AP 6d. Bijlage Notitie Jeugdparticipatie Gemeente Nunspeet 2024

Notitie Jeugdparticipatie Gemeente Nunspeet September 2024

Aanleiding Deze notitie is een reactie op de motie jongerenparticipatie van de gemeenteraad van 26 oktober 2023. Met deze motie wordt verzocht te onderzoeken op welke manieren jongeren betrokken willen worden bij de totstandkoming, uitwerking en evaluatie van beleid. Met de notitie jeugdparticipatie wordt gepoogd de huidige stand van zaken rondom jongerenparticipatie in de gemeente Nunspeet in kaart te brengen en dient als vertrekpunt voor nader onderzoek.

van democratie, niet geheel verwonderlijk, dat is immers wat zij dóen. Jongeren zijn hier meer verdeeld over. Het kunnen zeggen wat ze willen (39%) en het kunnen zijn wie ze willen (38%) is voor hen even belangrijk. Pas dan is het ‘kunnen stemmen bij verkiezingen’ voor hen een uitdrukking van wat democratie is.

Het belang van jongerenparticipatie overstijgt echter het louter democratische aspect. Door jongeren te betrekken bij lokale initiatieven en beleidsvorming wordt een cultuur van actief burgerschap bevorderd. Dit leidt tot een grotere betrokkenheid bij 1.1. Inleiding de gemeenschap, een verhoogd gevoel van eigenaarschap en Jongeren vormen de ruggengraat van de samenleving van een versterking van sociale cohesie. morgen. Hun stem, creativiteit en perspectief zijn van onschatbare waarde voor het vormgeven van een inclusieve en duur- Dit vooronderzoek naar jongerenparticipatie biedt een startpunt zame toekomst. Het betrekken van jongeren is niet alleen een voor een diepgaander begrip van de huidige stand van zaken ethische verplichting, maar vooral ook een cruciale investering met betrekking tot jongerenparticipatie in onze gemeente. Het in de veerkracht en vitaliteit van gemeenschappen op de lange is een oproep tot actie om ons in te zetten voor een inclusief en daadkrachtig beleid dat jongeren ondersteunt in hun persoontermijn. lijke groei en hen in staat stelt om op een gezonde en evenIn een tijdperk waarin maatschappelijke veranderingen en wichtige manier bij te dragen aan de samenleving waar zij deel technologische ontwikkelingen elkaar in een rap tempo opvol- van uitmaken.

Daarnaast is het een oproep aan onze gemeente gen, is het van vitaal belang om jongeren een actieve rol te ge- intern om stil te staan bij onze eigen verantwoordelijkheid die ven in de besluitvormingsprocessen die hun toekomst vormge- gepaard gaat met het actief betrekken van jongeren bij beleid, ven. Door jongeren een stem te geven in zaken die hen direct uitvoering en evaluatie. aangaan, zoals onderwijs, werkgelegenheid, milieu en sociaal beleid, wordt niet alleen hun betrokkenheid vergroot, maar worden ook beslissingen genomen die beter aansluiten bij hun behoeften en aspiraties. Uit een rapport van I&O Research uit 2021 met de titel ‘Wat verwachten jongeren van de democratie?’ blijkt dat voor zowel jongeren (49%) als bestuurders (68%) geldt dat het kunnen meebeslissen over Nederland de belangrijkste waarde van democratie is. Voor bestuurders is dat de belangrijkste betekenis

1.2. Context In de afgelopen jaren is de betrokkenheid van jongeren bij de lokale beleidsvorming in Nunspeet steeds belangrijker geworden. Deze ontwikkeling is onderdeel van een bredere erkenning van het potentieel dat jongeren bieden voor het verrijken en diversifiëren van gemeentelijk beleid en gemeenschapsontwikkeling. Op 26 oktober 2023 heeft de gemeenteraad een motie aanvaard waarin het college wordt opgedragen te onderzoeken hoe jongeren effectiever betrokken kunnen worden bij de totstandkoming, uitwerking en evaluatie van beleid. De motie benadrukte het belang van het identificeren van goede praktijken, zoals die van Adviesvangers en Mijn Stem Telt van de VNG en vroeg om een plan dat uiterlijk in het tweede kwartaal van dit jaar aan de commissie Maatschappij en Middelen moet worden voorgelegd. Dit document is een reactie daarop en dient als vertrekpunt voor nader onderzoek. De vraag naar verdiepte jongerenparticipatie is niet nieuw. Al vele jaren worden jongeren periodiek gevraagd om mee te denken in de beleidsvoorbereiding. Er wordt bij voorkeur vindplaatsgericht gewerkt (bv. via jeugd- en jongerenwerk en scholen) of via digitale vragenlijsten.

Onder leiding van de Nationale Jeugdraad hebben jongeren via het (voortgezet) onderwijs en het jeugd- en jongerenwerk meegedacht rondom gezonde leefstijl (volksgezondheid) en inclusie in de vorm van design thinking-sessies en pizza-avonden en er is geëxperimenteerd met polls via het jeugd- en jongerenwerk. Het laatste grote jongerenonderzoek bestaande uit een digitale vragenlijst en panelgesprekken, waarin 1108 jongeren hebben meegedacht, ging over de vrijetijdsbesteding van jongeren, de vraag in hoeverre het aanbod van activiteiten en voorzieningen vanuit welzijn aansloot bij hun behoeften, inclusie en jongerenparticipatie. Het betrof een herhalingsonderzoek uit 2021 (opnieuw uitgevoerd door Reiger Research).

In het Beleidsplan Preventief Jeugdbeleid 2019-2022 is er uitgesproken hoe jongerenparticipatie er idealiter uitziet binnen de gemeente Nunspeet. We streven ernaar jongeren te betrekken bij hun omgeving en zorgen voor een infrastructuur die deze betrokkenheid faciliteert. Dit beleid kent echter ook zijn uitdagingen. Hoewel er veel jongeren actief zijn binnen het welzijnswerk en vrijwilligersinitiatieven, blijkt het lastiger om hen voor langere tijd of op structurele basis te betrekken bij de beleidsvoorbereiding. De opheffing van de Jongerenraad in 2008 en de sporadische betrokkenheid bij losstaande projecten, zoals de ontwikkeling van een skatebaan of hangplek, tonen aan dat er nog veel ruimte is voor verbetering. De intentie om jongeren niet alleen te zien als deelnemers of adviseurs, maar als echte partners in de beleidsontwikkeling, vereist een verschuiving in zowel onze aanpak als in de manieren waarop we met jongeren communiceren. De noodzaak om onze methoden te verfijnen en nieuwe, effectieve manieren te vinden voor diepgaande jongerenparticipatie is duidelijk. Dit vooronderzoek kan als nulmeting gezien worden en beoogt de behoefte voor jongerenparticipatie te adresseren door een reeks aanbevelingen te doen die de basis zullen vormen voor een verder, participatief onderzoek waarbij jongeren centraal zullen staan.

De komende periode zullen onderzoeken worden uitgevoerd, waaronder straatinterviews en een sessie met de gemeenteraad, om direct van jongeren te horen hoe zij betrokken willen en kunnen zijn, maar ook om de commitment voor actieve jongerenparticipatie binnen ons college en de gemeenteraad vast te stellen. Het doel is om een model van jongerenparticipatie te creëren dat niet alleen responsief en inclusief is, maar ook duurzaam en effectief in het betrekken van jongeren bij alles wat hen aangaat. Dit is een cruciale stap naar een beleidscy-

clus waarin jongeren niet alleen gehoord worden, maar waarin hun inzichten en energie daadwerkelijk bijdragen aan de vorming van Nunspeet. 1.3. Definiëren van de term ‘jongeren’ De term ‘jongeren’ is breed en varieert sterk in betekenis afhankelijk van de context waarin het wordt gebruikt. Volgens het Van Dale woordenboek worden jongeren gedefinieerd als individuen tussen de 16 en 30 jaar oud. In tegenstelling hanteert het Centraal Bureau voor de Statistiek een definitie die alle personen van 0 tot en met 25 jaar omvat. Deze variatie in leeftijdsafbakening illustreert de complexiteit en de uitdaging in het eenduidig definiëren van deze demografische groep. Gezien de diversiteit en brede leeftijdsspreiding die deze term kan omvatten—van kinderen tot jongvolwassenen—wordt in dit stuk de voorkeur gegeven aan de term ‘jeugdigen’ voor personen in de leeftijdscategorie van 12 tot 25 jaar. Deze keuze is gebaseerd op belangrijke ontwikkelingsmijlpalen: de overgang naar het voortgezet onderwijs op 12-jarige leeftijd markeert het begin van de adolescentie en de leeftijd van 25 jaar, wanneer wetenschappelijk is aangetoond dat het menselijk brein doorgaans ontwikkeld is.

Deze parameters helpen ons om een In Nunspeet wonen momenteel 5.218 jeugdigen, verdeeld in duidelijk beeld te schetsen van de doelgroep binnen onze getwee subgroepen: 2.512 individuen tussen 12 en 18 jaar en 2.706 meentelijke programma’s en beleidsvorming. personen tussen 18 en 25 jaar oud. Samen vormen zij 17,9% van de totale bevolking van onze gemeente, die op dit moment uit Aanvankelijk richtte de jongerenparticipatie in de gemeente 29.158 inwoners bestaat. Deze statistieken benadrukken het sigNunspeet zich op de leeftijd 12-24 jaar, wat later is omgevormd nificante aandeel van jeugdigen binnen onze gemeenschap en tot jeugd- en ouderparticipatie, waarbij er ook nadrukkelijk onderstrepen het belang van gerichte jongerenparticipatie om aandacht is voor meedenken door kinderen (vanaf ongeveer hun behoeften en aspiraties adequaat te adresseren in ons be6 jaar). In het huidige participatiebeleid geldt bewonersparticileid en onze dienstverlening. Niet enkel bij de uitvoering, maar patie voor iedereen die stakeholder is, ongeacht leeftijd. ook bij de ontwikkeling ervan.

1.4. Kinderen jonger dan 12 jaar oud Hoewel dit beleidsstuk zich richt op jeugdparticipatie vanaf 12 jaar, verliezen we de jongere kinderen zeker niet uit het oog. Kinderen jonger dan 12 jaar vallen buiten de scope van dit docu- • ment, maar hun betrokkenheid bij gemeentelijke participatieprocessen blijft eveneens belangrijk. Het is cruciaal om hen al vroeg te betrekken, daar dit bijdraagt aan het ontwikkelen van hun bewustzijn van maatschappelijke verantwoordelijkheid en hun vermogen om mee te denken over hun eigen leefomgeving. Deze vroege betrokkenheid helpt hen vaardigheden te ontwik- • kelen zoals kritisch denken, samenwerken en hun eigen stem te vinden, wat van onschatbare waarde is voor hun persoonlijke ontwikkeling en latere participatie en betrokkenheid als jongeren en volwassenen. In de loop van 2025 zullen we daarom een plan opstellen om ook deze jongere doelgroep op een geschik- • te en effectieve manier bij participatie te betrekken, aangepast aan hun belevingswereld en ontwikkelingsstadium. 1.5. Hoe we jeugdigen bereiken Het succesvol betrekken van jeugdigen bij gemeentelijke beleidsvorming vereist een doordachte communicatiestrategie die de jeugd daar ontmoet waar zij zich bevinden.

Uit de re- • cent vastgestelde Communicatievisie 2024-2026 blijkt dat er al diverse kanalen ingezet worden om de jongere doelgroep te bereiken, met een nadrukkelijke focus op visuele en digitale interactie. Deze aanpak speelt in op de veranderende communicatievoorkeuren en gedragspatronen van jeugdigen, die steeds meer naar digitale platforms neigen. Bestaande communicatiekanalen •

Instagram: dit platform wordt momenteel gebruikt voor het delen van foto’s en video’s die de activiteiten en projecten binnen de gemeente belichten. Het is een effectief kanaal

om jeugdigen te bereiken met visueel aantrekkelijke content die gemakkelijk deelbaar is en waar jeugdigen snel op kunnen reageren. Facebook en X: hoewel deze platforms voornamelijk gebruikt worden voor informatieve doeleinden en updates, bieden ze ook kansen voor interactie door middel van het delen van nieuws en het faciliteren van discussies over gemeentelijke projecten en initiatieven. Onder jeugdigen zijn deze platforms doorgaans minder populair. YouTube: dit kanaal wordt gebruikt voor videocontent, wat een kans biedt om informatieve en educatieve content te verspreiden die jeugdigen kan informeren en betrekken bij lokale kwesties. Er wordt geen aparte content ontwikkeld voor jeugdigen. Website: de website wordt op dit moment al zo toegankelijk mogelijk ingericht. Hierbij wordt gefocust op leesbare taal op B1-niveau, korte, begrijpelijke teksten en duidelijke verwijspagina’s. Voor jeugdigen wordt er, afhankelijk van het behandelde thema, in sommige gevallen een aparte pagina ingericht. In het geval van bijvoorbeeld verkiezingen, maar ook Straathoekwerk heeft een eigen website welke visueel aantrekkelijk is en gefocust is op jeugdigen. E-mail: we beschikken tevens over een e-maillijst met de gegevens van circa 200 jeugdigen (11-27 jaar), die zich bij eerdere gemeentebrede vragenlijsten hiervoor hebben aangemeld.

Deze e-maillijst wordt gebruikt voor het persoonlijk benaderen van inwoners bij nieuwe vragenlijsten (of om hen te attenderen op andere participatietrajecten). Deze e-maillijst was een eerste opzet richting een nog op te zetten digitaal participatieplatform. Een mooie stap zou zijn om deze lijst te gebruiken om het digitale participatieplatform met adressen te vullen. Daarnaast beschikken jeugd- en jongerenwerk / Straathoekwerk over WhatsApp-groepen, maar die worden niet benut voor beleidsvoorbereiding, eerder voor beleidsuitvoering en activeren.

Kansen voor verbetering

•

De mogelijkheid om zelf initiatieven aan te dragen waarop andere jeugdigen kunnen stemmen (duimpje omhoog). Bij voldoende stemmen kan de gemeente het aangedragen plan samen met jeugdigen verder uitwerken;

•

De mogelijkheid om als beheerder van het platform een jongerenonderzoek onder alle jeugdigen uit te zetten vanuit het platform: alle jeugdigen die voor het platform een account hebben krijgen rechtstreeks een uitnodiging voor deelname aan het onderzoek.

Ondanks het gebruik van deze gevestigde platforms, liggen er nog steeds kansen om de jeugdbetrokkenheid te verbeteren: • Inzet van ‘nieuwe’ platforms zoals WhatsApp Channels De vernieuwde mogelijkheden van WhatsApp, zoals WhatsApp Channels en Communities, bieden nieuwe wegen voor directe communicatie en interactie met jeugdigen. Waar een platform als TikTok veel tijd en middelen kost - consistent video content creëren is duur en tijdrovend - is WhatsApp Channels een stuk laagdrempeliger in gebruik en kan er in de toekomst zeker nog gekeken worden naar het gebruik van WhatsApp of een integratie van een chatfunctie binnen een participatieplatform. • Digitale participatieplatforms Net als vele gemeenten, waaronder de gemeente Utrecht of nabijgelegen gemeenten als Harderwijk en Ermelo, kan de gemeente Nunspeet zeer profiteren van het ontwikkelen of adopteren van een digitaal participatieplatform. Het ontwikkelen van de dergelijk platform biedt specifiek voor jeugdigen vele mogelijkheden. Een beknopte weergave: •

Het creëren van ‘tags’ die aan projecten gehangen kunnen worden, waarop jeugdigen zich kunnen ‘abonneren’ en direct op de hoogte gesteld worden wanneer zich een nieuwe participatiemogelijkheid aandient in het interessegebied of -domein waarop zij zich geabonneerd hebben;

•

Het creëren van communities: groepen waar mensen zich voor kunnen aanmelden om gezamenlijk te overleggen over bepaalde thema’s die aan deze groep gehangen worden door beheerders (vanuit de gemeente). Bijvoorbeeld een hub voor de studenten van de studentenraad van het Nuborgh College of jeugdigen die zich inzetten voor inclusie binnen de gemeente;

Uit een voortgangsrapport van de gemeente Utrecht (2021) blijkt dat jeugdigen door de ingebruikneming van een participatieplatform nu ook veel beter bereikt worden, waar zij voorheen niet of lastiger bereikt werden (zie 3e voortgangsrapport actieprogramma ‘Samen stad maken’). Dergelijke platforms kunnen fungeren als een centrale hub voor informatie, discussie en participatie in gemeentelijke projecten - niet beperkt tot uitvoering. Strategische aanbevelingen Op basis van gesprekken die gevoerd zijn met participatieadviseurs uit onder andere de gemeente Apeldoorn, gemeente Delft, gemeente Kerkrade en met adviseurs van de VNG op het gebied van (jeugd)participatie komen de volgende aanbevelingen naar voren om het bereiken van jeugdigen te optimaliseren. • Ga naar de jeugdigen toe, vraag ze niet naar jou te komen Actief jeugdigen opzoeken waar ze zich bevinden, zowel online als in hun fysieke omgevingen, om hun betrokkenheid te verhogen.

• Creëer flexibele en hybride participatiemogelijkheden Deelname aan gemeentelijke processen moet flexibel genoeg zijn om te passen binnen de drukke schema’s van jeugdigen, met opties voor zowel online als offline engagement (hybride participatie).

2. Beleidskader Bewonersparticipatie

In het Beleidskader Bewonersparticipatie uit 2021 is ervoor gekozen om geen onderscheid te maken tussen bewonersparticipatie en jeugdparticipatie. Deze beslissing ondersteunt de visie dat jeugdigen een integraal onderdeel vormen van onze inwoners en als zodanig betrokken moeten worden binnen hetzelfde • Community building en terugkoppeling Het ontwikkelen van een gemeenschapsgevoel door middel participatiekader als andere inwonersgroepen. Deze benadevan regelmatige interactie en door jeugdigen te laten zien dat ring waarborgt dat alle inwoners, ongeacht hun leeftijd, gelijkhun bijdragen worden gewaardeerd en serieus worden geno- waardig worden behandeld en betrokken zijn bij het vormgeven men. Niet simpelweg aangeven de input ‘mee te nemen’, maar van activiteiten, beleid en projecten. hier ook daadwerkelijk vervolg aan geven door er op te acteren “Participatie is het informeren, meedenken, meewerken en/of (dit geldt voor participatie in het algemeen eveneens). meebeslissen van/door belanghebbenden bij de invulling en/ De gemeente Nunspeet bevindt zich op een punt waarop het of uitvoering van (bouw)activiteiten, projecten en beleid” kan innoveren in de manier waarop het jeugdigen betrekt.

Door - Beleidskader Bewonersparticipatie Gemeente Nunspeet, 2021 de communicatiestrategie af te stemmen op de moderne technologieën en de communicatie voorkeuren van jeugdigen, kan In lijn met deze inclusieve benadering is het advies wel om in de de gemeente een meer inclusieve, actieve en betrokken jeugd- toekomstige Participatieverordening die wordt ontwikkeld onder de recentelijk aangenomen Wet participatie op decentraal community creëren. niveau, specifieke actiepunten voor jeugdparticipatie op te nemen. Deze actiepunten zullen niet alleen de participatie van jeugdigen versterken maar ook bijdragen aan een cultuur waar jeugdigen actief en zichtbaar betrokken zijn bij beleidsvorming en besluitvormingsprocessen. Om dit te kunnen borgen zal de participatieverordening na uitvoering van verder onderzoek naar jeugdparticipatie worden ingediend (in het eerste halfjaar van 2025). Dit beleid dient tevens als fundament voor onze voortdurende inzet om een participatiecultuur te bevorderen waarbij alle inwoners, inclusief jeugdigen, worden gezien als volwaardige partners. Door het niet ontwikkelen van een apart jeugdparticipatiebeleid, maar juist door het integreren van jeugdigen in het algemene participatiebeleid, streven we naar een samenhangende gemeenschap waarin de stemmen van alle inwoners niet

alleen gehoord worden, maar waar zij ook een directe invloed in de Jongerenraad (2005); hebben op de beleidsuitkomsten terwijl tegelijkertijd ruimte is - De Jongerenraad moet zich goed profileren (2005); voor erkenning dat diversiteit in groepen inwoners vraagt om diversiteit in benadering. - Er worden te weinig onderwerpen aangedragen die interessant zijn voor jeugdigen (2005); Deze aanpak versterkt onze gemeenschap als geheel en zorgt voor een duurzame en dynamische ontwikkeling van onze loka- - Nota’s die ter bespreking worden aangereikt zijn te omvangrijk, le democratie. Advies aan de raad is dan ook deze strategie te liever vooraf filteren wat van belang is voor jeugdigen (2005); ondersteunen, gezien zij cruciaal is om de betrokkenheid en het engagement van onze jongere inwoners te garanderen en hen - De Jongerenraad houdt zich vaak niet aan de gestelde reacvoor te bereiden op actief burgerschap binnen onze gemeente tietermijnen, waardoor adviezen niet meer meegenomen kunin de toekomst. nen worden (2005); 2.2. Historische events In het verleden heeft de gemeente Nunspeet al ervaring opgedaan met een jongerenraad.

Deze raad functioneerde tussen 1998 en 2008, maar stopte uiteindelijk door de oprichting van de Wmo-raad (de voorloper van de Adviesraad Sociaal Domein) die een nieuwe structuur van adviesorganen vereiste èn tegelijkertijd een tekort aan interesse (animo) en betrokkenheid van de jeugdigen zelf. In de jaren 2005-2008 is de Jongerenraad meerdere keren geëvalueerd. Hieruit kwamen de volgende conclusies naar voren: - Het blijkt vrijwel onmogelijk om via mond-tot-mond-reclame door leden en door het jeugd- en jongerenwerk nieuwe leden te werven, laat staan om een realistische afspiegeling van de Nunspeetse jeugd bij elkaar te krijgen (2005+2008); - Het waarborgen van de continuïteit is lastig door het grote ledenverloop binnen de Jongerenraad (2005+2008); - De spreiding over de gemeente, met vertegenwoordiging vanuit de vier kernen, is lastig. Elspeet is oververtegenwoordigd

- Kom in overleg met de jongerenkamer (de opvolger van de Jongerenraad) en het jeugd- en jongerenwerk tot een jeugdplatform met een wervende naam voor het platform voor jeugdparticipatie. Het verschil met de huidige jongerenkamer moet zijn dat jeugdigen in principe namens een organisatie deelnemen. Deze organisaties zijn er dus voor verantwoordelijk een vertegenwoordiger te leveren. Dit maakt het ook mogelijk dat jeugdigen slechts voor korte tijd of alleen voor bepaalde onderwerpen deelnemen aan het platform. Ga hiervoor actief werven via de Brouwerskamp, horeca, scouting, sportverenigingen, kerken, jeugd- en jongerenwerk, politiek actieve jeugdigen van PJV an Gemeentebelang en SGP en via buurtverenigingen Elspeet, Vierhouten en Hulshorst. In principe kunnen alle onderwerpen aan de orde komen die jeugdigen aangaan. Er kan daarbij gedacht worden aan onderwijs, vrije tijd, sport, werk, hulpverlening, wonen en verkeersveiligheid. (2008) Aan deze acties is ook gewerkt, maar hebben onvoldoende geleid tot succes. Er bleef weinig animo vanuit jeugdigen en vanuit de gemeente werden nauwelijks thema’s aangedragen. In de toekomst moet er dan ook kritisch gekeken worden naar de beschikbare capaciteit voor de uitvoering en begeleiding van en bij jeugdparticipatie.

2.3. Voorkeuren en behoeften Tijdens een gesprek met jeugdigen van het Nuborgh College op 22 april jl., bleek er wel degelijk interesse te zijn voor het idee van een jongerenraad. De circa 15 jeugdigen die bij dit gesprek aanwezig waren gaven aan actief te willen participeren, mits er rekening wordt gehouden met hun voorkeuren en behoeften: • • • • •

In het verleden bleek het vaak moeilijk om jeugdigen structureel te betrekken bij beleidsontwikkeling; daarom werden ze vaker betrokken bij de uitvoering. Hoewel de uitvoering in veel gevallen wordt beheerd door externe organisaties en niet direct door de gemeente, hebben deze initiatieven nog steeds plaatsgevonden. Het is echter duidelijk dat er een behoefte bestaat aan Benader jeugdigen actief: ga naar de jeugdigen toe in plaats meer gestructureerde en continue betrokkenheid bij zowel de van hen naar het gemeentehuis te laten komen; ontwikkeling als de uitvoering van beleid, om te zorgen dat de Vind de juiste balans: tussen vrijblijvendheid en verplichting, stem van jeugdigen consistent gehoord wordt binnen de gewaarbij het belangrijk is dat de jeugdraad aantrekkelijk en meentelijke structuur. haalbaar blijft voor jeugdigen met een druk sociaal leven; Combineer met andere activiteiten: zorg ervoor dat de raad te combineren valt met school, sport en sociale activiteiten; Onderwijsintegratie: onderzoek of deelname aan de raad kan bijdragen aan het behalen van schoolpunten; Co-creatie: werk samen met jeugdigen aan de structuur van de raad, bespreek hoe vaak bijeenkomsten plaatsvinden, hoe thema’s worden gekozen en welke communicatiekanalen worden gebruikt.

Andere jeugdinitiatieven die in het verleden hebben bestaan in Nunspeet zijn onder meer: • • •

Jong en Politiek Nunspeet (2019) Klankbordgroep Jeugd van de Adviesraad Sociaal Domein (ASDN) Kennismaking tussen leerlingen van de Boaz-Jachinschool en de gemeenteraad als onderdeel van het lesprogramma. Dit initiatief heeft op 02 juli jl. opnieuw plaatsgevonden en was wederom een succes.

2.4. Huidige initiatieven jeugdparticipatie In de gemeente Nunspeet worden momenteel diverse projecten uitgevoerd waarbij jeugdigen actief betrokken zijn. Deze projecten omvatten een breed scala aan activiteiten, van speelruimte tot jeugdbeleid en benadrukken de toewijding van de gemeente aan het stimuleren van jongerenparticipatie in beleidsvorming en gemeenschapsontwikkeling. Enkele voorbeelden: • Uitvoeringsplannen Spelen, Bewegen en Ontmoeten Deze plannen, die deel uitmaken van een breder initiatief om de openbare ruimten binnen de gemeente te verbeteren, zijn gericht op het creëren van inclusieve en toegankelijke omgevingen waar jeugdigen kunnen spelen, bewegen en ontmoeten. Een belangrijk aspect van dit initiatief is de herziening van de speelruimtebeleid nota van 2016-2019, met een nadruk op modernisering van de speelinfrastructuur die beter aansluit bij de huidige behoeften van jeugdigen. Daarbij is er speciale aandacht voor natuurlijke speeltuinen en multifunctionele ruimtes die zowel sport als ontspanning bevorderen, waar jeugdigen gestimuleerd worden om actief deel te nemen aan de samenleving​​.

• Preventief Jeugdbeleid Dit beleid richt zich op het voorkomen van problemen door jeugdigen vroegtijdig de juiste ondersteuning te bieden. Belangrijke thema’s zoals mentale gezondheid, onderwijs en sociale inclusie staan centraal. Jeugdigen worden betrokken bij het vormgeven van programma’s en activiteiten die ontworpen zijn om hen te ondersteunen bij hun ontwikkeling en welzijn​​. • Inclusieagenda De Inclusie agenda is opgesteld ter bevordering van inclusief beleid in de gemeente. Op dit moment wordt er onderzocht hoe de groep inclusie ambassadeurs, die een actieve bijdrage leveren aan de totstandkoming, monitoring en evaluatie van de Inclusie agenda, representatiever kan zijn voor alle inwoners en alle dorpskernen. Een aandachtspunt wat hieronder valt zijn onder meer jeugdigen. Er wordt actief gewerkt aan het doorbreken van participatiebarrières en het creëren van gelijke kansen voor alle inwoners - jeugdigen incluis.

• Jeugdontmoetingsplaatsen (JOPs) Een ander project zijn de Jeugdontmoetingsplaatsen, waar • Bestaanszekerheidsbeleid jeugdigen elkaar in een informele setting kunnen ontmoeten. In samenwerking met het initiatief ‘Speaking Minds’ is dit pro- Deze JOPs zijn strategisch geplaatst in verschillende delen van ject gericht op het betrekken van jeugdigen bij het ontwikkelen Nunspeet en zijn ontworpen om een veilige en toegankelijke van beleid rondom bestaanszekerheid. Het doel is om jeugdi- ruimte te bieden waar jeugdigen kunnen socialiseren en ontgen te versterken en hen een stem te geven in discussies over spannen. Recente ontwikkelingen omvat de plaatsing van een armoede, werkgelegenheid en sociale zekerheid, die direct hun nieuwe JOP, een proces waarbij jeugdigen betrokken worden. toekomst beïnvloeden. Het project start in september en zal jeugdigen uitnodigen om deel te nemen aan workshops en ge- Bovenstaande projecten illustreren een benadering van jeugdsprekstafels. Het traject kent een zogeheten ‘Train-de-trainer’ participatie in Nunspeet waarbij de gemeente streeft naar acmodule, wat betekent dat het project in de toekomst met diver- tieve betrokkenheid van jeugdigen bij het vormgeven van hun se thema’s herhaald kan worden. leefomgeving en de beleidsprioriteiten die hun dagelijks leven beïnvloeden. Het biedt een vertrekpunt voor verdere verdieping en evaluatie.

2.5. Wanneer is jeugdparticipatie ‘geslaagd’?

te breiden en te benutten om meer inwoners - waaronder jeugdigen - te bereiken en te betrekken, vooral diegenen die misWanneer jeugdparticipatie ‘geslaagd’ is, is een grote vraag schien niet deelnemen aan traditionele vormen van participatie die enkel in overeenstemming met jeugdigen beantwoord kan zoals fysieke bijeenkomsten. Onderzoek naar de ingebruikneworden. Voorop staat in ieder geval dat jeugdigen niet alleen ming van een participatieplatform vindt op dit moment plaats raadplegend betrokken moeten zijn maar dat hun inbreng ook - een collegevoorstel rondom dit onderwerp zal naar verwachdaadwerkelijk geïmplementeerd moet worden en zichtbare ver- ting in kwartaal vier aan het college worden aangeboden. anderingen teweeg dient te (kunnen) brengen. Dit vereist een aanpak waarbij jeugdigen als gelijkwaardige partners worden 2. Schoolpartnerschappen beschouwd en waar hun bijdragen meetbaar invloed hebben Een ander effectief model is het ontwikkelen van partnerschapop de besluitvorming. Echte successen zijn zichtbaar wanneer pen met scholen, zoals gezien in onder andere gemeente Roter een continue dialoog is, waarbij jeugdigen vertrouwen heb- terdam. Hier worden leerlingen betrokken bij gemeentelijke ben in het proces en zien dat hun input serieus wordt genomen projecten die direct invloed hebben op hun scholen en buurten.

Nunspeet kan deze aanpak overwegen door samenwerkingsen effect heeft. verbanden aan te gaan met lokale onderwijsinstellingen. Dit zou projecten kunnen omvatten die jeugdigen aanmoedigen om 3. Kansen actief deel te nemen aan de planning en uitvoering van lokale De betrokkenheid van jeugdigen bij beleidsvorming, uitvoering initiatieven, wat hun gevoel van eigenaarschap en verbondenen evaluatie, biedt een breed scala aan voordelen. Van het ver- heid met de gemeente kan versterken. beteren van besluitvormingsprocessen tot het - tot op zekere hoogte - verzekeren van toekomstige maatschappelijke be- Deze methodiek is niet geheel nieuw; gemeente Nunspeet heeft trokkenheid. In Nunspeet zijn er al diverse projecten die jeugdi- al jaren contact met De Nuborgh-Veluvine. Zo worden de lessen gen betrekken bij de lokale gemeenschap. Deze projecten bie- Burgerschap benut om beleidsthema’s te bespreken met leerden niet alleen waardevolle leerkansen voor jeugdigen, maar lingen op een manier die de gemeente informatie opleverde en verbeteren ook de relevantie en effectiviteit van het beleid. Door paste binnen het curriculum van de school (door stil te staan te kijken naar succesvolle initiatieven elders in Nederland kun- bij leren debatteren en verdiepende uitleg over de politiek).

Op nen we verdere kansen en mogelijkheden voor jeugdparticipa- dit moment wordt dit wat meer ingebed via de methodiek van tie in Nunspeet identificeren en implementeren. Enkele clusters: Speaking Minds, zoals reeds toegelicht. Waar echter meer aandacht voor mag komen is voor het representatiever maken van de groep jeugdigen die via deze weg benaderd worden. De ge1. Interactieve en digitale platforms Zoals reeds benoemd hebben veel gemeenten al succes ge- meente betrekt alleen De Nuborgh-Veluvine actief omdat dit de boekt met het gebruik van interactieve en digitale platforms enige middelbare school is in de gemeente Nunspeet. Daarmee om jeugdigen te betrekken bij lokale besluitvorming. Participa- missen we veel jeugdigen, waaronder het merendeel van de Eltieplatforms waar jeugdigen hun meningen en ideeën kunnen speetse jeugdigen en de hele bovenbouw Havo/Vwo. Reacties delen zijn effectief in het bereiken van een breed publiek. Voor zullen hierdoor nooit écht representatief zijn. Hier moet over naNunspeet biedt dit een kans om hybride participatie verder uit gedacht geworden willen de schoolpartnerschappen meene-

men in de strategie voor jeugdparticipatie. 3. Mentorprogramma’s en workshops Steden als Eindhoven en Den Haag hebben mentorprogramma’s en workshops ontwikkeld die jeugdigen opleiden in leiderschap en burgerparticipatie. Deze programma’s bieden praktische ervaring en onderwijs over hoe beleid wordt gevormd en geïmplementeerd. Voor Nunspeet ligt hier een kans om vergelijkbare educatieve programma’s op te zetten die jeugdigen niet alleen de vaardigheden bijbrengen die nodig zijn voor effectieve participatie, maar hen ook voorbereiden op toekomstige rollen binnen de gemeente (actieve burgerparticipatie). Daarnaast biedt ProDemos programma’s aan zoals het gratis spel Democracity. Tijdens die educatieve programma bouwen leerlingen samen aan hun eigen stad: gaan ze voor bedrijven of juist veel groen? Liever een groot ziekenhuis of toch een middelbare school? Het budget is beperkt dus helaas kan niet alles een plaats krijgen in de stad. Tijd dus om samen keuzes te maken. Om het eens te worden over die keuzes richten de leerlingen verschillende politieke partijen op, schrijven ze korte partijprogramma’s en gaan ze met elkaar in debat. Uiteindelijk wordt er gestemd en kan de stad afgebouwd worden. Na het spel kunnen de leerlingen vragen stellen aan bijvoorbeeld de burgemeester, een wethouder of enkele raadsleden die aanwezig zijn.

De leerlingen horen dan hoe het eraan toegaat in de echte gemeenteraad. Ook kunnen zij vragen stellen over actuele onderwerpen in de eigen gemeente. 4. Cultuur- en sportevenementen Het organiseren van cultuur- en sportevenementen waar jeugdigen direct betrokken zijn bij de planning en uitvoering kan dienen als een brug tussen jeugdigen en gemeentelijke bestuurders. Dergelijke evenementen bieden niet alleen recreatieve waarde maar bevorderen ook gemeenschapsgevoel en open dialoog. Deze methodiek brengt jeugdigen en beleidsmakers op laagdrempelige wijze samen.

5. Jongerenadviesraden Herinvoering van een jongerenraad of soortgelijke structuren, geïnspireerd door de succesvolle jongerenraden in steden als Haarlem, kan jeugdigen een formele rol geven in de gemeentelijke besluitvorming. Deze raden kunnen als een belangrijk adviesorgaan dienen, waarbij jeugdigen rechtstreeks input leveren over zaken die hen aangaan. De effectiviteit van een dergelijke raad in Nunspeet zou kunnen worden versterkt door ervoor te zorgen dat deze representatief is en regelmatig contact heeft met de gemeenteraad. Onderzocht zou moeten worden hoe dit in andere steden effectief is ingericht, of er voldoende capaciteit (en draagvlak) is vanuit de gemeente Nunspeet om voldoende tijd en energie te steken in het opzetten, activeren en levendig houden van een dergelijke raad en of er behoefte is onder jeugdigen zelf om in een adviesraad zitting te nemen. 6. Betrokkenheid bestuurders bij schoolevenementen Aanwezigheid van de burgemeester en wethouders bij (vanuit de gemeente geïnitieerde) evenementen waar tijd gemaakt wordt om met aandacht te luisteren wat er bij leerlingen leeft. 7. Project VNG: #MijnStemTelt De VNG organiseert op het moment geen nieuwe projecten vanuit het initiatief #MijnStemTelt.

Wel organiseren zij Community of Practices: bijeenkomsten rondom jongerenparticipatie voor gemeenten om onderling kennis uit te delen, waar we ons vanuit de gemeente Nunspeet actief bij aansluiten. Onderzoek naar de integratie op maat van een van de / een combinatie van bovenstaande initiatieven kan Nunspeet helpen een meer inclusieve, responsieve en dynamische gemeenschap te creëren waar jeugdigen actief bijdragen aan de vorming van hun eigen toekomst. Door te leren van best practices elders en deze aan te passen aan de lokale context, kan Nunspeet concrete stappen ondernemen om jeugdigen te betrekken bij lokaal beleid.

4. Vervolg Voordat echter verdere stappen worden gezet in het bevorde- Om deze reden is het advies om een verdiepende sessie te orren van jeugdparticipatie is het cruciaal om zorgvuldig onder- ganiseren met Frank Speel, programmamaker Lokale Democratie bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) in zoek te doen naar twee fundamentele aspecten: samenwerking met het college en de gemeenteraad. Deze ses• Het concretiseren van de reikwijdte van jeugdparticipatie sie zal gericht zijn op het verkennen van de huidige houdingen, beleidskaders en de bereidheid van de gemeente om jeugdimet het college en de gemeenteraad; en • het draagvlak voor en de vormgeving van dergelijke partici- gen daadwerkelijk een stem te geven in de gemeenschappelijke beleidsvorming, zodat we samen tot actiepunten komen die patie onder/met jeugdigen zelf. in de toekomst recht doen aan de inzet van jeugdigen. Commitment & draagvlak 2. Draagvlak onder jeugdigen 1. Het concretiseren van de reikwijdte van jeugdparticipatie met Parallel aan het onderzoeken van de reikwijdte voor jeugdparhet college en de gemeenteraad ticipatie binnen de gemeente, wordt in de maand september Het succes van jeugdparticipatie is sterk afhankelijk van de ook het draagvlak voor participatie onder jeugdigen zelf nader steun en het engagement van lokale bestuurders en beleid- onderzocht.

Dit zal gedaan worden door middel van een versmakers. Zonder een duidelijk en sterk commitment van het diepend onderzoek dat aansluit op deze notitie welke dient als college en de gemeenteraad kunnen zelfs de best geplan- vertrekpunt. Het onderzoek omvat de volgende methoden: de participatie-initiatieven tekortschieten. Dat het belang van jeugdparticipatie door de raad erkend wordt staat boven water. • Straatinterviews: deze directe benadering stelt in staat om persoonlijke en diepgaande inzichten te verkrijgen van jeugEen belangrijke vervolgstap is nu om samen met het college en digen uit alle vier de verschillende dorpskernen. Hoe kijken de gemeenteraad te concretiseren hoe jeugdparticipatie er in jeugdigen tegen participatie aan, weten zij wat dit inhoudt? de praktijk uit zou kunnen zien. Hoeveel bandbreedte voor inHoe willen zij zelf dat ze betrokken en benaderd worden en is spraak van jeugdigen is er daadwerkelijk? Hoe vertaalt dit zich er animo voor een jeugdraad of alternatief? Welke thema’s tot de praktijk? Welke (lerende) houding is nodig om echt naar vinden zij interessant en waarom? Deze straatinterviews wiljeugdigen te luisteren, ook als we niet dezelfde taal spreken? Is len we direct na de zomerperiode uitvoeren (tussen medio er bepaalde thematiek waarbij het college of de gemeenteraad week 36 en week 38).

We zijn ervan overtuigd dat deze interextra nadruk wil leggen op de actieve betrokkenheid van jeugviews ook een beeld schetsen onder jeugdigen dat hun medigen? Deze vragen en meer zijn van belang om te bespreken ning er toe doet; hiermee doen we gelijk een eerste aanzet. alvorens de strategie voor jeugdparticipatie in de uiteindelijke • Netwerk: we zetten diverse vragenlijsten uit bij scholen, participatieverordening worden vastgelegd. jeugd- en jongerenwerk en bij Straathoekwerk om optimaal van deze netwerken gebruik te maken. • Digitale participatie: Door gebruik te maken van online me-

thoden zoals enquêtes en sociale media (en in de toekomst een participatieplatform), kan de gemeente de meningen van een bredere groep jeugdigen verzamelen, inclusief diegenen die mogelijk niet bereikt worden via traditionele methoden. Hybride participatie als uitgangspunt.

Bovenstaande tabel uit het onderzoeksrapport ‘Wat verwachten jongeren van de democratie?’ van I&O Research (2021) toont de discrepantie tussen de beleefwereld van jeugdigen en de perceptie van bestuurders goed aan.

Implementatie en evaluatie De uitkomsten van bovenstaande onderzoeken zullen essentieel zijn voor het formuleren van een gedegen strategie voor jeugdparticipatie. Het is van belang dat de strategie niet alleen wordt geïmplementeerd, maar ook regelmatig wordt geëvalueerd om te zorgen dat deze effectief blijft en waar nodig aangepast kan worden. Deze evaluaties moeten transparant zijn - jeugdigen worden hierin uiteraard betrokken - en de bevindingen moeten openlijk gedeeld worden met zowel de doelgroep als het bredere publiek. Deze methodische en grondige benadering van onderzoek en evaluatie is cruciaal om een duurzaam en effectief systeem van jeugdparticipatie in Nunspeet te waarborgen. Door zorgvuldig de reikwijdte voor jeugdparticipatie bij het college en de raad en het draagvlak onder jeugdigen te onderzoeken kan de gemeente ervoor zorgen dat jeugdparticipatie niet alleen een beleidspunt is, maar een levende, ademende en voortdurend evoluerende praktijk. De concrete actiepunten voortkomend uit dit onderzoek zullen worden opgenomen in een participatieverordening die in het eerste halfjaar van 2025 wordt aangeboden aan het college. Deze participatieverordening vervangt de huidige inspraakverordening als gevolg van de recentelijk aangenomen Wet versterking participatie op decentraal niveau.