AP 7. Bijlage Jaarverslag ODNV 2023 def
Tekst van het document
ODNV stimuleert mensen om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving.
INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD ............................................................................................................. 3 Samenvatting ............................................................................................................. 5 1
2
3
Vergunningverlening ....................................................................................... 7 1.1.
Meldingen, vergunningen en advisering aanvragen WABO 7
1.2.
Tijdigheid advisering.............................................. 7
Toezicht en handhaving ................................................................................. 10 2.1.
Controles ............................................................ 10
2.2.
Branchegericht toezicht......................................... 11
2.3.
Project Theseus ................................................... 12
2.4.
Project Datakwaliteit INrichtingbestanden ............... 13
2.5.
Toezicht sloopactiviteiten ...................................... 13
2.6.
Afhandeling en toezicht sloopmelding ..................... 14
2.7.
Ketentoezicht ...................................................... 17
2.8.
Klachten ............................................................. 18
2.9.
Energiebesparing bij bedrijven ............................... 20
2.10.
Handhaving ......................................................... 22
2.11.
Inzet Strafrecht ................................................... 24
Advies ........................................................................................................... 27 3.1.
4
Noemenswaardige projecten en -diensten ............... 28
Organisatie .................................................................................................... 32 4.1.
Bestuur ............................................................... 32
4.2.
Organisatiestructuur ............................................. 33
4.3.
Wegwerken achterstanden 2022 ............................ 34
Begrippenlijst ........................................................................................................... 35 Colofon ..................................................................................................................... 37
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
2
VOORWOORD Voor u ligt het jaarverslag 2023 van Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV). Een bijzonder jaar vanwege de voorbereidingen op het werken volgens de Omgevingswet en de fusie met omgevingsdienst Veluwe-IJssel (OVIJ). De voorbereidingen voor beide opgaven vonden plaats naast de reguliere dienstverlening van ODNV. Het doel: op 1 januari 2024 startklaar zijn om de dienstverlening te verzorgen vanuit de fusieorganisatie OD Veluwe en binnen de kaders van de Omgevingswet. Ter voorbereiding van de fusie is een project gestart met vier sporen: bestuurlijke besluitvorming voor oprichting van de nieuwe organisatie: Omgevingsdienst Veluwe, het inrichtingsproces van de nieuwe organisatie, de plaatsingsprocedure voor medewerkers en de herinrichting van de PIOFACH taken waar nodig. Deze sporen hebben producten zoals de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling, een sociaal plan, een hoofdinrichting en inrichtingsstructuur van OD Veluwe, een formatieplan en functieboek opgeleverd. Ter voorbereiding op de VTH-taakuitvoering onder de Omgevingswet met alle deelnemers van de toekomstige fusie-organisatie, werkprocessen ontworpen voor het afhandelen van meldingen en aanvragen van initiatiefnemers. Deze afspraken dienen als uitgangspunt voor de inrichting van de eigen interne werkprocessen en systemen.
Ook is dit jaar het landelijke Interbestuurlijk Programma (IBP) ter versterking van de VTH-taakuitvoering door de omgevingsdiensten van start gegaan. In 2022 vonden hiervoor al de eerste voorbereidingen plaats. ODNV heeft, samen met OVIJ, de activiteiten binnen dit programma gericht op de vorming en inrichting van de fusieorganisatie. Op deze wijze is voor zover mogelijk voorgesorteerd op de nieuwe (kwaliteits)eisen die landelijk voor omgevingsdiensten gaan gelden. Tegelijkertijd is, zoals vorig jaar, de krapte op de arbeidsmarkt nog steeds voelbaar binnen ons vakgebied. Desalniettemin is het gelukt om zes nieuwe collega’s aan te trekken om de organisatie te versterken. Deels voor de versterking van de organisatie en deels voor uitvoering van nieuwe taken voor Provincie Gelderland: toezicht op recreatiezonering en deels ter invulling van vacatures. Ervaren krachten zijn schaars en daarom zijn veelal starters of zijinstromers gevonden. Deze groep vraagt, logischerwijs, meer begeleiding vanuit vakinhoudelijke collega’s. Met alle ontwikkelingen rondom de organisatie betekent dat extra inzet vanuit de teams.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
3
Ondanks deze extra opgaven zijn de medewerkers van ODNV zich blijven inzetten voor de dienstverlening aan gemeenten en provincie. Door investering in de onderlinge relatie is er een stevige basis gelegd om per 1 januari 2024 gemotiveerd te starten aan de samenwerking met OVIJ in de nieuwe organisatie OD Veluwe.
Martin van der Meirsch Programmamanager Omgevingsdienst Noord-Veluwe
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
4
SAMENVATTING Vergunningverlening Het aantal vergunningprocedures ligt net als in 2022 zo’n 50% hoger dan voorgaande jaren. Omdat deze procedures een hogere prioriteit hebben dan de afhandeling van meldingen, is de tijdige afhandeling van milieumeldingen in 2023 onder de streefwaarde van 80% gebleven. Met een meer nauwkeurige montoring en processturing op de afhandelingsprocedure kon ondanks het grotere aantal vergunningprocedures, een toename in tijdigheid worden gerealiseerd van 45% naar bijna 65%. Toezicht en handhaving De uitvoering van het handhavingsprogramma ligt met 109% boven de prestatienorm van 90% uitvoering van het HUP. In 2023 zijn relatief veel aanvullende controles uitgevoerd ten opzicht van het uitvoeringsplan. Een groeiend aantal aanvullende controles gaat ten koste van de in het uitvoeringsplan opgenomen controles. Dit is een aandachtspunt voor de risicobeheersing en de kwaliteit van de leefomgeving. Bij het opstellen van beleid voor de regio, in het kader van het Interbestuurlijk programma Versterking VTH, kunnen hier afspraken over worden gemaakt. In 2023 zijn voor de branches Automotive en Dierhouderijen brancheplannen in uitvoering. Naast het uitvoeren van een aantal reguliere controles, bleek eerder dat de kennis van wetgeving in de branche Dierhouderijen aandacht behoeft.
Om deze reden heeft ODNV op een bijeenkomst van LTO voorlichting gegeven over de belangrijkste aandachtspunten in de branche. Voor de branche Horeca is een brancheanalyse uitgevoerd als onderdeel van een nieuw op te zetten brancheplan. Tevens is in verschillende projecten inzet gepleegd op het tegengaan van risico’s in de leefomgeving. Het gaat hierbij om een aantal uiteenlopende projecten zoals Ketentoezicht, project Theseus, maar ook een project gericht op verbetering van de datakwaliteit van onze inrichtingbestanden t.b.v. programmering van het toezicht. Team Sloop & Asbest heeft in 2023 naast de reguliere taakuitvoering ook ingezet op voorlichting binnen twee specifieke branches: afvalinzamelaars en bedrijven die dakkapellen plaatsen. Hierbij is de in 2022 ontwikkelde brochure gebruikt. ODNV heeft in 2023 261 klachten afgehandeld. Een groot deel van de klachten heeft betrekking op een aantal specifieke dossiers, die herhalingsklachten opleveren. Over deze dossiers is afstemming gezocht met de betreffende gemeenten. Voor de controles op energiebesparing bij bedrijven heeft ODNV in 2023 met 120 controles een groter aantal bezoeken kunnen uitvoeren dan gepland.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
5
Inzet strafrecht In 2023 is vanwege het vertrek van twee Boa’s de capaciteit sterk teruggelopen. Hoewel weer twee nieuwe collega’s aangetrokken zijn, maakte de lange proceduretermijn om in bezit te komen van hun akte dat amper strafrechtelijke capaciteit beschikbaar was. Omwille van deze situatie is afgelopen jaar met name ingezet om invulling te geven aan het verbeterplan om te voldoen aan de Wet politiegegevens. Een nieuwe audit die eind 2023 heeft plaatsgevonden, heeft ODNV het predicaat “veilig” opgeleverd voor wat betreft het gebruik van politiegegevens. Dat neemt niet weg dat er nog een aantal verbetermaatregelen genomen dienen te worden. Verder is volop ingezet op de samenwerking met Boa’s van andere ketenpartners. Advies Het door ODNV totaal aantal geleverde adviesuren ligt in lijn met het aantal adviesuren dat was opgenomen in de begroting. Op deelnemerniveau zijn er duidelijke afwijkingen in de geleverde aantal adviesuren ten opzichte van wat begroot is. De tijdigheid van de advisering ligt met 88% boven de norm van 80%. Een aantal noemenswaardige (advies)projecten dat in 2023 is uitgevoerd, is toegelicht.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
6
1 1.1.
VERGUNNINGVERLENING MELDINGEN, VERGUNNINGEN EN ADVISERING AANVRAGEN WABO Afhankelijk van het ontvangen mandaat adviseert of handelt ODNV vergunningaanvragen en meldingen af voor haar partners. Binnen deze dienstverlening zijn afspraken gemaakt over de af te handelen termijnen. ODNV hanteert een norm van minimaal 80% dat binnen de afgesproken termijnen moet zijn afgehandeld.
Ermelo
19
1
Harderwijk
48
1
Hattem
1
7
2
Heerde
10
1
1
Nunspeet
29
Oldebroek
35
1
Putten
48
1
Eindtotaal
216
12
3
1
1
1
3
0
1
1
1
1
1
1
4
2
3
4
2
1
1
1
4
4
46 1
1
4
2
3
47
1
2
2
18
8
1
28
42
3
2
10
1
6
86 53
1
2
6
19
1
6
4
11
3
10
152
6
15
10
5 1
9
97 0
(adviesverzoeken op) vergunningprocedures net als in 2022 hoger dan in de voorgaande jaren. Waar in 2021 in totaal zo’n 400 zaken zijn afgehandeld, ligt dat aantal in 2022 bijna 100 zaken hoger op 498. In 2023 is de eindstand op 468 zaken uitgekomen. Kijken we specifiek naar vergunningprocedures dan zijn er in 2023 zo’n 47 vergunningprocedures afgehandeld. In 2022 waren dit er zo’n 45, tegen 30 procedures in 2021. TIJDIGHEID ADVISERING In voorgaande jaren heeft ODNV ook over de tijdigheid van de advisering gerapporteerd. Echter, in een eerdere rapportage is aangegeven dat, vanwege onvoldoende monitoring in 2022, het niet mogelijk was om betrouwbare cijfers over de tijdigheid van milieumeldingen te rapporteren. In 2023 zijn we gestart met een project om registratie en rapportage op orde te krijgen, zodat we sturing kunnen geven aan de werkvoorraad en een tijdige afhandeling van meldingen en vergunningaanvragen.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
93
6
Zoals al vermeld in de achtmaandsrapportage is gedurende 2023 het aantal afgehandelde
1.2.
Eindtotaal
Wabovergunning milieu – uitbreiding/wijziging
Wabo-vergunning milieu oprichting
Intrekking geheel / gedeeltelijk (Mandaat)
Beperkte milieutoets (mandaat)
Vooroverleg
Maatwerkvoorschriften
1
18 33
2 4
Besluit Mobiele Puinbreker
16
1 1
Besluit lozen buiten inrichtingen
2
Advies milieuneutraal wijzigen
1
Advies wijziging voorschriften (actualisatie)
Advies intrekking (geheel/gedeeltelijk) Advies oprichtingsaanvraag
Advies beperkte milieutoets
Advies uitbreiding / wijzigingsaanvraag
26
Advies revisieaanvraag
Elburg
Advies MER-beoordeling
Advies maatwerkvoorschriften
Advies besluit mobiele puinbreker
Advies Activiteitenbesluit
Activiteitenbesluit
Tabel 1 - Advisering vergunning- en meldingsprocedures 2023
7
2
468
Tabel 2 - Tijdigheid onder mandaat afgehandelde producten Aantal afgehandeld Jan - april
Waarvan
Waarvan
op tijd
Aantal afgehandeld mei - aug
Waarvan
op tijd
Aantal afgehandeld sep - dec
Activiteitenbesluit
80
36
58
32
78
50
Besluit lozen buiten
53
24
43
23
56
43
3
3
1
0
2
2
Maatwerkvoorschriften
2
1
4
3
9
6
Wabo-vergunning
0
0
1
1
0
0
7
2
0
0
2
0
148
70
93
51
147
101
op tijd
inrichtingen Besluit mobiele puinbreker
beperkte milieutoets Wabo-vergunning milieu – intrekking Totaal
Tabel 3: Percentage tijdigheid onder mandaat afgehandelde producten Percentage op tijd afgehandeld Jan-april
Mei-aug
Sep-dec
Activiteitenbesluit
45%
59%
64%
Besluit lozen buiten inrichtingen
45%
49%
77%
Besluit mobiele puinbreker
100%
0%*
100%
Maatwerkvoorschriften
67%
67%
67%
Wabo-vergunning beperkte milieutoets
-
100%
-
Wabo-vergunning milieu – intrekking
100%
-
0%
Wat opvalt Zoals eerder beschreven is het aantal milieuvergunningen en meldingen de laatste jaren toegenomen. Met een toename in het aantal vergunningprocedures heeft de tijdige afhandeling van milieumelding onder druk gestaan. De prioriteit bij afhandeling ligt bij vergunningprocedures en daarna pas bij de afhandeling van milieumeldingen. Door een meer nauwkeurige monitoring en processturing is het gelukt om de tijdigheid van de afhandeling van meldingen te laten stijgen van 45% tot bijna 65%. De toename aan meldingen en vergunningaanvragen valt niet alleen op bij ODNV, dit is een landelijke ontwikkeling. De volgende redenen worden hiervoor benoemd, die ook van toepassing zijn op ons: •
Herziening van vergunningplichten: De wetgever heeft een grondige herziening uitgevoerd van de milieubelastende activiteiten waarvoor een vergunning vereist is. Sommige activiteiten die voorheen geen vergunning nodig hadden, zijn nu onderhevig aan vergunningseisen. Tegelijkertijd zijn bepaalde vergunningseisen komen te vervallen;
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
8
•
Criteria voor vergunningplicht: Onder de Omgevingswet wijst het Rijk alleen een vergunningplicht aan in specifieke gevallen: -
Wanneer het nodig is vanuit Europees recht;
-
Als er een individuele toets vereist is, bijvoorbeeld wanneer er geen Best Beschikbare Technieken (BBT) beschikbaar zijn.
•
Overgang naar de Omgevingswet: De inwerkingtreding van de Omgevingswet was oorspronkelijk gepland op 1 januari 2023, maar is uiteindelijk op 1 januari 2024 in werking getreden. Deze nieuwe wet bundelt verschillende wetten en regels met betrekking tot onze leefomgeving en introduceert een digitaal loket. De veranderingen in de bouwvoorschriften kunnen van invloed zijn op het ontwerp of de kosten van nieuwbouwprojecten, wat mogelijk heeft geleid tot een toename in vergunningsaanvragen.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
9
2 2.1.
TOEZICHT EN HANDHAVING CONTROLES Voor 2023 zijn in totaal 635 controles ingepland. Dit aantal is zonder de controles die vanuit de brancheplannen (Automotive en Dierhouderijen) uitgevoerd worden. Het totale aantal uitgevoerde controles bedraagt 109% van het aantal geplande controles voor heel 2023. Daarmee ligt de uitvoering (ver) boven de afspraak van minimaal 90% uitvoering van het HUP. Een mooie prestatie gezien het feit dat we in 2023 ook tijd en aandacht aan fusie en voorbereiding omgevingswet hebben moeten geven. De resultaten per partner zijn in onderstaande tabel weergegeven. Tabel 4 – Overzicht controles exclusief brancheplannen Gepland HUP 2023
Eerste controle HUP 2023 50
14
Totaal gerealiseerd (%) 97%
Hercontrole nodig** 29
Overige controles*
Elburg
66
Ermelo
113
81
34
102%
40
Harderwijk
155
146
48
125%
57
Hattem
8
7
9
200%
7
Heerde
50
28
3
62%
16
Nunspeet
100
82
26
108%
36
Oldebroek
53
37
29
124%
24
Putten
90
83
15
109%
30
Totaal
635
514
178
109%
239
*
Dit zijn controles die niet uit het programma 2023 afkomstig zijn en controles die op de valreep van 2022 zijn uitgevoerd, maar verwerkt in 2023 zoals bijvoorbeeld een aantal vuurwerkcontroles. ** Het betreft het aantal inrichtingen waar hercontroles nodig zijn op zowel de geplande HUP-controles als de overige controles. In gevallen waar meerdere overtredingen geconstateerd worden, worden verschillende hersteltermijnen opgelegd. Dit resulteert in meerdere hercontroles. Echter deze hercontroles worden als één hercontrole geteld in de rapportage.
Net als vorig jaar valt op dat het aantal overige controles ten opzichte van de geplande HUP-controles relatief groot is (ca 35% en in 2022 ca 36%). De afspraak met opdrachtgevers is om bij aanvullende controles, deze uit te ruilen met vergelijkbare HUPcontroles. Deze werkwijze passen we sinds de start toe, zonder dat er afspraken (of beleid) over zijn opgesteld. Dit terwijl deze werkwijze wel consequenties heeft voor het toezichtprogramma en het beheersen van risico’s in de leefomgeving. Bij het opstellen van beleid voor de regio, in het kader van het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel van omgevingsdiensten, kunnen hier afspraken over worden gemaakt. Het percentage van de uitgevoerde controles voor gemeente Heerde is achtergebleven. De oorzaak hiervan ligt in het feit dat de gemeente in 2023 het toezichtsprogramma heeft uitgebreid en vanaf 2023 het gehele bedrijvenbestand heeft ondergebracht bij ODNV voor wat betreft de uitvoering van de VTH-taken milieu. De laatste controle bij deze groep bedrijven was veelal 15 jaar of langer geleden. Daarom is dit jaar ingezet om juist deze bedrijven op te nemen in het controleprogramma voor Heerde. Echter heeft de
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
10
beschikbaarheid van milieudossiers vanuit gemeente Heerde van de voor ODNV nieuwe bedrijven lange tijd op zich laten wachten, waardoor de uitvoering van deze controles pas laat in het jaar kon worden gestart. Andere opvallende zaken of dossiers Afgelopen jaar hebben we deelgenomen aan het jaarplan ketentoezicht. Het Jaarplan Ketentoezicht Omgevingsdiensten Gelderland 2023 is tot stand gekomen met input van de zeven omgevingsdiensten en er is rekening gehouden met de prioriteiten van de ketenpartners en met de prioriteiten in het Landelijk Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit. Voor dit ketentoezicht hebben we in 2023 een bijdrage geleverd door in de ketenprojecten Covergisting en metaalrecycling een aantal controles uit te voeren. Zie ook 2.7 van dit verslag.
2.2.
BRANCHEGERICHT TOEZICHT In 2023 zijn de twee brancheplannen voor Automotive en Dierhouderijen in uitvoering. Verder is een start gemaakt aan de brancheplannen Sport & Recreatie, Horeca en Voeding. Brancheplan Dierhouderijen Binnen de branche dierhouderijen zijn naast de geplande controles ook activiteiten uitgevoerd. Aan het begin van het jaar is een presentatie gegeven voor agrarische bedrijven binnen ons werkgebied. Deze presentatie is gegeven bij een bijeenkomst van het LTO. Daar is verteld over de werkzaamheden van ODNV op gebied van vergunningverlening en toezicht. Vanuit toezicht zijn de meest voorkomende overtredingen besproken. We hebben ondernemers geïnformeerd over de top 5 belangrijkste aandachtspunten in de bedrijfsvoering en handvatten gegeven om conform de regels te werken. Om kennis van de milieuwetgeving bij ondernemers te verhogen is een informatiefolder gemaakt. Deze flyer geeft de milieueisen over de meest voorkomende overtredingen weer. Omdat vanaf 1 januari 2024 de omgevingswet in werking is getreden is de flyer zo aangepast dat de overtredingen ook betrekking hebben op de nieuwe wetgeving. Met betrekking tot de aankomende fusie van ODNV met OVIJ is dit jaar de samenwerking gevonden met de agrarisch toezichthouder van OVIJ. De toezichthouder van OVIJ heeft deelgenomen aan onze agrarische overleggen die elk kwartaal plaatsvinden.
Brancheplan Automotive Binnen de branche Automotive zijn naast de geplande controles ook activiteiten uitgevoerd. Vanuit het Gelders Stelsel is samen met ODR, ODRA en ODA een laatste hand gelegd aan een volgend vierjarig brancheplan Automotive. Hierin staat beschreven hoe het branchegericht toezicht de komende jaren uitgevoerd gaat worden (2023-2026). Vanuit het brancheplan is toezichtsinformatie verzameld en een analyse gemaakt welke overtredingen het vaakst voorkomen en bepaald welke toezichtstrategie nodig is om het
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
11
naleefgedrag te verbeteren. Gebleken is dat veelal het ontbreken van kennis over wet- en regelgeving maakt dat overtredingen plaatsvinden. Daarom is een plan gemaakt om bedrijven actief te gaan informeren en daarna steekproefsgewijs controleren of de voorlichting een positief effect heeft op het naleefgedrag. Om kennis van de milieuwetgeving bij ondernemers te verhogen is een informatiefolder gemaakt. Deze informatieve folder geeft de milieueisen over de meest voorkomende overtredingen weer. De flyer is ook inzetbaar als de omgevingswet in is gegaan. Ook is een standaard controlerapport gemaakt voor uniforme werkwijze binnen het Gelders Stelsel. Hiermee blijven we invulling geven aan een gelijk speelveld en houden we de mogelijkheid om een grote bron van toezichtsinformatie te gebruiken bij het uitvoeren van branche-analyses. Uitgevoerde brancheplancontroles Dierhouderijen en Automotive Een van de activiteiten binnen de brancheplannen is het uitvoeren van reguliere integrale controles. Deze controles zijn bedoeld om een baseline binnen de branche te kunnen vaststellen. Hiermee kan inzicht verkregen worden in veel voorkomende overtredingen en -door dit jaarlijks te doen- ook inzicht in welke ontwikkelingen zich voordoen in het naleefgedrag. Zo kunnen we in het branchegerichte toezicht steeds de juiste accenten leggen.
Voor de branche Dierhouderijen zijn in totaal 100 controles uitgevoerd. Voor de branche Automotive zijn 49 controles uitgevoerd. Horeca Voor de branche Horeca is een start gemaakt aan het brancheplan voor de uitvoer voor 2024-2027. Gekeken is welke bedrijven er binnen de branche vallen en welke overtredingen plaatsvinden. De focus zal liggen op het verbeteren van data verzamelen en registreren bij het uitvoeren en verwerken van controles zodat in de toekomst specifieker toezicht gehouden kan worden. Uit de eerste analyses is gekomen dat overtredingen vaak te maken hebben met vetafscheiders. Hier zal vanuit toezicht meer aandacht aan besteed worden om te zorgen dat de naleving op dit punt verbetert. Dit kan door middel van controles maar ook door middel van het informeren van ondernemers over geldende wet- en regelgeving. Sport & Recreatie, Voedingsmiddelen Voor deze branches is afgelopen jaar geen brancheplan opgesteld, maar zijn controles uitgevoerd.
2.3.
PROJECT THESEUS Bedrijventerreinen in Gelderland blijken aantrekkelijke locaties voor criminele activiteiten. Wat er precies gebeurt achter gesloten deuren van bedrijfsgebouwen, blijft vaak uit het zicht van het bevoegd gezag en de beheerders van deze terreinen. Uit ondermijningsbeelden blijkt dat de verwevenheid tussen de onder- en bovenwereld moet worden aangepakt om de bedrijventerreinen voor ondernemers veilig te houden.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
12
Want juist de goedwillende ondernemers hebben last van andere ondernemers die de anonimiteit van een bedrijventerrein benutten om criminele activiteiten te ontplooien en criminele netwerken te faciliteren. Daarom is in maart 2021 het project Theseus gestart, dat gemeenten ondersteunt bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Uit ondermijningsbeelden blijkt dat: •
Gemeenten een beperkt beeld hebben van wat zich op bedrijventerreinen afspeelt.
•
De informatiepositie, ten aanzien van de gevestigde bedrijven op een bedrijventerrein, is verslechterd.
Veiligheid is een essentiële randvoorwaarde voor een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Het is daarom van belang dat bedrijventerreinen zodanig zijn ingericht dat bedrijven er goed kunnen ondernemen. Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid op bedrijventerreinen. Om weerbaarheid en bewustwording bij ondernemers te vergroten is het noodzakelijk om als overheid zichtbaar te zijn op de terreinen en van alle percelen te weten welke activiteiten feitelijk plaatsvinden. Op verzoek van de gemeenten zet ODNV haar VTH-expertise in voor onder andere preventieve controles op aanwezige bedrijventerreinen. In 2023 heeft ODNV toezichtscapaciteit geleverd voor het project Theseus in Harderwijk. We hebben de gemeente ondersteund met het uitvoeren van preventieve controleacties op bedrijventerreinen. De controles hebben een aantal aanwijzingen opgeleverd die duiden op mogelijk criminele activiteiten. De resultaten worden uitgewerkt door het projectteam van Theseus en waar nodig ondersteunt ODNV met aanvullende informatie vanuit het zaaksysteem. Indien gewenst kan ODNV vanuit haar VTH-rol ondersteunen bij vervolgacties die gepland worden door de gemeente. 2.4.
PROJECT DATAKWALITEIT INRICHTINGBESTANDEN Om te zorgen voor een inrichtingenbestand dat volledig is, is in 2023 een kwaliteitsslag gemaakt in de milieudata van de inrichtingen in OpenWave. Concreet zijn 1366 inrichtingbestanden op orde gebracht. Deze inhaalslag maakt dat actualisatie en toezicht bij bedrijven gerichter kan plaatsvinden én maakt dat een omzetting van inrichtingen naar milieubelastende activiteiten (onder de Omgevingswet) eenvoudiger wordt.
2.5.
TOEZICHT SLOOPACTIVITEITEN Het team Sloop & Asbest blijft sturen op het verminderen van de risico’s voor het milieu en de leefomgeving, het verbeteren van het naleefgedrag bij overtreders en het terugdringen van het aantal illegale sloopactiviteiten. Dit wordt bereikt door in te zetten op de volgende taken: •
afhandeling en toezicht op sloopmelding;
•
uitvoeren van vrije veldcontroles;
•
het geven van voorlichting over procedures en regelgeving;
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
13
•
opsporen illegale sloop vanuit ketentoezicht;
•
handhavend optreden bij illegale sloopactiviteiten;
•
toezicht op de Wet natuurbescherming (pilot).
In 2023 is naast de uitvoering van de bovenstaande taken ook projectmatig extra aandacht geboden aan het geven van voorlichting aan twee specifieke branches, t.w. afvalinzamelaars en bedrijven die dakkapellen plaatsen. Hierbij is de in 2022 ontwikkelde brochure gebruikt. Daarnaast heeft het team zich voorbereid op de Omgevingswet en daarvoor de brieven, de brochure en website teksten geactualiseerd. En zijn voorbereidende werkzaamheden verricht ten behoeve van de fusie op 1 januari 2024 en de samenwerking met de collega’s vanuit OVIJ.
In 2023 zijn de volgende resultaten behaald: Tabel 5 – Overzicht sloopmelding per gemeente
2.6.
Vrije
Prognose
Ontvangen
% t.o.v.
Geweigerde Aspect-
meldingen
meldingen
prognose
meldingen controle
Elburg
120
85
71%
2
8
9
2
Ermelo
125
97
78%
1
10
30
1
Harderwijk
140
155
111%
3
36
22
veld controle
Keten
Wnb
Hand-
toezicht toezicht having 1 8 1
2
Hattem
95
69
73%
2
10
3
1
Heerde
140
127
91%
5
15
3
1
Nunspeet
135
137
101%
3
26
21
Oldebroek
125
116
93%
3
8
5
Putten
120
86
72%
3
20
3
1
Totaal
1000
872
87%
22
133
96
10
6
2
1
1
2
4
1
9
16
AFHANDELING EN TOEZICHT SLOOPMELDING In het bovenstaande overzicht wordt het aantal ontvangen sloopmeldingen in het jaar 2023 weergegeven. In het afgelopen jaar zijn 872 sloopmeldingen ontvangen. Daarmee ligt het jaarlijkse aantal lager dan de prognose van 1.000 sloopmeldingen voor per jaar. Het team heeft meer ingezet op vrijeveldtoezicht en voorlichting aan particulieren en bedrijven. Toetsen sloopmelding ODNV hecht waarde aan de inhoudelijke toets van de melding op kwaliteit van het asbestinventarisatierapport en de veilige uitvoerbaarheid van de sloopactiviteit. Daarom worden alle ontvangen sloopmeldingen door het team inhoudelijk beoordeeld.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
14
Het team heeft het afgelopen jaar aandacht geboden aan het eenduidig toetsen sloopmeldingen en registreren van verschillende gegevens, zoals in OpenWave, Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), bodemadvies, ecologie en de asbestdakenkaart. Hierbij is het proces opnieuw besproken en wordt vanaf nu het vierogenprincipe toegepast. Daarnaast worden specifieke bevindingen met elkaar gedeeld om van elkaar te leren en eenduidig te toetsen. Hiervoor is naast het tweewekelijks teamoverleg, waar lopende zaken worden besproken, een casusoverleg toegevoegd. Om op tijd vast te stellen of de sloopwerkzaamheden veilig kunnen worden uitgevoerd, is het noodzakelijk de sloopmelding op inhoud te beoordelen. Regelmatig ontbreken er gegevens waardoor de melding niet in behandeling kan worden genomen. In 2023 zijn in totaal 22 sloopmeldingen niet in behandeling genomen, oftewel 3% van de 872 ontvangen meldingen. Regulier toezicht sloopwerkzaamheden Het algemene beeld bij de controle op gemelde sloopactiviteiten is dat over het algemeen de regels goed worden nageleefd. Het toezicht is risicogestuurd ingericht, dat wil zeggen dat wij het toezicht richten op de locaties, asbesthoudende toepassingen, onbekende en/of aandachtbedrijven waaruit het grootste risico op overtredingen en/of milieurisico voortkomt.
Net als bij het toetsen van de sloopmelding streeft het team naar een eenduidige werkwijze door regelmatig met elkaar een controle uit te voeren. Vrije veldtoezicht sloopwerkzaamheden Veel niet-gemelde sloopactiviteiten worden vanuit vrije veldtoezicht opgespoord. Bij het aantreffen van sloop- en ook bouwactiviteiten wordt voorlichting gegeven over wet- en regelgeving door onze brochure te geven. Vrije veldtoezicht is vooral effectief in het buitengebied en in oude woonwijken in stedelijk gebied. Een belangrijk signaal voor sloopactiviteiten is een afvalcontainer. Toezicht Wet natuurbescherming Voor het project Toezicht Wet natuurbescherming was er in eerste instantie sprake van dat 2023 het laatste uitvoeringsjaar zou zijn. De planning was er op gericht om te evalueren of deze taak structureel zou worden gemandateerd vanuit de provincie aan de Gelderse OD’s. Vanuit de provincie is besloten om dit project met één jaar te verlengen, zodat in 2024 vanuit voorlichting en communicatie het gebruik van de preventiecheck meer kan worden gestimuleerd.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
15
In 2023 zijn binnen de scope van dit project opnieuw minder sloopmeldingen binnengekomen gericht op bouwwerken met asbestdaken in het buitengebied. Daardoor zijn ook minder controles gedaan dan tevoren was geraamd. Desondanks zorgde het team opnieuw voor extra ogen en oren in het veld, is vooral veel gedaan aan communicatie en voorlichting tijdens de beoordeling van de sloopmelding en voorafgaand aan de sloop zelf. Een aantal keren is samen met de toezichthouder van de provincie een controle uitgevoerd op locatie.
Handhaving Het aantal handhavingszaken in het afgelopen jaar is lager dan in 2022. In 2022 was geconstateerd dat veel overtredingen volgen vanuit vrije veldtoezicht, bij particulieren, aannemers en klusbedrijven. Om die reden heeft het team dit jaar naast handhaving vanuit regulier toezicht, vanuit o.a. vrijeveldtoezicht ingezet op preventieve handhaving door vanuit communicatie de wet- en regelgeving onder de aandacht te brengen bij bedrijven en particulieren. Hierbij heeft het team zich gericht op twee belangrijke spelers in de keten, de afvalinzamelaars en bedrijven die veel dakkapellen plaatsen. Hierbij is gebruik gemaakt van de door ODNV ontwikkelde brochure. Tijdens het toezicht worden kleine overtredingen direct hersteld en wordt hiervoor een waarschuwing gegeven. Grote overtredingen worden op basis van de Landelijke Handhavingsstrategie bestuursrechtelijk opgepakt en doorgezet naar een buitengewoon opsporingsambtenaar voor strafrechtelijk onderzoek. In 2023 is o.a. handhavend opgetreden aan de Cronjéstraat in Ermelo, waar ondeskundig door een klusbedrijf werkzaamheden zijn uitgevoerd aan de dakgoot. Dit betrof de dakgoot aan de voor- en achterzijde van meerdere woningen in deze straat.
Doordat het dakbeschot van asbesthoudend materiaal was gemaakt en bij de werkzaamheden op meerdere plaatsen was beschadigd, waren voor- en achtertuinen en plantsoen van de gemeente Ermelo verontreinigd geraakt. Dankzij een goede samenwerking en korte lijnen tussen verschillende teams (toezicht, juridische en bodem), de gemeente en wethouder, is na constatering snel en adequaat opgetreden en is de verontreiniging opgeruimd. De zaak is daarna overgedragen aan een buitengewoon opsporingsambtenaar voor strafrechtelijk onderzoek naar het klusbedrijf.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
16
Tabel 6 – overzicht aantallen handhavingszaken sloopactiviteiten Advies HH besluit nemen Open
Gesloten
LOB
LOD
Verstuurd
Verstuurd
Ambtelijke waarschuwing Verstuurd
Elburg Ermelo
7
Harderwijk
1 1
Hattem
1
Heerde
1
Nunspeet
1
Oldebroek
1
1
Putten Totaal
1
1 0
0
10
1
5
Het aantal sloop/asbest gerelateerde handhavingszaken van 2023 wordt in voorgaande tabel getoond. De handhaving varieert van een ambtelijke waarschuwing, het opleggen van een last en overdracht aan een boa voor strafrechtelijk onderzoek. Het aantal strafrechtzaken wordt in de paragraaf over strafrecht getoond.
2.7.
KETENTOEZICHT Ketentoezicht – asbest In 2023 heeft het team sloop/asbest projectmatig contact gelegd met milieustraten en afvalinzamelaars in onze regio. Hierbij zijn de websites van deze bedrijven gecontroleerd op informatie over regelgeving over slopen en inzameling van asbest. Over het algemeen was de geboden informatie juist. Bij het contact hebben wij onder de aandacht gebracht dat we helaas constateren dat regelmatig wordt gesloopt zonder sloopmelding en asbestinventarisatierapport en daarbij tóch asbest wordt verwijderd. Wij hebben de inzamelaars gevraagd om onze brochure onder de aandacht te brengen, wanneer particulieren of bedrijven vragen stellen en via de website. Dit project loopt nog door in 2024. Naast het hiervoor genoemde wordt elke maand een vergelijking gemaakt met ontvangen sloopmeldingen en de registratie van geplaatste asbestcontainers in de regio. Hiermee worden meerdere locaties opgespoord waar geen sloopmelding is gedaan. Aan het eind van 2023 is diepgaand administratief toezicht (DAT) uitgevoerd bij afvalinzamelaar Van Werven in de gemeente Oldebroek. Dit toezicht werd geleid vanuit OD Rivierenland (ODR) in Tiel, die de Gelderse stelseltaak Ketentoezicht uitvoert. Het toezicht is uitgevoerd in samenwerking met ODR, ODNV, ODRA (in opdracht van de provincie) en de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA).
Het rapport was begin 2024 gereed en krijgt nu een vervolg, waarbij team sloop/asbest samen met NLA een aantal locaties
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
17
controleren waar geen sloopmelding van bekend is. Overtredingen die betrekking hebben op de bedrijfsmatige activiteiten binnen de inrichting, vallen onder de verantwoordelijkheid van Provincie Gelderland, waarbij ODRA het toezicht uitvoert. Overtredingen van regels over arbeidsomstandigheden worden opgepakt door de NLA.
2.8.
KLACHTEN In het Besturingsmodel ODNV zijn klachten afzonderlijk opgenomen. Daarom wordt in deze rapportage een specifieke weergave van het aantal afgehandelde klachten weergegeven. Inmiddels kan ook weer gerapporteerd worden over de aard van de klachten. In onderstaande figuur wordt voor afgelopen jaar een weergave getoond. Figuur 1 – Aard van ontvangen klachtmeldingen
In totaal zijn in 2023 261 klachtmeldingen afgehandeld. ODNV werkt met een klachtendienst waardoor er dagelijks een toezichthouder beschikbaar is om direct op klachten te kunnen reageren. Indien er een bedrijfscontrole nodig blijkt, dan wordt hiervoor een nieuwe controlezaak aangemaakt. De afhandeling van deze controlezaak wordt niet meegenomen bij het bepalen van de tijdigheid van de klachtafhandeling. Eerdere jaren rapporteerde ODNV over de tijdigheid van de klachtenafhandeling. Net als bij de monitoring van de tijdigheid bij de afhandeling van meldingen en vergunningaanvragen, is het nog niet mogelijk om in 2023 betrouwbare informatie op te leveren. In 2023 is een project gestart om het VTH-systeem OpenWave en de werkprocessen opnieuw in te richten. Echter het is niet gelukt om dat ook voor dit onderdeel van de klachtafhandeling te realiseren.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
18
Het blijkt dat een groot deel van de klachten betrekking heeft op een aantal specifieke dossiers: langdurige overlastsituaties die herhalingsklachten opleveren. Hierover zijn we met de betreffende gemeenten in gesprek om samen tot een passende aanpak te komen. Het betrekken van belanghebbenden, luisteren naar ervaringen en met partijen zoeken naar duurzame oplossingen, levert veelal het meeste op. Deze aanpak sluit aan op de geest van de Omgevingswet en vraagt de inzet van andere vaardigheden van gemeente en ODNV.
Tabel 7 – Overzicht van klachten per gemeente Geur
Geluid
Geluid en Geur
Overig
Totaal
Elburg
4
5
1
0
10
Ermelo
6
18
2
3
29
Harderwijk
88
23
2
9
122
Hattem
4
13
0
3
20
Heerde
0
1
0
0
1
Nunspeet
4
6
0
0
10
Oldebroek
1
9
1
5
16
Putten
26
19
6
2
53
Totaal
133
94
12
22
261
Een aantal klachten heeft betrekking op hetzelfde bedrijf. Dat geldt voor onderstaande locaties: Tabel 8 – Overzicht van bedrijven met relatief veel klachten Gemeente
Naam bedrijf
Harderwijk
Almar Restaurant
Aantal klachten 86
Putten
Storteboom Fresh B.V.
20
Hattem
TP&T / Tor Processing & Trade B.V.
14
Ermelo
Polskamp Meat Industry B.V.
8
Met de betreffende gemeenten is er afstemming over hoe om te gaan met de ontvangen klachten en of opschaling naar een project nodig is.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
19
Tabel 9 – Ongewone voorvallen (incl. piket)
Soort voorval Elburg
Bedrijf
Brand asbestverdachte schuur
19-05-2023
Nasleep brand
12-06-2023
OVV Brand
21-08-2023
Autosloperij H. van de Bunte
Ermelo
Brand
27-06-2023
Presswood International B.V.
Harderwijk
Klacht verstopping riool door vet
30-01-2023
Almar Restaurant
Melding lekkage mestkelder
19-05-2023
Kalverhouderij Havelaar
Piket: opruimen aluminiumslakken uit container Klacht: Geurhinder
31-07-2023 01-09-2023
Mouw Maalderij B.V.
Diessellekkage ontstaan aan de brandstof tank van de kraanwagen Piket: Brand stacaravan
04-10-2023
Texaco Nederland B.V.
Aanrijding dieselpomp
26-04-2023
Nunspeet Oldebroek
2.9.
Datum
05-08-2023 Esso ‘t Loo
ENERGIEBESPARING BIJ BEDRIJVEN Het jaar 2023 was het derde jaar dat ODNV toezicht hield op het nemen van energiebesparingsmaatregelen door bedrijven. Dit toezicht vond plaats vanuit het cofinancieringsproject van provincie Gelderland. Het doel was om binnen vier jaar tijd 20% van de bedrijven uit de doelgroep te controleren op naleving van de geldende besparings-verplichtingen. Bij de start van dit tweede project is een planning gemaakt voor de jaarlijks te controleren bedrijven per gemeente. In onderstaand overzicht is de voortgang weergegeven. Tabel 10 – Voortgang toezicht energiebesparing cofinancieringsproject Gemeente
Totaal in 2021-2024
Uitgevoerd 2021
Uitgevoerd 2022
Gepland 2023
Uitgevoerd 2023
Totaal uitgevoerd
Restant 2024
Elburg
33
8
8
8
11
19
14
Ermelo
54
12
19
14
26
49
5
Harderwijk
88
20
24
22
36
70
18
Hattem
16
4
5
4
4
13
3
Heerde
29
7
11
7
12
25
4
Nunspeet
50
8
17
12
14
32
18
Oldebroek
29
9
9
7
9
24
5
Putten
53
11
14
13
8
32
21
Totaal
352
79
107
87
120
264
88
Het project Lorentz, gestart in 2022 in Harderwijk, liep door in 2023. Hierbij werden energiescans uitgevoerd en werd samen met de bedrijven een plan van aanpak opgesteld via een online tool. Daarmee ging het project verder dan alleen het controleren van bedrijven op het uitvoeren van verplichte besparingsmaatregelen. Onze toezichthouders volgde de uitvoering van dit plan via dezelfde tool, waarbij wij niet alleen controles uitvoerden maar ook begeleiding boden bij het implementeren van de maatregelen.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
20
Daarnaast resulteerde de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK-THE regeling) wat een plus betekende voor het toezichtbudget voor energiebesparing, in meer uitgevoerde controles dan aanvankelijk gepland. Tabel 11 – Uitgevoerd energiecontroles in het kader van SPUK-THE Gemeente
Uitgevoerd in 2023
Elburg
8
Ermelo
8
Harderwijk
10
Hattem
0
Heerde
5
Nunspeet
7
Oldebroek
3
Putten
1
Totaal
42
Ontwikkelingen in regelingen voor energiebesparingsmaatregelen Het jaar bracht echter ook veranderingen in een aantal regelingen en uitzonderingen: 1. De erkende maatregelenlijsten (EML) werden per juli 2023 aangepast. 2. De informatieplicht ging naar een tweede ronde per 1 december 2023. 3. Uitbreiding en beperking van de doelgroep. 4. Naast de informatieplicht werd ook de onderzoeksplicht geïntroduceerd per 1 december 2023. Hoewel de aanpassingen van de EML-lijsten per 1 juli een feit waren, werden er daarna nog aanpassingen doorgevoerd door RVO. Het indienen van de informatie- en de onderzoeksplicht liep bij veel bedrijven vertraging op vanwege ict-gerelateerde problemen bij RVO, wat tot frustratie leidde bij bedrijven die graag vóór 1 december aan hun wettelijke verplichting wilden voldoen. Hierop is besloten dat de omgevingsdiensten vanaf 1 januari 2024 handhaven op de informatie- en onderzoeksplicht. Vooruitblik naar 2024 Vanaf 1 januari 2024 zijn de omgevingsdiensten ODNV en OVIJ gefuseerd tot één omgevingsdienst: ODVeluwe. Omdat de cofinancieringsregeling per 31 december 2024 stopt, worden de rapportages per deelgebied (de voormalige ODNV- en OVIJ-gebieden) aangehouden.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
21
2.10.
HANDHAVING De werkzaamheden van team Juridisch zijn divers en omvatten vier hoofdactiviteiten: -
het nemen van handhavingsbesluiten,
-
het behandelen van handhavingsverzoeken,
-
het opstellen van ambtelijke waarschuwingen, en
-
het verstrekken van juridische advies.
Deze activiteiten worden ondersteund door twee belangrijke instrumenten: een last onder bestuursdwang (LOB) of een last onder dwangsom (LOD). In gevallen van spoedeisende situaties, zoals bij sloopwerkzaamheden, wordt doorgaans bestuursdwang toegepast, terwijl in andere situaties een dwangsom wordt opgelegd om naleving af te dwingen. Handhavingsbesluit nemen Het beleid vanuit ODNV is gericht op het bereiken van duurzame oplossingen middels overleg, voordat juridische stappen worden ondernomen. Dit overleg vindt plaats in de eerste fasen van een zaak, waarbij vaak de geconstateerde overtredingen zonder juridische procedures worden opgelost. Deze werkzaamheden zijn weergegeven in de kolommen ‘Intake en overleg’ en ‘Minnelijk geschikt’. Als overleg niet tot een oplossing leidt, wordt het bestuursrechtelijk traject gestart met een vooraankondiging last onder dwangsom en (indien noodzakelijk) opgevolgd met een daadwerkelijke last onder dwangsom. Ambtelijke waarschuwing Bij controles op sloop- en asbestwerkzaamheden kan het voorkomen dat een overtreding al is beëindigd op het moment van controle. In dergelijke gevallen wordt meestal een ambtelijke waarschuwingsbrief opgesteld, waarin de overtreder wordt geïnformeerd over de geconstateerde overtreding en de mogelijke consequenties bij herhaling. Dergelijke zaken zijn in de tabel in de kolom ‘Ambtelijke waarschuwing’ opgenomen.
Daarnaast wordt de overtreder gewezen op de mogelijkheid van een strafrechtelijk onderzoek naar aanleiding van de geconstateerde overtreding. Het daadwerkelijk opstarten van zo’n onderzoek is afhankelijk van verschillende factoren, zoals de aard van de overtreding en eventuele ontstane milieu(gevolg)schade of economisch gewin dat is behaald. In gevallen waarin een dergelijk onderzoek is uitgevoerd, heeft dat in een aantal gevallen geresulteerd in het voorleggen van een schikkingsvoorstel aan de overtreder. Advies verstrekken juridisch Onze juristen werken niet alleen op handhavingsdossiers. Zo adviseren zij bijvoorbeeld ook in bezwaar- en beroepszaken bij procedures over omgevingsvergunningen milieu en ondersteunen zij zo team Vergunningen. Deze inzet is dan onderdeel van de resultaten van team Vergunningen.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
22
Advieswerkzaamheden die wel kwantificeerbaar zijn, zijn bijvoorbeeld het behandelen van Woo-verzoeken (voorheen Wob-verzoeken), adviseren over zienswijzen en bezwaar- en beroepsprocedures naar aanleiding van handhavingsbesluiten en over het al dan niet nemen van een handhavingsbesluit. In onderstaande tabellen zijn de aantallen zaken (al dan niet afgerond) van de verschillende werkzaamheden in 2023 weergegeven.
Tabel 12 - Inzet handhavingsinstrumenten, status, eindresultaten en verzonden lasten
Handhavingsbesluit nemen Zaaktype LOB Eindresultaat Verstuurd
Zaaktype LOD Status
Eindresultaat
Intake en
Minnelijk
overleg
geschikt
Product
Product
Eindresultaat
VLOD
LOD
verstuurd
verstuurd*
Gesloten nav VLOD/LOD
Elburg
3
1
2
3
1
1
Ermelo
7
2
1
3
4
2
Harderwijk
1
2
1
6
4
4
Hattem
1
0
0
0
0
0
Heerde
2
1
0
3
1
1
Nunspeet
2
3
1
4
4
0
Oldebroek
3
2
5
4
2
2
Putten
1
2
2
3
2
4
Eindtotaal
20
13
12
26
18
14
*
In sommige dossiers komt het voor dat de VLOD al in het voorgaande jaar verstuurd is. Daarom kan het zijn dat er in een kalenderjaar meer LOD’s dan VLOD’s zijn verstuurd.
Tabel 13 - Aantal afgehandelde adviesverzoeken, handhavingsverzoeken en ambtelijke waarschuwingen Juridisch advies
Handhavings-
Ambtelijke
verstrekken
verzoek
waarschuwing
Open Elburg
Gesloten
Open
Gesloten
1
1
2
1
Ermelo
1
1
Harderwijk
4
1
Hattem
1
Heerde
2
Nunspeet
1
Oldebroek
1
1 1
1 1
2
Verstuurd
1
2
2
1
1
1
1
1
Putten
6
7
1
2
1
Eindtotaal
16
13
6
8
5
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
23
2.11. INZET STRAFRECHT Het toepassen van de LHS helpt bij het bepalen van het meest geschikte instrument voor het aanpakken van (milieu)overtredingen, of dit nu bestuursrechtelijk of strafrechtelijk is. Vanwege de beschikbare capaciteit bij zowel ODNV als bij het Openbare Ministerie (OM) worden keuzes over de inzet van strafrecht gezamenlijk gemaakt. De Gelderse omgevingsdiensten werken hierin samen met Omgevingsdienst IJsselland, Omgevingsdienst Twente, Politie en het Functioneel Parket van het OM, met als doel de beschikbare capaciteit zo effectief mogelijk te benutten. Beperkte toezichtscapaciteit In 2023 werd slechts in één geval (t.w. een afvaldumping) strafrechtelijk opgetreden tegen milieuovertredingen, vanwege de beperkte toezichtscapaciteit. Het strafrechtelijk optreden werd bemoeilijkt doordat in het voorjaar slechts één boa aanwezig was die beperkt beschikbaar was. Gelukkig trad er op 1 maart 2023 een nieuwe boa in dienst.Echter, het proces van beëdiging door het OM neemt meer dan 6 maanden in beslag. Dit betekent dat, hoewel de neiuwe boa al in dienst is, hij pas na deze periode bevoegd is om strafrechtelijk op te treden als opsporingsambtenaar voor ODNV.
In 2023 is een intiatief gestart om dit proces te versnellen door middel van een aanvraag voor een categoriale aanstelling voor de boa’s bij de omgevingsdienst, met als doel om dit soort vertragingen in de toekomst te voorkomen. Duidelijkheid hierover wordt niet eerder dan in 2024 verwacht. Voldoen aan eisen Wet politiegegevens De Wet politiegegevens (Wpg) is van toepassing op alle werkgevers die boa’s in dienst hebben. Een audit aan het einde van 2022 wees uit dat sommige zaken nog niet op orde waren, waardoor verbeteracties nodig waren. Hierin was ODNV niet uniek. Zelfs bij de landelijke politie waren er verbeteracties nodig.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
24
Tabel 14: resultaten interne audit Wpg (2022) en hercontrole (2023)
In bovenstaande tabel is te zien wat de score is op het voldoen aan de volgens de WPG vereiste beheersingsmaatregelen. Rood voldoet niet, oranje voldoet deels en groen voldoet. De uitvoering van het verbeterplan dat op basis van de interne audit is uitgevoerd, heeft tot verbeteringen geleid in de ben 2023 geleid dat er inmiddels aan meer eisen is voldaan voor wat betreft de opzet en in sommige gevallen het bestaan van beheersmaatregelen.
ODNV scoort “veilig” op gebruik van politiegegevens Op basis van de in december 2023 uitgevoerde tweede interne audit (hercontrole) is ODNV als “veilig” beoordeeld op het gebruik van politiegegevens.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
25
Zelfstandig voldoen aan de geldende kwaliteitscriteria Aan het begin van 2022 voldeed ODNV aan de geldende kwaliteitscriteria 2.2 (KC 2.2.) binnen het Gelders Stelsel. Echter, gedurende 2022 zijn twee Boa’s vertrokken, waardoor aan het eind van dat jaar niet meer aan deze criteria kon worden voldaan. In 2023 is weer nieuwe Boa capaciteit aangetrokken zodat in 2023 over twee Boa’s kon worden beschikt. Daarmee wordt nog niet voldaan aan de kwaliteitscriteria. Echter met de fusie met OVIJ per 1 januari 2024 ontstaat de situatie dat er weer drie boa’s in dienst zijn, zodat voldaan kan worden aan de kwaliteitscriteria. Tabel 15 - Overige activiteiten in strafrechtelijke handhaving afgelopen jaar Opdrachtgever
Opdracht Toepassing van
OM/ gemeenten en provincie
strafrecht waar dit passend en effectief is (LHS is leidend)
Doel
Resultaten
Bestraffend optreden om beter
Ondanks beperkte capaciteit, samenwerking met
naleefgedrag te
diverse ketenpartners.
bevorderen Ontzorgen van de individuele diensten
Ondersteuning van
(proces),
Stelsel van
de boa’s die in
ondersteuning van
Gelderse
dienst zijn van de
boa’s (inhoud/
omgevingsdiensten
Gelderse
kwaliteit) en
omgevingsdiensten
bevordering van de
Rondvraag en deelname aan overleg voor verbetering samenwerking.
samenwerking (boapool) BOA-loket: Kwaliteitsborging processen verbaal groene BOA’s
Faciliteren van de samenwerking van ‘groene’ boa’s in de regio’s Noord-Veluwe
Inzet van regionaal coördinator groen handhaving.
en Apeldoorn Mede coördineren en
Provincie Gelderland
Regie groene
ontzorgen van
handhaving:
‘groene’ boa’s en hun
Ondersteuning en
werkgevers,
coördinatie van
bevorderen van
‘groene’ boa’s in
kwaliteit en
Noord Gelderland
samenwerking boa’s
Bevorderen van onderlinge samenwerking van ‘groene’ boa’s, ondersteuning en bijdragen aan inzet provinciaal programma groen handhaving..
in heel Gelderland Aanvullend toezicht recreatiezonering
Ondersteuning terreineigenaren op
Aanvulling van twee nieuwe groene boa’s voor
het toezicht op
recreatiezonering.
zoneringsmaatregelen
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
26
3
ADVIES Het totaal aantal geleverde uren door ODNV ligt in lijn met de in de begroting opgenomen aantal adviesuren. In onderstaande tabel is een overzicht van het begrote en gerealiseerde aantal uren per gemeente weergegeven. Tabel 16 – Gerealiseerde adviesuren in 2023 Jaarafspraak *
*
Realisatie *
(uren)
(uren)
(%)
Elburg
1.890
2.330
123%
Ermelo
2.800
3.145
112%
Harderwijk
7.120
5.448
77%
Nunspeet
1.010
1.569
155%
Putten
3.090
2.444
79%
Hattem
310
556
179%
Heerde
630
1.231
195%
Oldebroek
1.640
3.170
193%
Totaal
18.490
19.891
108%
Excl. uren voorbereiding overdracht bodemtaken Omgevingswet
Een aantal gemeenten heeft ruim meer uren afgenomen dan vooraf ingeschat, te weten m.n. de gemeenten Nunspeet, Hattem, Heerde en Oldebroek. Het achterblijven van de ureninzet door de gemeenten Harderwijk en Putten maakt dat het totaal aantal uren ongeveer uitkomt op het totale begrote aantal uren. Tabel 17: overzicht van afgegeven adviesproducten per gemeente Advies Gemeente
milieu op
Bedrijven
Bodem
Ecologie
BRIKS
Externe veiligheid
Geluid
Ruimtelijke
Luchtkwaliteit
advisering (meervoudig)
Elburg
18
3
18
46
1
12
58
Ermelo
14
6
96
1
1
24
62
Harderwijk
44
136
27
1
20
Hattem
1
2
18
9
9
Heerde
7
12
40
13
23
Nunspeet
8
89
3
9
8
Oldebroek
5
5
48
30
16
64
Putten
62
18
83
9
2
16
20
Totaal
159
34
484
173
5
119
1
1
57
1
301
Alle gemeenten hebben een individueel overzicht ontvangen waarop zowel de pakket 3 uren als de eventuele uren op omvangrijke VTH-dossiers zijn weergegeven. Met de gemeenten wordt ook individueel afgestemd over de dekking voor deze uren.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
27
Tabel 18 – Overzicht tijdigheid milieuadvisering Pakket 3 Type advies Advies Wabo-ontvankelijkheid bouw
Totaal
Tijdig
Percentage
159
151
95%
Bedrijven
34
32
94%
Bodem
484
434
90%
Ecologie
173
165
95%
Externe Veiligheid
5
2
40%
Geluid
119
100
84%
Luchtkwaliteit
1
1
100%
Ruimtelijke advisering (meervoudig)
301
241
80%
Totaal
1276
1126
88%
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de tijdigheid van de advisering in totaal ruim voldoet aan de norm van 80%. Alleen voor Externe Veiligheid en Luchtkwaliteit ligt de tijdigheid lager, maar ook het aantal zaken. Onze werkwijze is dat wanneer verwacht wordt dat een reactietermijn niet gehaald wordt, wij proberen tijdig de afstemming met de gemeenten te zoeken en in overleg tot passende afspraken te komen. 3.1.
NOEMENSWAARDIGE PROJECTEN EN -DIENSTEN Om meer duiding te geven aan onze advieswerkzaamheden zijn ter illustratie hieronder een aantal projecten en activiteiten nader uitgewerkt. Ontwikkeling team Casemanagement Na een periode van volledige bezetting begin 2023, vertrok er een ervaren medewerker in het derde kwartaal van dat jaar. Gelukkig heeft dit geen achterstanden veroorzaakt in onze reguliere werkzaamheden. We hebben enkele kennismakingsgesprekken gevoerd met onze collega’s bij OVIJ, de generalisten. Met enkele generalisten van OVIJ hebben wij de opleiding “Omgevingsprofessional van de toekomst” gevolgd, om de adviesvaardigheden te verbeteren en effectiever samen te werken met gemeenten. Inzet op ontwikkelprojecten Net als vorig jaar zijn onze casemanagers milieu betrokken geweest bij meerjarige ontwikkelprojecten, zoals Halvinkhuizen in Putten en Veldwijk in Ermelo. We hebben geadviseerd bij het opstellen van omgevingsvisies voor de gemeenten Harderwijk en Putten en hebben ondersteuning geboden bij het omzetten van de Bruidsschat naar de eerste wijziging van het Omgevingsplan voor Harderwijk (Stadsdennen) en Nunspeet.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
28
Ons doel is om de milieuaspecten in een vroeg stadium en vanuit een integrale benadering te betrekken bij specifieke (ruimtelijke) plannen maar ook bij de visie van de gemeenten op langere termijn. Door het fysiek aanwezig zijn bij gemeenten lukt het steeds beter om onze milieukennis in projecten vanaf de start in te brengen. Gemeentelijke contactpersonen We hebben gemeentelijke contactpersonen (GCP) voor voor verschillende gemeente, zoals Ermelo, Harderwijk, Heerde, Nunspeet, Oldebroek en Putten. De GCP is met regelmaat een dag(deel) aanwezig op het gemeentehuis van deze gemeenten. De GCP sluit veelal aan bij overleggen over ruimtelijke plannen en ondersteunt collega’s van gemeenten bij het beantwoorden van korte vragen of het vinden van de juiste ingang bij ODNV. Gemeenten ervaren deze rol als zeer prettig omdat hiermee ‘de milieukennis van ODNV zichtbaar nabij is’. Dit bevordert de toegankelijkheid van ODNV voor de gemeenten. Coördinatie aandachtsbedrijven VTH Voor bedrijven die vanuit vraagstuken op het gebied van vergunningverlening, toezicht/handhaving en/of bestemmingsplannen extra aandacht vragen vanwege complexiteit op proces of inhoud, kiezen wij een integrale aanpak. Hierbij beleggen wij de coördinatie binnen het team Casemanagement.
Met hun expertise op coördinatievraagstukken, brengen zij de verschillende partijen (ODNV, gemeente, ketenpartners etc.) bij elkaar zodat vroegtijdig afstemming plaatsvindt over de gewenste aanpak. Enkele bedrijven waarbij deze aanpak gehanteerd wordt zijn Storteboom in Putten, Tomassen en Polskamp in Ermelo en TP&T in Hattem. Deze rol is nog in ontwikkeling. Toetsen ontvankelijkheid van Wabo-aanvragen (niet-milieu) In deze toetsing wordt gekeken in hoeverre bij de aanvraag toch een milieuonderdeel aangevraagd moet worden of een melding Activiteitenbesluit gedaan moet worden. In deze toets wordt ook beoordeeld of voor de realisatie van de aanvraag het nodig is om een ecologisch, geluids- of bodemonderzoek uit te voeren. Bijvoorbeeld voor de bouw van een woning moet een bodemonderzoek uitgevoerd worden en als deze ook langs een drukke weg ligt kan een geluidsonderzoek nodig zijn dit om te bepalen of er voldaan wordt aan de voorschriften uit het bouwbesluit en de bouwverordening. Broekerenk te Oldebroek Op deze locatie heeft een calamiteit met dieselolie plaatsgevonden, gevolgd door diverse lekkages van hydrauliek- en dieselolie en ad-blue. Onder toezicht van ODNV heeft de eigenaar van de locatie diverse bodemonderzoeken uitgevoerd om de verontreinigingen in beeld te brengen.
Tijdens de uitvoering van het bodemonderzoek heeft de eigenaar echter besloten om de grondverontreinigingen illegaal, dus zonder gecertificeerde bedrijven, erkenningen, veiligheidsmaatregelen en meldingen, te ontgraven en af te voeren naar een onbekende bestemming. De omgevingsdienst heeft daarna, in overleg Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
29
met de gemeente Oldebroek, een bestuursrechtelijke- en strafrechtelijke procedure opgestart. Project Subsidie Bodem onder de Omgevingswet In 2023 heeft ODNV gesprekken gevoerd met alle gemeenten over de huidige bodemtaken en nieuwe bodemtaken onder de Omgevingswet. Voor alle gemeenten is een overzicht gemaakt van de taken die ODNV onder het eerdere wettelijke regime al deed voor de gemeenten, de taken die gemeenten aanvullend willen overdragen naar de omgevingsdienst en de taken die gemeenten zelf nog blijven doen. Ook is een inschatting gegeven van de uren en kosten van de nieuwe taken onder de Omgevingswet. Het lijkt er op dat alle gemeenten bijna alle taken beleggen bij ODNV. Hierdoor kan de omgevingsdienst eenduidiger werken en de gemeenten beter bedienen. Gemeenten zijn gevraagd eind 2023 gevraagd om besluitvorming voor te bereiden zodat formele opdrachtverstrekking en daadwerkelijke taakoverdracht in 2024 kan volgen. Daarnaast is per gemeente in kaart gebracht voor welke stortlocaties zij onder de Omgevingswet als bevoegd gezag worden aangesteld. Van deze locaties is een risicobeoordeling gemaakt voor de gemeenten. De resultaten van deze analyse zijn besproken met de gemeenten. Samen met hen zijn zaken benoemd die gemeenten graag door de Provincie geregeld zien, voordat de locaties worden overgedragen. Begin 2024 wordt hier meer duidelijkheid over verwacht.
Herinrichting locatie De Zanderij Ermelo De Zanderij omvat een sportpark en een voormalige stortlocatie. In het verleden zijn er op de locatie diverse bodemonderzoeken uitgevoerd, hieruit is gebleken dat op de voormalige stortplaats diverse bodemverontreinigingen aanwezig zijn. Gemeente Ermelo is momenteel bezig om De Zanderij opnieuw in te richten en heeft ODNV verzocht te ondersteunen bij de begeleiding van de diverse voorbereidende werkzaamheden. Het doel is om de locatie voor wat betreft de bodemgesteldheid geschikt te maken voor nieuwe gebruiksdoeleinden. Trainee geluidadviseur Per juni 2023 is bij team geluid een trainee als adviseur aan het werk gegaan op basis van een werkopdracht. Deze opdracht was vooral gericht op het in kaart brengen van de consequenties van de nieuwe geluidregelgeving onder de Omgevingswet (waaronder het omzetten van gezoneerde industrieterreinen naar geluid geluidproductieplafonds). De trainee is via een marktpartij werkzaam bij ODNV. Het betreffende bureau verzorgt de inwerkperiode en begeleiding rondom het traineeprogramma en de opleiding Hogere Akoestiek. De dagelijkse begeleiding in de werkzaamheden bij ODNV is en wordt ingevuld door de zittende geluidadviseurs bij ODNV. Het traineetraject duurt 18 maanden, waarna indiensttreding mogelijk is.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2023
30
Schone lucht akkoord Het doel van het Schone Lucht Akkoord (SLA) is om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Het is een akkoord tussen Rijk, provincies en een groot aantal gemeenten. De gemeente Harderwijk heeft het Schone Lucht Akkoord ondertekend. In het eerste kwartaal van 2023 is bij de landelijke samenwerkingspartners van het SLA het decentrale uitvoeringsplan SLA ingediend. Hierin stonden een aantal acties die in 2023 uitgevoerd moesten worden. Alle geplande acties uit 2023 zijn inmiddels uitgevoerd. Voor 1 maart 2024 stelt ODVeluwe samen met gemeente Harderwijk een geactualiseerd uitvoeringsplan op voor 2024. Casussen omgevingswet Om goed voorbereid te zijn op de Omgevingswet en de nieuwe regels die op ons afkomen hebben we vanuit team geluid casussen uitgewerkt. In totaal betreft het vijf casussen met veel voorkomende situaties en thema’s. Denk hierbij aan het bouwen van een woning of het vestigen van een bedrijf in het centrum of buitengebied. Door in deze casussen een analyse te maken van hoe de regels waren en hoe ze gaan worden, hebben we een beter beeld gekregen van de veranderingen die op ons af komen. Zo kunnen we gerichter en beter adviseren en hebben we samen een beeld van waar de regels in de Omgevingswet en bijbehorende regelingen staan en hoe deze toe te passen.
De Nieuwe Haven in Elburg Een omstreden en politiek gevoelig project, waar uiteindelijk door binnen de wettelijke kaders creatief mee te denken over oplossingen voor de gerezen (geluid)problemen, zoveel mogelijk recht is gedaan aan alle betrokkenen, niet in de laatste plaats de toekomstige bewoners van het te realiseren appartementengebouw. Het project is omstreden en politiek gevoelig, omdat de voor het appartementengebouw vast te stellen bestemming de eerste stap is in de verkleuring van het bestaande bedrijventerrein Kruismaten. Al in 2012 heeft de gemeente in het bestemmingsplan de wijzigingsbevoegdheid ingebouwd om dit deel van het havengebied te transformeren naar een woon-, werk- en recreatiegebied. Vele obstakels, waaronder het respecteren van de geluidruimte van de rondom aanwezige bedrijven, moesten worden overwonnen. Door veelvuldig contact en met goed onderbouwde argumenten heeft de projectontwikkelaar in december 2023 een aangepast projectplan ingediend dat voldeed aan de gestelde gevelmaatregelen (gebaseerd op de gecumuleerde geluidbelasting). Een spannend vaststellingstraject voor de geplande wijziging van bestemmingsplan ‘Kruismaten 2012’, waar zienswijzen, bezwaar en beroep op mogelijk is en ook verwacht kan worden, is nu van start gegaan.