AP 8. Bijlage 7. bijlage 4 bij Toelichting. Natuurversterkingsplan klimbos Nunspeet

Natuurversterkingsplan Nunspeet 1. Aanleiding Aanliggend aan het bezoekerscentrum Nunspeet is de aanleg en gebruik van een klimbos gepland. Het klimbos krijgt een oppervlakte van 1 ha. Naar verwachting zal het in 2019 gerealiseerd kunnen worden. Voortkomend uit provinciale regelgeving dient, om de realisatie van dit klimbos mogelijk te maken, een natuurversterkingsplan opgesteld en na provinciale goedkeuring uitgevoerd te worden.

2. Locatie natuurversterking Staatsbosbeheer ziet kansen om de natuurkwaliteit op 2 locaties binnen de boswachterij Nunspeet te verhogen door 2 projecten uit te voeren. Beide locaties zijn gelegen binnen de gemeente Nunspeet. Het gaat om een nieuwe heideverbinding op de Noorderheide, ten noordoosten van Elspeet en het opheffen van 2 bospaden in het bosgebied ten oosten van Vierhouten. De projecten en hun aanpak plus uit te voeren maatregelen worden onderstaand beschreven.

3.1 Realisatie nieuwe heideverbinding Noorderheide Verbinden De kleine en grote heideterreinen van verschillende eigenaren op de NW Veluwe liggen vaak geïsoleerd van andere heideterreinen door tussenliggende bosgebieden. Verbindingen tussen deze terreinen zijn van groot belang voor de uitwisseling van soorten. De hiervoor benodigde corridors (te kappen open stroken met rafelige randen door het bos) kunnen ook zelf al geschikt leefgebied vormen voor soorten van heide en bosranden en bv de Natura2000-soorten Wespendief, Zwarte specht en Draaihals. De functionaliteit van deze verbindingen gaat daarmee aanzienlijk verder dan alleen de tot verbinding ingerichte oppervlakte. Er ontstaat zo een robuuster systeem met een grotere oppervlakte. Door dat op Veluwe-schaal te doen worden heidesystemen en leefgebieden verbonden en wordt bijgedragen aan de N2000 instandhoudingsdoelen. Uitwerking Noorderheide Heel concreet kan op de NW Veluwe de situatie verbeteren door de open terreinen van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Kroondomein Het Loo en de Gemeente Nunspeet met elkaar te verbinden. Dat kan door aan de oostkant van de Noorderheide een verbinding door het bosgebied van Staatsbosbeheer te realiseren met het heidegebied de 36 bunder van Kroondomein het Loo.

Dat heideterrein zal op korte termijn verbonden worden met heiden in het gebied Elspeter Struiken en is al verbonden met enkele andere kleinere heideterreinen. Door de realisatie van deze heidecorridors tussen grotere heiden en al bestaande corridors ontstaat een netwerk van heideterreinen, waarop door realisatie van dit natuurversterkingsplan de Noorderheide wordt aangesloten. Dat vormt een belangrijke schakel in westelijke richting naar de Elspeetse heide. De geplande verbinding is op het kaartje met een blauwe lijn aangegeven.

Blauw; te realiseren heidecorridor Effectiviteit verbindingen In het verleden heeft Kroondomein Het Loo al kleine en grote heidevelden met elkaar verbonden door corridors te kappen. Reptielen als Levendbarende hagedis, Zandhagedis, Hazelworm en Gladde slang en insecten als Bruine vuurvlinder, Groentje, Heivlinder, Heideblauwtje, Heidesabelsprinkhaan, Zoemertje en Schavertje kunnen zich via de corridors makkelijker verspreiden van het ene heidegebied naar het andere. Al deze soorten zijn recent (in de afgelopen 5 jaar) waargenomen in de terreinen van het Kroondomein. Op kaartbijlage 1 zijn de gerealiseerde en geplande verbindingen binnen het kroondomein-bezit met een rode stippellijn aangegeven. Huidige situatie Noorderheide De Noorderheide is een structuurrijke heide met struikheide, dopheide, pijpenstrootje, vossenbes, bosbes en lokaal open zand. Dit heideterrein wordt van west naar oost gezien geleidelijk aan smaller en ligt hoger. Uiteindelijk gaat het heidegebied over in typisch Veluws dennenbos. Ca. 200 m. oostelijker ligt de heide van Kroondomein het Loo. In de randen van de Noorderheide zijn zeer recent geleidelijke overgangen gemaakt naar het aanliggend bos, waarbij o.a. meerstammige eiken gespaard zijn. Aan de noord en zuidkant van de heide bevindt zich multifunctioneel bos, bestaand uit oude grovedennen met enkele eikenpercelen.

In de meeste bossen is sprake van tenminste enige menging. Een bijzonder element op de droge heide is de aanwezigheid van een kunstmatige beek (een betonnen loop met een pompinstallatie als bron en enkele betonnen vijvers in de heide) aangelegd door de voormalige eigenaar van Beuningen. “Stroomafwaarts” wordt hier een heideven mee gevoed. Dit vochtige element draagt bij aan de hoge biodiversiteit van deze heide. Het bosgebied waarin de te realiseren corridor is voorzien bestaat uit groveden, volwassen bomen van ca 80 jr met nauwelijks verjonging. Er liggen stamresten van eerder omgewaaide dennen in. De ondergroei bestaat uit vossenbes en bosbes, met een bedekking van ca 90 %. Aan de rand van het pad bevindt zich veel opslag van groveden.

SNL typen, blauwe lijn is de corridor, deze wordt gerealiseerd door een bostype.

Maatregelen; Vellen en afvoeren van de levende grovedennen, in het centrale deel zowel oude als jonge dennen. Een evt aanwezige inlandse eik blijft staan. Takhout dient grotendeels te worden afgevoerd, enkele takkenbulten of een stukje takkenril is wenselijk ivm vogels en zoogdieren. De stobben blijven in de grond. De oudere/dode stamstukken blijven eveneens in het terrein. Bij de houtoogst en biomassaafvoer dient de aanwezige bosbes en vossenbessenvegetatie voor zover mogelijk gespaard te worden. Er zullen uitrijpaden noodzakelijk zijn, zonodig wordt hier lokaal de humuslaag afgevoerd of wat dieper geplagd. Daarmee ontstaan ontwikkelkansen voor droge heide en lokaal wellicht open zand. Randvoorwaarden functioneren corridor; Voor een goed functioneren als verbindingszone dient er voldoende ruimte te zijn voor de ontwikkeling van korte vegetaties. Daarbij zijn rafelige randen met geleidelijke overgangen naar het aanliggend bosgebied van belang. Dood hout is aanwezig, onder meer in de vorm van oude stobben, die van belang zijn voor mieren en daar weer van afhankelijke avifauna. De breedte van de corridor zal gem. 50 m zijn. Bij een lengte van 280 m gaat het om een opp. van 1,5 ha. De in het aanliggende bosgedeelte uitgevoerde maatregelen ten behoeve van geleidelijker overgangen van heide naar bos hebben een opp. van ca. 1 ha.

Totaal ca 2,5 ha Natura 2000 Habitat; op de habitatkaart is het heideterrein aangegeven als droge heide, het oostelijk deel als stuifzand. Dat is gezien de ligging, omvang, bodem en vegetatie een onjuist habitat. Hier bevindt zich droge heide. Aanliggende bos aan de zuidzijde is beuken-eikenbos met hulst.

habitatkaart N2000 (beheerplan 2016) met de te realiseren verbinding bij de blauwe pijl Op de ambitiekaart van het beheerplan Veluwe staat deze verbinding niet aangegeven. Wel de verbinding n-z tussen de heideterreinen van Kroondomein het Loo. Deze verbinding is daar een logisch vervolg op en een waardevolle aanvulling in het netwerk van heideterreinen. In oost-west richting ontstaat een verbinding tussen enkele grote heideterreinen. Flora en Fauna Bij de uitvoering wordt gewerkt volgens de gedragscode bosbeheer en de checklist. Planning van de werkzaamheden De uitvoering van de werkzaamheden staat gepland voor de herfst/winter van 2018/2019.

3.2 Opheffen bospaden omgeving Vierhouten Rustige gebieden Met een aantal vogelsoorten van de Veluwe gaat het niet goed, het aantal exemplaren neemt af. Verstoring is één van de oorzaken. Door het extensiveren van het netwerk aan bospaden kunnen grotere eenheden ontstaan waar bv Zwarte specht en Wespendief van profiteren. Uitwerking Vierhouten Door het laten vervallen van 940 m pad in het bosgebied ten oosten van Vierhouten neemt de verstoring af.

Het gebruik van deze paden zal fysiek onmogelijk gemaakt worden. De rust in de

aanliggende bospercelen toe neemt toe, waarvan verschillende vogelsoorten zullen profiteren. Bij een gemiddelde verstoringsafstand van vogels van 25 m aan beide kanten van een pad betekent dit een toename van rust op een oppervlakte van 4,7 ha. Planning van de werkzaamheden De uitvoering van de werkzaamheden staat gepland voor de herfst/winter van 2018/2019.

Blauw gestreept; te vervallen paden

Bijlage 1

Gerealiseerde en geplande heideverbindingen KHDL