 22
4. Belangrijkste bevindingen PGB’s De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2024 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor gemeente Nunspeet blijven onder
onze
rapporteringstolerantie.
Daarnaast
blijft
het
de
verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. Derhalve heeft de gemeente Nunspeet aanvullend onderzocht of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Uit onze beoordeling van dit onderzoek concluderen we dat de kosten PGB getrouw verantwoord zijn in de jaarrekening 2024. Wel is er sprake van een onzekerheid van € 128.000 in het kader van de prestatielevering. De onzekerheid is opgenomen in het overzicht van ongecorrigeerde verschillen onder bijlage B.
pagina | 23
4. Belangrijkste bevindingen Jaarverslag
Verbonden partijen
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties
zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus
met verbonden partijen van gemeente Nunspeet. In het kader van onze
niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de
controle hebben wij vastgesteld dat:
accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de
• De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn
jaarrekening, waaronder de staat van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2024 is opgenomen.
toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen; • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude;
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen
• Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.
materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist.
Op de volgende pagina zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het
Deze
jaarverslag opgenomen:
werkzaamheden
hebben
niet
dezelfde
diepgang
als
onze
controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiële afwijkingen gesignaleerd.
pagina | 24
4. Belangrijkste bevindingen Element jaarverslag
Onze waarneming
Vereisten BBV
Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV.
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau.
Informatiewaarde
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Incidentele baten en lasten
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de eisen vanuit het BBV.
pagina | 25
4. Belangrijkste bevindingen SiSa Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen
verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande
accountantscontrole
en
elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een
onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen
voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten
te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per
aanzien
2024.
De
hierbij
geconstateerde
fouten
van
de
in
de
jaarrekening
opgenomen
SiSa-bijlage.
specifieke uitkering wordt overschreden: • € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is.
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel
• 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar
aan € 1.000.000 is.
het CBS.
• € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wel zijn er gedurende de controle bevindingen geconstateerd die zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening.
pagina | 26
4. Belangrijkste bevindingen WNT-verantwoording Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met
normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de
de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van
bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en
de WNT.
de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en
Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het
de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De topfunctionarissen zijn
nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere
in loondienst en er hebben zich gedurende 2024 geen wijzigingen
organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen)
voorgedaan.
overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en
Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en
zo nodig handhavend optreden.
eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichting geldt eveneens
voor
dienstbetrekking,
bezoldiging
van
niet-topfunctionarissen
met
indien
hun
bezoldiging
algemene
het
een
bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt.
pagina | 27
5
Interne beheersing
pagina | 28
5. Interne beheersing Algemeen
verbeteringen in enkele processen, mede naar aanleiding van onze adviezen
Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2024 hebben wij in
in voorgaande jaren. Wij vragen uw aandacht voor de verdere implementatie
januari 2025 een management letter uitgebracht. Onze doelstelling van deze
van deze verbeteringen.
controle is om een beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle toereikend zijn in het
Geautomatiseerde gegevensverwerking
kader van onze opdracht tot de controle van de jaarrekening van uw
Wij rapporteren onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en
gemeente. Dit beeld is in belangrijke mate bepalend voor onze risico-
continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag.
inschatting
onze
Hierbij dient opgemerkt te worden dat de accountantscontrole van de
werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren
jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit
teneinde de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén
van de geautomatiseerde gegevensverwerking. De jaarrekeningcontrole
materiële fouten bevat.
heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de
en
hiermee
voor
de
omvang
en
diepgang
van
geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht. De afgelopen jaren heeft de gemeente Nunspeet goede stappen gezet om de interne beheersing van de gemeente te versterken. Uit de gesprekken die wij bij de interim-controle hebben gehad, merken wij dat er bewustzijn is van het belang van een goede interne beheersing. Ook in 2024 zijn weer stappen gezet, waarbij wij zien dat uw gemeente bezig is met het doorvoeren van
pagina | 29
5. Interne beheersing Fraude en naleving wet- en regelgeving Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. De Raad is verantwoordelijk voor het toezicht op het college in de uitvoering van deze taken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole 2024 uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit onze verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot de ingeschatte frauderisico’s in de controleverklaring.
Fraude en naleving wet- en regelgeving Om bestuurders en toezichthouders houvast te bieden heeft het NBA in februari 2022 de brochure “Frauderisicobeheersing” uitgebracht. Wij adviseren u om kennis te nemen van de 11 aanbevelingen die hierin zijn gedaan. Onderzoek laat zien dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit maakt het belang van een fraudemeldpunt en klokkenluidersregeling groot. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot de naleving van wet- en regelgeving. In hoofdstuk 2 hebben wij een nadere toelichting opgenomen over de verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.
pagina | 30
6
Overige onderwerpen
pagina | 31
6. Overige onderwerpen Bevestiging onafhankelijkheid
er sprake is van mogelijk conflicterende diensten.
Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de
•
In- en extern kwaliteitsonderzoek.
objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming
•
Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten.
met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij
•
Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter
assurance-opdrachten
(ViO)
en
artikel
24a
van
de
Wet
toezicht
waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel.
accountantsorganisaties (Wta).
Schriftelijke bevestigingen Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting
Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het
van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van
kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de
meer dan honderd euro.
verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het
Kwaliteitsborging
aan ons verschaffen van alle relevante informatie.
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze
Wij hebben de schriftelijke bevestigingen van het management verkregen.
maatregelen omvatten onder meer: •
Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten.
•
Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of
pagina | 32
6. Overige onderwerpen Aanpassing BADO en BBV
grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten inclusief toevoegingen aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De lat
Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording (BBV)
komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen.
en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gepubliceerd in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de imperfecte wet- en
Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025
regelgeving, die ontstond met het aanpassen van de Gemeentewet. Met die
maximaal 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag
aanpassing werd geen rechtmatigheidsoordeel meer van de accountant
bedragen, waar dat in 2023 en 2024 nog maximaal 3% van de lasten inclusief
gevraagd. Ter vervanging zou in de jaarrekening van de decentrale overheden
toevoegingen aan de reserves mocht zijn.
op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een rechtmatigheidsverantwoording
worden
opgenomen.
De
gedelegeerde
Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te
regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de
kijken of aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening, het
uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de
controleprotocol en het interne controleplan aan de orde is.
controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.
In de aanpassing van BADO is echter nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast wijzigt ook de
pagina | 33
6. Overige onderwerpen Duurzaamheidsverslaggeving: last of must have?
Onlangs hebben wij een webinar gehouden voor de publieke sector.
De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability
Duurzaamheidsverslaggeving kwam hierin ook aan de orde. In dit webinar
Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel
spraken Michiel Ellens, business developer decentrale overheid van de BNG,
geworden. Hoewel op dit moment ter discussie staat welke bedrijven wanneer
en David Zijlmans, partner Business Advisory van Baker Tilly, over dit
verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt ingezet.
onderwerp. Bij een poll onder de deelnemers aan het webinar blijkt dat van de populatie van gemeenten, waterschappen en provincies, 40% een zelfstandig
Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen
programma duurzaamheid heeft opgenomen in de P&C documenten. In 26%
bedrijven dat rapporteren over hun prestaties rondom milieu (Environment),
van de aanwezige populatie wordt gebruik gemaakt van een paragraaf
mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren,
duurzaamheid. De overige 34% heeft geen specifiek onderdeel in begroting en
zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde
jaarrekening opgenomen.
aan hechten. Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen en de verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd
Michiel Ellens geeft aan dat de BNG, als belangrijke financier van de decentrale
vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord,
overheid, te maken heeft met de verplichtingen vanuit de EU om zorg te dragen
programmabegroting of jaarstukken. Ook zaken als de Regionale Energie
voor sustainable finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook
Strategie (RES), Brede Welvaart en de relatie tussen inwoners en publiek
inzicht moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld
bestuur ontbreken niet, stuk voor stuk onderdelen van ESG. Het rapporteren
dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de doel-
ten aanzien van duurzaamheid is dus niet iets wat bij nul begint.
stellingen van het verdrag van Parijs (zoals halvering van de CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame initiatieven duurder wordt voor de decentrale overheid.
pagina | 34
6. Overige onderwerpen Kortom, op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor
handreiking aangeboden aan de commissie BBV, de commissie BADO en het
andere banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van
Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG Overheidskompas
gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.
ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-vragen aan de orde: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag het kosten? Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de
David Zijlmans gaat in op mogelijke instrumenten die kunnen worden ingezet
programmabegroting en -verantwoording.
om de duurzaamheidsprestaties in kaart te brengen. Hij roept daarbij op om selectief te zijn, zeker in het begin. Start bij zaken die al meetbaar zijn en dus
En
ook kunnen worden gerapporteerd. Maak ook gebruik van bronnen en data die
duurzaamheidsverslaggeving een last of een must have? – In onze overtuiging
al beschikbaar zijn. Wees daarbij alert dat een publieke organisatie enerzijds te
een must have voor de publieke sector. Daarbij uitdrukkelijk de kanttekening:
maken heeft met de prestaties van de eigen organisatie, maar anderzijds ook
stel alleen doelstellingen daar waar je ook significante invloed op kan
de
prestaties
beleidsvorming.
van
het
eigen
Landelijk
zijn
areaal er
kan
beïnvloeden
meerdere
dan
wilt
u
natuurlijk
nog
het
antwoord
op
de
vraag:
door
gerichte
uitoefenen, draag dan ook zorg voor de juiste brondata en stuur op basis van
initiatieven
rondom
de uitkomsten. Dan is het een must have voor beleidsontwikkeling.
duurzaamheidsverslaggeving door de decentrale overheid. Zo is er een
pagina | 35
6. Overige onderwerpen Grip op grote projecten Grote projecten komen vooral voor bij (lokale) overheden: waterschappen, gemeenten, provincies. In een snel veranderende wereld beïnvloeden interne en externe factoren de uitvoering van grote projecten. Budgetoverschrijdingen en vertragingen liggen op de loer, maar met een sterke voorbereiding en strategische sturing zet je risico’s om in kansen. Transparantie over je projectdoelen en (samen)werkprocessen geven je grip. De juiste strategische aanpak maakt grote projecten succesvol en toekomstbestendig.
In het kader van natuurlijk advies delen wij praktische inzichten met u om te zien hoe dit er in de praktijk uitziet. In dit praktijkverhaal vertellen we over het omvangrijke Zeeuwse project ‘Dijkversterking Hansweert’, dat binnen tijd én budget wordt uitgevoerd.
pagina | 36
6. Overige onderwerpen Audit Wet politiegegevens (Wpg)
Hoe ziet de cyclus eruit?
Zet uw organisatie opsporingsambtenaren in? Heeft u als gemeente boa's in dienst? In dat geval zijn de Wet politiegegevens (Wpg) en Besluit politiegegevens
buitengewoon
opsporingsambtenaren
(Bpg
boa)
Interne audit (jaarlijks)
Doorvoeren verbeteringen (jaarlijks; indien nodig)
waarschijnlijk voor uw organisatie van toepassing. Wij informeren u graag over de auditplicht.
Verschil Wpg en AVG? Bij specifieke taken op het gebied van opsporing is voor de beveiliging van
Rapporteren aan AP (voor 1 maart 2026)
Externe audit (één keer in de vier jaar; nu over 2024)
persoonsgegevens de Wet politiegegevens van toepassing, niet de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Wpg komt in grote
Wpg-audit 2024
lijnen overeen met de AVG. Toch zijn er ook belangrijke verschillen. Het
In 2025 dient de externe Wpg audit over 2024 te worden uitgevoerd. Uiterlijk
meest in het oog springende verschil is de auditplicht op de gegevens-
1 maart 2026 dienen Boa-werkgevers de Wpg assurance rapportage over
verwerking bij opsporingstaken. Jaarlijks bent u verplicht om een interne
2024 in te leveren bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is van
Wpg audit uit te voeren. Eenmaal in de vier jaar dient uw organisatie een
belang dat uw organisatie tijdig de Wpg audit laat uitvoeren. Baker Tilly voert
externe Wpg audit uit te laten voeren. De diepgang van de externe Wpg
bij een groot aantal organisaties in de publieke sector de Wpg audit uit.
audit betreft opzet, bestaan en werking.
Graag gaan wij met uw organisatie in gesprek over de Wpg audit en op welke wijze Baker Tilly u hierbij kan ondersteunen.
pagina | 37
7
Bijlagen
pagina | 38
Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2025 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer
Specifieke uitkering
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertraging en onderwijsvertragingen
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
E113
Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
E55
Tijdelijke regeling Landelijk Verbeterprogramma Overwegen 2021 – 2028
Fout of onzekerheid
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
pagina | 39
Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer E87B G2 G2
G3 G3 G3
G3
G3 G4
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden) Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2024 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T(exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024 Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen gemeentedeel 2024
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
pagina | 40
Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer
Specifieke uitkering
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024
G4
Tozo 2 gemeentedeel 2024
G4
Tozo 3 gemeentedeel 2024
G4
Tozo 4 gemeentedeel 2024
G4
Tozo 5 gemeentedeel 2024 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T gemeentedeel 2024 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024
G4
G4
G10 G12
G12
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
Wet inburgering gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
pagina | 41
Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer
Specifieke uitkering
G13
Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2024
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
H30 H35B H37
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente
J9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
J105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
J55 J94
Aanpak energiearmoede Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Fout of onzekerheid
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
pagina | 42
Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer M16
M24
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2023 en 2024
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
pagina | 43
Bijlage B: Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten en onzekerheden ten aanzien van getrouwheid zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Fouten
Onzekerheden
Aard van de controleverschillen
Getrouwheid
Verliesvoorziening ‘t Hul Noord te laag verantwoord
(76.000)
Totaal ongecorrigeerde controleverschillen
(76.000)
Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening
(97.000)
Totaal
(173.000)
Aard van de controleverschillen
Getrouwheid
Prestatielevering PGB
128.000
Totaal onzekerheden
128.000
pagina | 44
Contact M.C.J.M. (Marc) Bekker RA Externe accountant T +31 (0)6 15 30 36 59 m.bekker@bakertilly.nl Postbus 508, 8000 AM ZWOLLE
Baker Tilly (Netherlands) B.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) B.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen.