AP 6f. Bijlage conceptraadsvoorstel Revitalisering Fietspad Stakenbergweg

Raadsvoorstel 1066570 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

11 februari 2025 27 maart 2025 Ruimte en Wonen 10 maart 2025 J. Groothuis Revitalisering fietspad Stakenbergweg

Voorstel Voor het fietspad Stakenbergweg instemmen met scenario 3: "Asfaltverharding verwijderen, halfverhard fietspad realiseren en verbreden tot 2 meter".

Geachte raad, Inleiding De frequentie van meldingen over de slechte staat van het fietspad Stakenbergweg neemt toe. Ook vanuit uw raad is hier aandacht voor gevraagd. Vaak gaan deze meldingen over de slechte verharding en de opdrukking door boomwortels. Dit leidt tot een afname van de verkeersveiligheid en een stijging van de onderhoudskosten. Daarnaast zorgt de combinatie van asfaltverharding en de smalle vormgeving voor gevaarlijke situaties. Fietsers raken regelmatig naast de verharding en komen ten val door de kuilen en richels langs het asfalt. Bovendien past de huidige verharding niet goed in de natuurlijke omgeving. Doelstelling Een toekomstgerichte oplossing voor het fietspad waarbij zowel de natuurwaarden als de verkeersveiligheid worden geoptimaliseerd. Voor welk tracé geldt dit voorstel? Het fietspad langs de Stakenbergweg begint op de grens met de gemeente Ermelo en eindigt nabij de N310. Voor het gehele traject, met een lengte van circa 4.250 meter, gelden de beschreven scenario's. Welke recreatiezonering is van toepassing? Ter bescherming van de natuurwaarden, dient de gekozen optie passend te zijn binnen het Recreatiezoneringsplan dat voortvloeit uit de Natura 2000-bescherming. De noordelijke helft van dit traject (vanaf de afslag van de N310 tot aan de speelweide) loopt door recreatiezone Bgebied. Hiervoor geldt: matig intensief recreatief medegebruik.

De Zuidelijke helft (grofweg vanaf de speelweide tot aan de gemeentegrens met Ermelo) vormt een smalle zone C-corridor tussen twee zone C*-gebieden (Westeindsche heide en Elspeterheide-west). Voor zone C* geldt: rustig gebied met extensief recreatief medegebruik in verband met zeer verstoringsgevoelige soorten.

-2-

De scenario’s Scenario 1 - Asfaltverharding verwijderen, fietsers op de rijbaan (Teruggave aan natuur) De Stakenbergweg is een erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 60 km/u en een verlaagde snelheid van 30 km/u ter hoogte van de speelweide. Tijdens drukke perioden is het zowel voor gemotoriseerd als langzaam verkeer relatief druk. Fietsers zijn bij menging van verkeersstromen extra kwetsbaar. Dit verhoogt het risico op ongevallen met mogelijk letsel tot gevolg, vooral voor kwetsbare doelgroepen zoals jongeren en ouderen. Ondanks de smalle vormgeving geeft het overgrote merendeel van de recreatieve fietsers (jong en oud) de voorkeur aan het vrijliggende fietspad. Sportieve fietsers, zoals wielrenners en mountainbikers, maken daarentegen vaker gebruik van de rijbaan. Deze natuurlijke scheiding draagt bij aan de verkeersveiligheid op het fietspad. Vanuit bos- en natuurbelang valt er iets te zeggen voor het (geheel of gedeeltelijk) opheffen van het vrijliggende fietspad. Asfalt past immers niet bij de natuurlijke uitstraling van het landschap, en de vrijvallende strook zou ten goede komen aan het leefgebied van kwetsbare soorten. Echter, vanuit verkeersveiligheidsperspectief is dit geen wenselijke oplossingsrichting.

Scenario 2 - Asfaltverharding verwijderen, halfverharding fietspad realiseren (Conform huidig fietspad nabij Speelweide Stakenberg) Het vervangen van de asfaltverharding van het fietspad door een halfverhard fietspad biedt grote voordelen ten opzichte van asfalt- of betonverharding. Een belangrijk voordeel van een halfverhard fietspad is dat er geen richels of randen ontstaan door weersinvloeden of het wroeten van dieren. Dit is ook in de praktijk gebleken. In 2015 is namelijk in dit tracé, ter hoogte van de Speelweide Stakenberg, een 100 meter lang gedeelte van het fietspad voorzien van halfverharding (met granietgruis) bij wijze van pilot. Dit pad functioneert goed en vergt amper onderhoud. Varkens hebben met hun wroeten geen invloed op de halfverharding, waardoor er ook geen abrupte stijlranden ontstaan, zoals deze veelvuldig voorkomen langs betonnen fietspaden. In de praktijk kunnen regelmatig éénzijdige fietsongevallen ontstaan doordat fietsers naast de (beton)verharding terechtkomen en in een richel of kuil terechtkomen. Halfverharding draagt daardoor bij aan een hogere verkeersveiligheid. De functionele breedte van 1,5 meter (met een uitgewaaierd profiel door de halfverharding) biedt fietsers meer bewegingsvrijheid dan een 1,5 meter breed beton- of asfaltpad. Dit komt doordat de verhardingsbegrenzing minder strak is afgelijnd.

Tegenwoordig fietsen steeds meer mensen op een elektrische fiets. De gemiddelde snelheid op fietspaden is de laatste jaren toegenomen, net als het aantal ongevallen. Een halfverhard fietspad helpt deze snelheid te reduceren door de aanwezige oneffenheden en trillingen. Hoewel het fietscomfort door het verhoogde trillingsniveau iets lager is dan bij asfalt- of betonverharding, draagt dit juist positief bij aan de verkeersveiligheid. Aanvullende voordelen van halfverharding ten opzichte van beton zijn de betere waterdoorlatendheid, natuurlijke uitstraling, eenvoudig te repareren zonder machines en minder last van

-3-

wortelopdruk ten opzichte van asfaltverharding. Tot slot is halfverharding aanzienlijk goedkoper dan asfalt en beton. Tijdens het locatiebezoek met de gemeente Ermelo is ook gesproken met Natuurmonumenten. Zowel de gemeente Ermelo als Natuurmonumenten zijn positief over de aanleg van het fietspad langs de Stakenbergweg in een halfverhardingssoort. Scenario 3 - Asfaltverharding verwijderen, halfverharding fietspad realiseren en verbreden tot 2 meter. Scenario 3 is gebaseerd op scenario 2, waarbij hetzelfde uitgangspunt wordt gehanteerd. Echter, in scenario 3 wordt het fietspad verbreed van 1,5 meter naar 2,0 meter. De functionele breedte van 2,0 meter zorgt voor een verbeterde verkeersveiligheid ten opzichte van scenario 2. Fietsers die elkaar tegemoetkomen, kunnen elkaar op een veiligere manier passeren. De betreffende route bevindt zich in de recreatiezonering, deels in een gebied met zeer verstoringsgevoelige soorten. De verbreding van het fietspad kan leiden tot mitigerende maatregelen. Dit betekent dat elders in de gemeente paden teruggegeven moeten worden aan de natuur. Gemeente Ermelo heeft voor de verbreding van het fietspad diverse wegen en paden uit de openbaarheid gehaald. De Provincie Gelderland reageerde positief op het vervangen van asfalt door een halfverhardingssoort.

Omdat het om een relatief kleine verbreding gaat, maar wel over een grote afstand, is het mogelijk dat natuurvergunningen vereist zijn. Provincie Gelderland meldt als volgt: 1) Met het oog op gebiedsvergunningen: afhankelijk van de manier van werken, is er mogelijk stikstofdepositie bij de uitvoering. Als er volledig elektrisch gewerkt kan worden, is er geen stikstofdepositie. Wordt er met niet-elektrische machines gewerkt, dan moet er via een Aerius berekening aangetoond worden wat de invloed is. Het is niet te verwachten dat er grote overige effecten zijn zoals verstoring van wild, geluidseffecten of licht. Eventueel zou er invloed van trillingen kunnen zijn, afhankelijk van de manier van werken. De manier van uitvoer zal bepalen of er wel of geen vergunning nodig is. 2) Voor soortenbescherming verwacht de provincie voornamelijk de beschermde hazelworm. Ook kan het zijn dat er bijv. een dassenburcht in de buurt zit of een roofvogelnest. Er zal daarom door een ecoloog onderzocht moeten worden welke diersoorten er mogelijk hinder ondervinden of gedood kunnen worden bij de uitvoering. Als er beschermde diersoorten aanwezig zijn (wat wel te verwachten is), dan zullen we moeten bepalen of er op een manier gewerkt kan worden waardoor deze dieren geen hinder ondervinden, of er dieren zoals hazelwormen afgevangen moeten worden etc.

