AP 6f. Bijlage Anoniem Jaarverslag FBT Nunspeet 2023-2024

VERENIGING FAUNABEHEER NUNSPEET

Faunabeheerteam gemeente Nunspeet

Jaarverslag 2023-2024

Verslag uitvoering en resultaten van het faunabeheer 2023-2024 op de terreinen van de gemeente Nunspeet.

1. Uitvoeringsorganisatie faunabeheerders De vereniging /het Faunabeheerteam heeft 20 leden, die zijn ingedeeld in 3 geografisch met het gebied samenhangende clusters, te weten: West (ten westen Elspeterweg), Oost (ten oosten Elspeterweg) en Zuid (Elspeter Struiken). De clusters worden aangestuurd en gecoördineerd vanuit het bestuur, waarbij per cluster een lid van de bestuur functioneert als "clustercoördinator", die onderlinge afspraken en werkwijzen stuurt en coördineert en tevens het scharnierpunt naar het bestuur vormt. De teamleden zijn primair actief in het cluster waarin ze zijn ingedeeld en daarnaast inzetbaar in het hele werkgebied van de vereniging. Met het oog op mogelijk toekomstige wisselingen (natuurlijk verloop) binnen het team, wordt gewerkt met stagiaires. Daarmee wordt beoogd om potentieel belangstellenden voor deelname aan het Faunabeheerteam gedurende een periode kennis te laten maken met de praktijk van het faunabeheer op de gemeentelijke terreinen en kan de mogelijke inpasbaarheid in het team wederzijds worden beoordeeld. Stagiaires dienen aan dezelfde eisen te voldoen die aan de teamleden worden gesteld Activiteiten van stagiaires in het veld vinden enkel plaats in aanwezigheid en onder direct toezicht van een van de teamleden.

2. Afschotplanning en realisatie Voor de ontwikkeling van de stand van met name wilde varkens is het natuurlijk aanbod van beukennootjes en eikels (“mast”) een belangrijke indicator. De praktijk laat steeds zien dat goede mastjaren gevolgd worden door slechte afschotrealisatie (lokvoer te weinig aantrekkelijk) en een forse aanwas (goede conditie en snelle reproductie) van varkens. Daarentegen volgt in een slecht mastjaar een goede afschotrealisatie (lokvoer aantrekkelijk) en een geringe aanwas (slechte conditie en late en geringe reproductie). Vanaf 2013 tot en met 2020 is er sprake geweest van gemiddelde en bovengemiddelde mastsituaties. Dat heeft geleid tot een toenemend aantal varkens in zowel het Veluws leefgebied en ook daarbuiten. De beschreven parallel met de afschotrealisatie is steeds goed te herkennen. Zo was 2021 een slecht mastjaar. Dat leidde er toe dat een hoog afschot kon worden bereikt door de combinatie van een historisch hoge zomerstand (effect 8 goede mastjaren) en het gebrek aan mast. Door de slechte voedselsituatie was ook de conditie van de zwijnen minimaal met veel natuurlijke sterfte tot gevolg. Het afschot in het jaar 2021-2022 op de gehele Veluwe bereikte een record van ongeveer 7500 varkens.

In het najaar van 2022 was er sprake van een bovengemiddelde mast, met als gevolg dat de toch al fors afgenomen hoeveelheid varkens zich niet meer vertoonde op het lokvoer. Het afschotresultaat bleef daardoor op de gehele Veluwe fors achter bij de planning: op de gehele Veluwe werden slechts 1200 geschoten (tegen 7500 het jaar daarvoor). Voor het afgelopen seizoen 2023/24 was de inschatting dat lopende het seizoen de mast op zou raken. Dit is niet gebeurd. Desondanks werden er op de hele Veluwe nog 2700 varkens geschoten; in onze WBE De vale Ouwe 457 waarvan door het FBT 209 stuks. De belangrijkste reden dat de mast niet opraakte lijkt het groeizame natte weer vanaf juli 2023. In combinatie met de in 2024 verwachte overvloedige mast wordt het daarom een hele uitdaging om in het volgende (huidige) seizoen het geplande afschot van varkens te realiseren.

3

De (toegenomen) aanwezigheid van de wolf speelt daarbij naar het lijkt ook een rol. De rottes van de varkens en ook de roedels van de edelherten zijn groter en het dagritme en de verschijningslocaties lijken veranderd en zijn minder voorspelbaar geworden. Het afschot van roodwild (edelherten) heeft de afgelopen jaren steeds extra aandacht gehad, vanwege de geconstateerde bovenmatige aanwezigheid van deze wildsoort in het leefgebied NW-Veluwe en de daarmee gepaard gaande schade aan de landbouwgewassen en aanrijdingen met deze wildsoort. Dat deed zich met name voor in de agrarische enclave Elspeet-Garderen-Leuvenum-Uddel etc. Door het extra gerealiseerde afschot is het aantal edelherten inmiddels fors afgenomen en het aantal binnen de WBE De Vale Ouwe bevindt zich rond de doelstand, waardoor het afschot zich voortaan getalsmatig zal concentreren op de jaarlijkse aanwas. Met name ter terugdringing van het aantal wildaanrijdingen op de N310, Nunspeterweg en Elspeterbosweg is (en wordt) jaarrond nachtelijk afschot gepleegd van varkens. Bij de verschillende onderzoeken waaraan is meegewerkt (Trichine, bloedonderzoek varkens) zijn geen gevallen van wildziektes geconstateerd. Voor een overzicht van de planning en realisatie van deze en ook de overige grofwildsoorten verwijzen wij u naar het volgende overzicht:

Toewijzing en realisatie afschot 2023-2024 en toewijzing 2024-2025 diersoort

2023-2024 toewijzing gerealiseerd

% FBT

% WBE

2024-2025 Voorlopige toewijzing

Reeën

30

20

67 %

71%

Damherten

8

6

75%

63%

Edelherten

42

25

60%

80%

16

Wilde Zwijnen

357

209

59%

49%

210

26 0

Het overzicht zal in 2025 worden aangevuld met de afschotcijfers van het seizoen 20242025. De toewijzing voor het volgende seizoen (24-25) is voor damherten, edelherten en varkens naar beneden bijgesteld, in overeenstemming met de inmiddels lokaal lagere wildstanden. De gemeente heeft ter bevordering van het afschot een bonusregeling vastgelegd in het contract, die neerkomt op een maximale korting van 10% op de pachtprijs als het toegewezen afschot van edelherten (5%) en wilde zwijnen (5%) volledig wordt gerealiseerd. Zoals uit het overzicht blijkt komen we vanwege het resultaat over het afgelopen seizoen niet in aanmerking voor een korting. Hier blijkt het succes van de hoge afschotpercentages die we de afgelopen jaren hebben bereikt voor ons een dubbel negatief financieel effect te hebben%: geen bonus en een mindere wildopbrengst. Wellicht dat de bonusregeling in overleg met de gemeente voor de varkens kan worden bijgesteld, vooral omdat het afschot daarvan overwegend wordt bepaald door de actuele mastsituatie. Bijstelling in die zin dat het te bereiken afschotpercentage wordt bepaald op tenminste het (boven)gemiddelde van alle jachtvelden binnen de WBE De Vale Ouwe. Met de onzekere maar forse bestaande invloed van de hoeveelheid mast kan dan bij het bepalen van een eventuele bonus rekening worden gehouden.

4

3. Fauna- en veldvoorzieningen Gedurende de verslagperiode is waar nodig voorzien in het onderhoud en waar nodig vervanging van de aanwezige wildkansels / hoogzitten. In het beheergebied zijn diverse likstenen geplaatst. In het verslagjaar zijn alle aanwezige wildweides in het beheergebied weer geëgaliseerd, bemest en ingezaaid.

4. Bijzonderheden We maken ons zorgen over het onderhoud van de heideterreinen. We hebben de afgelopen jaren gezien dat op steeds meer locaties de omvang van opgroei van jonge loten van de grove den fors toeneemt.

Weliswaar een normale en natuurlijke ontwikkeling, maar wel met als gevolg dat het mooie open heidelandschap zich in snel tempo omvormt tot bos. Dat kan worden tegengegaan door specifiek en gericht onderhoud waarbij het opschot van jonge grove dennen structureel en jaarlijks wordt verwijderd. We beseffen ons dat onderhoud geld kost en dat arbeidskrachten schaars zijn…. Mede in relatie tot de gestegen financiële lasten voor de Vereniging Faunabeheer Nunspeet zijn we daarom graag bereid om in dat onderhoud (maar ook anderszins in het beheer van heide en bos) een actieve bijdrage leveren. Inzet van onze teamleden maar wellicht ook werving, coördinatie en aansturing van andere vrijwilligers is daarbij een nader te bespreken optie. Het komende jaar gaan we daarover mede in relatie tot nieuwe contract- en prijsafspraken graag met de gemeente in gesprek !

*******************************

5