AP 6d Raadsvoorstel wijziging GR VNOG

Raadsvoorstel 12638 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

<Agendapunt> <Nummer> 23 mei 2023 29 juni 2023 Algemeen Bestuur 14 juni 2023 C.W.J. Blom Wijziging Gemeenschappelijke Regeling VNOG

Voorstel Instemmen met de bijgevoegde conceptzienswijze ten aanzien van het ontwerp van de aangepaste regeling VNOG. Geachte raad, Inleiding De Wet gemeenschappelijke regelingen is in juli 2022 aangepast. Volgens de wet moeten de gemeenschappelijke regelingen binnen twee jaar hierop worden bijgewerkt en vastgesteld (dus uiterlijk 1 juli 2024). De wijziging heeft tot doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. De kaderstellende en controlerende rollen die gemeenteraden hierbij hebben, worden daartoe versterkt. VNOG Het dagelijks bestuur van de VNOG heeft op 4 april jl. de colleges van burgemeester en wethouders een ontwerp aangeboden voor de aangepaste Gemeenschappelijke regeling van de VNOG. Bij de ontwerp regeling is gebruik gemaakt van een landelijk model en is het ontwerp afgestemd met de GGD NOG. Het dagelijks bestuur heeft ons college verzocht het ontwerp ter zienswijze door te geleiden aan uw raad. De VNOG ontvangt de zienswijze via ons college graag uiterlijk 1 augustus 2023. Hierna volgt ons commentaar op het ontwerp. Het ontwerp, de toelichting en duiding financieel verdeelmodel voor de bijdragen aan de VNOG zijn als bijlagen bijgevoegd.

VNOG, artikel 10 (zienswijzen) De raden van de gemeenten worden in de gelegenheid gesteld om een zienswijze naar voren te brengen indien het een van de volgende besluiten betreft: a. het Regionaal beleidsplan; b. het vaststellen van een evaluatierapport als bedoeld in artikel 34; c. een wijziging van de vastgestelde begroting voor zover het wijzigingen betreft die voor de gemeenten niet budgettair neutraal zijn, zowel voor wat betreft de exploitatie-uitgaven als de investeringen. d. een putting uit de Algemene Reserve van de veiligheidsregio;

-2-

Het dagelijks bestuur biedt de raden de termijn van minimaal acht weken voor het naar voren brengen van een zienswijze. Als het een wijziging van de vastgestelde begroting betreft, zoals in het eerste lid onder c., dan geldt een gelijke termijn als voor het vaststellen van de begroting zoals genoemd in de wet. Commentaar: Naast de genoemde besluiten worden in de Wet gemeenschappelijke regelingen bevoegdheden benoemd die in het ontwerp terug dienen te komen:  het recht van zienswijze op de concept begroting;  het ter kennisname ontvangen van de vastgestelde kadernota;  het ter kennisname ontvangen van de voorlopige jaarstukken;  het recht van zienswijze op begrotingswijzigingen waardoor de gemeentelijke bijdrage tussentijds wijzigt.  recht van zienswijze bij putting uit de Algemene Reserve. Het dagelijks bestuur van de VNOG volgt hierbij de vereisten uit de wet. In het ontwerp ontbreekt echter het recht op zienswijze van de gemeenteraad op de concept begroting. Op basis van de hierboven genoemde verplichtingen van de VNOG kan gesteld worden dat de gemeenteraad voldoende sturingsmogelijkheden heeft bij de strategiebepaling van de VNOG (zienswijze regionaal beleidsplan om de 4 jaar) en jaarlijks betrokken is/wordt bij de financiële gevolgen.

We adviseren u om aan de VNOG mee te geven om het recht op zienswijze van de gemeenteraad op de concept begroting op te nemen in de regeling. VNOG, artikel 11 (participatie) Er is gekozen om in de concept-GR aan te sluiten bij de participatiewijzen die ook GGD NOG opneemt. Het gaat hierbij om het kunnen indienen van een verzoekschrift, het woord kunnen voeren over geagendeerde onderwerpen in een openbare vergadering van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur legt beleidsdocumenten ter inzage, in ieder geval de ontwerpbesluiten die voor een zienswijze aan de raden worden voorgelegd. Commentaar: Wij zien voor de VNOG ruimte voor meer actieve participatie als het gaat om beleidsdocumenten en haar uitvoerende taken. Een voorbeeld uit het recente verleden is de natuurbrandbestrijding. Verder missen we een nadere omschrijving wat het verzoekschrift moet inhouden, welke procedure daarvoor gevolgd wordt en wat er uiteindelijk mee gedaan wordt. Op dat vlak verlangen we graag meer duiding van de VNOG. Wij stellen u voor om deze punten via de zienswijzebrief bij de VNOG aan de orde te stellen. VNOG, artikel 17 (Gemeenschappelijke adviescommissie) De aangepaste wet biedt de mogelijkheid tot het instellen van een raadscommissie, mits alle 22 raden hier voor zijn. De VNOG is voorstander van een dergelijke commissie met een brede inhoudelijke invulling.

De in te stellen raadscommissie dient ondersteunend te zijn en verbinding te maken met de VNOG enerzijds en de gemeenteraden anderzijds. Commentaar: Op voorhand zijn we niet overtuigd van de meerwaarde van een gemeenschappelijke adviescommissie.

-3-

Het is weliswaar een wettelijke mogelijkheid, maar ook hier is het de vraag hoe het zit met de democratische legitimatie van deze adviescommissie als we kijken naar de autonome rol van de deelnemende gemeenteraden. Hoe ziet verder de samenstelling van de commissie er uit? Welke taken en bevoegdheden worden aan de commissie toegekend, wat is de werkwijze in de praktijk, wat zijn de kosten, etc., etc.? Hoe zorgen raadsleden in de commissie straks voor het mandaat van hun eigen raad vooraf en de verantwoording achteraf? De wet maakt de instelling van een raadsadviescommissie altijd mogelijk, zodat hiervoor strikt genomen geen bepaling in de gemeenschappelijke regeling nodig is. Desondanks adviseren wij u aan de VNOG kenbaar te maken dat u op voorhand niet overtuigd bent van de meerwaarde van een gemeenschappelijke adviescommissie en dat u graag meer onderbouwing daarvan tegemoet ziet alvorens er besloten zou worden tot het daadwerkelijk instellen van deze commissie. VNOG, artikel 24 (begroting, verdeelmodel) In een afzonderlijke memo bij de stukken van de VNOG wordt ingegaan op het verdeelmodel. Commentaar: In 2017 is gekozen voor een verdeelsleutel VNOG op basis van bijdragen Rijk in het Gemeentefonds subcluster Brandweer en rampenbestrijding.

Het memo geeft aan dat deze verdeelsleutel op zich niet gewijzigd wordt, maar dat de grondslag in het Gemeentefonds is gewijzigd met ingang van 2023. Het oude subcluster is vervangen door het subcluster crisisbeheersing en brandweer. Niet alleen is de naam veranderd, ook de maatstaven die gebruikt worden om het geld te verdelen, dat hiervoor landelijk beschikbaar is, zijn gewijzigd. Tegelijkertijd krijgen gemeenten meer geld voor veiligheid. De gemeenten in Noord- en Oost-Gelderland ontvangen volgens het memo in 2023 zo’n € 10 miljoen meer dan in 2022. Het Rijk heeft deze wijziging doorgevoerd omdat er op het gebied van crisisbeheersing en brandweer in de afgelopen 15 jaar veel veranderingen zijn geweest. De inrichting van het oude subcluster stamde nog uit de tijd van gemeentebrandweer en gemeentelijke rampenbestrijding. Het Rijk is van mening dat dit niet meer een goede beschrijving geeft van de te verwachten kosten die een gemeente heeft aan de veiligheidsregio voor (regionale) crisisbeheersing en brandweerzorg. Het aantal maatstaven is teruggebracht van 15 naar 8. Dat heeft een groter effect voor de herverdeling dan de herberekening die in 2020 heeft plaatsgevonden. Met andere woorden: in de basis verandert er niets. Alleen heeft Nunspeet nu de ‘pech’ dat het effect voor ons negatief uitpakt.

In de gemeenschappelijke regeling staat en blijft staan dat ons verdeelmodel elke vier jaar wordt herijkt. De eerstkomende herijking zal plaatsvinden in 2024, zodat per begroting 2025 het bijgewerkte verdeelmodel van kracht wordt. Het ontwerp geeft op dit onderdeel nu geen aanleiding om een zienswijze in te brengen. VNOG, verbinding met raden VNOG hecht veel waarde aan een goede band met de raden en zet daar verschillende instrumenten voor in, zoals het periodieke raadsmagazine, speciale raadsevents (zoals bijv. georganiseerd in 2022 samen met de GGD in diverse sessies verspreid over de regio), toelichtingen in raadsbijeenkomsten, etc. De VNOG wil initiatieven voor meer verbinding met de raden voortzetten en verder uitbreiden, aansluitend op de behoeften van de raden.

-4-

Commentaar Het inzetten en uitbreiden van instrumenten door de VNOG voor een goede verbinding met de raden wordt van harte onderschreven. Geadviseerd wordt om dat ook kenbaar te maken aan de VNOG. Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Algemeen Bestuur tijdens haar vergadering van 14 juni 2023 aan de orde geweest. Stukken ter inzage -Bijlage(n)  Ontwerp aangepaste gemeenschappelijke regeling VNOG met bijlagen.  Conceptzienswijzebrief. jvdb/ahh/ftc

Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom