AP 8. Bijlage Startnotitie Sport en Bewegen gemeente Nunspeet

Startnotitie Sport en Bewegen 2024 Sportstimulering en sportaccommodaties

Gemeente Nunspeet

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ............................................................................................................................... 4 1.1

Aanleiding .............................................................................................................................. 4

1.2

Opgave ................................................................................................................................... 4

1.3

Doel........................................................................................................................................ 4

2. Trends en ontwikkelingen sport en bewegen ............................................................................ 6 2.1

Landelijk beleid ...................................................................................................................... 6

2.2

Provinciaal en regionaal beleid ............................................................................................. 7

2.3

Lokaal beleid .......................................................................................................................... 7

2.4

Samenvattend ....................................................................................................................... 9

3. Evaluatie bestaand beleid ....................................................................................................... 10 3.1

Evaluatie nota sporten en bewegen 2013-2018 ‘Versterken door verbinden’ ................... 10

3.1.1 Nunspeet Beweegt ............................................................................................................ 10 3.1.2 Kinderen 4-12 jaar: basis voor een levenslang sporten .................................................... 10 3.1.3 Oudere jeugd (12-23 jaar): zelfparticipatie creëren ......................................................... 11 3.1.4 Leeftijdsgroep 65+: aanbod voor senioren ....................................................................... 11 3.1.5 Sporters met een beperking ............................................................................................. 12 3.1.6 Sporters met een laag inkomen ........................................................................................ 13 3.1.7 Sportnetwerk .................................................................................................................... 13 3.1.8 Lokaal Sport- en Preventieakkoord ‘Nunspeet Sportief en Gezond’ ................................ 13 3.2

Evaluatie Kadernota Sportaccommodaties 2018 ................................................................ 15

3.2.1 Basissporten en niet basissporten .................................................................................... 15 3.2.2 Herijking tarievenstelsel.................................................................................................... 16 3.2.3 Proeftuin de Wiltsangh ..................................................................................................... 16 3.2.4 Overdracht buitensportaccommodaties naar het Sportbedrijf ........................................ 17 3.2.5 Overige uitgangspunten .................................................................................................... 17 3.3

Evaluatie Beleidsregel borgstelling sportverenigingen ....................................................... 18

3.4

Evaluatie deelverordening Sport Gemeente Nunspeet ...................................................... 19

4. Wat willen we bereiken? ........................................................................................................ 21 4.1.

Visie ..................................................................................................................................... 21

4.2

Ambities ............................................................................................................................... 21

4.2

Indicatoren .......................................................................................................................... 24

4.3

Rol van de gemeente ........................................................................................................... 25

5. Participatie, planning en financiën .......................................................................................... 26 5.1

Participatie........................................................................................................................... 26

5.2

Planning ............................................................................................................................... 27 2

Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

5.3

Financiën ........................................................................................................................... 27

3 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

1. Inleiding Sport en bewegen heeft een belangrijke en prominente positie in onze maatschappij. Steeds meer wordt duidelijk dat sport en bewegen een belangrijke bijdrage levert aan een betere gezondheid, sociale samenhang en het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Om te kunnen (blijven) sporten is een goede, duurzame sportinfrastructuur van belang. Multifunctioneel gebruik, optimale bezetting en inzet op verduurzaming zijn hierbij noodzakelijk. Onder sport en bewegen valt zowel de georganiseerde als de ongeorganiseerde sport. Bij ‘georganiseerde sport’ hebben we het over het sporten dat georganiseerd wordt door sportverenigingen en -clubs. Waar bij ‘ongeorganiseerde sport’ men zelf of in een groep in de openbare ruimte gaat sporten, zonder tussenkomst van een sportaanbieder.

1.1

Aanleiding

In het raadsakkoord en collegeprogramma 2022-2026 ‘Samen meer voor elkaar’ staat opgenomen om aan de slag gaan met een nieuwe nota sport en bewegen. Deze nieuwe nota wordt een brede beleidsnota sport en bewegen waarbij wordt ingegaan op thema’s binnen ons sportstimulering- en sportaccommodatiebeleid. Voor sportstimulering bouwen we voort op de nota sporten en bewegen 2013 – 2018 ‘Versterken door verbinden’ met bijbehorend uitvoeringsprogramma en voegen we de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen toe. Ook geven we een vervolg aan de kadernota sportaccommodaties 2018. Het nieuwe beleidsplan biedt de mogelijkheid om in te gaan op de verschillen aan ondersteuning per sport en de diversiteit aan bekostiging. Tegelijkertijd zal daarbij een herijking plaats vinden van de tarieven van de sportaccommodaties. Dit geldt zowel voor de binnen- en buitensport, en staat los van het beheer- en exploitatiemodel (gemeente of Sportbedrijf Nunspeet). Het raadsakkoord en de huidige kadernota sportaccommodaties 2018 schrijven voor dat de ondersteuning vanuit de gemeente per sport verschillend is. Mede hierom dient de kadernota sport herijkt te worden, waarin we ook nagaan of de bekostigingssystematiek wijziging behoeft waarbij we onderzoeken of we een gelijke verdeelsleutel kunnen hanteren voor alle binnen- en de buitensporten.

1.2

Opgave

De gemeente Nunspeet kent twee verschillende beleidsstukken voor sport, namelijk de kadernota sportaccommodaties 2018 en de nota sporten en bewegen 2013 – 2018 ‘Versterken door verbinden’ met bijbehorend uitvoeringsprogramma sportstimulering en sportnetwerk. Beide beleidstukken zijn toe aan vernieuwing, omdat de inzichten van toen anders zijn dan de kennis van nu. Eerst volgt daarom een evaluatie van het huidige beleid. Waar nodig komen nieuwe of betere keuzes tot stand in samenspraak met betrokkenen. Vervolgens is de opgave om met elkaar een nieuw beleidsplan voor sport en bewegen vast te stellen.

1.3

Doel

Deze kaderstellende startnotitie heeft als doel om een gezamenlijk vertrekpunt te realiseren voor de actualisatie van het sport- en beweegbeleid. Sportaccommodatiebeleid wordt, anders dan voorheen, ook onderdeel van deze beleidsnota. Om tot de juiste uitgangspunten te komen wordt de raad geïnformeerd over de landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen, de al bestaande lokale kaders en de laatste trends en ontwikkelingen. Concreet hoort bij het beleidsplan een nieuw tarievenstelsel. De huidige uitgangspunten voor sportstimulering gaan mee in de evaluatie. Tegelijk komen andere manieren van bekostiging aan de orde. Uiteindelijk maken we met elkaar afwegingen en keuzes. Hoe gaat de gemeente in de 4 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

toekomst sport en bewegen financieren? Het tarievenstelsel volgt op de huidige kaders en uitgangspunten aangaande basis en niet basissporten, en de bijbehorende bekostigingssystematiek. Na vaststelling of parallel aan het nieuwe beleidsplan kijken we ook naar een nieuw Algemeen Belangen besluit (AB-besluit). Vanwege veranderende wetgeving dan wel aanscherping van de Wet Markt en Overheid, dienen we als gemeente een nieuw AB-besluit op te stellen, waar we ingaan op o.a. Marktfalen en waarom bepaalde diensten/activiteiten op het gebied van sport onder de kostprijs worden aangeboden. Dit AB-besluit zal daarmee ook antwoord geven waarom de ondersteuning per sport verschillend is of kan zijn. In navolging van een nieuw beleidsplan sport en bewegen worden uiteindelijk de (huur)overeenkomsten beoordeeld en waar nodig herzien en geactualiseerd. Een ander element binnen sportaccommodatiebeleid is de oprichting van het Sportbedrijf Nunspeet B.V. in 2017. Namens de gemeente beheren zij momenteel de binnensportaccommodaties. Na de oplevering van sportief recreatiecentrum de Wiltsangh in 2023, moet het Sportbedrijf verder doorontwikkeld worden. Als onderdeel van het beleidsplan willen we de opdracht, verantwoordelijkheden en de doorontwikkeling van het Sportbedrijf borgen.

Binnen het nieuwe beleidsplan wordt sportstimulering nader uitgewerkt en worden de dwarsverbanden met verschillende beleidsterreinen uitgelicht. De nota geeft kaders waarbinnen wordt gewerkt en waar we de komende jaren op in willen zetten zodat de inwoners uit de gemeente Nunspeet meer gaan sporten en bewegen en werken aan een goede gezondheid. Sportstimulerende activiteiten en mogelijkheden tot financiële ondersteuning voor verenigingen en organisaties worden verder uitgewerkt.

5 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

2. Trends en ontwikkelingen sport en bewegen In dit hoofdstuk worden de trends en ontwikkelingen op het gebied van sport en bewegen voor zowel het landelijke als het gemeentelijke beleid beschreven. Om de juiste koers voor de komende jaren te bepalen is het belangrijk om de kaders en randvoorwaarden van deze beleidsstukken mee te nemen in de verdere uitwerking.

2.1

Landelijk beleid

Er zijn diverse landelijke beleidsstukken gericht op het bevorderen van sporten en bewegen en het stimuleren van een gezonde leefstijl. Door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is in samenwerking met verschillende partijen uit de sportsector, gemeenten, onderwijsinstellingen en bedrijven het Sportakkoord II opgesteld. Het Sportakkoord II is een vernieuwde versie van het Sportakkoord uit 2018 en heeft als doel een inclusieve en toegankelijke sportwereld, waarbij iedereen de mogelijkheid heeft om deel te nemen aan sport en bewegen, ongeacht bijvoorbeeld leeftijd, geslacht of beperking. Het akkoord richt zich op drie pijlers: inclusief sporten, duurzame sportinfrastructuur en vitale sportaanbieders. Op initiatief van VWS is ook de Beweegalliantie gestart. De missie: ‘wij willen dat meer mensen meer bewegen. Elke dag. Overal. Bewegen moet net zo normaal worden als slapen, tandenpoetsen en het gebruik van je mobiele telefoon’. De Beweegalliantie sluit aan bij de rijksdoelen van het preventieakkoord: ‘in 2040 haalt 75% van de inwoners in Nederland de beweegrichtlijnen’ zodat in 2040 bewegen voor iedereen vanzelfsprekend is. Ook de NOC*NSF, waar 77 sportbonden aangesloten zijn, heeft een Sportagenda opgesteld met de ambitie om het sportiefste land ter wereld te worden.

Het streven is dat in 2032 iedereen in Nederland, in alle levensfasen en op alle ambitieniveaus, dagelijks sportplezier beleeft. Om integraliteit, lokale en regionale samenwerking op verschillende domeinen te bevorderen en te versterken is het Gezond en Actief Leven Akkoord (hierna GALA) opgesteld. Het GALA heeft als doel om de gezondheid van de Nederlandse bevolking te bevorderen door gezonde voeding, voldoende beweging en het tegen gaan van overgewicht. Het akkoord bevat concrete afspraken en doelstellingen, zoals het stimuleren van gezonde voeding op scholen, het bevorderen van sport en beweging in de vrije tijd en het werken aan een gezonde leefstijl bij kinderen en volwassenen. Het GALA zorgt voor een integraal preventief beleid op gemeentelijk niveau. De bijbehorende Brede SPUK-regeling maakt het voor gemeenten mogelijk stevig en meer in samenhang in te zetten op preventie. Het bundelt de geldstromen die zich richten op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, preventie en het versterken van de sociale basis. Een integrale benadering, met een domeinoverstijgende aanpak langs meerdere sporen, moet bijdragen aan het lokaal terugdringen van gezondheidsachterstanden.

Binnen de Brede SPUK-regeling, waar de gemeente Nunspeet gebruik van maakt, zijn er binnen het onderdeel sport en bewegen middelen beschikbaar voor het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties. Op het gebied van het beheer en exploiteren van sportaccommodaties zien we een aantal relevante landelijke ontwikkelingen, die ook lokaal van belang zijn: -

Toegankelijkheid en flexibiliteit: sportaccommodaties moeten toegankelijk zijn voor diverse doelgroepen, waarbij ook wordt gekeken naar toegankelijkheid voor niet-leden.

6 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

-

-

-

2.2

Duurzaamheid: zowel gemeenten als sportverenigingen maken gebruik van duurzaamheidsmaatregelen zoals zonnepanelen, warmtepompen en ledverlichting om zo veel als mogelijk een duurzame accommodatie te realiseren, te hebben en in stand te houden. Daarnaast hebben wij de nodige ambities t.a.v. verduurzaming van de sportparken in het onderhoud. Voorbeelden zijn natuurlijke onkruidbeheersing van natuurgrasvelden, klimaatbestendig maken, biodiversiteit verhogen, minder inzet van fossiele maaimachines door o.a. robotmaaiers, en meer gebruik van een elektrisch machinepark voor o.a. groot onderhoud. Wet Markt en overheid. Jurisprudentie en een aanscherping van de wet Markt en Overheid zorgt ervoor dat we als gemeente nog beter moeten onderbouwen, al dan niet via een AB-besluit, waarom (bepaalde) sporten ondersteuning ontvangen. Hier moeten we met de huidige indeling van basis- en niet basissporten en de bijbehorende nieuwe bekostigingssystematiek een antwoord op krijgen. Privatiseren (centraliseren vs. decentraliseren): gemeenten heroverwegen eens in de zoveel jaar hun betrokkenheid bij de exploitatie van sportaccommodaties. Binnen de gemeente Nunspeet zien we reeds betrokkenheid van de buitensportverenigingen bij het onderhoud van de accommodatie.

Provinciaal en regionaal beleid

Gelderland is een provincie waar iedereen die dat wil kan bewegen en sporten, in de buurt en in verbinding met elkaar. Het Gelders sportakkoord 2.0 focust zich op zes thema’s, die aansluiten bij de pijlers van het Nationaal Sportakkoord. Hierbij wordt voortgebouwd op wat al goed gaat, het leggen van verbindingen en het bouwen aan een netwerk. Het akkoord staat voor verbinden, samenwerken, inspireren en activeren. De gemeenten op de Noord-Veluwe; Ermelo, Harderwijk, Putten, Nunspeet, Elburg, Oldebroek, Hattem en Heerde werken al lange tijd samen op het gebied van sporten en bewegen. De regio ziet een grote meerwaarde in de onderlinge informatie-uitwisseling en kennisdeling. Daarnaast wil zij, waar mogelijk, gebruik maken van elkaars deskundigheid en inspanningen. Op zowel bestuurlijk, ambtelijk als uitvoerend niveau zijn er regelmatig overleggen. Het doel van de regionale samenwerking is als volgt: “De acht gemeenten op de Noord-Veluwe zetten zich samen met de sportaanbieders en (maatschappelijke) partners in voor een leven lang sport en bewegen voor alle inwoners. De sportinfrastructuur en de openbare ruimte nodigen uit tot bewegen.

De inwoners van de Noord-Veluwe zijn zich ervan bewust dat voldoende sporten en bewegen in elke levensfase bijdraagt aan een gezonde leefstijl en een vitale samenleving.” Elk jaar wordt er een jaaragenda opgesteld die zich richt op een aantal actuele onderwerpen. Voor 2024 zijn dit: aangepast sporten, aansluiting bij GALA en IZA en sociaal veilige sport. Afhankelijk van de actualiteit en de wensen en behoeften van de gemeenten wordt er invulling gegeven aan actuele thema’s zoals: structuur verenigingsleven, verbinding met Sociaal Domein ‘’Sport in alle policies’’ en aandacht voor aanpalende beleidsterreinen. Kennisdeling en informatie-uitwisselingen staan centraal.

2.3

Lokaal beleid

We streven er in de gemeente Nunspeet naar dat alle inwoners zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen wonen, werken en recreëren. Waar nodig is de juiste ondersteuning beschikbaar om meedoen mogelijk te maken. Sport en bewegen kan hierbij niet ontbreken en heeft veel raakvlakken met: ruimte, onderwijs, sociaal domein, gezondheid, recreatie, inclusie en kunst & cultuur. Maatschappelijke doelstellingen lopen steeds meer in elkaar over en sport en bewegen kan hierbij op verschillende domeinen van waarde zijn. De volgende documenten geven hiervoor belangrijke input:

7 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

Raadsakkoord en collegeprogramma ‘samen meer voor elkaar’ 2022-2026 Samen meer voor elkaar staat aan de basis van het raadsakkoord. Een lokale samenleving maken met we met elkaar. We geven met elkaar prioriteit aan zaken op het gebied van gezondheid – waaronder sport en bewegen-, preventie, inclusie, vroegtijdige interventies en maatwerk. Naast de reguliere sportaccommodaties en sportverenigingen moet er ook ruimte zijn om in niet georganiseerd verband sportief bezig te zijn. Concreet zijn we bezig met de verdere ontwikkeling en inzet van sportaccommodaties. Zo is reeds sportief recreatiecentrum De Wiltsangh gerealiseerd en blijven we werken aan de verdere revitalisering (vernieuwing) van de buitensporten op De Wiltsangh. Daarnaast is een multifunctioneel sportpark Hulshorst in ontwikkeling en gaan we in 2025 nader onderzoek doen naar de huidige sportfaciliteiten op sportpark Op de Heide te Elspeet. Visie en integraal beleidsplan Sociaal Domein 2022-2025 ‘De gemeente Nunspeet is een krachtige samenleving waarin iedereen kan meedoen en in staat is om te gaan met de uitdagingen van het leven. Individueel, maar vooral ook als samenleving met elkaar: inwoners, gemeente maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven.

Als door de uitdagingen van het leven de vitaliteit, veerkracht, veiligheid on/of mate waarin iemand in staat is regie te houden op het leven onder druk staat, bieden we als samenleving ondersteuning en is er een vangnet beschikbaar. De mogelijkheden, talenten, zelfstandigheid en eigen regie van de inwoners staat hierin centraal en worden naar vermogen ontwikkeld. Door een sterke basis te ontwikkelen, maken we meedoen mogelijk. Daar waar dat niet gaat of vanzelfsprekend is, ondersteunen we elkaar om meedoen mogelijk te maken’. Nota Sport en Bewegen 2013-2018 ‘Versterken door verbinden’ Het sportbeleid richt zich op het bereiken van zoveel mogelijk mensen door middel van sporten. De gemeente Nunspeet is een vitale gemeente in een prachtige omgeving waar aandacht is voor de sociale samenhang onder de bevolking en inwoners. Sporten en bewegen sluit hierop aan en biedt ruimte aan inwoners om te kunnen sporten en bewegen in een bereikbare en geschikte omgeving. Sport- en Preventieakkoord ‘Nunspeet Sportief en Gezond’ 2023-2026 In de gemeente is in 2020 het Sport- en Preventieakkoord afgesloten. Nunspeet was één van de eerste gemeenten in Nederland die sport en preventie op deze manier combineerde. Een logische stap: sport en beweging dragen bij aan gezondheidswinst en aan persoonlijke ontwikkeling.

Door te sporten en bewegen zit je lekkerder in je vel, wordt je weerbaarheid versterkt en groeit je zelfvertrouwen. Het is een levend akkoord en bevat ideeën die de eerste stappen zijn naar een meer gezonde en actieve leefstijl voor iedereen. Inwoners, verenigingen en/of organisaties kunnen plannen voor een subsidie indienen die raken aan ten minste één van de thema’s en bijdrage aan een sportiever en gezonder leven in de gemeente Nunspeet. De zeven thema’s waar op ingezet wordt zijn: 1. Gezonde leefstijl, 2. Terugdringen middelengebruik, 3. Mentale gezondheid (lekker in je vel), 4. Meedoen in sport en samenleving, 5. Jeugd vaardig in beweging, 6. Toekomstbestendige sportaanbieders en 7. Ruimte voor sport en bewegen. De kerngroep beoordeelt de ingediende plannen en verleent subsidie aan plannen die passen bij de doelen van het akkoord. Tot slot zorgt de coördinator Sport en Preventie voor de verbinding met de lokale invulling van het GALA. Kadernota Sportaccommodaties 2018 Binnen de huidige kadernota sportaccommodaties zijn diverse uitgangspunten en kaders ontwikkeld. Aan diverse uitgangspunten is gevolg gegeven, en sommige uitgangspunten dienen heroverwogen dan wel geactualiseerd te worden. In het volgende hoofdstuk ‘evaluatie’ en binnen het beleidsplan vindt hiervan een nadere uitwerking plaats.

Op basis van de landelijke ontwikkelingen zoals 8 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

hierboven genoemd, de lokale behoeften vanuit verenigingen en de gemeente, worden de uitgangspunten heroverwogen en waar nodig geactualiseerd. Hierbij wordt gekeken naar een aantal elementen die momenteel een grote rol spelen op het gebied van sportaccommodaties: multifunctionaliteit, toekomstbestendig, flexibiliteit, duurzaam, zelfwerkzaamheid en betrokkenheid vanuit verenigingen, en daaropvolgend de bekostigingssystematiek per type sport en de rol van de gemeente binnen de exploitatie van sportaccommodaties. Beleidsregel borgstelling sportaccommodaties Een andere lokale ontwikkeling gaat in op een borgstelling (vanaf nu: garantstelling) vanuit de gemeente aan een sportvereniging voor het realiseren van bijvoorbeeld nieuwbouw of wat daaraan gelieerd is. Onze beleidsregel borgstelling sportaccommodaties schrijft voor dat de gemeente maximaal garant kan staan tot een bedrag van € 250.000 voor investeringen in sportaccommodaties, naast een garantstelling van € 250.000 van Stichting Waarborgfonds Sport. Dit zijn investeringen aangaande het bouwen, verbouwen, uitbreiden, aanleggen of aankopen van sportaccommodaties, inbegrepen alle aard- en nagelvaste goederen. De gemeenteraad heeft verzocht in het nieuwe beleidsplan sport en bewegen nader in te gaan op garantstellingen vanuit de gemeente. Specifiek is de methode Maatschappelijk Financieren aan bod gekomen.

Deze methode is een alternatieve financieringsmethode, waarbij een sportvereniging op zoek gaat naar ‘privaat kapitaal’ en minder afhankelijk is van ‘publiek kapitaal’. Leningen bij banken of verzekeraars (privaat kapitaal), als onderdeel van Maatschappelijk Financieren, worden alleen verstrekt onder gemeentegarantie. Het beleidsplan onderzoekt met een nieuwe bekostigingssystematiek ook de behoefte aan hernieuwde kaders aan garantstellingen en financieringen voor (sport)verenigingen.

2.4

Samenvattend

Het op te stellen beleidsplan sport en bewegen bouwt voort op wat goed gaat en actualiseert waar nodig. Het beleidsplan vormt een concrete en samenhangende uitwerking van wat we gaan doen op lokaal niveau. Hiermee bepalen we de koers voor de komende jaren op het gebied van sport en bewegen in de gemeente Nunspeet. Zowel landelijk, regionaal als lokaal staat de vitale samenleving centraal. We willen dat iedere inwoner de mogelijkheid heeft om te kunnen sporten en bewegen en zich ervan bewust is dat een gezonde leefstijl in iedere levensfase belangrijk is. Dit vraagt om een integrale aanpak in samenwerking met diverse beleidsterreinen. Belangrijk is dat de sportinfrastructuur op orde is, de openbare ruimte uitnodigt tot bewegen en iedereen de mogelijkheid heeft om mee te kunnen doen aan zowel de ongeorganiseerde als de georganiseerde sport. Voor het nieuwe sport- en beweegbeleid is de centrale vraag in hoeverre en op welke manier men financieel wil (blijven) bijdragen aan sport en bewegen in de gemeente Nunspeet.

9 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

3. Evaluatie bestaand beleid Voordat we de nieuwe beleidsnota opstellen kijken we terug naar de voorliggende periode. Een periode waarin hard gewerkt is voor sport en bewegen in de gemeente Nunspeet. Er zijn veel samenwerkingen tot stand gekomen, activiteiten georganiseerd, sportvoorzieningen gebouwd, aangeleverd of gerenoveerd. In de hoofdstuk geven we aan waar de afgelopen jaren op is ingezet en welk resultaat er is bereikt.

3.1

Evaluatie nota sporten en bewegen 2013-2018 ‘Versterken door verbinden’

In de beleidsnota sporten en bewegen 2013-2018 zijn een missie en visie vastgesteld. Met deze nota is bepaald dat sportstimulering binnen de gemeente Nunspeet zich primair richt op kinderen tot 12 jaar. Daarnaast is ook bepaald dat er aandacht moet worden gegeven aan sport- en beweegstimulering voor jongeren en 65-plussers. Daarbij zijn twee doelgroepen specifiek benoemd; sporters met een beperking en sporters met een laag inkomen.

Visie sportbeleid gemeente Nunspeet Nunspeet is een vitale gemeente in een prachtige omgeving. Er is grote aandacht de sociale samenhang onder de bevolking en het eigene van de gemeente. De gemeente staat voor een sporten beweegbeleid dat hierop aansluit en ruimte biedt aan elke Nunspeter die vanuit oogpunt van gezondheid, vorming en ontplooiing, verantwoorde wijze sport of beweegt, vanuit zijn en haar interesse en persoonlijke omstandigheden, in een bereikbare en geschikte omgeving. Vanuit de beleidsnota is er een uitvoeringsprogramma sportstimulering en sportnetwerk opgesteld. Met als ambitie voor sportstimulering ‘zo veel mogelijk inwoners van de gemeente Nunspeet van jong tot oud sporten en bewegen op een actieve, gezonde en verantwoorde wijze’. En voor sportnetwerk: Binnen onze gemeente zijn vitale sportverenigingen aanwezig die samen met hun vrijwilligers op een verantwoorde manier beoefening van sport mogelijk maken en daarnaast maatschappelijk georiënteerd zijn.

3.1.1 Nunspeet Beweegt Vanaf 2010 doet Nunspeet mee aan de Brede Regeling Combinatiefuncties waardoor en buurtsportcoaches actief zijn. Vanuit deze regeling is Nunspeet Beweegt actief. Zij zijn de uitvoeringsorganisatie om vorm en inhoud te geven aan het vastgestelde sportbeleid. Met de inzet van Nunspeet Beweegt op diverse terreinen krijgt sportstimulering een prominentere rol en stimuleert het de deelname van inwoners aan diverse sport- en beweegactiviteiten. De buursportcoaches van het team van Nunspeet Beweegt werken aan verschillende thema’s, namelijk: JOGG, jeugd 0-23 jaar, kwetsbare doelgroepen, volwassenen en senioren, sport en preventie, sportloket en een aantal overkoepelende activiteiten zoals de nationale sportweek, meimaand fietsmaand en de materiaal uitleen. Bij verschillende activiteiten van Nunspeet Beweegt wordt ook de sportparkmanager betrokken. De sportparkmanager, onderdeel van het team, legt verbindingen met de verschillende sportparken en/of sportclubs bij het opstarten van nieuwe activiteiten. Voor de uitvoering van het (nieuwe) sportbeleid is een belangrijke rol bij Nunspeet Beweegt weggelegd.

3.1.2 Kinderen 4-12 jaar: basis voor een levenslang sporten Er wordt structureel ingezet op het laten toenemen van de beweegparticipatie onder kinderen. De inzet van de combinatiefunctionarissen bij Nunspeet Beweegt speelt een grote rol bij het bereiken van het gestelde doel. Samen met Nunspeet Beweegt en diverse sportaanbieders worden er verschillende activiteiten georganiseerd. Een voorbeeld van deze activiteiten zijn buitenspelen in de 10 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

wijk, de koningsspelen, ‘Stuif’es in’ in de vakantie en Pietengym. Tijdens de activiteiten is er ook altijd aandacht voor een gezonde leefstijl. Dit loopt als rode draad door de activiteiten heen. Gemeente Nunspeet maakt onderdeel uit van de JOGG-beweging (Gezonde jeugd, Gezonde toekomst). Hiervoor is een JOGG-regisseur aangesteld voor 16 uur per week. Gedurende het jaar is er structureel aandacht voor de thema’s groente eten, slaap, bewegen en water drinken. De thema’s worden door middel van verschillende activiteiten en campagnes onder de aandacht gebracht. Hierbij kan gedacht worden aan: de gezonde avondvierdaagse, groente en fruitlessen op scholen, moestuin excursies, the daily mile, het groenteboxjes programma en de 7-dagenwaterchallenge. De inzet van vakleerkrachten binnen het bewegingsonderwijs wordt gestimuleerd. Hiervoor wordt er samengewerkt met de vakleerkrachten van Sportbedrijf Nunspeet. In de gemeente Nunspeet zijn vier vakleerkrachten actief op 10 basisscholen (cijfers 2024). Via het bewegingsonderwijs worden ook sportclinics aangeboden. Deze clinics zijn een uitstekende manier om kinderen te laten kennis maken met verschillende sporten en hen te helpen bij het ontwikkelen van fysieke vaardigheden en hen te stimuleren tot een actieve leefstijl. Door kennis te maken met verschillende sporten kunnen kinderen ontdekken waar hun interesses en talenten liggen.

Dit kan stimulerend werken om deel te nemen aan sportactiviteiten buiten school om. Alle kinderen in het basisonderwijs in de gemeente Nunspeet hebben de gelegenheid om hun zwemvaardigheden te verbeteren door middel van het schoolzwemmen via het programma Swim2Play. Naast de inzet in het basisonderwijs (leeftijd 4-12 jaar) is er ook aandacht voor de jonge kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar. Hier wordt o.a. ingezet op bewegen met Nijntje, een samenwerking met het CJG en structurele samenwerking met de diverse kinderopvanglocaties in de gemeente Nunspeet.

3.1.3 Oudere jeugd (12-23 jaar): zelfparticipatie creëren Ondanks dat sportstimulering zich primair richt op kinderen tot 12 jaar is het belangrijk om jongeren te stimuleren blijvend te sporten en bewegen. Om dit bereiken wordt er ingezet op het samenwerken met de verschillende jongerenorganisaties en Nuborgh College Veluvine. Waar mogelijk wordt aangesloten bij al bestaande initiatieven om meer jongeren te bereiken en worden al bestaande activiteiten uitgebreid zodat de oudere jeugd ook kan aansluiten. Nieuwe initiatieven worden in overleg met Nunspeet Beweegt en het jongerenwerk opgezet. Dit heeft al diverse mooie activiteiten opgeleverd waarbij de jeugd kennis maakt met sporten en bewegen in de gemeente Nunspeet. Zo is er o.a. een sportfestijn op Sportpak de Wiltsangh en zaalvoetbaltoernooi voor jongeren georganiseerd.

3.1.4 Leeftijdsgroep 65+: aanbod voor senioren Binnen het team van Nunspeet Beweegt wordt ingezet op de doelgroep senioren met als doel om een actieve en gezonde leefstijl onder ouderen te stimuleren. Om dit te bereiken is ingezet op het creeëren van aanbod dat aansluit bij de wensen van de doelgroep. Dit betekent niet dat er alleen wordt ingezet op het opzetten van nieuwe activiteiten maar juist ook op het bekend maken van het aanbod binnen de doelgroep. Zo wordt er in samenwerking met de Welzijnsorganisaties ingezet op het organiseren van de leefstijlbeurs, is er een leefstijlwijzer ontwikkeld met het sport- en beweegaanbod voor 55+ers en wordt het sportaanbod voor senioren uitgelicht in de huis aan huis pagina. Daarnaast wordt er in samenwerking met de WOC’s gekeken naar passende beweegactiviteiten. Verschillende sportverenigingen en -organisaties hebben sportaanbod dat specifiek gericht is op senioren. Een voorbeeld hiervan is Walking Football en vitaal tafeltennis 55+.

11 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

3.1.5 Sporters met een beperking In de beleidsnota is er specifieke aandacht gevraagd voor de doelgroep sporters met een beperking. Gebleken is dat minder valide mensen niet altijd de weg naar het sport- en beweegaanbod weten te vinden. Het aanbod is niet bekend of de sport is niet voor deze doelgroep toegankelijk. Er is ingezet op diverse programma’s en samenwerkingen om voor deze doelgroep meer mogelijkheden te creëren. Special Heroes In het (voortgezet)speciaal onderwijs wordt het sportstimuleringsprogramma ‘Special Heroes’ aangeboden met als doel dat meer kinderen en jongeren met een beperking structureel gaan sporten en bewegen. Via het programma dat wordt aangeboden krijgen kinderen en jongeren de kans om verschillende vormen van sport en bewegen uit te proberen en te ontdekken wat ze leuk vinden, waar ze goed in zijn en wat bij ze past. Naast dat het de fitheid vergroot draagt het ook bij aan het zelfvertrouwen. Ook wordt er geleerd om samen te werken met anderen en ontdekken ze wat belangrijk is om je fijn en goed te voelen. Omdat de school voor velen een veilige en bekende omgeving is, vindt het programma hier plaats. Door hier kennis te maken met sport en bewegen bereiden de kinderen en jongeren zich voor op een eventueel lidmaatschap bij een sport- of beweegaanbieder.

De scholen stellen ieder jaar een programma op waarbij er verschillende clinics worden aangeboden op basis van de sportwens van de jongeren. Voorbeelden van sport- en beweegclinics in de afgelopen jaren zijn o.a. danslessen, 3x3 basketbal, voetbal, judo en hockey. Special Heroes werkt daarnaast ook samen met de buurtsportcoaches van Nunspeet Beweegt om een goede verbinding en samenwerking te leggen met de lokale sportverenigingen en -partijen. Aangepast sporten regionale samenwerking In regionaal verband zijn we aangesloten bij het landelijke loket Uniek Sporten. Hiermee wordt de vindbaarheid van het sportaanbod voor deze doelgroep verbeterd. Daarnaast is de regio ook aangesloten bij Uniek Sporten Uitleen. Via deze uitleen service, kunnen inwoners voor een bepaalde periode hulpmiddelen uitproberen. Een inwoonster uit Nunspeet is door te ontstane contacten via de uitleen service zelfs ambassadeur Uniek Sporten geworden. Deze ambassadeur helpt bij diverse activiteiten en vertellen hun verhalen. Op de scholen wordt hiervoor het Anders dan Anders pakket ingezet. Sinds 2023 is het mogelijk om als accommodatie of vereniging een Uniek Sporten Certificaat te behalen. Sportbedrijf Nunspeet is met locatie De Wiltsangh de eerste locatie in de regio NoordVeluwe die het certificaat heeft ontvangen. Aan het certificaat zitten een aantal eisen.

Zo moet er divers aangepast sportaanbod zijn en de accommodatie moet toegankelijk zijn voor iedereen ongeacht de beperking. Tot slot werken de acht gemeenten op de Noord – Veluwe met elkaar samen voor aangepast sporten. Er is een regiocoördinator aangesteld en iedere gemeente heeft een lokaal aanspreekpunt en waar mogelijk wordt met elkaar samengewerkt maar ook ervaringen en plannen gedeeld. De gemeente Nunspeet is kartrekker van de regionale samenwerking aangepast sporten. Inclusief sporten / kwetsbare doelgroepen Naast de inzet op regionaal verband is er ook lokale inzet vanuit Nunspeet Beweegt voor kwetsbare doelgroepen. Het doel is namelijk dat iedere inwoner in de gemeente Nunspeet kan sporten en bewegen. De gemeente Nunspeet kent divers sportaanbod zoals bijvoorbeeld Better2Gether en Blij Bewegen. Nunspeet Beweegt heeft ook diverse contacten met verschillende woonlocaties en organiseert hier verschillende beweegactiviteiten. Daarnaast zijn er diverse initiatieven die een bijdrage hebben ontvangen vanuit het lokale sport- en preventieakkoord om sportaanbod op te starten. Tot slot hebben er meerdere gesprekken plaatsgevonden met stichting True Colors om de acceptatie en zichtbaarheid van de LHBTIQA+ en de link richting sport met elkaar te bespreken. 12 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

3.1.6 Sporters met een laag inkomen Omdat de hoogte van je inkomen geen reden mag zijn om niet mee te kunnen doen aan sport wordt er in de gemeente Nunspeet gebruikt gemaakt van de regeling Jeugdfonds Sport en Cultuur. Het Jeugdfonds betaald de contributie/het lesgeld voor kinderen en jongeren (tot 18 jaar) uit gezinnen war te weinig financiële middelen zijn om te kunnen sporten, muziek te maken, dansen, schilderen of iets anders creatiefs te doen. Dankzij dit fonds hebben de periode 2019-2022, 107 kinderen mee kunnen doen. De overeenkomst is verlengd tot en met 2026. In 2023 en 2024 is hier een pilot voor het behalen van het ZwemABC aan toegevoegd.

3.1.7 Sportnetwerk In de uitvoering van het sportbeleid zijn sportverenigingen een belangrijke schakel. Vitale sportverenigingen zijn daarbij van groot belang. Daarbij is het belangrijk dat sportverenigingen, gebruikers en niet-georganiseerde sporten worden betrokken bij het sportbeleid, dat de gemeente binnen de eigen verantwoordelijkheid van de vereniging ondersteuning biedt voor het versterken van de vereniging en er passende verbindingen worden gelegd op maatschappelijke instellingen en bedrijven. In het uitvoeringsprogramma sportnetwerk is benoemd dat de gemeente ondersteuning wil bieden door het oprichten van een digitaal sportloket. Hier kunnen allerlei vragen gesteld worden die betrekking hebben op sporten en bewegen. Dit kan gaan van vragen over sportstimulerende activiteiten tot bijvoorbeeld de mogelijkheden van verenigingsondersteuning. Ondanks dat er geen specifiek digitaal sportloket is opgezet weten de sportpartijen Nunspeet Beweegt en de gemeente Nunspeet te vinden. Veelal vragen de sportverenigingen de Sportparkmanager, ondergebracht bij Nunspeet Beweegt, om hulp. Waar nodig wordt dan met de gemeente afgestemd. Nunspeet Beweegt fungeert hierbij als belangrijk eerste aanspreekpunt en bij het meedenken van passende ondersteuning. Naast passende ondersteuning is ook goede communicatie tussen de verschillende partijen belangrijk.

Informatie uitwisseling door middel van het organiseren van een tweejaarlijks sportcafé was hiervoor één van de uitgangspunten. Via diverse bijeenkomsten is gebleken dat men elkaar weet te vinden wanneer nodig. Daarnaast vinden ieder jaar in de gemeente opmerkelijke, bijzondere of uitzonderlijke prestaties plaats met betrekking tot sport en bewegen. Wij vinden het belangrijk deze prestaties een podium te bieden. Een sportwaardering wordt beschikbaar gesteld bij een volgende prestatie: individueel kampioen of team kampioen (dit betreft een 1e plek) op een nationaal Kampioenschap, Europees kampioenschap of Wereld kampioenschap. In het geval van een excellente prestatie (bijvoorbeeld deelname aan Olympische Spelen) kan over gegaan worden tot een sporthuldiging. De subsidievoorwaarden voor sportstimulering zijn vastgesteld in de Deelverordening Sport Gemeente Nunspeet. De evaluatie hiervan staat beschreven in hoofdstuk 3.4.

3.1.8 Lokaal Sport- en Preventieakkoord ‘Nunspeet Sportief en Gezond’ Sinds 2020 geeft de gemeente Nunspeet invulling aan de ambitie en doelen zoals geformuleerd in het Sport- en Preventieakkoord ‘Nunspeet Sportief en Gezond’. Vanuit het rijk wordt hier jaarlijks een uitvoeringsbudget voor beschikbaar gesteld. Voor het sportakkoord is dit € 20.000,- per jaar voor 2020 t/m 2022 en voor het preventieakkoord (deze budgetten zijn in Nunspeet samengevoegd) is dit € 20.000,- per jaar voor 2021 t/m 2023. Voor 2023 t/m 2026 is het uitvoeringsbudget ondergebracht in de regeling Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026. De bedragen hiervoor zijn € 21.584,- in 2023 t/m 2025 en € 16.595 in 2026. Binnen het akkoord worden plannen opgesteld en uitgevoerd passend bij thema’s op het gebieden van sport en gezondheid. De plannen 13 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

komen van partijen, organisaties, ondernemers en inwoners die een steentje willen bijdragen aan een sportiever en gezonder leven in alle kernen van de gemeente Nunspeet. De kerngroep beoordeeld de plannen en komt vier keer per jaar bij elkaar. Ook is er een werkgroep die vaker bij elkaar komt om de inhoudelijke koers te bepalen. Zij houden zich bezig met de lange termijn visie, communicatie, promotie, advisering en het aanjagen van het akkoord. In de periode 2020 – 2024 hebben ca. vijftig plannen een stimuleringsbudget ontvangen. Het stimuleringsbudget is met name bedoeld om een ‘duwtje in de rug’ te krijgen om een idee op te starten / van de grond te krijgen en/of om mensen te stimuleren en activeren tot aan actieve en gezonde leefstijl. De plannen vallen onder de volgende thema’s: gezonde leefstijl, terugdringen middelengebruik, mentale gezondheid (lekker in je vel), meedoen in sport en samenleving, jeugd vaardig in beweging, toekomstbestendige sportaanbieders en ruimte voor sport en bewegen. Voorbeelden van gerealiseerde plannen zijn: het verplaatsen van een tillift naar zwembad de Brake (2020), een bijdrage in de aanleg van een hockeypanna-sportveld, de opzet van een beginnerswandelgroep en het opzetten van diverse sportgroepen. Ook heeft het akkoord een bijdrage geleverd in de aanschaf van sport- en spelmaterialen, een speelkist in het onderwijs en een valmat.

Alle resultaten zijn terug te lezen op de website: wwww.nunspeetsportiefengezond.nl/resultaten/.

14 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

3.2

Evaluatie Kadernota Sportaccommodaties 2018

Met betrekking tot sportaccommodaties was de volgende ambitie vastgesteld: binnen onze gemeente zijn voldoende kwalitatief goede en gevarieerde sportaccommodaties aanwezig om te kunnen sporten en bewegen. In de huidige kadernota sportaccommodaties zijn 13 beslispunten opgenomen, die elk in meer of mindere mate geëvalueerd wordt, en/of een plek moet krijgen in het nieuwe beleidsplan sport en bewegen. Hieronder worden diverse uitgangspunten uitgelicht en geëvalueerd.

3.2.1 Basissporten en niet basissporten De gemeente gaat op basis van het huidige sportaccommodatiebeleid uit van basissporten en nietbasissporten. Basissporten zijn sporten waarbij de gemeente in beginsel (dus niet automatisch) een financiële bijdrage verstrekt voor het laten exploiteren of realiseren van de accommodatie. Bij nietbasissporten verzorgt de gemeente in beginsel geen financiële bijdrage voor de exploitatie of realisatie. De indeling basissporten versus niet-basissporten, wil niet zeggen dat alle sportaccommodaties die behoren tot de basissporten, automatisch een gemeentelijke bijdrage ontvangen voor de exploitatie of realisatie. Het geldt alleen indien die accommodaties nodig of beleidsmatig wenselijk zijn. Een aantal hulp-criteria helpen bij het bepalen van deze wenselijkheid. Voor de niet-basissporten heeft de gemeente geen taak ten aanzien van het laten exploiteren van een sportaccommodatie. Wel kunnen niet-basissporten (evenals basissporten) gebruik maken van andere ondersteuning, voor zover de betreffende regelgeving dat toelaat. Het gaat dan om het mogelijk ter beschikking stellen van grond (faciliteren) of het stimuleren door een eenmalige subsidie voor realisatie van opstallen of een lening voor verduurzaming van accommodaties (stimuleren).

We zien momenteel een traditionele verdeling van basissporten (voetbal, hockey, korfbal, fietscross en de binnensport) en niet-basissporten. De indeling basissporten versus niet-basissporten behoort tot de beleidsvrijheid van de gemeente. Bij de sporten die nu als basissport staan benoemd, heeft de gemeente reeds een vorm van ondersteuning bij de exploitatie. Niet-basissporten zijn (in beginsel) zonder gemeentelijke bijdrage zelfstandig exploitabel. De indeling van basissporten en nietbasissporten moet heroverwogen worden, op basis van de mate van exploitabiliteit, de zelfwerkzaamheid bij verenigingen en/of de rol van een vereniging binnen de gemeenschap. T.a.v. tennis wordt reeds aangegeven dat ‘nader onderzoek naar de ondersteuning van tennis’ nodig is. Daarbij staat genoemd dat we willen bekijken of een andere vorm van ondersteuning wenselijk en mogelijk is. De huidige begroting is daarbij kaderstellend en de mogelijkheden zullen we onderzoeken in combinatie met de harmonisatie van de tarieven. Het voorstel is om, als onderdeel van het participatieproces voor het nieuwe beleidsplan, bij de tennisverenigingen op te halen hoe hun situatie en ondersteuningsvraag er anno 2024 uit ziet. Het nieuwe beleidsplan moet uiteindelijk bepalen of: -

-

De lijst van basissporten en niet basissporten gehandhaafd blijft of geactualiseerd wordt Of we daarmee de bijbehorende bekostigingssystematiek aan sportaccommodaties moeten aanpassen (bijdrage gemeente i.r.t. exploitatie, beheer, renovatie of nieuwbouw), en wat hiervoor de gevolgen zijn voor de gemeente. Hoe en in welke mate wij het tarievenstelsel willen herijken/harmoniseren

15 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

3.2.2 Herijking tarievenstelsel Conform de kadernota sportaccommodaties 2018 zal de gemeente haar tarieven harmoniseren waarbij rekening gehouden wordt met een aantal elementen. In 2020 is hier een eerste aanzet toe gedaan door het organiseren van bijeenkomsten met sportverenigingen. Hiervoor is een conceptrapportage opgesteld met een voorstel tot herijken van het tarievenstelsel. Deze plannen en besluitvorming zijn destijds geparkeerd vanwege de coronacrisis en aansluitend de energiecrisis (een nieuw tarievenstelsel zou een grote bijdrage vragen van diverse verenigingen). Onderdeel of parallel aan het nieuwe beleidsplan volgt een voorstel over herijking van het tarievenstelsel, waarbij de eerste aanzet vanaf 2020 dient als uitgangspunt. Andere relevante ontwikkeling i.r.t. het tarievenstelsel is de grondprijzenbrief. Door de gemeente gaat een grondprijzenbrief vastgesteld worden, waarbij ook voor sport diverse uitgangspunten staan opgenomen. De grondprijs is een element die mede het uiteindelijke tarief bepaald. Daarnaast zijn er diverse nieuwe sportaccommodaties gerealiseerd en/of nieuwe huurovereenkomsten gesloten. In de nieuwe huurovereenkomsten is bekeken welke huur doorberekend kan en moet worden voor de grond, of voor de aanleg van een veld of baan (door de gemeente gerealiseerd).

In de vorm van een pilot hanteren we hierin voorlopig een kostprijs gerelateerde huur van 15%. Onderdeel van de kostprijs is de kapitaallast, ofwel de afschrijving van de investering die is gedaan voor aanleg, renovatie of nieuwbouw. Indien een sportvereniging door middel van zelfwerkzaamheid de kosten in de aanlegfase kan drukken, betekent dit een lagere structurele toekomstige huurbijdrage. In de uitwerking van het beleidsplan wordt nader ingegaan op de verschillende mogelijkheden tot een huurprijsberekening, waaronder kostprijs gerelateerde huur. Anders opties zijn kostprijs dekkende of markconforme huur.

3.2.3 Proeftuin de Wiltsangh (‘De exploitatie van de kleedkamers blijft in beginsel bij de verenigingen (pilots uitgezonderd). Wanneer ervaring is opgedaan met de pilot Wiltsangh, kan de gemeente haar beleid heroverwegen’). In de huidige kadernota is Proeftuin de Wiltsangh opgenomen. Deze gaat uit van een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij 50% van de jaarlasten worden gedragen door de gemeente en de andere 50% door de vereniging(en). Dit geldt alleen voor de noodzakelijke voorzieningen waaronder kleedkamers. T.a.v. de nieuwbouw voor VV Nunspeet is deze proeftuin meegenomen in de bestuurlijke besluitvorming. Uit de nieuwbouw- en financieringsplannen voor VV Nunspeet is gebleken dat conform hetgeen genoemd staat in onze kadernota sportaccommodaties, Sportverenigingen in toenemende mate moeite hebben hun accommodatie op een adequate wijze in stand te houden. Dan gaat het niet zozeer om onderhoud, maar wel om grootschalige renovatie of nieuwbouw. In het nieuwe beleidsplan wordt bepaald, conform hetgeen hierboven genoemd staat over basis- en niet basissporten en de bekostigingssystematiek, welke standpunt we als gemeente innemen aangaande de (gedeelde) verantwoordelijkheid voor de instandhouding van de huidige sportinfrastructuur.

16 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

3.2.4 Overdracht buitensportaccommodaties naar het Sportbedrijf (‘De gemeentelijke bemoeienis met de buitensportaccommodaties, wordt eveneens (geleidelijk of op termijn) ondergebracht bij het Sportbedrijf Nunspeet. Privatisering van de buitensport naar verenigingen is niet wenselijk in verband met fiscale nadelen (geen btw-verrekening’.)) Om te bepalen of en hoe de buitensportaccommodaties naar het Sportbedrijf overdragen moet worden is een eerste inventarisatie gemaakt van collega’s die betrokken zijn bij het onderhoud van de buitensportaccommodaties. Desondanks is de terugkerende vraag of deze ambitie voortgezet moet worden (vanuit de organisatie, dan wel vanuit de sportverenigingen). In beginsel was dit als ambitie beschreven omdat onder beheer van het Sportbedrijf de velden multifunctioneler ingezet kunnen worden. De velden worden waar mogelijk al multifunctioneel ingezet voor (bewegings)onderwijs, als ‘open sportpark’, of door een derde partij. De sportparkmanager van het Sportbedrijf denkt met sportverenigingen na over intensiever gebruik van de sportparken door middel van bijvoorbeeld sportevenementen. Verder kunnen met name kunstgrasvelden multifunctioneel ingezet worden als daar een behoefte en wens ligt vanuit sportverenigingen of overige maatschappelijke partners.

Sommige accommodaties of velden/banen zijn monofunctioneel en alleen te gebruiken voor desbetreffende sport. Een andere aanleiding zouden mogelijke efficiencyvoordelen zijn op het gebied van financiën en organisatie, en het centraliseren van beheer- en exploitatietaken. Coördinatie voor het beheer en onderhoud en een aantal uitvoeringstaken ligt bij team OR, zoals beregening, maaien, bemesten, groot onderhoud natuurgras, onderhoud kunstgrasvelden, verlichting en vervangingsinvesteringen (ruim 400 uur op jaarbasis). De uitvoering vindt in grote mate plaats door (onder)aannemers. Dit zal niet veranderen zodra buitensportaccommodaties onderdeel gaan uitmaken van het Sportbedrijf. Gebruikers van zowel binnensport als buitensport zijn momenteel veelal tevreden over het beheer en onderhoud. Daarnaast is er geen schaalvoordeel aanwezig. De gemeente Nunspeet is een kleine gemeente (minder dan 50.000 inwoners) met een overzichtelijk aantal sportvelden of banen. Ook het Sportbedrijf is een middelkleine organisatie. Onderhoud van buitensport vraagt andere cultuurtechnische kennis en gespecialiseerde machines. Het (onderhouds-)areaal is te klein om het Sportbedrijf zelf dure investeringen te laten doen voor aanschaf van machines.

Als onderdeel van het beleidsplan wordt gekeken of er andere kleine gemeenten (tot 50.000 inwoners) werken met een Sportbedrijf voor de buitensport, en wordt gekeken naar de voor- en nadelen van de uitvoering van beheer en exploitatie door Sportbedrijf Nunspeet van ook de buitensportaccommodaties. Ook wordt gekeken of een deel van de taken bij het Sportbedrijf ondergebracht kunnen worden (bijv. verhuur velden). Deze ambitie wordt daarbij opnieuw tegen het licht gehouden.

3.2.5 Overige uitgangspunten De overige uitgangspunten zijn in meer of mindere mate uitgevoerd -

Afwegingskader bij nieuwe verzoeken grond voor sport. Het genoemde afwegingskader is en wordt gehanteerd. Dit kan ook gecontinueerd blijven in het nieuwe beleidsplan. ‘Toetsing in hoeverre de huurovereenkomsten voor grond waarbij opstallen in economisch eigendom zijn van de vereniging, voldoende zekerheden bieden voor gemeente en verenigingen.’ Dit gaat in het bijzonder over juiste juridische constructies en overeenkomsten tussen gemeente en verenigingen. In het geval er nieuwe 17

Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

-

-

-

-

3.3

huurovereenkomsten zijn gesloten is hiernaar gekeken. Het voorstel is om bij het nieuwe beleidsplan concreet aan te geven welke huurovereenkomsten (inclusief recht van opstal of erfpacht) geactualiseerd moeten worden. Daarbij kunnen ook andere relevante bepalingen heroverwogen worden zoals onderhuur aan derden. ‘Goede aansluiting van vraag en aanbod op gemeenteniveau; dus de accommodatie-omvang past bij de behoefte’. Bij de realisatie van nieuwe accommodaties (binnen- en buitensport) is de bezettingsgraad dan wel de planningsnorm van desbetreffende sportbond altijd leidend (geweest). Daarnaast zetten we als gemeente in op de juiste gebruiker in de juiste zaal/accommodatie of veld. Door het sluiten van een monofunctionele gymzaal aan de Piersonstraat, en het realiseren van grotere en betere accommodaties zoals Da Costa/Vierhouterweg te Elspeet en sportief recreatiecentrum de Wiltsangh is hier gevolg aan gegeven. ‘De gemeente Nunspeet zal de exploitatie van de binnensportaccommodaties uitbesteden aan het Sportbedrijf Nunspeet’. Sportief recreatiecentrum de Wiltsangh, sportzaal op de Heide, gymzaal da Costa en sporthal de Feithenhof zijn momenteel in beheer van Sportbedrijf Nunspeet BV. Voormalig sporthal de Brake en de gymzaal aan de Piersonstraat worden niet meer gebruikt als sportaccommodatie.

De doorontwikkeling van het Sportbedrijf, en de daarbij behorende verantwoordelijkheden, willen we ook borgen in het nieuwe beleidsplan. De sportzaal Veluvine maakt integraal onderdeel uit van de multifunctionele accommodatie en de exploitatie van de sportzaal elders onderbrengen is niet relevent (praktische bezwaren en inefficiënt). De schoolbesturen van het bijzonder onderwijs zijn hoofdgebruiker van hun gymzaal en eigen beheer is in die zin een logische keuze’. Momenteel is het beheer van sportzaal Veluvine onderwerp van gesprek tussen Veluvine, gemeente en het Nuborgh. Het beheer van de sportzaal door Sportbedrijf Nunspeet is een mogelijk scenario, wat verdere uitwerking vraagt. ‘De exploitatie van de kleedkamers blijft in beginsel bij de verenigingen (pilots uitgezonderd). Wanneer ervaring is opgedaan met de pilot Wiltsangh, kan de gemeente haar beleid heroverwegen’. In het voorjaar van 2024 heeft de raad gesproken over het voorstel aangaande de nieuwbouw van o.a. de kleedkamers voor vv Nunspeet. Deze pilot en de gedeelde verantwoordelijkheid diende hier als uitgangspunt (50/50). In het nieuwe beleidsplan actualiseren wij de kaders voor een gedeelde verantwoordelijkheid aangaande noodzakelijke voorzieningen waaronder de kleedkamers.

Evaluatie Beleidsregel borgstelling sportverenigingen

Er is door de gemeenteraad aandacht gevraagd voor een evaluatie aangaande de huidige beleidsregel borgstelling sportverenigingen. Het beleidsplan neemt waar nodig nieuwe kaders op omtrent een garantstelling voor sportverenigingen, zo ook aangaande de alternatieve financieringsmethode Maatschappelijk Financieren (zie hoofdstuk 2.3). Deze kaders worden gebaseerd op input van uw raad en de sportverenigingen (zie participatieproces). Van de huidige beleidsregel borgstelling sportverenigingen is eenmalig gebruik van gemaakt door de Nunspeetse Ruiterclub & Ponyclub Klein maar Dapper. In 2016 heeft de Ruiterclub een investeringen financieringsplan opgesteld voor de aanleg van een nieuwe rijhal en inrichting. Hierbij is mede gebruik gemaakt van een garantstelling van de gemeente voor een bedrag van € 95.000 (en € 95.000 van Stichting Waarborgfonds Sport).

18 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

3.4

Evaluatie deelverordening Sport Gemeente Nunspeet

Als het om sportstimulering gaat kennen we twee specifieke subsidies, namelijk de eenmalige subsidie voor sportactiviteiten en de subsidie voor aangepast sporten. De eenmalige subsidie voor sportactiviteiten bedraagt maximaal € 750,- voor sportverenigingen die een sportstimulerende activiteit organiseren. Deze activiteit is erop gericht om deelnemers kennis te laten maken met de sport of de sport te stimuleren. Voorwaarde is wel dat bij de activiteit voor zover mogelijk zoveel als mogelijk jeugd, jongeren en/of mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking worden betrokken, sportstimulering een prominente plaats inneemt en de activiteit een uitnodigend karakter heeft. De subsidie kan door een partij niet vaker dan twee keer per kalenderjaar worden aangevraagd. Uit de afgelopen jaren blijkt dat de subsidie goed wordt benut. Ook voor sportorganisaties die aangepast sporten aanbieden bestaat er de mogelijkheid om de subsidie aangepast sporten aan te vragen. Deze subsidie bedraagt maximaal € 1000,- per jaar per sportorganisatie. De subsidie is bedoeld als ondersteuning en stimulering voor het borgen van het aangepast sportaanbod. Voor beide subsidiemogelijkheden is er sprake van een subsidieplafond en worden op volgorde beoordeeld en toegekend tot dit plafond is bereikt.

Naast de stimuleringsregeling voor aangepast sporten wordt ook het project Special Heroes bekostigd vanuit de Deelverordening Sport onderdeel aangepast sporten. Onderstaand overzicht laat het totaal aantal aanvragen zien van 2018 t/m 2024 (kwartaal 1 en 2) voor de eenmalige subsidie aan sportverenigingen en de subsidie aangepast sporten. Jaar 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 (Q1 en Q2)

Aantal aanvragen 8 15 4 5 10 16 16

Voor een sobere en doelmatige nieuwbouw of uitbreiding van de sportvoorziening of onderdelen ervan kan een sportvereniging ook subsidie aanvragen. Dit is een ander proces en in tegenstelling tot bovengenoemde subsidies voor sportstimulering is er geen structureel budget beschikbaar voor investeringen in sportaccommodaties. Dit zijn incidentele subsidies die via de begrotingscyclus worden aangevraagd ('nieuw beleid' of een begrotingswijziging). Conform deelverordening kan een sportvereniging voor een drietal onderwerpen subsidie aanvragen: -

-

De eerste oprichting van een clubhuis (niet zijnde een kantine of een ruimte waar overwegend bedrijfsmatige en/of paracommerciële activiteiten plaatsvinden), bestuurskamer, instructieruimte, kleedkameraccommodatie en berging. De uitbreiding van de onder a. genoemde voorzieningen als gevolg van de uitbreiding van het aantal leden. Het aanbrengen van aanpassingen aan de voorzieningen onder a. ten behoeve van mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking.

Het gaat hier in essentie over de noodzakelijke voorzieningen en opstallen die nodig zijn voor het beoefenen van een sport waar de gemeente zich medeverantwoordelijk voor voelt (basissport). Velden en banen vallen veelal onder de (financiële) verantwoordelijkheid van de gemeente, die 19 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

vervolgens verhuurd worden aan de sportvereniging. In 2024 is er conform deelverordening een eenmalige subsidie verstrekt aan SV de Valk voor het aanbrengen van een traplift, om de accommodatie toegankelijker te maken. Alle andere ontwikkelingen op het gebied van gebouwen of opstallen ten behoeve van sportaccommodaties worden projectmatig en/of via de raadscyclus aan college en gemeenteraad voorgelegd. Dit zijn vraagstukken die niet gaan over de 'eerste oprichting', een 'uitbreiding vanwege ledentoename' of 'aanpassingen t.b.v. mensen met een beperking'. Voorbeelden zijn de nieuwbouw voor vv Nunspeet, een mogelijke renovatie of nieuwbouw voor het gebouw van NTC de Wiltsangh (projectdeel revitalisering de Wiltsangh), maar ook masterplan sportpark Hulshorst waar gebouwen / opstallen een onderdeel van uit maken.

20 Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024

4. Wat willen we bereiken? In dit hoofdstuk wordt de visie en bijbehorende de ambities voor de komende jaren beschreven. Op onderdelen sluit het beleid nog goed aan bij eerder geformuleerde ambities en plannen. Dit wordt dan ook als de basis gebruikt, deze basis wordt verstevigd en aangevuld. Ook gaan we in op de indicatoren en de rol van de gemeente.

4.1.

Visie

De gemeente Nunspeet wil een omgeving creëren waarin sport en bewegen een centrale rol spelen in het leven van onze inwoners. Dit doen we door in te zetten op een duurzame sportinfrastructuur, toekomstbestendige en vitale sportaanbieders en een toegankelijk sportklimaat. Hierbij staat niet alleen het sportieve aspect centraal, maar ook de sociale en de gezondheidsvoordelen die dit oplevert. We streven naar een actieve en gezonde samenleving waarin iedereen mee kan doen. De visie op het gebied van sport en bewegen luidt: De gemeente Nunspeet heeft een duurzame sportinfrastructuur waarbij iedere inwoner de mogelijkheid heeft om te kunnen sporten en bewegen. Sport en bewegen kan plaatsvinden bij een vitale sportaanbieder, een open sportpark of in de toegankelijke beweegvriendelijke openbare ruimte. Samen bouwen we aan een gezonde en sportieve toekomst voor onze inwoners met voldoende mogelijkheden om letterlijk in beweging te komen.