AP 6e Raadsinformatiebrief vluchtelingen aug.-sept. 2022

NUNSPEET



ELSPEET



HULSHORST



VIERHOUTEN

De gemeenteraad van Nunspeet

datum 31 2022

ons kenmerk

behandeld door

bijlage(n)

augustus

onderwerp: Informatievoorziening opvang vluchtelingen en statushouders Geachte raadsleden, In deze brief informeer ik u namens het college over de actuele ontwikkelingen rond de opvang van vluchtelingen en statushouders binnen onze gemeente. Algemeen beeld Het aantal door NBO geregistreerde ontheemde Oekraïners woonachtig in Nunspeet neemt niet meer toe. Wel loopt het aantal langzaam terug, doordat Oekraïners nu ook weer teruggaan naar Oekraïne. De NBO-Stand per 29 augustus jl. is 207, waarvan 153 in de GOO en 54 in de POO. Bij NBO staan 93 ontheemden geregistreerd met status ‘vertrokken’. Dat kan door vertrek naar Oekraine of naar elders in Nederland of Europa. In onze BRP staan per 29 augustus jl. 199 Oekraïense ontheemden ingeschreven en hebben er 34 de status van vertrokken. Het verschil met NBO zit in het feit dat ontheemden al weer vertrokken waren voor dat ze konden worden ingeschreven in de BRP. De verwachting is dat de toestroom van Oekraïense ontheemden de komende maanden wel weer zal toenemen en de terugkeer van ontheemden beperkt zal zijn. De situatie rond het aanmeldcentrum in Ter Apel is ronduit schrijnend en gênant. Om ‘Ter Apel’ te ontlasten moesten de veiligheidsregio’s zorgen voor extra opvanglocaties. In onze regio moesten met spoed 225 extra opvangplaatsen worden gerealiseerd. In Doetinchem is hiervoor op 28 augustus een crisisnoodopvang geopend.

In totaal biedt deze noodopvang plaats aan 225 vluchtelingen die tot het eind van het jaar in woonunits kunnen blijven. Op korte termijn zal onze regio nogmaals 225 vluchtelingen extra moeten opvangen. Bekeken wordt waar dit moet gaan plaatsvinden. Op 5 juli 2022 besloot het college tot het instellen van de "Stuurgroep Opvang Vluchtelingen en Statushouders" als opvolger van het GBT opvang vluchtelingen. De burgemeester is voorzitter van deze stuurgroep.

Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Fax (0341) 26 00 48 Telefoon (0341) 25 99 11 Internet www.nunspeet.nl E-mail gemeente@nunspeet.nl IBAN NL05BNGH0285013521 BIC BNGHNL2G

Naast de stuurgroep zijn er conform de vroegere GBT-structuur de volgende 3 werkgroepen: 1. OOV, registratie en communicatie, onder voorzitterschap van de burgemeester; 2. Gezondheid, activiteiten, zorg en onderwijs, onder voorzitterschap van wethouder Elskamp; 3. Intern, financiën en huisvesting, onder voorzitterschap van wethouder Groothuis. Openbare Orde en Veiligheid Op het gebied van veiligheid zijn er geen bijzonderheden te vermelden. Registratie Op dit moment zijn alle Oekraïense ontheemden die bij NBO bekend zijn ingeschreven in de BRP. Tenzij dit niet mogelijk was als gevolg van bijvoorbeeld onvoldoende documenten. De eerste belangrijke stap is hiermee gezet. De volgende stap is de doorvoering van wijzigingen omdat mensen verhuizen. Voor team Publiek brengt dit extra werkzaamheden met zich mee, denk aan doorvoeren wijzigingen, adresonderzoeken etc. Het is nog niet goed in te schatten wat de impact qua tijd is. Voor nu is er geen bijsturing nodig. Huisvesting Het beeld van de huisvesting de afgelopen zomer is rustig. Er heeft zich geen grote verandering voorgedaan. Op verschillende locaties in de gemeente continueert de huisvesting op de gemeentelijke opvanglocaties. De overeenkomsten zijn in eerste instantie aangegaan tot einde van dit jaar. De komende periode zal het gesprek worden aangegaan voor de mogelijkheid tot verlenging.

