AP 6d. Bijlage Plandocument Poort vd Veluwe Nunspeet

Plandocument

Nunspeet poort naar de Veluwe 16 november 2021 intern document

Nunspeet poort naar de Veluwe november 2021

2

leeswijzer 1. de aanleiding: Regiodeal 6

Inhoudsopgave

2. beknopte gebiedsanalyse 10 3. de opgave in onderdelen 20 • ruime context • van Transferium naar Poort • nieuwe stationsomgeving: biedt kansen • huidige situatie: functioneert goed, kan nog stuk beter

4. concept op hoofdlijnen 28 5. drie schetsvarianten ontvangstlocatie 30 6. structuurontwerp ontvangstlocatie 39 7. context: verbindingen en ankerpunten

61

colofon

afbeelding voorzijde: picknickplaats langs de Eerderveldweg in Nunspeet, 1964. Bron: SBB

3

leeswijzer

Dit plandocument is onlosmakelijk verbonden met het zogenaamde ‘masterplan Poort naar de Veluwe’. Dit plandocument toont de inhoudelijke kant van het verhaal, het masterplan gaat in op de daar direct aan verbonden plannen, processen en resultaten. Het bevat een weergave van de stand van zaken in een nog lopend planproces, dat gaat om een aanmelding op het onderdeel bestemmings management in kader van de Regiodeal Veluwe en is tevens onderlegger voor Duurzame Mobiliteit. We zijn daarin op zoek naar een upgrade van het huidige Transferium naar een zogenaamde Veluwe Poort. Het is de bedoeling de Veluwe Poort in te richten en te laten functioneren als een ontvangstlocatie zoals bedoeld in de Regiodeal Veluwe. Hierbij wordt niet alleen aandacht besteed aan de locatie zelf, maar ook aan de mogelijkheden die er zijn om van daaruit de natuur te bezoeken en te beleven. Hier speelt ook het beleids thema Duurzame Mobiliteit. Parallel aan dit planproces heeft er een gebiedsproces plaatsgevonden over de recreatiezonering (Concept Recreatiezoneringsplan Veluwe, Provincie Gelderland, 11 oktober 2021). De resultaten daarvan zijn in dit plandocument meegenomen. Het document start met een analyse van de huidige situatie (H2), waarna de opgave in vier stappen wordt neergezet.

Na het concept op hoofdlijnen (H4) volgen eerst de plannen voor de locatie zelf (H 5 en 6), en later voor de ‘verbindingen’ vanuit de toekomstige Veluwe Poort (H 7 ). We hebben parallel gewerkt aan het gebiedsproces voor de recreatiezonering. Daar wordt de omgekeerde weg bewandeld: ‘van groot naar klein’. Naast de Regiodeal speelt ook het traject ‘NS Buitenpoort’. De ambitie is om dit predicaat te verkijgen.

4

Dit plandocument wordt samen met het masterplan ingediend bij het Kernteam en vervolgens bij het Regioteam van Veluwe op 1. Deze stand van zaken is ambtelijk getoetst, met het College besproken, wordt aan de gemeenteraad gepresenteerd. Het document is nog niet openbaar, gelieve er in vertrouwen mee om te gaan.

CENTRUM

het plangebied in haar context

NS STATION ZANDENPLAS

HUIDIGE TRANSFERIUM BEZOEKERSCENTRUM

GOLFBAAN HENDRIKSBOS ELSPETERWEG

A28

ZANDENBOS

VELUWE

5

1. De

aanleiding Regiodeal

De Veluwe agenda 2030 vormt de inhoudelijke basis voor een groot aantal ontwikkelingen op de Veluwe. In juni van het afgelopen jaar is er een omvangrijke Regiodeal voor de Veluwe vastgesteld. Regiodeal Veluwe houdt in: werken aan een veerkrachtige Veluwe. Onder de noemer ‘Natura 2000 op de Veluwe’ wordt er, in het kader van deze Regiodeal, door een groot aantal partijen gewerkt aan een betere recreatiezonering voor de Veluwe. Het evenwicht tussen natuur en recreatie is op de Veluwe de laatste decennia uit balans geraakt. Daarom werken de provincie Gelderland, het samenwerkingsverband Veluwe op 1, gemeenten, grondeigenaren, terreinbeheerders, koepels van gebruikersgroepen en recreatieondernemers gezamenlijk aan een recreatiezonering voor de Veluwe als geheel. Deze recreatiezonering bevat vele voorstellen voor het beter op elkaar afstemmen van recreatie en natuur. Het principe van de zonering is mede gebaseerd op de recreatiezonering. De zonering gaat uit van een viertal zones (At/mD) , variërend van intensief recreatief gebruik aan de randen van de natuur tot zeer extensief recreatief gebruik binnen het natuurgebied zelf. Dit principe is vertaald naar de noordwestelijke Veluwe. De globale ruimtelijke opgave voor Nunspeet is om deze Veluwe ontvangstlocatie/Poort zo in te richten dat de natuur (met name het stuifzandgebied Hulsthorsterzand) er door verbetert.

Het huidige transferium moet iets groter worden, en nog meer dan in de huidige situatie, een waardige ontvangstlocatie zijn; een volwaardige Poort van de Veluwe worden. Het hele plangebied noordelijk van de A28 valt in Zone A (oranje zone): intensief recreatief gebruik. De Nieuwe Veluwe Poort en haar direct eraan gerelateerde recreatie draagt bij aan de natuur Veluwebreed omdat ze bezoekersstromen afleidt van kwetsbare natuur, maar ook door haar eigen inrichting en door diverse natuurcompensatiemaatregelen.

6

N

opvangen recreatiedruk van de randstad in de NW Veluwerand

De aanleiding

infographic: vier zones op de Veluwe voor balans tussen natuur en recreatie

7

concept Natuurzonering ruim

CENTRUM

ZANDENPLAS

HUIDIGE TRANSFERIUM

HENDRIKSBOS

A28

HULSTHORSTERZAND

8

ZANDENBOS

CENTRUM

concept Natuurzonering context

HUIDIGE TRANSFERIUM

HENDRIKSBOS

A28

VELUWE

9

2. beknopte gebiedsanalyse

wat gaat goed, wat niet, wat kan beter?

10

Ter introductie van de bestaande situatie zetten we de belangrijkste thema’s uiteen op twee schaalniveaus: de (ruime) context en het plangebied (ontvangstlocatie).

VELUWEMEER

analyse ruime context bestaande situatie recreatie en wandelafstanden (in minuten)

ZANDENPLAS

KUNSTENAARSDORP NUNSPEET

HUIDIGE TRANSFERIUM 10 min

ZANDENBOS

14 min

25 min

45 min

HULSTHORSTERZAND

23 min 36 min

analyse context bestaande situatie eigendommen bedrijven

gemeente outdoor

RWS

SBB

12

scouting

analyse context Natura 2000 (gearceerd) en GNN (groen)

HUIDIGE TRANSFERIUM

13

analyse context ruimtelijk

NUNSPEET

PLE

SM

AN

BEDRIJF BOUWMATERIALEN

LA

AN

HUIDIGE TRANSFERIUM

VERBLIJFSRECREATIE

ELSP

E

RWE

RIER

ETE

BAR

GEÏSOLEERD BOS

GOLF

TAARTPUNT BOS

G

GROTE BARRIERE

14

VELUWE

VELUWE

inventarisatie plangebied

CENTRUM (Marktplein 650m) VVV

NS STATION

HET STATIONSHUISJE

CAFË RESTAURANT JORIS

LANDGOEDHOTEL VILLA VENNENDAL

SPELEN

N

OUTDOORCENTRUM

AN

D PA

PLES

LA MAN

EN

, ENT

N

RWEG ELSPETE

HUIDIGE TRANSFERIUM CA 150 PP VE

F SNE A N A V E RE

LW E G

UITKIJKTOREN

VELUWE 15

1. Bezoekerscentrum ligt deels verborgen

2. toren functioneert prima als landmark maar heeft meer potentie

4. Plesmanlaan: doorgaande weg met nodige verkeer

5. Vennenpad vreemde en verborgen toegang, kent 6. directe nabijheid natuur, kabouterpad geen 30km inrichting

16

3. parkeren mist Veluwegevoel

analyse plangebied Veluwe Transferium sinds 2002 + functioneert redelijk; + vooral in trek bij gezinnen; + combinatie van toren, horeca, kabouterpad en parkeren werkt goed;

Aanbeveling uit Dromenlab Nunspeet (dd 15 april 2019) ‘Optimaliseer bereikbaarheid en uitstraling Het transferium speelt een centrale rol als gezicht van en poort tot de Veluwe. Onderzoek hoe bereikbaarheid, parkeren, uitstraling en veiligheid verbeterd kunnen worden. Betrek ook de rol van het bezoekerscentrum daarbij.’

2.

3.

FUNCTIONEERT GOED, KAN NOG STUK BETER 4.

1.

5.

6. De opgave

17

analyse plangebied: minpunten

EILAND

verkeersonveilige situatie: recreatieverkeer in onoverzichtelijke bocht

?

verkeersonveilige situatie: start wandelpad op onbereikbare plek direct aan weg

verkeersonveilige situatie: het zebrapad wordt niet gezien vanuit het westen

VELUWE

analyse plangebied: minpunten - het Bezoekerscentrum ligt niet optimaal. Het gebouw toont zich niet aan het transferium, en de verbindingen (onderlangs Plesmanlaan en bovenlangs zijn niet goed en niet goed vindbaar; - aangrenzend bos (stammenwoud op stuifduintjes) erg dicht en daarmee te weinig uitnodigend; - het parkeren en ‘de Veluwe’ zijn twee werelden naast elkaar, die nog niet optimaal op elkaar aansluiten; - het parkeerterrein ligt ruimtelijk en functioneel vrij geïsoleerd; - enige overlast hangjeugd in avonden; - op de Plesmanlaan moet weliswaar 30km gereden worden, het profiel van de weg is niet als 30km-weg ingericht. De Plesmanlaan kent het nodige verkeer. Dit verkeer gaat naar een woonbuurt, naar een school, naar een houthandel en naar diverse recreatieve bestemmingen. Dit is de enig mogelijke verbinding met het hele achtergebied. - fijne langzaamverkeersverbindingen (met name fiets) missen of zijn niet goed vindbaar en /of niet veilig

19

3. De

opgave

op zoek naar meerwaarde voor natuur, voor recreatie en voor Nunspeet

‘Het is de bedoeling om dit transferium in te richten en te laten functioneren als een ontvangstlocatie, zoals bedoeld in de Regiodeal Veluwe. Hierbij moet niet alleen aandacht besteed worden aan de locatie zelf, maar ook aan de mogelijkheden die er zijn om van daaruit de natuur te bezoeken en te beleven. ‘ Drie hoofdambities staan hierbij centraal: 1. Natuur 2. Gastvrijheid 3. Betrokkenheid bewoners We vliegen de opgave aan in vier stappen. 1. Ruime context: leiden en verleiden . Uitwerking geven aan het verankeren van het huidige transferium in het recreatiezoneringsplan. 2.Ontvangstlocatie: van Transferium naar Poort. Het verhogen van het ambitieniveau met de daarbij gestelde randvoorwaarden. 3. Ontvangstlocatie: nieuwe stationsomgeving: biedt kansen. In de bestaande situatie is het spoor een verkeerskundig knelpunt. De gehele stationsomgeving gaat op de schop, de eerste gebouwen zijn daartoe al gesloopt. Het transferium profiteert daar straks enorm van, onder andere door een nieuwe onderdoorgang onder het spoor voor langzaamverkeer en treinreizigers. De aantakkingen op het dorp en op het openbaar vervoer worden daarmee optimaal. De in het volgende hoofdstuk getoonde schetsontwerpen gaan verder op de ingezette koers van dit project. Inhoudelijk versterken de beide projecten elkaar, de planningen van beide projecten lopen echter wel uiteen.

20

4. Ontvangstlocatie: huidige situatie: functioneert redelijk goed, kan nog stuk beter. Het transferium werkt redelijk, toch zijn er volop verbeterpunten zoals het verminderen van de barrièrewerking van de Plesmanlaan, de niet altijd goed vindbare verbindingen en de te verbeteren samenhang met het Bezoekerscentrum.

Vertrekpunt 1: Ruime context: leiden en verleiden • de bestaande situatie werkt redelijk goed. Het transferium zelf is vooral goed in gebruik bij gezinnen (onder ander door het aanwezige kabouterpad). Het Bezoekerscentrum - dat direct naast het transferium is gelegen - biedt vele activiteiten, informatie en wisselende tentoonstellingen. De uitzichttoren fungeert uitstekend als landmark, maar biedt slechts een beperkte beleving en maakt een gedateerde indruk. • verleiden van de bezoekers om de Veluwe Poort als startpunt van het bezoek aan Veluwe te gaan gebruiken • gestelde doel is het verleiden van de bezoekers tot het verblijven in de nabijheid van het transferium/de beoogde poort • doel is het leiden van de bezoekersstromen zuidoostwaarts: richting Zandenbos en dus weg van het kwetsbare Hulsthorsterzand. • een verder doel is het beter verankeren van het huidige Veluwetransferium in haar context, onder andere door het verbeteren van recreatieve verbindingen. • de Poort naar de Veluwe valt binnen het belevingsgebied Geheimen van de Natuur. De balans tussen natuur (flora, fauna) en de mens (horeca, attracties, activiteiten) is hier de grootste uitdaging. Zo moeten we hier de verleiding om alles makkelijker bereikbaar te maken juist weerstaan. Hier willen wij vooral bezoekers bedienen die (een beetje) moeite willen doen voor een bijzondere beleving.

De opgave

Van de 23 bovengenoemde thema’s uit de Veluwe agenda 2030 zijn er 17 direct van toepassing op deze opgave, de andere thema’s indirect. Bron: https://www.toerismevan.nl/visitveluwe/nieuws/veluweagenda-2030/

21

Vertrekpunt 2: van Transferium naar Poort • Ambitieniveau wordt hoger. Dit wordt na de Posbank bij Rheden de 2e Poort van Nederland; • Veluwe Ontvangstlocatie ( ‘Veluwegevoel’ verbeteren); • De voorzieningen worden aangevuld: beoogde verbeteringen zijn: 1. aansluitingen met OV (ook via project Stationsomgeving en NS Buitenpoort). 2. dichtbij Veluwe natuur: verbeteren aansluitingen. 3. naar ca 200 parkeerplaatsen (+ overloop). 4. cultuur (toepassing van kunst). 5. recreatie (in de directe nabijheid). 6. knooppunt recreatieve verbindingen: met name fiets kan veel beter, route naar NoordVeluws museum, MTB, etc. Ruitermennen elders (Eperweg 133, voormalig bezoekerscentrum SBB). 7. upgrade Bezoekerscentrum en uitzichttoren . 8. inpassen HUB (elektrisch fietsverhuur, ca 20 fpp), openbare toiletten, kluisjesverhuur. 9. bewegwijzering en informatievoorzieningen verbeteren en wellicht centrereren (evt. in combinatie met VVV). 10. (aansluiting op) Archeologisch Belevingscentrum Veluwe (ABC Veluwe).

22

De opgave

Bron: werkboek recreatiezonering def. oktober 2020

Voor wie? (adhv. de leefstijlvinder) Belevingsgebied: De geheime Veluwe

Algemeen: Gelet op de beleving die in dit gebied wordt nagestreefd zijn vooral de prikkelmijdende doelgroepen kansrijk: de Verbindingzoekers, de Inzichtzoekers en de Rustzoekers.

Huidige situatie leefstijlen

Vooral de voorzieningen (Bezoekerscentrum, kabouterpad, speelterrein, toren) zijn in trek. Dit leidt tot een bepaald bezoekerssegment. Veelal gezinnen met jonge kinderen. Familie Jansen Bertina (regiobewoner)

Aagje

Familie Ooievaar Charlie (Internationale gast)

Klaasje

Vergelijking met gastprofielen Dromenboek

Nevenstaande is gebaseerd op de uitkomsten van het Dromenlab Nunspeet 15 april 2019.

Toekomstige situatie leefstijlen zomer, weekenden

herfst, winter, voorjaar

herfst, winter, voorjaar

herfst, winter, voorjaar

- MTB, - basis moet op - klimbos, orde blijven, - huidige - (verbeteren) lange afstandsaanbod beter wandelingen ontsloten, - meer Veluwe gevoel,

- verbeteren cultuur (kunst, verdieping) in de sfeer van ‘Geheimen van de Natuur’, - aantakking ‘herrinneringstoerisme’, - onderdeel ABC: Archelogisch Belevingsscentrum - wandeling met natuurgids

- verbeteren fietsen wandelaansluitingen

De opgave

- Het is zaak om het huidige hoofdsegment (gezinnen met jonge kinderen) vast te houden -verbeteren aantrekkingskracht jaarrond; vier seizoenen - internationale toerist (enigszins) bedienen

Acties

Met de hiernaast genoemde accenten kunnen er meer bezoekerstypen/leefstijlen gefaciliteerd worden. Het is daarbij gewenst om een onderscheidend profiel aan te houden, dus niet op alle leefstijlen richten.

van transferium naar poort

23

Vertrekpunt 3: nieuwe stationsomgeving: biedt kansen • De Veluwe wordt als het ware over het spoor heen getrokken, het dorp in. De middelen (glooiingen, gras, bomen, klinkers) die daarvoor ingezet zijn worden logischerwijs ook voor de Veluwe Poort ingezet. Het nieuwe parkeerterrein dient ook echt onderdeel te worden van de beoogde Veluwe sfeer. • Het idee voor de dreven (200 eiken) wordt aan de zuidzijde van het spoor royaal toegepast. Dit wordt door ons opgepakt en verder uitgewerkt, onder andere aan de Elspeterweg. • Planonderdelen die de stationsomgeving koppelen aan de Veluwe (zoals fietsverbindingen en ankerpunten) worden door ons opgepakt en verder uitgewerkt.

Bron: ONDERZOEK VERBETERING STATIONSGEBIED SAMENVATTING PROCES EN ADVIES, West 8 iov. de gemeente Nunspeet 20 April 2018

24

De opgave

Nieuwe stationsomgeving • het plan is in DO fase, uitgangspunt is om het bestaande plan niet te wijzigen vanuit deze opgave; • het nog in ontwikkeling zijnde bestemmingsplan Stationsomgeving is leidend; • de onderdoorgang en verbindingenvanaf het perron voor fietsers en voetgangers bieden nieuwe kansen voor zuidzijde.

NIEUWE KANSEN projectgebied Stationsomgeving

projectgebied Poort naar de Veluwe

Concept DO Stationsomgeving, svz. april 2021 nog niet vastgesteld

Vertrekpunt 4: huidige situatie: functioneert redelijk, kan nog stuk beter. • Arriverend op het huidige transferium valt allereerst de uitzichttoren op. Het parkeerterrein ligt wat geïsoleerd, omdat het aan de zuidzijde en westzijde geheel is dichtgeplant en omdat het wordt omgeven door infrastructuur (doorgaande wegen en spoor). Het Bezoekerscentrum toont zich hier niet echt aan het parkeerterrein. De fiets- en wandelpaden naar de Veluwe (Vennenpad, een wandelpad, onderdoorgang Plesmanlaan) zijn weinig tot niet zichtbaar. • Eenmaal zuidelijk van de Plesmanlaan ligt er een prachtig, glooiend bos te wachten. Het geeft direct een Veluwesfeer. Bijna een kilometer verder ligt de snelweg, eenmaal daarover ben je echt midden op de uitgestrekte Veluwe beland. • Aandachtspunten ter verbetering zijn onder andere de barrièrewerking van de doorgaande weg (Plesmanlaan) onderlangs het huidige transferium, en de wat lastige positie van het voormalige Buitencentrum Veluwe Noord van SBB, momenteel het Outdoor Centrum Nunspeet. Verder mag het Veluwetransferium meer het gevoel oproepen op de Veluwe te zijn gearriveerd. In de huidige situatie is het gebied te stenig, overmatig gemeubileerd en te weinig groen.

Oftewel: hoe kunnen we de Veluwe naar de Veluwe Poort halen? Alsook: welke verbindingen en recreatieve voorzieningen kunnen worden toegevoegd om de bezoekers een aangenaam verblijf te geven in de omgeving van de Veluwe Poort .

26

De opgave

Overzichtsbeeld vanuit de uitzichttoren op de lonkende Veluwe. Op de voorgrond een deel van het huidige wat civieltechnisch ogende parkeerterrein met direct achter de Plesmanlaan het Bezoekerscentrum / Outdoorcentrum.

De opgave voor de ontvangstlocatie samengevat 1. verminderen barrièrewerking Plesmanlaan 2. verbeteren positie Bezoekerscentrum 3. meer Veluwegevoel 4. meer uitnodigende recreatieve verbindingen (fietsers en wandelaars) 5. duurzame inrichting (biodivers, minimale verharding etc. volgens Beeldkwaliteit Stijlboek Veluwe op 1) 6. aangrenzende bos(-sen) attractiever maken (ankerpunten in het bos creëren) 7. benutten potentie uitzichttoren 8. extra voorzieningen en extra parkeerplaatsen inpassen 9. uitnodigende en duidelijke bebording

NIEUW

OV

NIEUW (!/?)

DORP HENDRIKSBOS

ONTVANGSTLOCATIE VERBETEREN

VERBETEREN

BEZOEKERSCENTRUM

VERBETEREN

ZANDENBOS, VELUWE

NIEUW

4. Concept op

hoofdlijnen

meer Veluwegevoel,betere verbindingen

Als we uitzoomen op de locatie zien we in de huidige situatie dat het transferium via een soort taartpunt vast zit aan de grotere Veluwe, zuidelijk van de snelweg. De ligging tegen het treinstation en tegen het dorp zijn in potentie ideaal, maar in de praktijk nog niet optimaal. Voortbordurend op de plannen voor de stations-omgeving wordt ’de Veluwe over het spoor heen getrokken.’ De Veluwe Poort komt daarmee meer in de Veluwesfeer te liggen dan aan de rand ervan. Door betere verbindingen te maken, onder andere met het aangrenzende Hendriksbos, het Zandenbos en het centrum van Nunspeet wordt de huidige ‘taartpunt Veluwe’ aanzienlijk vergroot. Vanaf de Veluwe Poort worden de verbindingen beter vindbaar en aantrekkelijker gemaakt voor recreanten. Ten noorden en ten zuiden van de snelweg worden bestaande zogenaamde ankerpunten verbeterd en worden nieuwe ankerpunten toegevoegd. Het moet leiden tot nog meer aantrekkelijke rondjes/ ommetjes vanaf het transferium. Voor zowel wandelaars als fietsers, voor zowel de Nunspeter als voor de toerist. En dat optimaal bereikbaar vanuit de auto en vanuit het OV (bus én trein). De ‘verbindingen en ankerpunten’ worden nader toegelicht in hoofdstuk 5. In het hiernavolgende hoofdstuk komen de plannen voor de Veluwe Poortlocatie aan de orde.

28

Concept op hoofdlijnen

centrum station

• positie transferium van rand naar middenin de Veluwesfeer; • ruimer achterland (Hendriksbos, Zandenplas/ Zandenbos) • opwaarderen Zandenbos zodat bezoekersstromen oostwaarts ipv. westwaarts (kwetsbare natuur) geleid worden • slechten van barièrres (Plesmanlaan, Elspeterweg, A28); • betere en meer langzaam verkeersverbindingen; • ankerpunten: attracties onderweg;

p

VELUWE schematische weergave huidige situatie centrum

station

p

Ontvangstlocatie: gastvrij, herkenbaar, goede informatie, vele voorzieningen en direct in de natuur (beeld: Veluwe op 1 Beeldkwaliteit Stijlelementen)

Concept op hoofdlijnen

schematische weergave voorstel

VELUWE

29

5. Drie schetsvarianten

op zoek naar de optimale inrichting Veluwe Poort

Voor de nieuwe inrichting van de Veluwe Poort zijn eerst drie schetsvarianten gemaakt. Ze zijn gemaakt om de mogelijkheden van het gebied te verkennen. Door ze op diverse aspecten onderling te vergelijken kon worden bepaald welke variant het meest optimaal is. Dit is verwerkt in hoofdstuk 5: het structuurontwerp. Alledrie de varianten gaan uit van een inrichting die past bij een Veluwe Ontvangstlocatie, de ingrediënten zijn telkens hetzelfde. Uit de auto of van het perron of van de fiets stappend moet je je straks direct op de Veluwe wanen. Met halfverharding op het maaiveld, passend meubilair en vele bomen waarin de vogels fluiten. Idealiter staat de auto straks in de schaduw van een dicht bomendek. Passend bij een Veluweontvangstlocatie. De inrichting sluit verder naadloos aan op die van de nieuwe Stationsomgeving (DO-fase): deels dezelfde materialen, bomen, glooiingen en dergelijke zullen ook voor de Veluwe Poort worden ingezet. De drie varianten onderscheiden zich met name in de wijze waarop de Plesmanlaan, als barièrre tussen het parkeren en het bos, geslecht kan worden. Er zijn drie opties bekeken: via de flanken, middendoor of door het verleggen van de weg. Ook verschillen ze wat betreft de aanhechting van het Bezoekerscentrum. Voor het Bezoekerscentrum moet worden opgemerkt dat dit uitbreidingsplannen heeft, die nauw aansluiten bij de ambities van dit structuurontwerp.

30

1. landschappelijk: licht glooiend gras/heide met typische Veluwe bomen

2. parkeren onder en tussen de bomen

3. parkeren op halfverharding

4. verharding (oa. rijwegen, deel wandelpaden) vergelijkbaar met Stationsomgeving en met centrum: oa. gebakken klinkers

5. inrichtingeslementen conform nieuwe huisstijl (beeldkwaliteit Stijlelementen Veluwse Ontvangstlocaties)

6. de kracht van eenvoud: zo min mogelijk middelen inzetten. Op zoek naar samenhang, rust, een informele inrichting en eenvoud.

inrichting bij alledrie de varianten

31

Schetsvariant 1: Openingen op de flanken De in- en uitrit van het parkeerterrein wordt naar het midden gebracht. Wandelaars en fietsers kunnen daarvandaan op een vanzelfsprekende wijze naar de oost- en westflank van het terrein lopen. In de huidige situatie is de westflank dichtgeplant. Die kan straks een landschappelijk ingerichte zone worden: een langgerekte verblijfsstrook van zand, stammen en bomen. Via de iets verdiept gelegen bestaande onderdoorgang bereikt het langzaam verkeer, niet gehinderd door het autoverkeer, het Bezoekerscentrum en het bos. Vanaf het parkeerterrein is het logisch om hierheen te lopen. Het Bezoekerscentrum krijgt in deze variant aan deze zijde haar hoofdentree/oriëntatie en komt ook in het zand te liggen. Aan de oostzijde wordt het, in de huidige situatie verborgen gelegen, Vennenpad veel beter zichtbaar gemaakt en logischer aangetakt. Dit is de belangrijkste recrea-tieve fietsverbinding.

?

ZAND EN SPELEN

concept

zand en spelen (referentie West 8, Madrid)

32

drie schetsvarianten

Schetsvariant 1 Openingen op de flanken, plankaart

Plesmanlaan fietssuggestiestroken

? fiets-voetbrug

ZAND EN SPELEN

VVV, FroYo, toiletten ca 200pp deels halfverharding veel bomen

in- en uitgang

gelijkvloerse kruising

Vennenpad: auto te gast

PLESMANLAAN: 30KM, KLINKERS

ongelijkvloerse kruising

in het zand, orientatie op westen

33

Schetsvariant 2: Middendoor De in- en uitrit van het parkeerterrein wordt in de richting van de rotonde verplaatst. Wandelaars en fietsers kunnen via één duidelijk gemarkeerde hoofdverbinding de Plesmalaan oversteken. Middendoor het parkeerterrein, recht op het bos af. Daar ligt een nieuw plein(tje), waarvandaan alle fiets- en wandelroutes over de omgeving worden verdeeld. Ook het Bezoekerscentrum richt zich in deze variant op het nieuwe plein zuidelijk van de Plesmanlaan. Ter markering van het nieuwe verdeelpunt wordt de uitzichttoren hiernaar toe verplaatst.

?

concept

een ‘uitwaaierend zebrapad’ kondigt hier de oversteek aan (referentie Apeldoorn)

34

drie schetsvarianten

Schetsvariant 2 Middendoor, plankaart

Plesmanlaan fietssuggestiestroken

?

fiets-voetbrug

VVV, FroYo, toiletten

HOO FDR

ca 200pp deels halfverharding veel bomen

gelijkvloerse kruising

Vennenpad: auto te gast

OUT

PLESMANLAAN 30km, klinkers

E

gelijkvloerse kruising

ongelijkvloerse kruising markante kruising

fiets richting Vennenpad

verplaatste toren spelen

aan het plein oriëntatie op westen

35

Schetsvariant 3: Andersom De Plesmanlaan wordt noordwaarts geschoven. Hierdoor is er vanaf het parkeerterrein straks geen belemmering meer om zo de bossen in te lopen of naar het Bezoekerscentrum/ Bezoekerscentrum te gaan. Vanuit de Veluwebezoeker geredeneerd is dit ideaal. Deze variant heeft echter - naast financiële bezwaren - nog een nadeel: er komt een barrière te liggen tussen het parkeerterrein en de toegang tot het station en het pleintje met voorzieningen, zoals de uitkijktoren.

?

concept

In Transferium ‘t Leesten nabij Apeldoorn is de directe verbinding tussen (fiets-) parkeren en de recreatieve routes optimaal

36

drie schetsvarianten

Schetsvariant 3 Andersom, plankaart

Plesmanlaan: fietssuggestiestroken

VVV, FroYo, toiletten

?

ongelijkvloerse kruising

fiets-voetbrug gelijkvloerse LE P kruising DE

V

L ER

EG

A SM

N

A LA

ca 200pp deels halfverharding veel bomen Vennenpad: auto te gast

PLESMANLAAN klinkers 30km ongelijkvloerse kruising

N

DIRECTE VERBINDING spelen

aan het parkeerterrein oriëntatie op westen

37

Schetsvariant 1

Schetsvariant 2

Schetsvariant 3

Openingen op de flanken

Middendoor

Andersom

Verkeerskundig mogelijk en een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Aandachtspunt is de aansluiting van het Vennenpad in de bocht Plesmanlaan.

Verkeerskundig optimaal

Gaat het meest uit van scheiden van functies. Verkeerskundig mogelijk en een verbetering ten opzichte van de huidige situatie, met name voor recreanten. Er ontstaat een nieuwe potentieel onveilige situatie daar waar de verlegde Plesmanlaan overgestoken dient te worden.

Het recreatieve accent ligt rondom de uitzichttoren nabij het station.

Door het spelen en de uitzichttoren te situeren naast het Bezoekerscentrum ontstaat hier een recreatief knooppunt. Dit heeft als nadeel dat de röring nabij het Stationshuisje (Horeca) en stationsplein aanzienlijk zal verminderen.

De uitzichttoren komt in deze variant wat acentrisch te liggen en wordt minder goed bereikbaar door de nabijheid van de verlegde Plesmanlaan. Daarentegen zijn er zo twee redelijk gelijkwaardig recreatieve knooppunten.

De verschillende recreatieve routes zijn goed ontsloten vanaf het parkeerterrein. Het fietsen (met name via Vennenpad) heeft een lastige aansluiting.

De recreatieve routes worden met name verdeeld via het nieuwe plein zuidelijk van de Plesmanlaan. Dit geeft een goede, overzichtelijke start van activiteiten.

Voor de meeste recreatieve routes is dit het optimale model. Echter voor Mountainbike en bezoekers uitzichttoren juist weer niet. Verder is de ongelijkvloerse kruising voor fietsers onder de verlegde Plesmanlaan wellicht niet haalbaar (financieel en qua hoogtes).

Het Bezoekerscentrum krijgt een verbeterde entree aan de westzijde.

Het Bezoekerscentrum profiteert optimaal van de nabijheid van de uitzichttoren en het spelen. Het nieuwe plein is een verdeelplek voor alle mogelijke routes en voor de verlegde entree van het Bezoekerscentrum.

Deze variant is zeer geschikt voor het Bezoekerscentrum omdat er geen Plesmanlaan barrière meer is tussen het parkeren en het Bezoekerscentrum.

Makkelijk uitvoerbaar, minst kostbaar. Geen juridische bestemmingswijzigingen.

De gronden zuidelijk van de Plesmanlaan zijn van SBB. Voor gebruik als knooppunt/plein dienen overeenkomsten/grondruil te worden gesloten met de gemeente. Het plein ligt deels in Natura 2000, wat een stevig aandachtspunt is.

Financieel het minst ideaal door de extra kosten voor het verleggen van de Plesmanlaan en tweede fietsonderdoorgang. De Plesmanlaan komt verder van Natura 2000 gebied te liggen.

38

drie schetsvarianten

De vergelijking tussen de drie varianten heeft geleid tot een geoptimaliseerd model. Het betreft een combinatie van variant 1 (openingen op de flanken) en variant 2 (middendoor). Doorslaggevend bij deze keuze waren met name : - verkeersveiligheid (aansluiting Vennenpad, overzichtelijke overgang Plesmanlaan); - het ‘recreatieve knooppunt’ maakt dat er een gelijkwaardige verdeling van bezoekers komt: deels rondom de uitzichttoren (met oa. HUB, toiletten en Horeca) en deels rond dit nieuwe verdeelpunt (naar recreatieve routes en Bezoekerscentrum); - het inrichten van de gehele westflank als samenhangende speel-/verblijfszone heeft sowieso een grote meerwaarde voor de ruimtelijke kwaliteit van de Poort. Deze combinatie is in dit hoofdstuk verder uitgewerkt tot een structuurontwerp. Twee onderdelen zijn redelijk onafhankelijk van het structuurontwerp te beschouwen. Het betreft de revitalisatie van de uitzichttoren en een mogelijk nieuw paviljoen. Het eerste onderdeel is een grote kans om nieuwe belevingswaarde en nieuw elan aan het gebied te geven. Het tweede onderdeel is een mogelijkheid die speelt maar nog in een verkenningsfase verkeerd: kan de huidige VVV en de daaraan gekoppelde horecaondernemer (Froyo, ijssalon) wellicht een plek krijgen aan de zuidzijde van het station? Zij moeten aan de noordzijde wijken voor de Stationsomgevingsplannen.

De opties hiervoor worden voorzichtig verkend. Beide onderdelen zijn in te passen in/af te stemmen op het gekozen structuurontwerp. NB. Soms wordt er melding gemaakt van ‘fase 2’. Dat duidt er op dat dit in een later planstadium wordt opgepakt. Het past niet in de scope van dit traject maar is inhoudelijk wel wenselijk.

6. Structuur-

ontwerp ontvangstlocatie

Structuurontwerp 1. bezoekersstromen via ‘rode loper‘ en verdeelpunt (bosplein); 2. transferium voor wandelaars, fietsers, rolstoelgebruikers, mountainbikers, ecocars en wielrenners; 3. aantrekkelijk zand/speellandschap op de westflank; 4. parkeren onder de boomkruinen op de halfverharding: Veluwe Ontvangstlocatiewaardig en duurzaam. 5. Duurzame Mobiliteit: HUB onder uitzichttoren. groene zone voor ecocars en zeer directe verbindingen tussen dorp, OV en bossen; 6. sterk verbeterde aansluiting op Bezoekerscentrum

40

Structuurontwerp onderdelen

DOWNGRADEN PLESMANLAAN

MTB/ WANDELBRUG ( optie2 )

STATIONSOMGEVING: PARALLEL LOPEND PROJECT

ZAND, HEIDE

ONTVANGSTLOCATIE: PARKEREN ONDER DE BOMEN

RODE LOPER

MTB/ WANDEL ( optie1 )

RECREATIE VERDEELPUNT BEZOEKERSCENTRUM 2.0

41

Structuurontwerp bezoekerstromen ontvangstlocatie

wandelen fietsen (fase 2) fietsverhuur

wandelen Mountainbike

( optie2 )

HUB, toilet- fietsen ten, kluizen stalling

190 pp

RECREATIE VERDEELPUNT

42

wandelen ( optie1) Mountainbike wielrennen utilitair fietspad kabouterbos

klimbos, rolstoelpad

recreatief fietsen

Structuurontwerp auto miva = minder validen pp = parkeerplaats

fase 2: fietstraat

verkeersplateau x laadpalen drempel x ecocars 2 miva pp drempel 190 pp

Vennenpad: auto te gast, halfverharding

drempel drempel 2 miva pp ongelijkvloerse kruising

verkeersplateau

Plesmanlaan: klinkers en versmald

gewijzigde dienstweg

43

Veluwe ontvangstlocatie

1. parkeren onder de bomen: aangesloten boomkruinen: bossfeer, schaduw: 51 los verspreid staande nieuwe Veluwebomen alleen al op het parkeerterrein; 2. meubilair Veluwe Stijl; 3. halfverhardingen;

rijwegen: hergebruikte grasbetonstenen

Veluwe op 1 stijl

44

parkeren tussen en onder de bomen

parkeren op halfverharding

Rode loper 1. wandel- en fietsroute dwars over het parkeerterrein het parkeerterrein en over Plesmanlaan. 2. tevens 5,5m brede verblijfsstrook met bomen en meubilair. 3. iets verhoogd gelegen en afgezoomd met brede banden. De verhoogde ligging vormt een drempel in het parkeerterrein en een verkeersplateau op de Plesmanlaan.

klinkerbestrating vgl stationsomgeving zebra van stroken van graniet keien

verhoogde ligging met brede opsluitband

vergelijk ovesteek Apenheul Apeldoorn strook met bomen en meubilair

45

Bosplein: knooppunt

1. plein met zitranden en met behoud van bestaande bomen. 2. hiervandaan worden de diverse recreatieve routes verdeeld 3. meubilair Veluwe Stijl 4. klinkers zoals op rode loper 5. attractiepunt/landmark in het midden: een kunst-/ klimobject

informele zitranden

info en bebording Veluwestijl

46

Betonnen zitranden kunst-/klimobject

Zandlandschap op de flank 1. ruimtelijke verbindingszone 2. natuurlijk spelen 3. begeleiden fiets em wandelroute

heuvel natuurspeelplaats

zand en spelen verspreid: stammen als speelaanleidingen

traptredes

heide beplanting/ zand

47

Bezoekerscentrum 2.0

1. nader uit te werken samen met (architect) Outdoorcentrum. 2. betere zichtbaarheid gebouw, verleggen entree van west naar oostzijde, verleggen dienstweg van oost naar westzijde.

fietsen naar Vennenpad

dienstweg

BOSPLEIN knooppunt recreatieve routes entreeplein verdiept gelegen

bevoorrading

48

waterspeelplaats

beplanting 1. landschappelijk, vergelijkbaar met plan Stationsomgeving 2. 51 nieuwe Veluwebomen 3. ondergroei van vnl heide en zand 4. snoeien ondergroei wal en zone naar fietspad ivm. doorzichten

49

Structuurontwerp Oost west profiel zand/speelzone

50

structuurontwerp

Noord zuid profiel parkeerterrein

HUB

51

Noord zuid profiel Bosplein

52

structuurontwerp

O0st west profiel Bezoekerscentrum

53

SO vertaald naar NS Buitenpoort In de huidige situatie grenst het station aan het Veluwe Transferium maar ze zijn tot op heden niet verbonden. Door de ligging van het station en de aanwezigheid van het transferium inclusief de faciliteiten is Station Nunspeet eigenlijk al een NS Buitenpoort. Een concept waarbij reizen vanuit stedelijke gebieden naar de natuur met openbaar vervoer (OV) gepromoot wordt. Met de gebiedsontwikkeling van het stationsgebied wordt het transferium getransformeerd naar een ontvangstlocatie van de Veluwe en wordt de verbinding van het station, de Poort van de Veluwe en het centrum van Nunspeet gelegd. Daarmee liggen er ook kansen die we op kunnen pakken om te voldoen aan de voorwaarden van een NS buitenpoort (zoals aangegeven in het Handboek Buitenpoorten).

Horeca HUB

fietsenstalling

De situatie lijkt hier ideaal: vanaf het perron is het bos al te zien, en binnen een paar minuten sta je er middenin. oversteek onderdoorgang ca. 190m

i

zonering NS Buitenpoort toegepast op het Structuurontwerp

zonering NS Buitenpoort

54

structuurontwerp

ca 1200m naar Veluwe ten zuiden van A28:

55

Bestaande uitkijktoren • Zicht net niet hoog genoeg: blik in de kruinen. • Icoon • Architectonisch gezien enigszins gedateerd (2002). • Functioneert als attractie en als landmark. • Onderweg naar boven weinig beleving. • Dichte trappanelen. • De entreeruimte functioneert niet goed en mag gesloopt worden. Het plan is om de toren veel meer belevingswaarde te geven en bovendien een nieuw (Veluws) imago. Het Veluwse imago en het thema Geheimen van de Natuur zijn leidend in het beoogde eindbeeld. De drie hier volgende opties worden in de vervolgfase verder uitgewerkt en nader afgestemd met inwoners van Nunspeet. Onder de toren, op het maaiveld, komt een - met de toren geïntegreerd - rond paviljoen met daarin de HUB (ca 66m2), kluizen en openbaretoiletten. Dit laatste is nog niet verwerkt in de volgende voorstellen, maar is zeker inpasbaar en van meerwaarde.

56

Uitkijktoren

Optie 1: kunsttoren • Zicht net iets hoger: blik over de boomkruinen. (juridische en constructieve haalbaarheid?) • Houten kern, groen icoon • Functioneert als attractie en als landmark. • Onderweg naar boven kunstetalage. • Transparante ballustrades. • Trellis: klimplanten die vanuit de volle grond groeien aan een netwerk.

gaaswerk zoals in de vlag van Nunspeet

klimmers geven de toren een groen, levend imag0

de kern wordt een etalage met wisselende tentoonstellingen (vgl. Rozet Arnhem)

Uitkijktoren

57

Optie 2: kunstkamers • Zicht net iets hoger: periscopen. • Groen icoon. • Functioneert als attractie en als landmark. • Onderweg naar boven (kunst-) kamers, oa. expositie ruimtes • Thema: Geheimen van de Natuur. • De toren zo transparant en open mogelijk, de kamers divers en besloten.

persicopen als extra attractie bovenin

telkens andere kamers, hier met een ‘open’ speelvloer (ref: bostroren Landgoed Schovenhorst Putten)

Trompe l’ oeil in een van de kamers (schilderij van Nunspeetse schilder Fre Drost)

58

Uitkijktoren

Optie 3: klimspeeltoren • Toren hoger (juridische en constructieve haalbaarheid?) • Veluws icoon, iconische kunst. • Functioneert als attractie en als landmark (met led verlichting). • Onderweg naar boven klimmen ‘tussen de klimmers’. • Transparante ballustrades. • Onderdeel van klimbos?

de hele tortren als kunstobject (Vgl Jeff Koons Bilbao)

het onderste deel van de toren is een klim- en speelobject voor de jeugd

KLIMMEN VOOR GEVORDERDEN VEILIG KLIMMEN/SPELEN

idem, boven voor de geloutrde klimmers

Uitkijktoren

59

Opties tot inpassing VVV • uitgangspunt: Froyo en VVV samen 135m2 (zoals bestaand); • alzijdig paviljoen, totaal 150m2 of geïntegreerd in bestaande gebouwen.

1. in (uitbreiding van) bestaande gebouw naast stationsgebouwtje. Fietsverhuur naar Bezoekerscentrum

2. alzijdig paviljoen aan plein/ in speelplek

3. (alleen) VVV in Bezoekerscentrum

!

NIEUW

T

HUB

7. Verbindingen en ankerpunten onmisbare schakels

Om de nieuwe Veluwe Poort ook werkelijk te doen slagen is het noodzakelijk dat er vanuit de Poort optimale verbindingen komen met de (wijde) omgeving. Deze zijn er deels al maar die kunnen wordengeoptimaliseerd: beter aangetakt en beter ingericht. Van vijf verbindingen vinden we dat ze echt een opwaardering nodig hebben, dan wel dat ze nieuwe gebieden kunnen ontsluiten. Het idee is dat deze verbindingen ommetjes/rondgaande routes mogelijk maken: rondjes om te wandelen of te fietsen zuidelijk van de A28. Naast deze verbindingen stellen we een zevental zogenaamde ankerpunten voor. Dit zijn redenen om ergens naar toe te lopen en te fietsen, bijzondere plekken vanwege de historische betekenis of de invulling. Het zijn ook de plekken om te verblijven. Om van de fiets te stappen en een boterham op te eten of om iets te leren over de rijke omgeving. Enkele ankerpunten (zoals het Ronde Huis) vormen onderdeel van het later (fase 2) verder uit te werken Deelplan voor Zandenbos. Het idee is om dit bos recreatief nog aantrekkelijker te maken en bezoekers zo te verleiden om hierheen te gaan in plaats van naar het

62

Verbindingen en ankerpunten Verbindingen

1 Vennenpad: auto te gast 2 MTB + wandelroutes Hendriksbos 3 sportieve geheimen van de natuur 4 Fiets/wandelroute Zandenbos (fase 2) 5 Elspeterweg Groene entree, ruimtelijk verbeteren

Ankerpunten

4 2 6

6 Klimbos 7 Kunst/zandspelen 8 Deelplan Zandenbos (fase 1 en fase 2) 9 Ronde huis (fase 2) 10 Natuurbeleving 11 Technisch parcours (MTB) 12. Waterspeelplaats

12

1

11

5

7

8 3

9 10 (optie)

1. Vennenpad De huidige weg is de hoofdroute naar de Veluwe. Hij is echter ingericht voor de auto. Er zijn vele alternatieve weginrichtingen denkbaar waarbij het aantrekkelijker wordt voor de wandelende en fietsende recreant. De auto kan als bestemmingsverkeer gebruik blijven maken van de weg maar is duidelijk ‘te gast’. SBB gaat in fase 2 onderzoeken hoe het doorgaande autoverkeer naar de zuidzijde van de A28 verder beperkt of voorkomen kan worden. concreet: Vervangen asfalt door halfverharding, met in de materiaalkeuze aandacht voor stofhinder. Mocht het op plekken nodig geacht worden dan worden passende anti-parkeermaatregelen genomen in de bermen.

64

Verbindingen

3.90m

3.90m

2. MTB en wandelroutes Hendriksbos Het huidige Hendriksbos is alleen in gebruik bij lokale wandelaars. Door dit bos beter te ontsluiten vanaf de Veluwe Poort (over de straks verdiept gelegen Elspeterweg) kan dit gebied voor meer mensen betekenis krijgen. Het maaiveld is er glooiend en de luwe ligging maakt het ook kwetsbaar. We denken hier aan twee verbindingen: een voor wandelaars via de huidige verzorgingsplaats aan de A28. Hier ligt al een viaduct onder de snelweg. Dit kan ook de start van een MTB route worden die aansluit op bestaande routes. Hiervoor geldt wel: alleen te gebruiken buiten broedseizoen. Vervolgens zien we mogelijkheden om hier een bescheiden MTB single track te maken. Wellicht deels op het bestaande Motorcross terrein. En wellicht met een technisch parcours, waar door jong en oud de technische skills kunnen worden getraind (zie ook verderop bij Ankerpunten). concreet: Nadere uitwerking en afstemming over onderhoud.

bestaande onderdoorgang snelweg A28

65

3. Sportieve geheimen van de natuur Dit is een bestaand initiatief van een lokale ondernemer dat geheel aansluit op onze doelstellingen. Het sluit aan op het Belevingsthema: Geheimen van de Natuur • Onderweg spelenderwijs van alles ontdekken en doen. Het gaat erom dat jong en oud letterlijk in aanraking komt met de natuur door allerlei natuurlijke (speel-) aanleidingen (van natuurlijk materiaal). Naast spelenderwijs ontdekken gaat het hier ook om krachttraining; • QR codes bieden verdieping en info over bijvoorbeeld dieren. De content wordt beheerd en online beschikbaar gesteld door Nunspeet uit de Kunst; • Wandelen aantrekkelijker maken als gezinsactiviteit. concreet: Dit parcours worden uitgewerkt i.s.m. Nunspeet uit de Kunst en het bezoekerscentrum en vervolgens gerealiseerd. Onderhoud is daarbij nog een belangrijk aandachtspunt.

66

Verbindingen

67

4. Route Zandenplas Het huidige verbinding met recreatiegebied Zandenplas (en het Zandenbos)) is niet optimaal. Deze loopt via de Plesmanlaan, een weg die momenteel een op autoverkeer gericht profiel kent. De verbetering begint met een veilige aantakking en goede bewegwijzering vanaf de Veluwe Poort. Vervolgens zou het profiel veiliger kunnen worden gemaakt voor fietsers. De wandelaars lopen direct naast de weg. Dat is niet ideaal maar op diverse plekken is dit een gegeven, op andere zijn er verbeterpunten mogelijk. concreet: In deze fase wordt alleen het westelijke deel van de Plesmanlaan versmald en van klinkers voorzien. Daarna (fase 2) wordt de weg omgezet naar een fietsstraat met

68

Verbindingen

huidige Plesmanlaan richting Zandenplas

voorstel met fietsstraat

5. Elspeterweg Komend vanaf de A28 is de Elspeterweg de entreeroute naar deVeluwe Poort. In de loop der jaren is deze route aan de westzijde verdicht met bebouwing. En niet alleen dat, maar sluipenderwijs zijn er vele bomen gekapt en glooiingen geëgaliseerd. Om als representatieve entree te kunnen blijven functioneren, moeten we waar dat mogelijk is het tij keren en de uitnodigende groene entree herstellen. We noemen hier een reeks verbeterpunten.

1. Kansen weginrichting

concreet: Deze plannen worden verder uitgewerkt in een Beeldkwaliteitsplan en opgenomen in in het gemeentelijk beleid. In deze fase worden er 50 bomen aan particulieren ter beschikking gesteld. De bomen kennen een beheersplicht.

2. Kansen wegbegeleiding

1900

1960

2020

verbindingen

69

3. Kansen /behouden glooiingen

4. Kansen bomen-/ bosaanplant

70

Verbindingen

6. Klimbos Het klimbos is een lang gekoesterde wens van de recreatieondernemer (Bezoekerscentrum) die daarin daarin o.a. wordt gesteund door de gemeente Nunspeet. Het bos ligt straks direct zuidelijk van het Bezoekerscentrum en is een welkome aanvulling op het recreatieaanbod nabij de Veluwe Poort (in zone A). Het wordt zo ingericht dat de wandelaars en fietsers er ongehinderd onderdoor kunnen bewegen. Het geeft een gewenste impuls aan het recreatieaanbod van Nunspeet. Concreet Het plan is gereed. De uitvoering en financiering ligt geheel bij het Bezoekerscentrum. De entree etc. dient gezamenlijk te worden bepaald.

P klimbos

locatie en omvang van het klimbos ankerpunten

71

7. Kunst/zand Halverwege de routes vanaf de Veluwe Poort naar de grotere Veluwe willen we een relatief groot ankerpunt maken: een verblijfsplek aan de route. Een plek om te verwonderen, te verblijven en/of te spelen. De beoogde plek was voorheen een zandverstuiving getuige de hiernaast afgebeelde topografische kaart van einde 19e eeuw. Delocatie ligt op gemeentegrond. We beogen hier een plek voor kunst. Beleefbare kunst gerelateerd aan het thema ‘Geheimen van de Natuur’ en/of een grote zandspeelplek. Dit laatste is mede afhankelijk van welke variant er gekozen wordt voor de ontvangstlocatie. Het beeld dat we daarvan hebben is een ruime open plek waar de ondergrond geheel uit glooiend zand bestaat. Daarin staan bomen en er liggen vele speelaanleidingen: stammen in allerlei vormen en combinaties waarmee volop gespeeld kan worden. concreet: Nadere uitwerking volgt.

SBB

kunst/zand

beoogde locatie op topkaart van 1870

zand en spelen

72

Ankerpunten

beleefbare kunst

8. Deelplan Zandenbos (fase 1 en fase 2) Zoals eerder gemeld is het van belang dat bezoekersstromen oostwaarts worden geleid ipv. westwaarts (kwetsbare natuur). Dat impliceert geenszins dat Zandenbos geen kwetsbare natuur kent. In samenwerking met SBB wordt een deelplan opgesteld waarin bestaande pijnpunten zoals het doorgaande karakter van de ‘toeristische weg’, handhaving en natuurherstel worden meegenomen en afgewogen ten opzichte van de wens tot verbeteringen voor dagrecreatie. concreet In samenwerking met SBB wordt de komende jaren (fase 2) een deelplan opgesteld waarbij een reeds bestaande klankbordgroep betrokken wordt. Onderdelen van dit plan worden: een publiekstrekker, handhavingsplan, verbeteringen routes en dagrecreatie, natuurherstel en downgraden van de toeristische weg (van asfalt naar halverharding, geen doorgaand karakter). Het Ronde Huis (ankerpunt) is onderdeel van dit deelplan.

foto ten tijde van de opening van de ‘toeristische weg’ in 1964 (foto SBB)

Ankerpunten

73

9. Het ronde huis (fase 2) Het (voormalige) Ronde Huis is een prachtig punt om vanaf de Veluwe Poort te bewandelen. De geschiedenis ligt er voor het oprapen maar kan beter beleefbaar worden gemaakt. We stellen onder andere voor om delen van de oude parkaanleg te herstellen en de footprint van het voormalige hoofdgebouw herkenbaar te maken. Concreet Om diverse redenen is dit een erg gevoelig onderwerp. In samenwerking met SBB wordt een breed traject opgezet waar het Ronde huis en omgeving een onderdeel van gaat vormen. Dit deelproject wordt opgepakt in fase 2 als onderdeel van een Deelplan voor Zandenbos (zie ankerpunt 8).

Vennenpad A28 brug

Ronde huis locatie voormalige Ronde huis

74

Ankerpunten

^ nog aanwezige vijver met rhodondendronstruiken

^^ markering voormalige hoofdgebouw Landgoed Duno Doorwerth

V oude ansichtkaarten van het voormalige huis.

^ markering voormalige hoofdgebouw Landgoed Lage Oorsprong, Oosterbeek

10. Natuurbeleving Het daadwerkelijk zien van het grofwild op de Veluwe lukt niet altijd. Maar in de schemer zijn er plekken denkbaar waar het wild geobserveerd kan worden. Zo’n plek ligt op loopafstand van de Veluwe Poort en komt aan de wensen van natuurliefhebbers tegemoet. Het gaat er daarbij vooral om om de omstandigheden aantrekkelijk te maken voor de fauna en om de wildobservanten op gepaste afstand te houden. Concreet: De meest geschikte locatie is nog niet bepaald. Naast de hieronder getekende locatie is bijvoorbeeld ook een locatie nabij (Hotel) Landgoed Stakenberg een optie. In samenwerking met het Outdoor centrum en SBB dient een locatie te worden gekozen en gerealiseerd.

Ronde Huis

natuurbelevingsplek?

locatie mogelijke natuurbelevingsplek Ankerpunten

75

11. Technisch parcours Zoals eerder vermeld willen we graag een MTB route door het Hendriksbos realiseren. Aanvullend daarop is het wellicht mogelijk om een (bescheiden) technisch parcours te maken. Dat kan voor jong en oud een ankerpunt worden nabij de Veluwe Poort. Het is een intensief oefentraject met allerlei zogenaamde ‘features’. Een dergelijk terrein kan prima worden ingepast in het bestaande bos en beslaat ca 100 bij 100m. Het kan wellicht gesitueerd worden binnen of nabij de huidige motorcrossbaan. Deze baan wordt vanwege geluidsoverlast slechts incidenteel gebruikt. Een andere optie is een locatie in de noordoosthoek van het Hendriksbos, dichtbij de gewenste brug over de Elspeterweg en dus dichtbij de Veluwe Poort. Het mag niet ten koste gaan van de huidige natuurwaarden en niet conflicteren met het huidige en beoogde gebruik door wandelaars.

P

Hendriksbos

mogelijke locaties technisch parcours

76

Ankerpunten

12. Waterspeelplaats Direct naast het Bezoekerscentrum willen we een toegankelijke waterpartij maken die als een natuurlijk ven is ingericht. Het doel van het ven is om jongeren in aanraking te laten komen met het onderwaterleven. Bij een goede balans in het ven komen er allerlei soorten waterbeestjes, die de kinderen onder begeleiding kunnen vangen en onderzoeken. Daarnaast zal een uitloper van het ven ingericht worden met waterspellen, zoals bijvoorbeeld een trekvlot, stapstenen of een klimtoestel in het water of een modderpoel. Het is belangrijk dat plezier en educatie hierbij samen gaan. Spelenderwijs ontdekken de kinderen zo de natuur in het water. Het openbaar toegankelijke terrein wordt afgebakend met een vriendelijk ogend schapenhek, om te voorkomen dat honden er gebruik van gaan maken. Concreet: UItwerken van inrichtings plan ism. het Bezoekerscentrum

Poort

BC waterspeelplaats

locatie mogelijke waterspeelplaats Ankerpunten

77

78

OPDRACHTGEVER gemeente Nunspeet OPGESTELD DOOR

ROB ABEN LANDSCHAPSARCHITECTUUR :

- ir. R. Aben - ing. A. Bor

adviseur: - ir. J. Bosch FOTOVERANTWOORDING De foto's zijn niet allen van onszelf. Dit document is alleen bedoeld voor intern gebruik ONTWERP

ROB ABEN LANDSCHAPSARCHITECTUUR

versie 16 november 2021

Colofon

80