AP 7, Bijlage Startnotitie 2 Inclusie Agenda

Startnotitie 2.0 Inclusie Agenda Procesbeschrijving om te komen tot de Lokale Inclusie Agenda

Datum: november 2020

-2-

Inhoudsopgave Aanleiding ......................................................................................................................................... 3 1.

Visie en uitgangspunten ........................................................................................................... 4

2.

Resultaat................................................................................................................................... 5

3.

Stakeholders ............................................................................................................................. 6

4.

Plan van Aanpak ...................................................................................................................... 7 4.1. Opstartfase ............................................................................................................................ 7 4.2. Aanpak ................................................................................................................................... 8

5.

Planning .................................................................................................................................... 9

6.

Financieel ................................................................................................................................. 9

7.

Haalbaarheid en risico’s ........................................................................................................... 9

8.

Projectafhankelijkheden en samenhang ................................................................................ 10

9.

Communicatie ......................................................................................................................... 10

BIJLAGE 1 - LEVENSDOMEINEN VNG INDEX ............................................................................ 11 BIJLAGE 2 - DOELGROEPEN ....................................................................................................... 12 BIJLAGE 3 - VNG ROUTEKAART ................................................................................................. 13 BIJLAGE 4 - PROJECTAFHANKELIJKHEDEN EN RAAKVLAKKEN ........................................... 14

-3-

Aanleiding Sinds juli 2016 is in Nederland het VN-Verdrag inzake personen met een handicap van kracht. Het doel van het VN-verdrag is dat alle personen met een handicap gelijk worden behandeld op het gebied van mensenrechten en fundamentele vrijheden. In het coalitieakkoord 2018-2022 is besloten een ‘Lokale Inclusie Agenda’ op te stellen om uitvoering te geven aan het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap. Met als doel om drempels te verminderen zodat mensen met een handicap zoveel mogelijk kunnen deelnemen aan de Nunspeetse samenleving. Het proces tot dusver in de gemeente Nunspeet In 2019 is een Startnotitie Lokale Inclusie Agenda geschreven op basis van een onderzoek naar hoe de gemeente er voor staat op het gebied van inclusie van mensen met een beperking op de diverse leefdomeinen. Op 12 november 2019 is de conceptstartnotie voorlopig door het college vastgesteld. Vervolgens is op 3 december 2019 het raadscommissievoorstel Startnotitie Lokale Inclusie Agenda besproken in de raadscommissie Maatschappij en Middelen. In het collegevoorstel (besluit 18 december 2019) is benoemd dat een drietal aanbevelingen van de raadscommissie worden meegenomen in de verdere uitwerking. Vervolgens zijn op 19 december 2019 twee moties ingediend: de eerste met een verzoek om LHBTI+ beleid vorm te geven. Deze motie wordt verworpen.

De tweede motie heeft betrekking op de scope van de startnotitie. Deze motie wordt unaniem aanvaard. De gemeenteraad verzoekt het college: “De scope van de startnotitie Lokale Inclusie Agenda van de gemeente Nunspeet te verbreden met daarin speciale aandacht voor iedere inwoner van de gemeente Nunspeet die dat specifiek nodig heeft. Het uitgangspunt 'ledereen doet mee' voor een inclusieve samenleving is breder en heeft betrekking op mensen met en zonder beperking. LHBTI, leeftijd, religie, seksuele voorkeur, culturele achtergrond, gender, inkomen, politieke voorkeur, visie op de samenleving of met een verslavingsachtergrond, iedereen krijgt kansen om volwaardig en volledig mee te doen!” In de raadscommissievergadering van 9 januari 2020 is door de wethouder toegezegd • het bestaande beleid ten aanzien van doelgroepen te inventariseren • inzichtelijk te maken op welke onderdelen nader beleid gewenst is • een voorstel voor te leggen aan de raad(scommissie). • de discussie over gemeentelijk LHBTI-beleid te betrekken. • de vastgestelde Startnotitie Lokale Inclusie Agenda aan te passen naar aanleiding van de discussie in de raad. • motie 2 wordt niet 1 op 1 in de startnotitie verwerkt maar iedere groep krijgt de juiste aandacht.

-4-

Leeswijzer Deze verbrede startnotitie (2.0) is een uitwerking van bovengenoemde toezeggingen van de wethouder. De startnotie 2.0 beschrijft diverse uitgangspunten; wat we onder inclusie verstaan, over wie we het hebben, met wie we het doen en het proces om te komen tot een brede Lokale Inclusie Agenda. Kortom, het speelveld, de spelers en de spelregels. De onderzoeksresultaten uit de oude startnotitie kunnen als input dienen voor de gesprekken met desbetreffende ervaringsdeskundigen. De startnotitie Lokale Inclusie Agenda 2.0 is tot stand gekomen op basis van informatie vanuit de VNG, ervaringen van andere gemeentes en in samenwerking met een interne denktank van beleidsmedewerkers en een eerste afvaardiging van ambassadeurs en sleutelfiguren.

Startnotitie 2.0

Inclusie Agenda

Inclusieve samenleving

1.

Visie en uitgangspunten

In dit hoofdstuk wordt beschreven wat we verstaan onder inclusie en wat we ermee willen bereiken. Beleidskader In het collegeprogramma 2018 – 2022 is één van de thema’s ‘Iedereen telt mee’. Het hoofdstuk wordt als volgt ingeleid: “Ook voor de komende vier jaren gaan wij uit van de eigen kracht van onze inwoners. Niemand valt buiten de boot en kwetsbare groepen gaan we actief bij de samenleving betrekken.” Omdat het niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid is om mee te doen, is één van de maatregelen die het college in het collegeprogramma stelt om een Lokale Inclusie Agenda op te stellen. Op dit moment wordt gewerkt aan de visie sociaal domein gemeente Nunspeet. ‘Meedoen’ is hierin één van de kernwaarden. Beschreven staat dat we met elkaar streven naar een samenleving waarin iedereen mee kan doen en meetelt om een betekenisvol leven te leiden. Ongeacht afkomst, geslacht, geaardheid, geloofsovertuiging, beperking of financiële situatie. En dat meedoen voor iedereen anders kan zijn. Visie Voortbordurend op de (concept)visie Sociaal domein, en vanuit de waarden gelijkheid, solidariteit, autonomie en participatie uit het VN-verdrag, is de volgende visie tot stand gekomen: In de gemeente Nunspeet streven we naar een inclusieve samenleving waarin iedereen • • •

volwaardig mee kan doen op basis van de eigen mogelijkheden, talenten en behoeften erbij hoort, dus niet impliciet of expliciet wordt uitgesloten of gediscrimineerd zich gelijkwaardig en gerespecteerd voelt

-5-

Vanuit de visie gelden de volgende uitgangspunten: Inclusie geldt overal. In het onderwijs, thuis, rondom wonen, rondom werk en inkomen, in de vrije tijd (evenementen, recreatie, kunst, cultuur, sport, welzijn), in het vervoer, qua informatievoorziening en op het gebied van welzijn, gezondheid en ondersteuning. De VNG heeft hiervoor 6 levensdomeinen geformuleerd. Een mooie weergave hiervan is te vinden in bijlage 1. Inclusie gaat over iedereen. Bij voorkeur zonder groepen te verbijzonderen. Bovengenoemd streefbeeld is voor sommige (minderheids)groepen echter geen vanzelfsprekendheid. Juist om niemand te vergeten, is een inventarisatie gedaan van mogelijke doelgroepen, gebaseerd op de inclusie diamant van Movisie die te vinden is in bijlage 2. Inclusie doe je samen. Voor een succesvolle aanpak hebben we iedereen in de samenleving nodig. Voor het opstellen van de Inclusie Agenda hebben we de mensen nodig om wie het gaat. De cultuur- en gedragsverandering moet uiteindelijk plaatsvinden in de samenleving (naar het sociaal model); bij inwoners, scholen, ondernemers, kerken c.q. gebedshuizen, lokale maatschappelijke organisaties, vrijwilligers en professionals. Het is een wisselwerking en een verantwoordelijkheid van zowel de mensen om wie het gaat, als alle andere mensen in de samenleving.

Figuur 1 levensdomeinen

2.

Figuur 2 inclusiediamant

Resultaat

Doelstelling 1 Er is een Inclusie Agenda van acties en initiatieven die bijdragen aan een Inclusiever Nunspeet, ván en vóór de inwoners van de gemeente Nunspeet. Doelstelling 2 Er wordt in de Nunspeetse samenleving actief invulling gegeven aan de acties uit de Inclusie Wat is een (Lokale) Inclusie Agenda? Agenda.

-6-

Om een inclusieve samenleving te bereiken zijn concrete acties en initiatieven nodig die we formuleren in de Lokale Inclusie Agenda. De agenda • is een agenda van de inwoners, scholen, ondernemers, kerken c.q. gebedshuizen, lokale maatschappelijke organisaties, verenigingen, vrijwilligers, professionals en ervaringsdeskundigen. • kan acties bevatten die gaan over bewustwording, toegankelijkheid en ontmoeting. • kan acties bevatten van verschillende aard en omvang. Van kleine quick wins, tot complexere initiatieven met grote politieke betekenis en/ of financiële gevolgen. We hanteren het uitgangspunt dat activiteiten plaatsvinden binnen reguliere voorzieningen, tenzij. • kan acties bevatten voor de gemeente, eerder genoemde partijen en personen. • is geen afgerond geheel, maar een dynamisch proces dat nooit af is. Er kunnen initiatieven worden toegevoegd en verwijderd.

3.

Stakeholders

Programma organisatie Kaderstellend en controlerend Bestuurlijk opdrachtgever Ambtelijk opdrachtnemer Ambtelijk verantwoordelijke/ programma coördinator Klankbordgroepen Werkgroep(en)

Adviesorganen

Gemeenteraad College van Burgemeester en Wethouders Directie Team Samenleving/ beleidsmedewerker Sociaal Domein Bestaande uit ambassadeurs en sleutelfiguren die de diverse groepen vertegenwoordigen. Samengestelde groep van ambassadeurs, sleutelfiguren, organisaties, inwoners en gemeenteambtenaren die uitvoering geeft aan de Inclusie Agenda. Adviesraad Sociaal Domein

Stakeholders Om te komen tot de Inclusie Agenda en de uiteindelijke Inclusieve samenleving, is inspanning en samenwerking nodig tussen inwoners, scholen, ondernemers, kerken c.q. gebedshuizen, lokale maatschappelijke organisaties, verenigingen, vrijwilligers, professionals, ervaringsdeskundigen en gemeente. Die allen de Inclusie gedachte omarmen en zich met enthousiasme hiervoor willen inzetten in denken en doen. De spelers zijn onderverdeeld in 3 categorieën: Ambassadeurs en sleutelfiguren Een van de belangrijkste uitgangspunten van het VN Verdrag is dat de doelgroep betrokken wordt bij het maken van beleid: ‘Nothing about us without us’. Zij weet immers als geen ander welke drempels er zijn en hoe deze weggenomen kunnen worden. Deze ambassadeurs (ook wel bekend als ‘ervaringsdeskundigen’) geven input voor de acties van de Inclusie Agenda. Ook kunnen sleutelfiguren (zoals ouders, mantelzorgers, vrijwilligers, belangenvertegenwoordigers of professionals) vanuit hun nauwe betrokkenheid geschikte vertegenwoordigers zijn. Van ambassadeurs en sleutelfiguren wordt gevraagd dat zij • enthousiast zijn over een inclusief Nunspeet • meedenken met het maken van plannen • zoveel mogelijk ook actieve inbreng leveren bij de uitvoering van de plannen • proberen boven de persoonlijke belangen uit te stijgen en een bijdrage te leveren in het belang van een grotere groep

-7-

Organisaties en inwoners (‘de samenleving’) Daarnaast willen we organisaties die geïnspireerd en enthousiast zijn over een inclusief Nunspeet, actief betrekken bij de planvorming en uitvoering van de Inclusie Agenda. Denk aan scholen, ondernemers, kerken c.q. gebedshuizen, lokale maatschappelijke organisaties en verenigingen. Wie actief worden benaderd is afhankelijk van de acties op de Inclusie Agenda. Deze organisaties willen en kunnen een verschil maken in de samenleving; ze hebben slagkracht en een groot bereik. Gemeentelijke organisatie De gemeente heeft een stimulerende, coördinerende en faciliterende rol in het proces en helpt gesprekken in de samenleving op gang te brengen. De gemeente is in die rol zoveel mogelijk ondersteunend. Indien aan de orde, zal de gemeente ook reageren op de acties die zijn opgenomen in de Inclusie Agenda. Tegelijkertijd dient de gemeente zoveel mogelijk aan de voorkant inclusie uit te dragen in haar beleid, doen en laten. Hiervoor is het nodig dat er bewustwording ontstaat bij de medewerkers. Inclusie is domein-overstijgend en bestrijkt de gehele gemeentelijke organisatie. Dat wil zeggen dat gedurende het programma een wisselend beroep zal worden gedaan op medewerkers van diverse afdelingen en in diverse lagen van de gemeentelijke organisatie.

4.

Plan van Aanpak

4.1. Opstartfase Inclusie voor iedereen, op alle leefgebieden, is een complexe opgave. De aard en de omvang van de brede inclusie opgave vergt een meerjarig traject dat we gefaseerd zullen uitvoeren. We starten met enkele doelgroepen voor het opstellen van een eerste versie van de Inclusie Agenda. Al lerende gebruiken we de ervaringen bij de opschaling van de Inclusie Agenda naar de volle breedte van het speelveld waarin gefaseerd ook alle andere doelgroepen actief benaderd en betrokken worden. Deze aanpak maakt dat we alle groepen die dat nodig hebben de volle aandacht kunnen geven en dat de gemeente flexibel kan blijven inspelen op actuele ontwikkelingen. Dat betekent dat de deur altijd open staat voor personen en groepen die op dat moment behoefte hebben om mee te praten over inclusie. Eerste drie doelgroepen In de opstartfase zullen de volgende doelgroepen actief benaderd worden: 1. Mensen met een beperking Toelichting: conform coalitieakkoord en collegeprogramma en verplichting vanuit het VN verdrag. Bovendien zijn er veel raakvlakken met andere doelgroepen (bijvoorbeeld ouderen en migranten kunnen te maken hebben met vergelijkbare drempels). 2. LHBTI+ gemeenschap Toelichting: in navolging van de (lokale) actualiteit en ingediende moties in 2019. 3. Ouderen Toelichting: een grote populatie binnen de gemeente en haakt in op het Lokaal Manifest Waardig Ouder Worden.

-8-

4.2. Aanpak De aanpak is gebaseerd op de VNG Routekaart uit bijlage 3. Het bestaat uit de volgende stappen die zich als een cyclus steeds herhalen, zonder eindig te zijn:

1. 2. 3. 4. 5.

Ambassadeurs en sleutelfiguren betrekken Input ophalen en opstellen Inclusie Agenda (Plan) Organiseren (Do) Evalueren, bijstellen (Check) Nieuwe initiatieven formuleren (Act) Figuur 3 PDCA cyclus

1. Ambassadeurs en sleutelfiguren betrekken Er wordt per doelgroep een klankbordgroep opgericht waarvoor mensen worden geworven. Hierbij streven we naar een brede vertegenwoordiging uit de Nunspeetse bevolking. We doen hiervoor een beroep op het netwerk van organisaties, instellingen en verenigingen die voor desbetreffende groep van betekenis zijn en een groot bereik hebben onder de doelgroep waarbinnen we zoeken. Ook wordt een oproep gedaan via het huis aan huis blad en social media. 2. Input ophalen en opstellen Inclusie agenda Middels bijeenkomsten wordt input opgehaald vanuit de klankbordgroepen. Afhankelijk van de wensen van de klankbordgroep en indien mogelijk, kunnen ook andere werkvormen worden overwogen. Indien beschikbaar kunnen we gebruik van reeds bestaande informatiebronnen zoals uit onderzoeken. Opgehaald wordt: • Wat gaat goed in de gemeente Nunspeet • Wat kan beter in de gemeente Nunspeet • Prioriteiten • Actiepunten We nemen ons voor om op basis hiervan één integrale Inclusie Agenda op te stellen. De concept Agenda zal worden besproken met de relevante stakeholders uit de samenleving omdat we streven naar draagvlak en betrokkenheid van de verschillende stakeholders. Dit leidt tot een realistisch en gedragen Inclusie Agenda. 3. Organiseren Na vaststelling van de Inclusie Agenda, is het tijd voor actie en uitvoering.

In deze fase worden afhankelijk van de geformuleerde acties relevante stakeholders en (ambtenaren van) de gemeente betrokken in één of meer werkgroepen. Ambassadeurs, sleutelfiguren, organisaties, inwoners en de gemeente Nunspeet zijn gezamenlijk verantwoordelijk om uitvoering te geven aan de Inclusie Agenda. Er worden actiehouders aangesteld die het proces bewaken. Belangrijk is om in deze fase stil te staan bij goede afstemming en communicatie (integrale aanpak). 4. en 5. Evalueren, bijstellen en nieuwe initiatieven formuleren Omdat de Inclusie Agenda nooit een afgerond geheel is, werken we volgens een cyclisch proces: Plan – Do – Check - Act. Waarbij de klankbordgroep regelmatig evalueert of er voldoende voortgang is in de uitvoering van de Inclusie Agenda, om acties ‘af te vinken’ en ook nieuwe initiatieven aan de Agenda toe te voegen. In deze fase is eveneens aandacht voor de zelfstandige rol van de (integrale) klankbordgroep(en).

-9-

5.

Planning

6.

Financieel

Uitgangspunt is dat alle inspanningen binnen de bestaande financiële kaders worden gefinancierd. Apart budget past niet bij inclusief denken. Inclusie moet als rode draad overal doorheen lopen. Wel worden indien nodig procesmiddelen ter beschikking gesteld om het proces goed te doorlopen en om noodzakelijke inspanningen te faciliteren. Te denken valt aan de organisatie van bijeenkomsten, externe ondersteuning voor begeleiding van bijeenkomsten met inwoners en organisaties en/of eventuele bewustwordingscampagnes in- en extern. Deze incidenteel noodzakelijke kosten komen ten laste van het transformatie budget.

7.

Haalbaarheid en risico’s

Hoewel we streven naar zo breed mogelijk gedragen keuzes, is het belangrijk te realiseren dat er tegenstrijdige belangen kunnen zijn: een website die toegankelijk is voor een slechtziende, is geen prettige website voor iemand met autisme. Daarom gaat het er vooral om dat iedereen gehoord wordt, dat er geluisterd wordt en dat er zoveel mogelijk met iedereen rekening wordt gehouden. We zullen daarom aandacht moeten hebben voor goed verwachtingsmanagement. Ook de corona pandemie is een risico. Hierdoor is het lastiger om met mensen in gesprek te kunnen gaan. Er kunnen mogelijk geen fysieke bijeenkomsten worden georganiseerd, dus er zullen alternatieve methoden moeten worden gezocht. Dit kan vertragend werken op de tijdsplanning. Een ander risico is dat er onvoldoende bereidheid is van mensen en organisaties om actief mee te denken over Inclusie, danwel zich actief in te zetten. Het vergt van organisaties en inwoners tijd (en geld) om zich hier hard voor te maken.

- 10 -

8.

Projectafhankelijkheden en samenhang

Er zijn al tal van inspanningen die bijdragen aan een inclusieve samenleving. Om te weten waar de uitdagingen en de opdrachten nog liggen voor een inclusieve(re) samenleving, is het van belang om in kaart brengen wat er allemaal al gedaan wordt. Dit helpt om inzicht en samenhang te creëren voor een integrale aanpak. In bijlage 4 vindt u een (dynamisch) overzicht van alle projecten en programma’s vanuit de gehele gemeentelijke organisatie waarbij ‘inclusie’ als intrinsieke waarde ten grondslag ligt aan het beleid.

9.

Communicatie

Communicatie is essentieel in het creëren van bewustwording. Zowel in de interne organisatie als extern. Het is een rode draad in het proces richting inclusie. Het zorgt ervoor dat het inclusieve gedachtegoed wordt uitgedragen en dat men zich bewust wordt van het belang van inclusie. Het is daarom van belang om sprekende praktijkvoorbeelden en resultaten (‘de parels’) met elkaar en met de samenleving te delen om mensen te raken en meer bewust te maken. Samen met de afdeling communicatie zal er een communicatie aanpak beschreven worden in een afzonderlijk communicatieplan. De gemeenteraad en adviesraad worden ± halfjaarlijks geïnformeerd over de voortgang van het proces. Zo nodig vaker.

- 11 -

BIJLAGE 1 - LEVENSDOMEINEN VNG INDEX Een inclusieve samenleving heeft betrekking op verschillende aspecten van het leven van inwoners. In de Index onderscheiden we zes levensdomeinen die voor iedereen van belang zijn: onderwijs & ontwikkeling, thuis, werk & inkomen, vrije tijd, vervoer en welzijn, gezondheid & ondersteuning.

- 12 -

BIJLAGE 2 - DOELGROEPEN In het VN verdrag worden personen met een handicap omschreven als ‘personen met een langdurige fysieke, mentale, intellectuele of zintuigelijke beperking die hen in wisselwerking met diverse drempels kunnen beletten volledig, effectief en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in de samenleving’. Mensen met een handicap Fysieke beperking o Chronisch (zichtbaar en onzichtbaar) o Motorisch Zintuigelijke beperking o Visueel o Auditief Mentale beperking o Psychisch o Psychiatrisch o Psychosociaal Mensen met een intellectuele beperking o Mensen met een verstandelijke beperking

Inclusie diamant van Movisie Voor de verbreding van de doelgroep is de Inclusie diamant van Movisie helpend. Het geeft een beeld van groepen die niet vanzelfsprekend mee kunnen doen.

- 13 -

BIJLAGE 3 - VNG ROUTEKAART

- 14 -

BIJLAGE 4 - PROJECTAFHANKELIJKHEDEN EN RAAKVLAKKEN Er zijn al tal van inspanningen in de gemeente die bijdragen aan de algehele visie en ambitie omtrent inclusie. Onderstaand dynamisch overzicht geeft een beeld van al deze activiteiten zonder volledig te zijn. Het is gegenereerd op basis van het collegeprogramma 2018-2022, de Startnotitie over mensen met een beperking, en gesprekken met diverse beleidsmedewerkers.

Alle portefeuilles • Algemeen o Inwonerparticipatie o Visie sociaal domein: meedoen is centraal kernbegrip • Sociaal o Integrale aanpak voor statushouders o Wet inburgering: inburgeringsplichtigen doen snel en volwaardig mee in de Nederlandse maatschappij op gebied van taal, kennis maatschappij en participatie. o Armoedebeleid, minimaregelingen • Participatiewet o Wet banenafspraak o Opzetten van reïntegratietrajecten o Beschut werk o Begeleiding van werknemers en werkgevers • WMO o Maatwerk(voorzieningen) voor inwoners, gericht op zo lang mogelijk meedoen en zelfstandigheid waar mogelijk o Diverse projecten wonen en zorg in de wijk o Waardig Ouder worden o Dementie vriendelijke gemeente o Servicepunt vrijwilligers o Aanpak Verward gedrag o Samen sterk tegen Stigma o Wet verplichte GGZ o Grip op verwardheid • Jeugd en Gezin o BSO+ o Jongerenparticipatie o Jongeren ontmoetingsplekken • Volksgezondheid o GGD: preventie en voorlichting (seksualiteit) • Welzijn o Algemene opdracht welzijnspartijen, maatschappelijk werk en WOC’s: meedoen • Kunst en Cultuur o Cultuur en erfgoedplan • Afvalinzameling • Sport en Bewegen o Sport en preventie akkoord (hoofdstuk 4) o Diverse activiteiten voor specifieke doelgroepen o Website Uniek sporten • Economie en Werkgelegenheid • Ruimtelijke Ordening • Bouwen o Plannen worden vooraf besproken betrokkenen/ belanghebbenden • Wonen o Woonvisie

(beleid over wonen en zorg)

- 15 -

o o o • • • • • •

• • • • • • • • • •

•

• • • • •

Afspraken met woningbouwcorporaties over huisvesting van bepaadle doelgroepen Gewoon Gemak (subsidie woningaanpassing) Taakstelling statushouders en beschikbaarheid voldoende woningen voor minima.

Milieu o Duurzaamheidsinitiatieven Grondbeleid Agrarische Zaken Pachtzaken Middelen Onderwijs o Passend onderwijs o IKC o CJG o Voor en vroegschoolse voorziening o Onderwijs achterstandenbeleid o Junior college o Belofte Nunspeets Kind o Aanpak laaggeleletterdheid Monumenten Publiek Openbare Orde en Veiligheid Bestuur en Juridische Zaken Personeel en Organisatie Communicatie en Voorlichting o Toegankelijke website o Doelgroepgerichte communicatie Externe Betrekkingen Streekarchivariaat Handhaving en Toezicht Openbare ruimte o Afhankelijk van thema: afstemming met PWT, belangenverenigingen, inwoners. o Rondom groen(onderhoud): samenwerking met Gresbo en Philadelphia. o Zwerfvuil: samenwerking met ’s Heerenloo. Verkeer en Vervoer o In behandeling nemen van individuele verzoeken zoals gehandicaptenparkeerplaatsen / paaltjes o Effect van aanpassingen van verkeerssituaties op bv. ouderen/ mensen slecht ter been. Water Beheer en Onderhoud Natuur en Landschap Recreatie en Toerisme Wijken en kernen o Plannen worden vooraf besproken betrokkenen/ belanghebbenden o Speelgelegenheden afstemming met PWT