AP 6e. Bijlage Terugblik & evaluatie functieveranderingsbeleid

Evaluatie functieveranderingsbeleid gemeente Nunspeet

Datum: Status:

11 november 2024 Definitief

1

Inhoud 1.

Aanleiding evaluatie functieveranderingsbeleid ........................................................................ 3

2.

Overzicht functieveranderingsbeleid 2010-2024 ....................................................................... 4

3.

Evaluatie functieveranderingsbeleid .......................................................................................... 7

Bijlage A – overzicht functieveranderingscasussen 2020 tot en met 2024 ....................................... 10

2

1. Aanleiding evaluatie functieveranderingsbeleid Eind 2020 heeft er op verzoek van de commissie Ruimte en Wonen een herziening plaatsgevonden van het functieveranderingsbeleid. De aanleiding van de herziening was de vraag of het wel wenselijk is om in het open agrarisch gebied ten noorden van de Harderwijkerweg/Elburgerweg woningen terug te bouwen. Dit zou ten koste kunnen gaan van de agrarische structuur van het landschap en op termijn belemmerend kunnen werken voor blijvende agrariërs. De essentie van deze herijking was dat in plaats van het overal in de gemeente zoveel mogelijk faciliteren van functieverandering naar wonen, er voor werd gekozen om een meer gebiedsgerichte en doelmatige functieverandering naar wonen toe te passen. Meer concreet betekende dit dat grondgebonden veehouderijen niet meer in aanmerking kwamen voor functieverandering. Bij de herijking is aangegeven dat de regeling na twee jaar geëvalueerd en/of aangepast zou worden. Twee jaar na het in werking treden van de Notitie functieverandering Uitgangspunten voor nieuw functieveranderingsbeleid van agrarisch naar wonen is er een aanvullend addendum opgesteld voor het reeds geldende functieveranderingsbeleid. Inmiddels zijn twee jaar verstreken na het ingaan van het addendum functieveranderingsbeleid.

In combinatie met het voortdurend in beweging zijn van de agrarische sector vormt dit de belangrijkste aanleiding om te komen tot een evaluatie van het functieveranderingsbeleid. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt teruggeblikt op het functieveranderingsbeleid van de gemeente Nunspeet in de periode van 2020 tot en met 2024. In hoofdstuk 3 wordt het functieveranderingsbeleid van de gemeente Nunspeet in de periode van 2020 tot en met 2024 geëvalueerd aan de hand van alle functieveranderingsgerelateerde casussen. Naar aanleiding van voorliggend document is het document “herijking functieveranderingsbeleid Nunspeet” opgesteld.

3

2. Overzicht functieveranderingsbeleid 2010-2024 In de afgelopen jaren zijn er diverse wijzigingen aangebracht in het functieveranderingsbeleid van de gemeente Nunspeet. Grofweg zijn er drie verschillende periodes aan te duiden; - Het functieveranderingsbeleid tot 2020 - Het functieveranderingsbeleid in de periode 2020 – 2021 - Het functieveranderingsbeleid in de periode 2022 – 2024 In onderstaande infographic worden de verschillende periodes van het functieveranderingsbeleid in de gemeente Nunspeet toegelicht:

4

Functieveranderingsbeleid tot 2020 Het functieveranderingsbeleid tot 2020 was verankert in het bestemmingsplan Buitengebied 2019. In dit bestemmingsplan was een wijzigingsbevoegdheid opgenomen in artikel 44.1.4 (Wijziging naar bestemming Wonen met sloop bebouwing). Onder voorwaarden konden de bestemmingen ‘Agrarisch-Agrarisch bedrijf’, ‘Agrarisch-Kwekerij’ en ‘Agrarisch-Paardenhouderij’ gewijzigd worden in de bestemming ‘Wonen’. Deze generieke regeling was van toepassing op de hele gemeente. Tijdens deze periode gold een minimum van 500m2 aan te slopen vierkante meters om gebruik te kunnen maken van het functieveranderingsbeleid. In ruil hiervoor mocht één vrijstaande woning worden teruggebouwd. Het doel van deze regeling was het zoveel mogelijk faciliteren van functieverandering in de gehele gemeente. Herijking functieveranderingsbeleid december 2020 (8 december 2020) Eind 2020 heeft er op verzoek van de commissie Ruimte en Wonen een herziening plaatsgevonden van het functieveranderingsbeleid. De aanleiding van de herziening was de vraag of het wel wenselijk is om in het open agrarisch gebied ten noorden van de Harderwijkerweg/Elburgerweg woningen terug te bouwen. Dit zou ten koste kunnen gaan van de agrarische structuur van het landschap en op termijn belemmerend kunnen werken voor blijvende agrariërs.

De essentie van deze herijking was dat in plaats van het overal in de gemeente zoveel mogelijk faciliteren van functieverandering naar wonen, er voor werd gekozen om een meer gebiedsgerichte en doelmatige functieverandering naar wonen toe te passen. Meer concreet betekende dit dat grondgebonden veehouderijen niet meer in aanmerking kwamen voor functieverandering. Het voornaamste argument hiervoor was het zoveel mogelijk behouden en inzetten voor beheer van het landschap en instandhouding van de agrarische sector. Voor het gebied ten noorden van de Harderwijkerweg/Elburgerweg werd in verband met de daar gewenste openheid een extra rem gezet op functieverandering. Deze wijziging is ingegaan vanaf 1 januari 2021.

5

Addendum functieveranderingsbeleid 5 juli 2022 Naar aanleiding van twee principeverzoeken welke beide betrekking hadden op functieverandering was het gewenst om de beleidsregels, zoals opgenomen in de Notitie functieverandering, Uitgangspunten voor nieuw functieveranderingsbeleid van agrarisch naar wonen, d.d. 17 december 2020 nader te specificeren, omdat dit - meer duidelijkheid geeft aan initiatiefnemers - beter aansluit bij de provinciale Omgevingsverordening De besluiten van resp. 24 mei 2022 (bekrachtigd in de vergadering van de Commissie Ruimte en Wonen op 13 juni 2022) en 5 juli 2022 zijn vastgelegd in het addendum en maken integraal onderdeel uit van het vigerende functieveranderingsbeleid. Met de vaststelling van het addendum heeft het college als beleidslijn vastgesteld dat nieuwbouw in het kader van functieverandering niet mag plaatsvinden in het door de provincie aangewezen ‘waardevol open gebied’ (in plaats van ‘niet ten noorden van de Harderwijkerweg/Elburgerweg’). Het addendum trad op 5 juli 2022 in werking. In het addendum is opgenomen dat de geldigheidsduur gelijk loopt met de Notitie Functieverandering, Uitganspunten voor nieuw functieveranderingsbeleid van agrarisch naar wonen.

6

3. Evaluatie functieveranderingsbeleid In de afgelopen 4 jaar zijn in totaal 11 verschillende functieveranderingscasussen behandeld. In onderstaande infographic zijn diverse kengetallen opgenomen over deze 11 casussen.

7

Toelichting Aantal casussen per jaar: 2022: 4 casussen 2023: 3 casussen 2024: 4 casussen Het aantal functieveranderingscasussen blijft vrij constant over de jaren. Het aantal casussen is iets afgenomen ten opzichte van voor 2020. Dit kan te maken hebben met de vernauwing van het functieveranderingsbeleid in 2020. Sloop: Gesloopte oppervlakte: 15.085 m² In de afgelopen vier jaar is een aanzienlijke oppervlakte van 15.085 m² aan gebouwen gesloopt in het buitengebied van de gemeente Nunspeet. Deze sloopmeters zijn afkomstig van 12 verschillende locaties verspreid over de gemeente. Voormalige bestemmingen locaties: 5x Agrarisch - Agrarisch bedrijf 5x Intensieve veehouderij 1x Agrarisch - Paardenhouderij 1x Agrarisch – Kwekerij De meeste sloopmeters zijn afkomstig van reguliere agrarische bedrijven en intensieve veehouderijen. Dat er verhoudingsgewijs veel sloopvierkante meters afkomstig zijn van agrarische bedrijven heeft te maken met de oppervlaktes van intensieve veehouderijen en de vernauwing van het functieveranderingsbeleid in 2020 (functieverandering naar wonen alleen nog mogelijk voor intensieve veehouderijen). Aantal casussen per plaats: Hulshorst: 2 casussen Elspeet: 5 casussen Nunspeet: 5 casussen De meeste functieveranderingen vonden plaats in Elspeet en Nunspeet. Kijkend naar het aantal gevestigde agrarische bedrijven per dorp is dit een te logische afspiegeling.

Teruggebouwde objecten: 1 tweede bedrijfswoning 1 twee-onder-één-kapwoning 19 vrijstaande woningen 5 omgevormde voormalige agrarische bedrijfswoningen De afgelopen jaren zijn in totaal 22 nieuwe woningen toegevoegd in het buitengebied welke afkomstig zijn van functieveranderingscasussen. Tevens zijn vijf agrarische bedrijfswoningen omgevormd naar reguliere woningen.

8

Conclusie Uit bovenstaande kengetallen kan worden opgemaakt dat er tot op heden nog steeds een zekere behoefte bestaat bij agrarische ondernemers om gebruik te maken van het functieveranderingsbeleid in de gemeente Nunspeet. In de periode 2020-2024 waren dit ongeveer vier functieveranderingscasussen per jaar, dit komt overeen met de periode 2010-2020. Ook in deze jaren werden gemiddeld vier à vijf functieveranderingscasussen per jaar behandeld. Zoals reeds aangegeven is het sinds 2020 alleen nog voor agrarische bedrijven met de functieaanduiding “Intensieve veehouderij” mogelijk om gebruik te maken van het functieveranderingsbeleid. Kijkend naar de verschillende casussen waren er in de afgelopen jaren ook nog diverse bedrijven met andere bestemmingen die gebruik hebben gemaakt van het functieveranderingsbeleid. Dit komt doordat de aanvragen vóór 8 december 2020 waren ingediend en zodoende onder het oude beleid wél gebruik konden maken van het functieveranderingsbeleid. Tot 2020 was het functieveranderingsbeleid in de gemeente Nunspeet er vooral op gericht om overal in de gemeente functieverandering zo veel mogelijk te faciliteren.

Met de vaststelling van het beleidsdocument “Notitie functieverandering, Uitgangspunten voor nieuw functieveranderingsbeleid van agrarisch naar wonen” in 2020 was het functieveranderingsbeleid meer gericht op een gebiedsgerichte en doelmatige functieverandering naar wonen. Concreet betekende dit dat grondgebonden veehouderijen niet meer in aanmerking kwamen voor functieverandering. Beleidsmatig is dit vertaald naar het specifiek en alleen mogelijk maken van functieverandering voor agrarische bedrijven welke een functieaanduiding “intensieve veehouderij” hebben. Een gevolg van deze beleidskeuze is dat de bestemmingen “Agrarisch – bedrijf”, “Agrarisch – Paardenhouderij” en “Agrarisch – Kwekerij” uitgesloten zijn van de mogelijkheid om gebruik te maken van het functieveranderingsbeleid. Een aantal potentiële risico’s hiervan zijn: - ongewenste leegstand van agrarische bebouwing in het buitengebied; - een verhoogde kans op illegale activiteiten in leegstaande agrarische bebouwing; - verpaupering van reeds aanwezige bebouwing . In het document “herijking functieveranderingsbeleid Nunspeet” worden een aantal varianten van het functieveranderingsbeleid nader toegelicht met als doel te komen tot een toekomstbestendig functieveranderingsbeleid dat ruimte biedt aan zowel stoppende als blijvende agrariërs.

9

Bijlage A – overzicht functieveranderingscasussen 2020 tot en met 2024 Datum vaststelling plan 2022-01-27

Adres

Voormalige bestemming

Dorp

Oppervlakte te slopen m2

Aantal terug te bouwen woningen

Wijzigingsplan Bredeweg 35

Agrarisch bedrijf

Hulshorst

440 m2*

1 vrijstaande woning

2022-05-16

Stakenbergweg 106 & Kleine Kolonieweg 160

Agrarisch bedrijf

Elspeet

1215,56 m2 (Kleine Kolonieweg 160)**

1 (2e) bedrijfswoning

2022-06-30

Elspeet, Oude Hof 25-27

Elspeet & 2.076,94 Nunspeet m2***

1 twee-onder-één-kapwoning + 2 vrijstaande woningen + het omzetten van de bestaande agrarische woning naar een burgerwoning

2022-08-31

Krommeweg 1820

Intensieve veehouderij --> Krommeweg 16 (Nunspeet) Intensieve veehouderij --> Oude Hof 25 Intensieve veehouderij

Nunspeet 2000m2

2 vrijstaande woningen

2023-06-29

Veelhorsterweg 21/23 Poppeswegje 44

Agrarisch bedrijf

Nunspeet 868m2

1 vrijstaande woning

Paardenhouderij Hulshorst

1544 m2

2 vrijstaande woningen

2023-12-20

Stakenbergweg 35

Agrarisch bedrijf

Elspeet

1265m2

2024-03-05

Hardenbrinkweg 55

Intensieve veehouderij

Nunspeet 2.069 m2

2024-03-05

Weideweg 23 Elspeet

Intensieve veehouderij

Elspeet

2024-03-21

Rietenweg 21

Nunspeet 615 m2****

2024-04-25

Schotkampweg 161 Elspeet

Agrarisch kwekerij Agrarisch bedrijf

2 vrijstaande woningen + het omzetten van de bestaande agrarische woningen naar burgerwoningen 3 vrijstaande woningen + het omzetten van de bestaande agrarische woning naar een burgerwoning 3 vrijstaande woningen + het omzetten van de bestaande agrarische woning naar een burgerwoning 1 vrijstaande woning

Elspeet

2 vrijstaande woningen

2023-07-11

2140,89 m2

851 m2

* Bij deze casus is gebruik gemaakt van de hobbyboerregeling. ** Bij deze casus is 1215,56m2 aan gebouwen gesloopt op Kleine kolonieweg 160 waarvan 600m2 is aangekocht door de eigenaren van Stakenbergweg 106 voor de realisatie van een tweede bedrijfswoning. 10

*** Bij deze casus is 2076,94m2 aan gebouwen gesloopt op Oude Hof 25-27 waarvan 1818,94m2 inzetbaar was voor functieverandering. Daarnaast is er nog 825,64 m2 op Krommeweg 16 gesloopt waarvan 750m2 beschikbaar was voor Oude Hof 25-27. **** Deze sloopmeters zijn aangekocht van Kleine Kolonieweg 160.

11