AP 8. Bijlage 1 - Cijfers GGD monitor 2023 tbv dialoogsessie OKO NEO
Tekst van het document
Dialoogsessie NEO Nunspeet, Elburg en Oldebroek
Lobke Kuijs GGD Noord- en Oost-Gelderland
Inhoud 1. Mentaal welbevinden 2. Middelengebruik 3. De omgeving
a.
Gezin
b.
Peergroep / leeftijdgenoten
c.
School
d.
Vrije tijd
X
1
Deelnemers aan dit onderzoek Inwoners in klas 2 en 4 VO | circa 1970
Aantal deelnemers Nunspeet | N=505 (~68%)
Vragenlijst correct ingevuld| N=1424 (~72%)
Aantal deelnemers Elburg | N=509 (~82%)
Aantal deelnemers Oldebroek | N=410 (~68%)
X
2
Hoe gaat het met de jeugd in NEO?
Mentaal welbevinden
Klas 2
Klas 4
100%
De psychische gezondheid is gemeten aan de hand van 5 stellingen.
90% 80% 70%
Deze stellingen gaan over hoe een
60%
jongere zich voelde in de afgelopen
50%
4 weken. Bijvoorbeeld: ‘Hoe vaak
40%
voelde je je neerslachtig en
30%
somber?’.
24%
27%
20% 10% 0% Heeft psychische klachten
X
3
Meer dan 1 op de 10 leerlingen voelt zich vaak tot altijd eenzaam
Klas 2
Klas 4
100%
90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10%
7%
9%
0%
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
X
4
De belangrijkste bronnen van stress zijn:
21%
45% geeft aan zich (zeer) vaak gestrest te voelen door één of meer factoren
X
Mening van anderen over hem/haar
31%
9%
School of huiswerk
Situatie thuis
16% Eigen problemen
29% Alles wat hij/zij moet doen
5
Bij wie jongeren terecht kunnen:
31%
35%
Volwassene op school
Andere familieleden
97% geeft aan bij iemand terecht te kunnen als ze een probleem hebben of ergens mee zitten
87%
8%
Ouder(s) of verzorger(s)
Hulpverlener
64% Vriend(en) of vriendin(nen)
8% Iemand anders
X
6
Alcohol, roken, drugs
In klas 4 drinken meer jongeren alcohol dan in klas 2
100% 90% 80% 70% 60% 50%
43%
40%
Klas 2 Klas 4
20% 10%
17% 6%
9%
0% Heeft in de laatste 4 weken alcohol Is in de laatste 4 weken dronken gedronken of aangeschoten geweest (1 glas of meer)
X
30%
27%
30%
Heeft in de laatste 4 weken 5 of meer drankjes bij 1 gelegenheid gedronken (binge drinken)
7
Ongeveer 4 op de 10 jongeren krijgt alcohol van ouders/ verzorgers
Verkrijgen van alcohol Klas 2
Klas 4
6%
Koopt alcohol zelf
10% 22%
Laat alcohol door anderen kopen
36% 37%
Krijgt alcohol van een vriend(in) of kennis
50%
44%
Krijgt alcohol van ouders/verzorgers
39% 28%
Krijgt alcohol van andere volwassenen
28% 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
Gevraagd aan jongeren die ooit één glas of meer alcohol hebben gedronken (57%)
X
8
Meer dan 1 op de 10 jongeren in klas 4 rookt en/of vapet minimaal wekelijks
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% Klas 2
10%
Klas 4
0%
13% 5% Rookt minimaal wekelijks
X
6%
11%
Vapet minimaal wekelijks
9
In klas 4 hebben meer leerlingen ooit wiet of hasj gebruikt
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% Klas 2
10%
Klas 4
0%
10% 3% Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
X
2%
5%
Heeft in laatste 4 weken wiet of hasj gebruikt
10
Samenhang: Jongeren met psychische klachten, gebruiken vaker middelen
Heeft psychische klachten & middelengebruik Nee
Ja
100% 90% 80%
70% 60% 50% 40% 30% 20%
23% 14% 8%
10%
11%
11% 5%
0% Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
Rookt ten minste wekelijks
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
16% van de jongeren was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
X
11
3. De omgeving
Beschermende en risico factoren
X
12
Gezin
X
Ouders/verzorgers brengen veel tijd met het kind door & mentaal welbevinden
77% van de jongeren vindt dat ouders/verzorgers veel tijd met hem/haar doorbrengen
Ja
Nee
100% 90% 80% 70%
62%
60% 45%
50%
Jongeren die veel tijd met hun ouders doorbrengen, hebben een betere
mentale gezondheid
41%
40% 30% 20%
20%
17% 6%
10% 0% Heeft psychische klachten
X
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
13
Ouders/verzorgers brengen veel tijd met het kind door & middelengebruik
77% van de jongeren vindt dat ouders/verzorgers veel tijd met hem/haar doorbrengen
Ja
Nee
100% 90% 80% 70%
60% 50%
Jongeren die veel tijd met hun ouders doorbrengen, zijn minder vaak
dronken, roken minder vaak en hebben minder vaak ooit wiet of hasj gebruikt
40% 27%
30% 20%
6%
10%
12% 4%
0% Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
X
17%
13%
Rookt ten minste wekelijks
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
14
Ouders/verzorgers weten meestal/altijd waar jongere is als jongere niet thuis is & mentaal welbevinden
86% van de jongeren geeft aan dat ouders/verzorgers meestal/altijd weten waar hij/zij is als jongere niet thuis is
Ja
Nee
100% 90% 80% 70%
60%
54%
50%
Jongeren waarvan ouders/verzorgers meestal weten waar zij zijn, hebben
een betere mentale gezondheid
44% 38%
40% 30%
23%
20%
8%
10%
11%
0% Heeft psychische klachten
X
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
15
86% van de jongeren geeft aan dat ouders/verzorgers meestal/altijd weten waar hij/zij is als jongere niet thuis is
Ouders/verzorgers weten meestal/altijd waar jongere is als jongere niet thuis is & middelengebruik Ja
Nee
100% 90% 80% 70% 60% 50%
Jongeren waarvan ouders/verzorgers meestal weten waar zij zijn, gebruiken
minder vaak middelen
40%
30%
30% 20%
23% 17%
14% 7%
10%
4%
0% Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
X
Rookt ten minste wekelijks
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
16
Hoe is het in de regio?
1 op de 5 jongeren heeft geen afspraak met ouders/verzorgers over het drinken van alcohol
20%
22%
Geen afspraak over alcohol drinken Mag geen alcohol drinken vanwege geloof, tot een bepaalde leeftijd of heeft een andere afspraak Mag soms alcohol drinken
58%
X
17
Samengevat
X
•
Een groot deel van de jongeren ervaart betrokkenheid van ouders/verzorgers; bijvoorbeeld 3 op de 4 jongeren vindt dat ouders/verzorgers veel tijd met de jongere doorbrengen
•
Jongeren met betrokken ouders hebben een betere mentale gezondheid en gebruiken minder middelen
•
1 op de 5 jongeren heeft geen afspraak met ouders/verzorgers over het drinken van alcohol
18
Leeftijdsgenoten
Ouders kennen ouders van vriend(innen) & mentaal welbevinden
59%
Ja
Nee
100%
van de jongeren geeft aan dat hun
90%
ouders/verzorgers de ouders/verzorgers
80%
van vriend(innen) kennen
70%
60%
52%
50%
Jongeren waarvan de ouders/ verzorgers de ouders/verzorgers van
vriend(innen) kennen, bezitten een betere mentale gezondheid
41%
40% 30% 20%
34% 20% 12% 6%
10% 0% Heeft psychische klachten
X
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
19
Ouders kennen ouders van vriend(innen) & middelengebruik
59%
Ja
Nee
100%
van de jongeren geeft aan dat hun
90%
ouders/verzorgers de ouders/verzorgers
80%
van vriend(innen) kennen
70%
60% 50%
Jongeren waarvan de ouders/ verzorgers de ouders/verzorgers van
vriend(innen) kennen, zijn minder vaak dronken of aangeschoten geweest in de laatste 4 weken
X
40% 30% 20%
20% 13% 7%
10%
10% 5%
8%
0% Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
Rookt ten minste wekelijks
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
20
Jongeren is 3 avonden of meer in de afgelopen week na 22 uur niet thuis & mentaal welbevinden
19%
Ja
Nee
100%
van de jongeren geeft aan 3 avonden of
90%
meer in de afgelopen week na 22 uur
80%
niet thuis te zijn
70%
60%
50%
50%
Jongeren die 3 avonden of vaker per week na 22 uur niet thuis zijn, voelen
zich vaker gestrest
44%
40% 30%
28%
25%
20%
7%
10%
9%
0% Heeft psychische klachten
Klas 2: 10% Klas 4: 28% X
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
21
Jongeren is 3 avonden of meer in de afgelopen week na 22 uur niet thuis & middelengebruik
19%
Ja
Nee
100%
van de jongeren geeft aan 3 avonden of
90%
meer in de afgelopen week na 22 uur
80%
niet thuis te zijn
70%
60% 50%
Jongeren die 3 avonden of vaker per week na 22 uur niet thuis zijn, zijn
vaker dronken of aangeschoten, roken vaker en hebben vaker ooit wiet of hasj gebruikt
Klas 2: 10% Klas 4: 28% X
47%
40% 26%
30% 20%
10%
9%
20% 5%
3%
0% Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
Rookt ten minste wekelijks
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
22
Samengevat
X
•
Ongeveer 6 op de 10 jongeren geeft aan dat hun ouders/verzorgers de ouders/verzorgers van vriend(innen) kennen; dit hangt vooral samen met een betere mentale gezondheid en minder vaak dronken zijn
•
Bijna 1 op de 5 jongeren geeft aan 3 avonden of meer per week na 22 uur niet thuis te zijn; dit hangt vooral samen met een hoger gebruik van middelen
23
School
X
77%
Voelt zich veilig op school & mentaal welbevinden Ja
Nee
100% 90%
van de jongeren voelt zich veilig op school
76%
80%
70% 60%
54%
50%
Jongeren die zich veilig voelen op school, hebben een betere mentale
gezondheid
36%
40% 30% 20%
21%
17%
10%
5%
0% Heeft psychische klachten
X
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
24
77%
Voelt zich veilig op school & middelengebruik Ja
Nee
100% 90%
van de jongeren voelt zich veilig op school
80%
70% 60% 50%
Jongeren die zich veilig voelen op school, zijn minder vaak dronken of
40% 30% 20%
aangeschoten en hebben minder vaak
10%
ooit wiet of hasj gebruikt
0%
23% 14% 8%
Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
X
10%
Rookt ten minste wekelijks
5%
10%
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
25
28%
Vindt naar school gaan zinloos & mentaal welbevinden Ja
Nee
100% 90%
van de jongeren vindt naar school gaan zinloos
80% 70% 58%
60%
50%
Jongeren die naar school gaan zinloos vinden, bezitten een slechtere mentale
gezondheid
40% 30%
40% 33% 23%
20%
13%
6%
10% 0% Heeft psychische klachten
X
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
26
28%
Vindt naar school gaan zinloos & middelengebruik Ja
Nee
100% 90%
van de jongeren vindt naar school
80%
gaan zinloos
70% 60% 50%
Jongeren die naar school gaan zinloos vinden, gebruiken vaker middelen
40% 30%
20%
28%
20% 13%
12%
10%
5%
4%
0% Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
X
Rookt ten minste wekelijks
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
27
16%
Laatste 3 maanden gepest op school & mentaal welbevinden Ja
Nee
100%
90%
van de jongeren is in de laatste 3 maanden gepest op school
80%
70%
70%
60% 50%
Jongeren die gepest worden op school, hebben vaker psychische klachten, zijn
49% 41%
40% 30%
21%
zich vaker eenzaam en voelen zich
10%
vaker gestrest
0%
6% Heeft psychische klachten
X
21%
20%
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
28
Samengevat
X
•
Een positieve schoolervaring hangt sterk positief samen met het mentaal welbevinden van jongeren; zo hebben jongeren die zich veilig voelen op school een betere mentale gezondheid
•
Naar school gaan zinloos vinden hangt sterk samen met een hoger middelengebruik van jongeren
•
Gepest worden op school hangt zeer sterk samen met een slechtere mentale gezondheid
29
Vrije tijd
X
Doet minimaal 2 of 3 dagen per week een activiteit bij een club, vereniging of organisatie & mentaal welbevinden
74%
Ja
Nee
100%
van de jongeren doet minimaal 2 of 3
90%
dagen per week mee aan een activiteit
80%
bij een club, vereniging of organisatie
70% 60% 47%
50%
Jongeren die minimaal 2 of 3 dagen per week aan georganiseerde vrijetijds-
besteding doen, zijn wat vaker gestrest
42%
40% 30%
25%
27%
20% 8%
10%
8%
0% Heeft psychische klachten
X
Was in de laatste 4 weken vaak tot altijd eenzaam
Voelt zich (zeer) vaak gestrest
30
Doet minimaal 2 of 3 dagen per week een activiteit bij een club, vereniging of organisatie & middelengebruik
74%
Ja
Nee
100%
van de jongeren doet minimaal 2 of 3
90%
dagen per week mee aan een activiteit
80%
bij een club, vereniging of organisatie
70% 60% 50%
Jongeren die minimaal 2 of 3 dagen per week aan georganiseerde vrijetijds-
besteding doen, roken minder vaak
40% 30% 20%
16%
18% 7%
10%
12% 6%
7%
0%
Was in de laatste 4 weken dronken of aangeschoten
X
Rookt ten minste wekelijks
Heeft ooit wiet of hasj gebruikt
31
Samengevat •
Jongeren in NEO die minimaal 2 of 3 dagen per week deelnemen aan georganiseerde vrijetijdsbesteding zijn wat vaker gestrest maar roken iets minder
•
In andere OKO-gemeenten is een sterkere samenhang te zien tussen vrije tijd enerzijds en mentaal welbevinden en middelengebruik anderzijds
De beschermende werking van de OKO factor ‘Georganiseerde vrijetijdsbesteding’ blijkt niet duidelijk uit de cijfers. Speerpunten gericht op deze factor kunnen toch relevant zijn, omdat: • in andere OKO gemeenten wel een beschermend effect op middelengebruik en mentaal welbevinden te zien is. • inzet hierop ook resultaten kan opleveren voor andere domeinen, zoals tijd doorbrengen met ouders, laat buiten rondhangen of betrokkenheid bij school. • Veel jongeren minimaal 2 dagen per week meedoen aan een activiteit, waardoor een grote groep bereikt kan worden.
X
32
Samengevat
X
•
Jongeren die een grote betrokkenheid ervaren van ouders/verzorgers, hebben een betere mentale gezondheid en gebruiken minder vaak middelen
•
Bijna 1 op de 5 jongeren geeft aan 3 avonden of meer per week na 22 uur niet thuis te zijn; deze jongeren zijn vaker dronken of aangeschoten, roken vaker en hebben vaker ooit wiet of hasj gebruikt
•
Een positieve ervaring op school hangt sterk samen met een goede mentale gezondheid bij jongeren
•
Jongeren die minimaal 2 of 3 dagen per week deelnemen aan georganiseerde vrijetijdsbesteding zijn wat vaker gestrest maar roken iets minder
33