In de zomerperiode is er hard gewerkt aan het realiseren van de opvanglocatie op Landrust in Hulshorst. Deze gemeentelijke opvanglocatie gaat bestaan uit 15 chalets. Tevens wordt er een wasplaats met meerdere wasmachines geplaatst. De plaatsing staat gepland voor week 36. De ingebruikname zal als alles volgens plan verloopt snel volgen in week 37. Door de ingebruikname van de chalets op Landrust kan er een verschuiving plaats vinden vanuit de particuliere opvang naar de gemeentelijk opvang. Dit brengt voor de particuliere opvang veel lucht omdat in een aantal gevallen de Oekraiense ontheemden bij particulieren in huis wonen. Dergelijke situaties zijn niet altijd vol te houden. Door de inrichting en gebruik name van Landrust kan de verplaatsing van ‘Nunspeetse’ Oekraïners op korte termijn plaatsvinden. Statushouders Gemeenten hebben de opdracht gekregen om versneld statushouders op te vangen. Hiervoor maakt de gemeente gebruik van de vier reeds beschikbare chalets op bungalowpark De Hoefstal. De statushouders die hier geplaatst worden, zijn gekoppeld aan de gemeente Nunspeet voor duurzame huisvesting en tellen dus mee voor de taakstelling huisvesting statushouders. Er is een werkbudget ingesteld van € 50.000 voor de opgave van de versnelde huisvesting statushouders op De Hoefstal.

Het werkbudget wordt benut voor de kosten van de chalets en voor extra inzet van VluchtelingenWerk i.v.m. coördinatie bij De Hoefstal. Hierover worden nadere afspraken gemaakt met VluchtelingenWerk. Voor de statushouders die gevestigd zijn op De Hoefstal wordt een beroep gedaan op de zogenaamde Hotel- en Accommodatieregeling (HAR). De gemeente krijgt hiermee een vaste vergoeding per opgevangen statushouder. Het COA moet nog een besluit nemen op de aanvragen voor de HAR die op persoonsniveau van de statushouder zijn gedaan. Vooralsnog is de verwachting dat de kosten voor versnelde uitplaatsing kunnen worden gedekt met de inkomsten uit de HAR. Het COA blijft in de HAR-periode (zes maanden) verantwoordelijk voor het verstrekken van leef- en reisgeld. In deze periode wordt vanuit de gemeente al wel gestart met de inburgerings- en integratieactiviteiten. Coördinatie vrijwilligersinitiatieven De meeste activiteiten vinden plaats vanuit de structuur en onder coördinatie van NBO. Er is echter ook aansluiting gevonden met Stichting Present om activiteiten die lokaal al georganiseerd worden, bijvoorbeeld vanuit welzijn, ook in te kunnen zetten voor de ontheemden. De inzet van zowel de coördinatie vanuit NBO als de schakelfunctie van stichting Present zijn verlengd tot en met

september 2022. Daarnaast ondersteunt NBO tot en met september 2022 op het gebied van de huisvesting en de overgang van POO naar GOO en bij de verheldering van medische vragen. Onderwijs Er is een taalklas voor groep 3 t/m 8 gestart op de Morgenster. Deze zal hier blijven en niet verhuizen naar de Da Costaschool. Er is vijf dagen per week les van Nederlandse en Oekraïense docenten. De kleuters zijn verdeeld onder de basisscholen in de gemeente. De kinderen in de leeftijd van de middelbare school maken gebruik van het ISK. In de zomer is kinderopvang voor Oekraïense kinderen op vrijwillige basis geregeld door NBO. De Rijksoverheid heeft de regelgeving voor kinderopvangtoeslag inmiddels aangepast, waardoor Oekraïense ouders die behoefte hebben aan kinderopvang gebruik kunnen maken van de kinderopvangtoeslagregeling. Daarnaast is ook de gemeentelijke peuteropvang toeslag en voorschoolse educatie mogelijk. De vrijwillige kinderopvang van NBO is gestopt. Taallessen voor Oekraïense volwassenen worden verzorgd door Stichting Present. De vrijwilligersvergoeding is gelijk aan die van de bibliotheek vrijwilligers. Voor de verkeersveiligheid worden Stichting Welzijn Nunspeet en het NBO benaderd voor de mogelijkheid van fietslessen voor Oekraïense volwassenen en jeugd. Dagactiviteiten NBO heeft een programma ontwikkeld voor het bieden van dagactiviteiten voor de ontheemden.

Voor de opvang bij Mudde/Kok is dit vanzelfsprekend anders dan bij de particuliere opvang. Het programma is afgestemd op de wensen en behoeften van de vluchtelingen en is te raadplegen op de website van NBO. Hier wordt volop gebruik van gemaakt. Vanuit NBO zijn verschillende taalgroepen (in totaal 8) voor Oekraïense vluchtelingen gestart in zowel het Nederlands als het Engels. De gemeente heeft de vrijwilligersvergoeding die de begeleidende taalvrijwilligers ontvangen gelijk getrokken met de vergoeding die vanuit de bibliotheek wordt verstrekt aan de reguliere taalgroepen. Daarnaast draagt de gemeente bij aan de kosten voor lesmaterialen. Wel wordt van de ontheemden een kleine eigen bijdrage gevraagd, om de binding met de taalgroepen te vergroten en uitval te voorkomen. Sport De gemeente Nunspeet staat garant voor lidmaatschapskosten voor het sporten door Oekraïense ontheemden. De garantstelling is verlengd tot 1 oktober 2022. Er wordt onderzocht hoe sporten mogelijk kan blijven na 1 oktober 2022. Tot en met eind juni 2022 zijn er voor een bedrag van ca. € 2.000,-- aan facturen ingediend door verschillende sportinstanties voor in totaal ongeveer 35 ontheemden, waarvan het overgrote deel minderjarig is. Er zijn ook sportaanbieders die Oekraïense ontheemden laten meedoen, maar geen gebruik maken van de garantstelling van de gemeente.

Gezondheidszorg Sinds 1 juli 2022 komt medische zorg uit het basispakket ten laste van de Regeling Medische zorg Ontheemden (RMO). Het zorgpakket van de RMO is vrijwel gelijk aan het zorgpakket voor asielzoekers (RMA). De meeste Oekraïners verblijft legaal in Nederland op basis van een speciale status die voortvloeit uit de Europese Richtlijn tijdelijke bescherming (De aanvraag voor verblijf onder de richtlijn start officieel bij inschrijving bij de gemeente.) Indien zij nog niet staan ingeschreven in het BRP en geen Burgerservicenummer (BSN) hebben, geldt het volgende: de zorgkosten door zorgverleners bij het CAK worden gedeclareerd op grond van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV). Voor het declareren bij het CAK hoeft er géén melding meer te worden gedaan bij het meldpunt onverzekerden. Ook declaraties van zorg vóór 1 juli kunnen worden ingediend bij het CAK zonder meldnummer. Zorg geleverd vanaf 1 juli 2022 aan ontheemden uit Oekraïne met Burgerservicenummer wordt vergoed uit de RMO uit Oekraïne. De meeste Oekraïners in Nunspeet hebben inmiddels een BSN. Informatie hierover is ook op de website van gemeente Nunspeet geplaatst.

Nadat het huisartsenspreekuur in Harderwijk is gestopt, hebben Nunspeetse huisartsen een schema gemaakt zodat de huisartsenzorg ook in de zomer is gecontinueerd. NBO ondersteunt de huisartsen hierbij door als een soort poortwachter op te treden. De contactpersonen en Oekraïense ontheemden is medegedeeld dat men zich bij NBO kan melden als een afspraak bij de huisarts nodig is, tenzij het een spoedsituatie betreft. Daarbij kan NBO een tolk regelen als dat nodig is. Hierdoor wordt de belastbaarheid van de huisartsen verminderd. In september of oktober worden er een of meerdere informatieavonden georganiseerd waarbij de GGD voorlichting zal geven omtrent het thema gezondheid. De precieze inhoud van deze avonden wordt in overleg met NBO en GGD vorm gegeven. Leefgeld Er zijn momenteel geen bijzonderheden te melden omtrent de leefgeld verstrekkingen. Elke Oekraiense ontheemde beschikt over een Moneycard, dan wel een bankrekening. Ook de overgang van leefgeldnorm van POO naar GOO levert geen problemen op. Werk De ‘Overgangsregeling ontheemden uit Oekraïne op arbeidsmarkt’ is verlengd. Vanaf 1 april 2022 geldt er een vrijstelling van de tewerkstellingsvergunningsplicht voor werkgevers die ontheemden uit Oekraïne in loondienst willen nemen. Voor ontheemden uit Oekraïne geldt een overgangsperiode, om de juiste documenten op te halen bij de IND.

Deze overgangsregeling liep tot en met 31 augustus. Maar omdat onzeker is of alle ontheemden die dit willen en recht hebben op deze documenten, deze ook voor 1 september van de IND kunnen krijgen, is deze overgangsregeling verlengd tot en met 31 oktober 2022. Er zijn op dit moment ruim 40 Oekraïense ontheemden aan het werk. Zij zijn, op een enkeling na, werkzaam bij werkgevers in de gemeente Nunspeet. Het merendeel is aan het werk in de toeristische sector/horeca. De coördinatie rondom werk is na de zomervakantie door NBO overgedragen aan de gemeente. NBO verleent hierbij nog ondersteuning door de inzet van een vrijwilliger. Kinderopvangtoeslag voor Oekraïense ontheemden Kinderopvang is een belangrijk hulpmiddel om werk en zorg voor kinderen te combineren. Het kabinet wijzigt daarom de Wet kinderopvang en vraagt aan Toeslagen (Belastingdienst) om vooruitlopend hierop al conform de voorgenomen wetswijzigingen te handelen. Dit betekent dat werkende Oekraïense ontheemden nu al kinderopvangtoeslag kunnen aanvragen. Zij kunnen, mits ze aan de voorwaarden voldoen, met terugwerkende kracht vanaf 4 maart 2022 aanspraak maken op kinderopvangtoeslag. Vervoer Voor het vervoer naar school en medische afspraken is tot en met september 2022 de 9-persoons bus beschikbaar. Deze wordt vooral ingezet op de locaties van de vakantieparken.

De financiering van de huur van de bus wordt geregeld vanuit de gemeente, de kerken zorgen voor de benodigde brandstof. Communicatie Het mediabeeld rond de opvang van de ontheemden is rustig. We monitoren continu de informatiebehoefte en spelen daar zo nodig direct op in, in afstemming met de VNOG. De informatievoorziening naar de ontheemden zelf verloopt hoofdzakelijk via NBO. En dat gaat goed. Centrale informatiebron voor zowel inwoners, mensen die onderdak bieden als de ontheemden zelf is de website www.nunspeetbiedtonderdak.nl. De geboden informatie wordt weergegeven in het Nederlands én Oekraïens. Voor wat betreft de plaatsing van chalets op camping Landrust in Hulshorst is er, na besluitvorming in uw raad, een informatieavond geweest voor belangstellenden. Inmiddels zijn er chalets besteld en zijn de verdere voorbereidingen in volle gang. Wanneer de chalets geplaatst gaan worden, zal hierover opnieuw gecommuniceerd worden.

Financiën Om externe kosten (bijv. voor inhuur van personeel, het verstrekken van leefgeldvoorschotten, huisvestingskosten, het aanschaffen van middelen, e.d.) te kunnen betalen, hebben we een voorlopig 'werkbudget ‘opvang en hulp voor Oekraïense vluchtelingen' van € 500.000 beschikbaar gesteld. Gezien de toezegging van de rijksoverheid vertrouwen we erop dat dit soort kosten volledig door het rijk worden vergoed. De dekking van het 'werkbudget' is dan ook de vergoeding die wordt ontvangen van het rijk. Tot heden is ruim 3 ton euro uitgegeven aan verstrekken van leefgeld, de kosten voor huisvesting tot heden zijn € 130.000 en overige kosten (inzet coördinator en inhuur externen, tolken/vertalers, vervoer, etc.) circa € 60.000. Bij de kwartaalrapportages worden de kosten gemonitord, wat kan leiden tot aanpassing van het werkbudget. Het kabinet heeft de ‘ministeriële regeling opvang ontheemden’ vastgesteld. Op basis hiervan vergoedt het rijk de gemeentelijke kosten voor de opvang van ontheemden voor zowel de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) als de Particuliere Opvang Oekraïners (POO). Deze regeling is op 3 juni 2022 gepubliceerd in de Staatscourant.

De regeling voorziet in het verstrekken van een specifieke uitkering aan gemeenten voor het vergoeden van de kosten die zijn gemaakt ten behoeve van het realiseren en exploiteren van de opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne in de Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO) en de Particuliere Opvang Oekraïne (POO). Deze regeling ziet op de vergoeding van de kosten voor de eerst acute fase van 1 maart 2022 tot en met 1 juni 2022. De staatssecretaris kan deze periode met drie maanden verlengen. Gezien de huidige situatie is de verwachting dat de regeling langer wordt verlengd dan drie maanden. Op basis van deze regeling zal de gemeente Nunspeet een aanvraag (via SISA) indienen voor de bekostiging van de opvang. Dit gebeurt voornamelijk via normvergoedingen waarbij het normbedrag (€ 100 per dag per gerealiseerde opvangplek) voor GOO al bekend is, maar het normbedrag voor POO nog bepaald moet worden. Gemeenten ontvangen ter bekostiging van de transitiekosten een vergoeding van de werkelijke kosten(op basis van afschrijvingsmethodiek). Hierbij is goedkeuring aan de voorkant noodzakelijk. Tot zover voor dit moment. Zolang dat nodig is blijf ik u periodiek op de hoogte houden van de relevante ontwikkelingen.

Met vriendelijke groet, mede namens het college van burgemeester en wethouders, De burgemeester van Nunspeet, Céline Blom