Dit alles bepaalt of er wel of geen vergunning nodig is voor soortenbescherming. Bij het kiezen van de exacte materialisatie voor het halfverharde fietspad moet als uitgangspunt worden meegenomen dat de realisatie volledig elektrisch en trillingvrij kan worden uitgevoerd. Dit voorkomt de noodzaak van een Aerius-berekening.

-4-

Daarnaast moet te allen tijde een ecoloog onderzoek doen naar de aanwezigheid van diersoorten en bepalen welke eventuele beschermende maatregelen getroffen moeten worden. Scenario 4 - Asfaltverharding verwijderen, betonpad terug aanbrengen (Conform golfbaanpad) Het vervangen van de asfaltverharding van het fietspad door betonverharding heeft zowel voorals nadelen. Langs zowel asfalt- als betonverharde fietspaden ontstaan richels en kuilen. Dit wordt veroorzaakt door weersinvloeden en door dieren die in de grond wroeten. Dit leidt vooral bij fietsers tot verkeersonveilige situaties. Zij kunnen naast de verharding in de berm terechtkomen en ten val komen door de richels en kuilen. Deze eenzijdige ongevallen dienen te worden voorkomen. De verbreding van het fietspad met beton (tot 2 meter breed), conform het fietspad in Ermelo, zou leiden tot meer verstoring van gevoelige diersoorten. Dit staat haaks op de recreatiezonering. Bovendien is hiervoor een vergunning van de provincie vereist. Gezien de mate van aantasting kan ervan worden uitgegaan dat de realisatie van een 2 meter breed betonpad op deze locatie niet haalbaar is. Beton is namelijk geen milieuvriendelijk materiaal en heeft bovendien geen natuurlijke uitstraling in het landschap. Vanwege het vergunningstraject moeten ook mitigerende maatregelen worden getroffen.

Dit betekent dat de verbreding van dit fietspad gecompenseerd dient te worden met het teruggeven van andere paden en/of wegen aan de natuur. Gemeente Ermelo heeft hiervoor diverse wegen en paden uit de openbaarheid gehaald. Conclusie Op basis van bovenstaande beschreven scenario’s wordt u geadviseerd in te stemmen met scenario 3, asfaltverharding verwijderen, halfverharding fietspad (2m breed) realiseren. Beoogd effect Een toekomstgerichte openbare inrichting van de Stakenbergweg, waarbij de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers optimaal is, met bijzondere aandacht voor de verkeersveiligheid van fietsers. Daarbij wordt tevens rekening gehouden met de natuurwaarden. Financiële toelichting De kosten per oplossingsvariant zijn hieronder weergegeven: Scenario 1 - Asfaltverharding verwijderen, fietsers op de rijbaan € 50.000,Scenario 2 - Asfaltverharding verwijderen, halfverharding fietspad realiseren € 150.000,Scenario 3 - Asfaltverharding verwijderen, halfverharding fietspad (2m) realiseren € 180.000,Scenario 4 - Asfaltverharding verwijderen, betonpad terug aanbrengen € 250.000,Uitgaande van scenario 3 bedragen bij een investering van € 180.000,- de kapitaallasten € 11.500,-. Deze kapitaallasten kunnen worden gedekt uit het nieuwe beleid Programmabegroting 2024-2027. Hierin is een bedrag opgenomen van € 256.250,- voor de renovatie van het fietspad Turfbergweg.

Gelet op de huidige staat van het fietspad Turfbergweg achten we het vooralsnog niet noodzakelijk dit fietspad in 2025 te renoveren. De onderhoudsstaat van het Turfbergweg blijven we komende jaren monitoren. Voor een toekomstige renovatie van het Turfbergweg voeren we het aanvullende budget op via opgave nieuw beleid.

-5-

Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Ruimte en Wonen tijdens haar vergadering van … aan de orde geweest. Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom