AP 6d. Bijlage Raadsvoorstel verl. beleidsplan MO-BW

Raadsvoorstel 60781 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

<Agendapunt> <Nummer> 21 maart 2023 20 april 2023 Maatschappij en Middelen 5 april 2023 J.M. Elskamp Verlenging beleidsperiode en samenwerking maatschappelijke opvang/beschermd wonen.

Voorstel Het regio- en beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 'Samen thuis op de Noord-Veluwe 2020-2023' met twee jaar te verlengen tot en met 2025.

Geachte raad, Inleiding Op de Noord-Veluwe werken de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten al jarenlang samen op het gebied van beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO), met Harderwijk als (plaatsvervangend) centrumgemeente. Binnen beschermd wonen is de ontwikkeling gaande van beschermd wonen naar beschermd thuis. Dit betekent dat inwoners met psychische kwetsbaarheden steeds meer (beschermd) thuis ondersteuning ontvangen, in plaats van in BW-instellingen. Om deze beweging in te kunnen zetten vindt er een decentralisatie plaats in 2024. Dit betekent dat alle gemeenten vanaf dan verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en de financiering van deze taak. Hiervoor moeten wetvoorstellen nog door de Eerste en Tweede Kamer worden goedgekeurd. In 2020 is het regio- en beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2020-2023 door u als gemeenteraad vastgesteld (zie bijlage 1). Daarin zijn ambities gesteld die zich richten op de ontwikkeling naar beschermd thuis. In 2022 is een tussenrapportage geschreven over de gestelde ambities (bijlage 2). Beoogd effect Met stabiliteit in beleid en samenwerking op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang, kunnen we de benodigde zorg en ondersteuning voor kwetsbare inwoners goed blijven uitvoeren en tegelijkertijd werken aan de transformatie naar beschermd thuis.

Argumenten/overwegingen 1. De gestelde ambities van het huidige regio- en beleidsplan BW/MO blijven de komende jaren actueel.

-2-

Al sinds 2015 is de visie richting beschermd thuis (commissie Dannenberg) bekend. En vanaf 2018 werd duidelijk dat beschermd wonen verder gedecentraliseerd zou gaan worden. De ingangsdatum is steeds verder in de toekomst verschoven. Het regio- en beleidsplan 2020-2023 is daarom gestoeld op de lande-lijke doorontwikkeling en de komende doordecentralisatie. In 2022 is een enquête uitgevoerd onder onze ketenpartners over de verschillende ambities die we hebben geformuleerd in het regio- en beleidsplan. Op basis van deze opbrengsten en onze blik op wat er in de afgelopen drie jaren is gebeurd, is een tussenrapportage over de gestelde ambities in het regio- en beleidsplan opgesteld (bijlage 2). Hieruit kan worden geconcludeerd dat er in de afgelopen jaren stappen zijn gezet richting de gestelde ambities, maar dat dit in de komende jaren nog steeds aandacht nodig blijft hebben. De opgaven zijn gezien de uitgestelde decentralisatie en benodigde transformatie nog steeds actueel. Daarnaast zien we een aantal nieuwe ontwikkelingen die passen in het huidig beleid en daarbinnen ook kunnen worden opgepakt.

In de komende drie jaar richten we ons onder andere op: • De lokale versterking van de sociale infrastructuur; • Beschermd Thuis; • Zorg en veiligheid; • Middelengebruik en verslaving; • De transformatie van zorgantwoorden; • Passende woonplekken en scheiden wonen en zorg; • Aanpak voor 16-27-jarigen; • Herstelgericht werken; • De doordecentralisatie van beschermd wonen. 2. Continuering van beleid zorgt ervoor dat de huidige regionale en lokale inzet richting transformatie doorgaat. In de afgelopen drie jaar zijn we volop aan het werk gegaan om de gestelde ambities te verwezenlijken. In de tussenrapportage staat dit beschreven. De transformatie naar lokale versterking van de sociale infrastructuur, nieuwe vormen van beschermd thuis en het realiseren van passende woonplekken zijn voorbeelden waar we nu al hard aan werken. Dit doen we samen met onze zorgpartners en lokale teams. Om in gezamenlijkheid met de betrokken zorgorganisaties een verdiepingsslag qua transformatie te maken is continuïteit van het huidige beleid nodig. Dit zodat gemeenten en zorgorganisaties vanuit stabiliteit en vertrouwen de ruimte hebben om verder te veranderen en te transformeren. 3. Ook de regionale samenwerking wordt verlengd met twee jaar om de beschreven ambities gezamenlijk te blijven oppakken.

-3-

Naast continuering van beleid is ook continuering van samenwerking nodig om aan de beschreven ambities te kunnen werken. De tevredenheid rondom de samenwerking is zowel in de praktijk als ook bij de gemeenten groot. De regio Noord-Veluwe is landelijk gezien een voorbeeld. Met de decentralisatie van beschermd wonen in het vooruitzicht is het nog meer van belang om de huidige uitvoering en de transformatie vanuit stabiliteit en continuïteit te kunnen voortzetten. Het college heeft daarom besloten om de samenwerking op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang met de zes Noord-Veluwse gemeenten te verlengen met twee jaar (tot en met 2025). In bijlage 3 en 4 kunt u de afspraken die gemaakt zijn in de samenwerkingsovereenkomst en de Norm voor Opdrachtgeverschap vinden. De andere vijf gemeenten zijn ook voornemens dit te doen. Daarmee verwachten we dat we kunnen voldoen de verwachte wettelijke verplichting om regionaal samen te werken bij de inkoop en bekostiging van beschermd wonen. Kanttekeningen 1.1 Het vasthouden aan het huidige beleid kan inflexibiliteit opleveren. In totaal zal de beleidsperiode lopen van 2020 tot en met 2025. Dit is een lange periode waarin veel kan veranderen en waarin geen grote bijsturing op beleid plaatsvindt. In de tussenrapportage zijn de nieuwe ontwikkelingen in de afgelopen jaren beschreven.

Dit houden we in de komende jaren in de gaten. Tot nu toe passen alle nieuwe ontwikkelingen in de koers die we samen hebben uitgezet. Daarbinnen is dus genoeg ruimte om nieuwe ontwikkelingen te kunnen oppakken. Financiën Als de decentralisatie van beschermd wonen per 1 januari 2024 ingaat, gaan alle gemeenten stapsgewijs budget voor beschermd wonen ontvangen, in plaats van nu alleen de centrumgemeenten. In de praktijk betekent dit dat de centrumgemeentelijke middelen in zes jaar tijd worden afgebouwd en de lokale middelen in zes jaar tijd worden opgebouwd. De gemeenten op de Noord-Veluwe hebben in de samenwerkingsafspraken en de Norm van Opdrachtgeverschap al aangegeven dat we de uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang regionaal blijven financieren. Met de verlenging van de samenwerking bestendigen we deze afspraak. Tegelijkertijd wordt het landelijk objectief verdeelmodel geïntroduceerd. Dit betekent dat in een overgangsperiode van tien jaar het oude verdeelmodel wordt vervangen door het objectief verdeelmodel. Op dit moment zijn de precieze budgetten nog niet bekend. Maar op basis van voorlopige cijfers betekent dit voor de Noord-Veluwe dat we vanaf 2024 in tien jaar tijd ongeveer drie miljoen euro per jaar minder gaan ontvangen.

Aangezien we op dit moment een regionaal overschot hebben en ook een reserve hebben opgebouwd, verwachten we dat we deze korting van drie miljoen in de komende tien jaar op kunnen vangen. Communicatie De betrokken ketenpartners worden na besluitvorming over de verlenging van beleid en samenwerking geïnformeerd. Daarnaast zijn de adviesraden in een regionale bijeenkomst op 22 november 2022 van het voorstel op de hoogte gebracht en hebben zij een positief advies rondom verlenging uitgebracht. Indicatoren De huidige indicatoren blijven van toepassing bij de verlenging van het regio- en beleidsplan.

-4-

Vervolg

Het landelijk proces om te komen tot decentralisatie van beschermd wonen is erop gericht dat de benodigde wetgeving en financiële duidelijkheid in 2023 definitief wordt. Het landelijk tijdschema zit strak in elkaar en heeft weinig ruimte voor vertraging. Het blijft naar verwachting tot halverwege 2023 onduidelijk of de decentralisatie van beschermd wonen inderdaad per 1 januari 2024 in kan gaan. De verwachting is dat in de eerste helft van 2023 het wetsvoorstel voor de decentralisatie van beschermd wonen naar de Eerste en Tweede Kamer gaat. Ondertussen kan regionaal verder worden gewerkt aan de voorbereidingen op de decentralisatie. Mocht dit proces vertragen, dan wordt u daarvan op de hoogte gesteld. Ondertussen gaan we door met de uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang en de benodigde doorontwikkeling zoals in argument 1.1 beschreven. Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Maatschappij en Middelen tijdens haar vergadering van … aan de orde geweest. Bijlage(n) 1. Regio-beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang ‘Samen thuis op de Noord-Veluwe 2020-2023’; 2. Tussenrapportage regio- beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2020-2023; 3. Regionale samenwerkingsovereenkomst Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang Noord-Veluwe 2020-2023; 4. Norm voor opdrachtgeverschap Beschermd wonen en maatschappelijke opvang; 5.

a: Advies van adviesraad sociaal domein; b: Reactie op advies adviesraad sociaal domein. GVBRU

Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom