AP 7b Raadsinformatiebrief OVS nov. 2022

NUNSPEET



ELSPEET



HULSHORST



VIERHOUTEN

De gemeenteraad van Nunspeet

datum

ons kenmerk

behandeld door

bijlage(n)

1 november 2022

onderwerp: Informatievoorziening opvang vluchtelingen en statushouders Geachte raadsleden, In deze brief informeer ik u namens het college over de actuele ontwikkelingen rond de opvang van vluchtelingen en statushouders binnen onze gemeente. Algemeen beeld Het algemene beeld is dat het goed gaat met de opvang van Oekraïners in onze gemeente. Op individueel niveau zijn er wel casussen die veel inzet vragen van NBO, gemeente en professionals. Geconstateerd wordt dat professionele inzet nu ook ‘gaat lonen’. De situatie in Oekraïne is en blijft onverminderd benard. We weten niet wat de gevolgen zullen zijn voor de toestroom van vluchteling uit Oekraïne, nu Poetin c.s. bezig is op grote schaal civiele infrastructuur in het land te vernietigen en de komende tijd mogelijk ook met en vanuit Belarus een aanval gaat uitvoeren. In elk geval heeft de Oekraïense overheid gevluchte Oekraïners gevraagd tot het voorjaar 2023 in het buitenland te blijven. We moeten er rekening mee houden dat gemeenten de komende maanden weer een verzoek/opdracht van de rijksoverheid zullen krijgen om meer opvangplekken te creëren. Openbare Orde en Veiligheid Op het gebied van veiligheid zijn er geen bijzonderheden te vermelden. Registratie Alle bij ons en bij NBO bekende Oekraïners staan, op één gezin na, ingeschreven in de BRP.

Er vertrekken - soms onaangekondigd - Oekraïners en soms keren ze ook weer snel terug. Ook worden binnen de marge van gezinshereniging of andere dringende humanitaire omstandigheden nog nieuwe Oekraïners opgevangen en ingeschreven in de BRP. Op dit moment verblijven 205 Oekrainers in Nunspeet. Inmiddels zijn alle AMV-ers in De Mallejan gearriveerd. Ze staan nog niet ingeschreven en we weten ook nog niet(s) (veel) van hen. De verwachting was dat deze personen ingeschreven zouden staan. We zoeken afstemming hoe we hier als gemeente het beste mee om kunnen gaan. Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Fax (0341) 26 00 48 Telefoon (0341) 25 99 11 Internet www.nunspeet.nl E-mail gemeente@nunspeet.nl IBAN NL05BNGH0285013521 BIC BNGHNL2G

Huisvesting Onlangs heb ik een bezoek gebracht aan de opvanglocatie Mudde Kok. Ik ben onder de indruk gekomen van de betrokkenheid van de begeleiders, de wijze van opvang van de minderjarige kinderen en de inrichting van de locatie. De overeenkomst met Mudde Kok zal worden verlengd tot 1 juli 2023. Het college beziet of De Brake in de toekomst mogelijk een geschikte tijdelijke opvanglocatie kan zijn voor de groep kinderen die nu gehuisvest is bij Mudde Kok. De chalets op camping Landrust in Hulshorst hebben helaas nog met een aantal ‘kinderziektes’ te kampen. Er is en wordt - ook door NBO - hard aan gewerkt om deze te verhelpen. Er is een concierge aangetrokken die rond de opvangchalets op Landrust het dagelijks reilen en zeilen regelt en klusjes doet. Het rijk stelt geld beschikbaar voor het versnellen van flex- en transformatieprojecten via de regeling ‘Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting’. Om de bouwimpasse te doorbreken, wordt / is door het rijk een aanbesteding gedaan voor de bouw van 2.000 flexwoningen, waar gemeenten en woningcorporaties op kunnen intekenen. We bezien of we als gemeente Nunspeet hier gebruik van kunnen maken. Tijdelijke huisvesting van Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen in hotel De Mallejan In De Mallejan wordt sinds 3 oktober jl. een groep van ongeveer 80 AMV’s gehuisvest.

De opvang wordt volledig door en voor rekening van het COA verzorgd. De startperiode is vooral gericht op het aan de jongeren bieden van ‘bed, bad en brood’, structuur, gewenning en dagbesteding. De situatie in en rond De Mallejan is rustig en er zijn geen incidenten bekend. Inmiddels is bekend geworden dat ISK nog geen personele capaciteit heeft om lessen te verzorgen voor de jongeren in De Mallejan. Pas per 1 december kan met onderwijs gestart worden, zodat het naar verwachting na kerst een continu proces wordt. Tussentijds worden intakes gehouden en zullen taalvrijwilligers onder aansturing van ISK op locatie een aantal lessen verzorgen. Als voor de groep die in De Mallejan verblijft de inzet van lokale organisaties nodig of wenselijk is, bijvoorbeeld voor dagactiviteiten, kan het COA zelf een beroep doen op die organisaties. De gemeente heeft daar geen actieve rol in. Statushouders Voor de statushouders die gevestigd zijn op bungalowpark De Hoefstal is een beroep gedaan op de zogenaamde Hotel- en Accommodatieregeling (HAR). De gemeente krijgt hiermee een vaste vergoeding per opgevangen statushouder. Het COA moet nog een besluit nemen op de aanvragen voor de HAR die op persoonsniveau van de statushouder zijn gedaan. Recent is bij het COA nog navraag gedaan naar de stand van zaken voor wat betreft de afhandeling van de aanvragen die zijn gedaan op grond van de HAR-regeling.

De reactie vanuit het COA was dat deze nog ter beoordeling liggen bij de financiële afdeling van het COA. Vooralsnog is de verwachting dat de kosten voor versnelde uitplaatsing kunnen worden gedekt met de inkomsten uit de HAR. Het COA blijft in de HAR-periode (zes maanden) verantwoordelijk voor het verstrekken van leef- en reisgeld. In deze periode wordt vanuit de gemeente al wel gestart met de inburgerings- en integratieactiviteiten. Inmiddels heeft de Rijksoverheid de definitieve taakstelling huisvesting statushouders voor de eerste helft van 2023 bekend gemaakt. De taakstelling voor de eerste helft van 2023 is 34. Dit is net zo hoog als het hele jaar 2022. Daar komt de achterstand van de ca. 20 nog te huisvesten statushouders van vorig jaar nog bij. Het verblijf van de statushouders op De Hoefstal is in principe tot 31 december. Recent is met Omnia Wonen gesproken over de achterstand die de gemeente Nunspeet heeft om statushouders te huisvesten. Er is afgesproken dat zij alles op alles zetten om de achterstand in de taakstelling in te lopen. Het laten doorstromen van de statushouders die verblijven op De Hoefstal maakt hier onderdeel van uit. Een van de statushouders die verblijft op De Hoefstal is inmiddels doorgestroomd naar een permanente woning binnen de gemeente Nunspeet.

Verlenging tijdelijke richtlijn Sinds 4 maart 2022 is de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) geactiveerd waarmee ontheemden uit Oekraïne opvang en voorzieningen krijgen in Nederland en andere EU-landen. De Europese Commissie heeft aangekondigd dat de Richtlijn Tijdelijke Bescherming met een jaar in ongewijzigde vorm wordt verlengd. Dit betekent dat ontheemden uit Oekraïne in Nederland in ieder geval tot 4 maart 2024 bescherming genieten onder de RTB. De RTB geeft ontheemden uit Oekraïne in Nederland recht op opvang en medische zorg maar ook het recht om te werken. Coördinatie vrijwilligersinitiatieven Geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Onderwijs Er is meer rust in de taalklas op De Morgenster. Er wordt samengewerkt met het NBO, CJG en de taalklas Elburg/Nunspeet. Het ministerie leek mee te willen helpen voor de groep kinderen waar speciaal onderwijs voor nodig is, maar de pilot aanvraag is helaas afgewezen. De samenwerkingsverbanden buigen zich nu over een andere oplossing, zodat ook deze kinderen zo spoedig mogelijk onderwijs krijgen. Volwassen Oekraïense vluchtelingen hebben vanaf de zomer informeel taalles gekregen via vrijwilligers van NBO. Dit betrof zowel Nederlandstalige als Engelstalige taalgroepen. Vanaf oktober 2022 is gestart met de pilot Taalcafé in de Bibliotheek van Nunspeet.

In samenwerking met NBO en de bibliotheek worden de Nederlandse taalgroepen zoveel mogelijk overgedragen naar het Taalcafé, om zo ook in aanmerking te komen met het reguliere Nederlandse taalaanbod. Voor de Engelse taalgroepen geldt dat zij voorlopig doorgaan via taalvrijwilligers van NBO. Dagactiviteiten Geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Sport Geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Gezondheidszorg Er zijn tot nu toe 4 voorlichtingsbijeenkomsten door de GGD gehouden voor Oekraïners in Nunspeet, Elspeet en Hulshorst. Tijdens deze avonden is informatie verstrekt rondom o.a. vaccinaties, maar er is ook aandacht voor het thema water en veiligheid, zoals veilig zwemmen. Ook kregen deelnemers de gelegenheid om specifieke vragen te beantwoorden. Uit deze avonden volgt een inventarisatie voor zwemlessen. Er zijn tieners, oudere kinderen die niet kunnen zwemmen en die niet passen bij de reguliere zwemlessen. In de toekomst gaan we onderzoeken of er voor deze groep een aparte zwemcursus aangeboden kan worden. Daarnaast zal de GGD in november ook jeugdgezondheidsonderzoeken starten en wordt er in de komende maanden aandacht gegeven aan seksuele weerbaarheid bij tieners. De jeugdarts zal onder kinderen in de leeftijd van 4 - 12 jaar een gezondheidsonderzoek uitvoeren op locatie De Enk. Leefgeld Het kabinet overweegt een herijking van de leefgeldregeling voor Oekraïense ontheemden.

Op dit moment zijn daarover nog geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Zodra er wel ontwikkelingen zijn, wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd. Werk Vanaf 1 april 2022 geldt er een vrijstelling voor de tewerkstellingsvergunning (twv) voor werkgevers die ontheemden uit Oekraïne in loondienst willen nemen. Voor ontheemden uit Oekraïne geldt een overgangsperiode. In deze periode kregen zij de kans om de juiste documenten op te halen bij de IND, die hun status als tijdelijk ontheemd bevestigt. Die status geeft hen bijvoorbeeld het recht om te mogen werken in Nederland. Deze overgangsregeling loopt af op 31 oktober. Dit betekent dat per 1 november 2022 geldt dat een ontheemde enkel als hij in het bezit is van een sticker of door een O-document welke is afgegeven door de IND, kan aantonen dat hij valt onder de Richtlijn

Tijdelijke Bescherming (RTB). Pas met deze documenten kan worden aangetoond dat de ontheemde mag werken in loondienst zonder tewerkstellingsvergunning. Op 21 oktober 2022 is er een groepsafspraak geweest bij een IND-loket in Assen. Aan alle Oekraïense ontheemden die in de gemeente Nunspeet verblijven, is de optie geboden om gebruik te maken van deze groepsafspraak. Via NBO zijn er 3 bussen geregeld waarmee in totaal ongeveer 160 vluchtelingen zijn meegereisd naar de groepsafspraak. Zij hebben nagenoeg allemaal de sticker kunnen ontvangen. Voor de enkeling waarbij het niet gelukt is, wordt via NBO individuele ondersteuning gegeven om te achterhalen hoe en of alsnog de sticker ontvangen kan worden. De ontheemden die geen gebruik hebben gemaakt van de groepsafspraak kunnen op eigen gelegenheid een afspraak maken bij een INDloket. Er zijn momenteel 46 Oekraïners aan het werk. Zij werken met name bij bedrijven in de gemeente Nunspeet in de horeca/toeristische sector. De jobcoach van de gemeente Nunspeet en NBO werken samen om Oekraïners die nog niet aan het werk zijn of meer willen werken te begeleiden naar werk. Vervoer Geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Communicatie We monitoren continu het sentiment rond de opvang in de gemeente, en specifiek ook in Vierhouten. E.e.a. lijkt goed en soepel te verlopen.

Er zijn weinig vragen/problemen die op dit moment specifieke communicatie aandacht vragen. We blijven nauwgezet – ook in regionaal verband – de ontwikkelingen rond de vluchtelingenopvang volgen en spelen indien nodig daar direct op in. Financiën Om externe kosten (bijv. voor inhuur van personeel, externe ondersteuning, het verstrekken van leefgeldvoorschotten, huisvestingskosten, het aanschaffen van middelen, e.d.) te kunnen betalen, hadden we een voorlopig 'werkbudget ‘opvang en hulp voor Oekraïense vluchtelingen' van € 500.000 beschikbaar gesteld. Gezien de werkelijke en nog te verwachten uitgaven 2022 is bij de derde kwartaalrapportage 2022 het werkbudget met € 500.000 verhoogd. Door de toezegging van de rijksoverheid vertrouwen we erop dat dit soort kosten volledig door het rijk worden vergoed. De dekking van het 'werkbudget' is dan ook de vergoeding die wordt ontvangen van het rijk. Tot heden is ruim 4 ton euro (verwachting totaal 2022 ruim 5 ton euro) uitgegeven aan het verstrekken van leefgeld. De kosten voor huisvesting (naast de investering bij Landrust) tot heden zijn circa 4 ton euro en de overige kosten (inzet coördinator en inhuur externen, tolken/vertalers, vervoer, etc.) circa € 100.000. Bij de kwartaalrapportages worden de kosten gemonitord; dit kan leiden tot aanpassing van het werkbudget.

Het kabinet heeft de ‘ministeriële regeling opvang ontheemden’ vastgesteld. Op basis hiervan vergoedt het rijk de gemeentelijke kosten voor de opvang van ontheemden voor zowel de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) als de Particuliere Opvang Oekraïners (POO). Deze regeling is op 3 juni 2022 gepubliceerd in de Staatscourant. De regeling voorziet in het verstrekken van een specifieke uitkering aan gemeenten voor het vergoeden van de kosten die zijn gemaakt ten behoeve van het realiseren en exploiteren van de opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne in de Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO) en de Particuliere Opvang Oekraïne (POO). Deze regeling ziet op de vergoeding van de kosten voor de eerst acute fase van 1 maart 2022 tot en met 1 juni 2022. De staatssecretaris kan deze periode met drie maanden verlengen. Gezien de huidige situatie is de verwachting dat de regeling langer wordt verlengd dan drie maanden. Op basis van deze regeling zal de gemeente Nunspeet een aanvraag (via SISA) indienen voor de bekostiging van de opvang. Dit gebeurt voornamelijk via normvergoedingen waarbij het normbedrag (€ 100 per dag per gerealiseerde opvangplek) voor GOO al bekend is, maar het normbedrag voor POO nog bepaald moet worden. Gemeenten ontvangen ter bekostiging van de transitiekosten een vergoeding van de werkelijke kosten(op basis van afschrijvingsmethodiek).

Hierbij is goedkeuring aan de voorkant noodzakelijk.

Via een Kamerbrief van 14 oktober 2022 heeft de minister van Justitie en Veiligheid de Tweede Kamer op de hoogte gesteld van ontwikkelingen inzake de opvang van Oekraïners. Hierin is ook aangegeven dat de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne is gewijzigd. Per 15 oktober 2022 wordt het normbedrag dat gemeenten krijgen voor de kosten die zij maken voor de gemeentelijke opvang van vluchtelingen uit Oekraïne aangepast naar €83 (was €100) per gerealiseerde plek per dag. Aanvullend is de mogelijkheid gecreëerd om in uitzonderlijke gevallen de werkelijke meerkosten te declareren. Daarnaast zijn de volgende wijzigingen van de bekostigingsregeling doorgevoerd. Er wordt een normbedrag geïntroduceerd per persoon in de particuliere opvang (POO) ter dekking van de uitvoeringskosten van gemeenten. Het bedrag van 7 euro per dag uit het onderzoek is vertaald naar een normbedrag van € 210 per geregistreerde persoon per maand waarin aan deze persoon een verstrekking is gedaan. Tot de brief van 14 oktober was nog geen normbedrag bekend voor de POO. De derde wijziging betreft het verlengen van het bestedingstijdvak van de bekostigingsregeling, zodat er ook na 31 december 2022 een basis voor bekostiging van opvang bestaat. Tot zover voor dit moment. Zolang dat nodig is blijf ik u periodiek op de hoogte houden van de relevante ontwikkelingen.

Omdat de situatie wat betreft de opvang van vluchtelingen de laatste tijd redelijk stabiel is en er daardoor relatief weinig nieuws te melden valt, wordt de verschijnfrequentie van de raadsinformatiebrief aangepast van 1 keer per 4 weken naar (plm.) 1 keer per 6 weken. Als er zich bijzondere situaties of ontwikkelingen voordoen die het direct informeren van de gemeenteraad daarover wenselijk maken, zal ik dat ad hoc per afzonderlijk bericht doen.

Met vriendelijke groet, mede namens het college van burgemeester en wethouders, De burgemeester van Nunspeet, Céline Blom