AP 6d. Bijlage 4. Financiële businesscase Maatschappelijk Financieren
Tekst van het document
Financiële Businesscase – VV Nunspeet –
Maatschappelijk Financieren® Papendallaan 60, 6816 VD Arnhem – www.maatschappelijk-financieren.nl IBAN NL41 TRIO 0390397431 – BTW NL 85 4976 917 B01 – KVK 62835556
April 2024
INHOUDSOPGAVE
1.
Samenvatting ....................................................................................................................... 3
2.
Inleiding en achtergrond ...................................................................................................... 4
3.
Maatschappelijk Financieren® .............................................................................................. 5
4.
Eigendomsverhoudingen ...................................................................................................... 7
5.
Financieringsstructuur .......................................................................................................... 8
6.
Investeringen en Financieringen ........................................................................................... 9
7.
Kenmerken geldlening en garanties ................................................................................... 11
8.
Risicoanalyse ...................................................................................................................... 13
9.
Sluitingsprotocol ................................................................................................................ 15
10.
Collegebesluit ................................................................................................................ 16
11.
Meer Jaren Prognose (MJP) ........................................................................................... 17
11.1. Resultaat en cashflow .......................................................................................................... 17 11.2. Balans ................................................................................................................................... 18 11.3. Resultatenrekening .............................................................................................................. 20 11.4. Kasstroomoverzicht .............................................................................................................. 21 11.5. Meer Jaren Prognose............................................................................................................ 22 12.
Wetgeving Markt en Overheid en Staatsteun ................................................................ 23
12.1. Wet Markt en Overheid ........................................................................................................ 23 12.2. Wet financiering decentrale overheden (Fido) ..................................................................... 23 12.3. Staatsteun ............................................................................................................................ 24
2
1.
Samenvatting
VV Nunspeet (verder ‘Vereniging’) is gevestigd aan de Sportlaan 1 in Nunspeet en wordt eigenaar van het nieuw te bouwen clubgebouw en kleedkamers van het sportpark. De Vereniging is voornemens te investeren in deze nieuwe sportaccommodatie. De Vereniging wenst de investeringen deels te financieren door het aantrekken van een lening van afgerond €1,4 mln. onder gemeentegarantie. Door afgifte van een gemeentegarantie kan de Vereniging een lening afsluiten bij de Nederlandse Waterschapsbank (NWB) of De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Zonder de afgifte van een gemeentegarantie is het niet mogelijk een financiering te sluiten bij een bank. Ook bij de commerciële banken (ABNAMRO, Rabo, ING) is een gemeentegarantie noodzakelijk, maar hier liggen de rentes aanmerkelijk hoger, waardoor de exploitatie van de Vereniging over de gehele looptijd zwaar wordt belast met kapitaallasten. De (bruto) investeringen zijn begroot op afgerond €3,8 mln. (incl. BTW). Na de te ontvangen Bosa subsidie (€766.000), een gemeentelijke subsidie (€637.500), een gemeentelijke lening (€638.000), een obligatieplan (€100.000) en een inbreng van eigen middelen van €250.000, resteert een financieringsbehoefte van afgerond €1,4 mln. De rente voor een 40-jarige lening onder gemeentegarantie met een 40-jarige rentevast periode bedraagt indicatief circa 3,6%. De Vereniging heeft een risicoanalyse uitgevoerd.
Hieruit blijkt dat de risico’s in beeld zijn en waar mogelijk afgedekt. Met het volgen van een sluitingsprotocol voor het aantrekken van het kapitaal, wordt de benodigde documentatie verzameld en bij de bank aangeboden. Na verificatie en goedkeuring door de bank kan de lening worden aangetrokken. Hiervoor is een 100% gemeentegarantie noodzakelijk. De banken stellen voorwaarden aan de redactie van het op te stellen collegebesluit. Op basis van het besluit (en garantstelling) door het college wordt de lening gesloten tussen de bank en de Vereniging met opgaaf van het definitieve rentepercentage. Voor de Vereniging is een meer jaren prognose (MJP) van 10 jaar opgesteld. Hieruit kan worden geconcludeerd dat de Vereniging aan haar verplichtingen kan voldoen. De exploitatie is sluitend en er wordt een buffer opgebouwd aan liquiditeiten om eventuele tegenvallers op te vangen. Het verlenen van een gemeentegarantie ten behoeve van de financiering van de activiteiten van de Vereniging voldoet aan de wetgeving Wet Markt en Overheid, wet financiering decentrale overheden (Fido) en Staatsteun.
3
2.
Inleiding en achtergrond
De Vereniging is voornemens te investeren op het sportpark in een nieuw en duurzaam clubgebouw bestaande uit een onderbouw met 14 kleedkamers, bergingen etc., en een bovenbouw als clubhuis. De totale investering bedraagt afgerond €3,8 mln. (incl. BTW). Na de Bosa subsidie, gemeentelijke subsidie, een gemeentelijke lening, een obligatieplan en inbreng van eigen middelen resteert een te financieren bedrag van afgerond €1,4 mln. door de Vereniging. De Vereniging wenst dit bedrag als lening aan te trekken. De gemeente werkt aan een Kadernota sport, die bepaalt op welke wijze maatschappelijke organisaties kunnen investeren op grond dat in eigendom is van de gemeente. De uitkomst daarvan hangt samen met het Algemeen belangenbesluit. In dat besluit wordt bepaalt waaronder een selectief aantal maatschappelijke organisaties de grond onder de lokaal geldende marktconforme prijs mag gebruiken voor, in dit geval voor de Vereniging, een clubhuis en kleedkamers. De besluitvorming daarover verloopt via de gemeenteraad. Zolang nog niet duidelijk op welke wijze en tegen welke voorwaarden de Vereniging mag investeren, wordt de term ‘zakelijk recht’ gehanteerd in deze Businesscase. Dat betekent dat de vereniging, onder voorbehoud van een raadsbesluit een zakelijk recht verwerft voor een periode gelijk aan de looptijd van de lening onder garantie van de gemeente.
Voor het verkrijgen van een bancaire financiering voor de investeringen is het verkrijgen van een gemeentegarantie noodzakelijk. Ter onderbouwing van de financiering van de investeringen is, in samenwerking met de Vereniging, door Maatschappelijk Financieren® deze financiële business case opgesteld.
4
3.
Maatschappelijk Financieren®
De methode Maatschappelijk Financieren® is niet algemeen bekend, omdat deze methode selectief wordt toegepast voor maatschappelijke voorzieningen, die niet langs economische weg haalbaar zijn, zoals onderwijsvoorzieningen, sportaccommodaties, sociale woningen en zorgvoorzieningen. Het financieringsmodel is in zijn aard ontstaan aan het begin van de 19 e eeuw om investeringen in het algemeen belang te kunnen financieren, zoals de aanleg van dijken, spoorlijnen, polders en sociale huisvesting en onderwijs EN om armoede te bestrijden. De adviseurs van Maatschappelijk Financieren® zijn gespecialiseerd in het opzetten en begeleiden van financieringsmodellen voor instellingen in de maatschappelijke sector (de sectoren sport, onderwijs, zorg, cultuur en huisvesting). De afgelopen jaren is duidelijk gebleken dat maatschappelijke instellingen steeds moeilijker aan financiering kunnen komen. Daarnaast is het voor maatschappelijke instellingen van groot belang dat de rente en aflossingen niet te zwaar drukken op de toch al onder druk staande exploitatie. Het toepassen van Maatschappelijk Financieren® bij maatschappelijke instellingen stelt ze in staat om leningen aan te trekken tegen gunstige voorwaarden, zoals lage rente en aflossingsverplichtingen. Maatschappelijk Financieren® structureert zogenaamde solvabiliteitsvrije leningen.
Dit zijn leningen waarbij een hoge mate van zekerheid aan de financier wordt verstrekt waardoor banken en verzekeraars, onder respectievelijk Bazel 3 akkoord en Solvency II-richtlijn, slechts een beperkte kapitaalbuffer (voor toekomstige verplichtingen) hoeft aan te houden. Leningen met gemeentegaranties komen, volgens de richtlijnen, in aanmerking voor een nul procent (of zeer lage) risicofactor. Dit is van grote invloed op de rentepercentages die banken dan kunnen bieden. Ten aanzien van de financiering van sportVerenigingen werkt Maatschappelijk Financieren® samen met de sportbonden, NOC*NSF en NL-Sportraad. Tot nu toe heeft Maatschappelijk Financieren® 460 aanvragen behandeld voor maatschappelijke instellingen voor de financiering van investeringen in sportaccommodaties en maatschappelijk vastgoed voor een totaalbedrag van € 1,7 miljard. Onderstaande grafiek laat het aantal aanvragen per sector en sport zien. aantal aanvragen per sector
Aantal aanvragen per sport
400
120
350
100
300
80
250
60 200
40
150 100
20
50
0
0 sport
educatie
wonen
zorg
5
3.1.
Financiële Businesscase
Voor de besluitvorming wordt een Financiële Business Case opgesteld. Deze Financiële Business Case is het gebruikelijke verzameldossier dat voorziet in documenten en onderbouwingen van keuzes over een financieringsaanvraag. Die documenten worden gaandeweg de procesgang in concept opgesteld, waarbij definitieve documenten in de plaats treden van concepten. Een Financiële Business Case vormt een verzamelwerk van genomen beslissingen en is in die optiek het einddocument dat dient als archiefdocument, bestemd voor het huidig en toekomstige besturen. Daarnaast dient het als archiefdocument voor controles door rekenkamer(s) en andere financiële autoriteiten. Aan de hand van deze Financiële Business Case zijn beslissingen later nog herleidbaar tot de onderbouwingen en de achtergronden, die hebben geleid tot de (politieke) besluitvorming. Deze Financiële Business Case is daarmee gedurende het project een werkdocument, waarvan hier een eerste aanzet wordt voorgelegd.
6
4.
Eigendomsverhoudingen
Onderstaand wordt de eigendomsstructuur van de Vereniging weergegeven.
Gemeente
- huurovereenkomst velden
- grond zakelijk recht (erfpachtrecht) - clubhuis + kleedkamers - ideële rechtsvorm (vereniging) - kandidaat kredietnemer - regievoering en exploitatie
Vereniging
Investeringen, beheer en exploitatie
Sportaccommodatie
velden
clubhuis
kleedkamers verduurzaming
Toelichting 1
Gemeente
Het voorlopige uitgangspunt is dat de gemeente een zakelijk recht verstrekt aan de Vereniging voor de grond onder het clubhuis en kleedkamers. De velden worden van de gemeente gehuurd.
2
Vereniging
De Vereniging wordt in stadium van voorbereidingen gezien als economisch eigenaar van het clubhuis en kleedkamers en is de beoogde kredietnemer voor het aangaan van de financiering.
3
Accommodatie
De Vereniging is beheerder van de accommodatie en investeert in een nieuw clubhuis en kleedkamers.
7
5.
Financieringsstructuur
Onderstaand wordt de financieringsstructuur weergegeven.
Gemeente
100% gemeentegarantie
geldlening zakelijk recht
Bank
investeringsssubsidie
rente + aflossingen
Sportaccommodatie clubhuis
kleedkamers geldlening
Eigen inbreng en obligatieplan
Vereniging
Toelichting 1
Gemeentegarantie
De gemeente verstrekt een 100% garantie aan de bank voor rente en aflossing.
2
Geldlening
De Vereniging trekt een geldlening aan bij een bank en bij de gemeente. Daarnaast wordt, via een obligatieplan, een obligatielening gesloten met verenigingsleden en sponsoren.
3
Rente/aflossingen
De Vereniging betaalt rente en aflossingen aan de bank, de gemeente en de obligatiehouders.
5
Hypotheek
Afhankelijk van de voorwaarden voor het grondgebruik (zakelijk recht) verstrekt de Vereniging het 1e hypotheek op de sportaccommodatie aan de gemeente.
6
Investeringen
De leningen worden aangewend voor de investering in de sportaccommodatie.
8
6.
Investeringen en Financieringen
Onderstaand een overzicht van de investeringen en financieringen in de accommodatie. Investering Grond Vastgoed zelfwerkzaamheid/besparingen BTW Overig
€ 0 € 3.294.000 € (128.000) € 665.000 € -
Totaal investering
€ 3.831.000
Financiering inbreng eigen middelen sponsoring van derden / zelfwerkzaamheid subsidie/crowdfunding (gemeente, provincie, fondsen) Lening gemeente Obligatieplan Bosa subsidie teruggave BTW Niewe lening
€ 250.000 € € 637.500 € 638.000 € 100.000 € 766.200 € € 1.439.300
Totaal financiering
€ 3.831.000
Berekenen boekwaarde na sponsoring en subsidie
€ 2.427.300
Toelichting 1
Vastgoed
De Vereniging is voornemens een investering te doen van afgerond €3,3 mln. in de bouw van een nieuw clubhuis met kleedkamers. De investering is onderbouwd door een calculatie van een bevriende aannemer, de definitieve bouwoffertes volgen nog. De bouwvergunning wordt op korte termijn aangevraagd en er is rekening gehouden met een post onvoorzien van €100.000.
2
Zelfwerkzaamheid / besparingen
De Vereniging zal voor een deel werk zelf uitvoeren en voor een deel worden er bezuinigingen doorgevoerd op de bouwsom.
3
BTW
De BTW is becijferd op €665.000.
4
Eigen middelen
De Vereniging brengt een bedrag van €250.000 aan eigen middelen in.
5
Subsidie
De vereniging ontvangt een gemeentelijke investeringssubsidie van €637.500.
6
Lening gemeente
De gemeente verstrekt een 30-jarige annuïtaire lening van €638.000
7
Obligatieplan
Er zal een obligatieplan worden opgezet waarbij de leden van de Vereniging obligaties zullen afnemen met een looptijd van 15 jaar. De eerste 5 jaar zal er niet worden afgelost, daarna wordt deze in 10 jaar lineair afgelost.
8
Bosa subsidie
De geprognosticeerde Bosa-subsidie bedraagt €766.200.
5
Nieuwe lening
De vereniging wenst een lening van afgerond €1,4 mln. aan te trekken.
6
Boekwaarde
De boekwaarde van de investering wordt berekend door de investering (incl. BTW) minus de ontvangen subsidies (van gemeente en Bosa). Deze bedraagt €2,4 mln.
9
Onderstaand overzicht van de planning wordt de komende maanden ingevuld. Planning financiering & investering ambtelijke beoordeling behandeling in raad collegebesluit bouwvergunning sluiten lening storting lening start bouw oplevering bouw
datum … … … … … … … …
10
7.
Kenmerken geldlening en garanties
De Vereniging is voornemens een drietal leningen aan te trekken. In onderstaande tabel worden de belangrijkste kenmerken van de lenigen weergegeven. Lening hoofdsom Maatschappelijke lening € 1.440.000 Gemeentelijke lening € 638.000 Obligatieplan € 100.000
looptijd 40 30 15
vorm Annuïtair Annuïtair Lineair
rente 3,60% 2,00% 1,00%
aflossingsvrije jaren 2 5
Voor de lening onder gemeente garantie (de maatschappelijke lening) met een hoofdsom van €1,4 mln. zijn onderstaand de kenmerken van de geldlening weergegeven. Kenmerken van de geldlening Algemene gegevens Kredietnemer Adres Kamer van Koophandel nr. Gegevens van de lening Aflossingsvorm (naar keuze) Hoofdsom Looptijd jaren (naar keuze) Rentevast periode jaren (naar keuze) Rente* Betaling rente + aflossing (voorbeeld) Afsluitdatum (nader te bepalen) Stortingsdatum (voorbeeld) 1e betaling rente 1e betaling rente laatste betaling rente + aflossing bedrag gemiddelde betaling rente + aflossing bedrag Zekerheden / Politieke besluitvorming Gemeentegarantie * indicatief, peildatum:
VV Nunspeet Sportlaan 1 Nunspeet 40094156 Annuïtair 1.440.000 40 40 3,60% jaarlijks n.t.b. jul-24 jul-25 € 15.552 € 70.131 € 70.131
€
√ 10-apr-24
11
Bovenstaande kenmerken resulteren in onderstaande rente- en aflossingen schema.
Betaalschema rente + aflossing jaren
teller
2024/25 2025/26 2026/27 2027/28 2028/29 2029/30 2030/31 2031/32 2032/33 2033/34 2034/35 2035/36 2036/37 2037/38 2038/39 2039/40 2040/41 2041/42 2042/43 2043/44 2044/45 2045/46 2046/47 2047/48 2048/49 2049/50 2050/51 2051/52 2052/53 2053/54 2054/55 2055/56 2056/57 2057/58 2058/59 2058/60 2058/61 2061/62 2062/63 2063/64
opname opname 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 38
hoofdsom € 1.440.000 € 864.000 € 576.000 € 1.421.709 € 1.402.759 € 1.383.128 € 1.362.789 € 1.341.718 € 1.319.889 € 1.297.274 € 1.273.845 € 1.249.572 € 1.224.426 € 1.198.374 € 1.171.384 € 1.143.423 € 1.114.455 € 1.084.444 € 1.053.353 € 1.021.143 € 987.773 € 953.201 € 917.386 € 880.280 € 841.839 € 802.014 € 760.756 € 718.012 € 673.729 € 627.852 € 580.324 € 531.085 € 480.072 € 427.224 € 372.473 € 315.751 € 256.987 € 196.107 € 133.036 € 67.694 € 0 jaar
rente* 3,60% € 15.552 € 41.472 € 51.840 € 51.182 € 50.499 € 49.793 € 49.060 € 48.302 € 47.516 € 46.702 € 45.858 € 44.985 € 44.079 € 43.141 € 42.170 € 41.163 € 40.120 € 39.040 € 37.921 € 36.761 € 35.560 € 34.315 € 33.026 € 31.690 € 30.306 € 28.873 € 27.387 € 25.848 € 24.254 € 22.603 € 20.892 € 19.119 € 17.283 € 15.380 € 13.409 € 11.367 € 9.252 € 7.060 € 4.789 € 2.437 € 1.224.982
aflossing Annuïtair
€ 18.291 € 18.950 € 19.632 € 20.339 € 21.071 € 21.829 € 22.615 € 23.429 € 24.273 € 25.147 € 26.052 € 26.990 € 27.961 € 28.968 € 30.011 € 31.091 € 32.210 € 33.370 € 34.571 € 35.816 € 37.105 € 38.441 € 39.825 € 41.259 € 42.744 € 44.283 € 45.877 € 47.528 € 49.239 € 51.012 € 52.848 € 54.751 € 56.722 € 58.764 € 60.880 € 63.071 € 65.342 € 67.694 € 1.440.000
per/jaar € 15.552 € 41.472 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 70.131 € 2.664.982
12
8.
Risicoanalyse
Een risicoanalyse dwingt het bestuur stil te staan bij het besef dat risico’s zich kunnen voordoen. Een risicoanalyse geeft kort en bondig weer welke maatregelingen door het bestuur zijn genomen om risico’s te voorkomen, kortom is het bestuur ‘in control’? Onderstaande risicofactoren zijn algemeen en niet limitatief, voor elke Vereniging kunnen er andere, specifieke risicofactoren gelden. De risicoanalyse wordt uitgevoerd door het bestuur van de Vereniging. Bij de risicoanalyse1 wordt bij elk risico een score door het bestuur toegekend. De score geeft een beeld of het bestuur maatregelen heeft getroffen om het betreffende risico op te vangen. Deze score bestaat uit: Risicoscores 1
Niet
2
Onvoldoende
3
Matig
4
Voldoende
5
Volledig
Niets geregeld Geen beleid of maatregelen, geen invloed van bestuur Ad-hoc, regelen als het gebeurt Geen beleid of maatregelen Niet volledig Enkele maatregelen, niet geformaliseerd Geregeld, maar werkt het ook? Maatregelen genomen, beperkte controle op effectiviteit Goede maatregelen Verantwoordelijkheid, controle en evaluatie
Onderstaand wordt de uitkomsten uit de risicoanalyse door de Vereniging bondig en kort weergegeven.
1 Bron: Riskensport.nl 2020
13
Risicoanalyse Score 4
Investering Prijsstijging/meerwerk
5 1
4 1
√ √ √
Bouwtijd uitloop
√ √
Maatregelingen Vaste aannemings-/koop contracten nog niet aanwezig / recente calculatie door bevriende aannemer wel aanwezig Liquide buffer aanwezig Kunnen afzien/uitstellen van deelinvesteringen Overig: …
Ja Ja n.v.t.
Ja n.v.t.
√
Goede planning(afspraken) met leveranciers/bouwers/installateurs Rekening gehouden met start/einde competitie en planning evenementen (toernooien enz.) Overig: …
5
Huisvesting tijdens bouw
√ √
Indien noodzakelijk, beschikking over tijdelijke huisvesting Overig: …
Ja.
5
Calamiteiten
√
Calamiteiten vastgoed + installaties wordt zoveel mogelijk voorkomen (bijv. openings-/sluitingsprotocollen) en zijn verzekerd (brand/storm/inbraak) Overig: …
Ja
√ Score 5
Financiering Sluitende financiering
√
Maatregelingen De financiering (lening/subsidie/sponsoring/eigen inbreng) sluit aan op de investering Overig: …
√
Ja
3
Lening/subsidies/sponsors
√ √
(Voorwaardelijke) overeenkomsten aanwezig / onder handen Overig: …
Ja
3
Opschortende voorwaarden
√ √
Voorwaarden zijn in te vullen/na te komen / onder handen Overig: …
Ja
5 5 5
Stijgende rente
√ √ √ √
Leningsovereenkomst heeft vaste rente gedurende looptijd Actuele rentepeilingen tijdens het proces Voldoende buffer aanwezig om rentestijging op te vangen Overig …
Ja Ja Ja
4
Planning
√ √
De planning van investering en financiering sluiten aan. / onder handen Overig: …
Ja
Score 5
Exploitatie Inkomsten afhankelijkheid
3
√ √
Maatregelingen De inkomsten zijn niet te veel afhankelijk van een beperkt aantal partijen (sponsors, huurders, gemeente, enz.) Langjarige afspraken (sponsors, subsidie, enz.) Overig: …
√
Nee ja
5 5
Kosten flexibiliteit
√ √ √
Bij dalende inkomsten kunnen de kosten mee dalen, de vaste kosten zijn in beeld. Liquide buffer is aanwezig om onvoorziene kostenstijgingen op te vangen Overig: …
Ja Ja.
4
Calamiteiten (bijv. Covid)
√
De vereniging/stichting is voorbereid (operationeel en financieel) op het plotseling (deels) stilleggen/sluiten van de sportaccommodatie. Overig: …
Ja
√
14
.
9.
Sluitingsprotocol
De lening zal worden afgesloten bij de Nederlandse Waterschapsbank (NWB), de Bank Nederlandse Gemeente (BNG) of Aegon. In de praktijk blijkt dat de “commerciële” banken (RABO – ABNAMRO – ING) niet in staat zijn de gewenste (lage) rentes, looptijden en rentevast periodes te offreren, dit in tegenstelling tot deze publieke sectorbanken. De gunning verloopt volgens een sluitingsprotocol. Onderstaand worden de stappen weergegeven van het sluitingsprotocol van de lening. Voor het aantrekken van het de lening wordt een doorlooptijd van 1 maand aangehouden (nr. 8 t/m 10).
Sluitingsprotocol financieringsaanvraag Voorbereidingen door Vereniging/Stichting en MF
Uitvoering door
1
Afstemming inzake afgifte gemeentegarantie
Vereniging/Stichting
2
Tekenen begeleidingsofferte met MF
Vereniging/Stichting
3
Rentepeiling bij banken en keuze
MF-Vereniging/Stichting
4
Opstellen protocol collegebesluit garantstelling
MF-Gemeente
5
Opstellen Financiële Businesscase
MF-Vereniging/Stichting
6
Kredietproces Financier
MF-Vereniging/Stichting
6.1 KvK (recent) 6.2 Statuten/oprichtingsakte 6.3 Gecertificeerd kopie legitimatiebewijs van de zakelijk vertegenwoordiger(s)/ tekenbevoegde(n) 6.4 Kopie dagafschrift zakelijke rekening 6.5 Businessplan (financierings- en investeringsplan, meerjarenbegroting, doel van de financiering) 6.6 Jaarstukken minimaal laatste 2 jaar 6.7 UBO (eigendomsstructuur) Voorbereidingen door gemeente 7
Ondertekening garantiebesluit door college B&W
Gemeente
7.1 Publicatie collegebesluit (link naar website) Finale voorbereiding voor aantrekken kapitaal 8
Goedkeuringsprocedure bij bank
MF
9
Sluiten van de lening
MF
10
9.1 Accepteren rente-aanbod
Vereniging/Stichting
9.2 Tekenen geldleningsovereenkomst
Contractpartijen
Storten kapitaal op rekening van vereniging
Bank
15
10.
Collegebesluit
De procesgang voorziet erin dat het college, na goedkeuring door de raad, een besluit neemt voor de garantstelling tegenover de bank voor de lening die de Vereniging aangaat. Dat collegebesluit wordt beschikbaar gesteld aan de bank, samen met het complete dossier2 voor financieel juridische controle. Afhankelijk van de bevoegdheden van het college mandateert de gemeenteraad het college tot ondertekening van het garantiebesluit. Op basis van die garantstelling door het college wordt de lening gesloten tussen de financier en de Vereniging met opgaaf van het definitieve rentepercentage. Na het sluiten van de lening wordt de definitieve geldleningsovereenkomst opgesteld, ondertekend door de bank en voor ondertekening verzonden aan de Vereniging en de gemeente.
Garantiebesluit NWB “De Gemeente Nunspeet stelt zich ten behoeve van geldgeefster onherroepelijk en onvoorwaardelijk borg voor de juiste nakoming van de verplichting tot betaling van al hetgeen geldgeefster van geldneemster danwel haar rechtsopvolgster onder algemene titel, uit hoofde van de overeenkomst van geldlening te vorderen heeft of zal hebben, zulks onder afstanddoening van alle rechten, bevoegdheden en verweermiddelen bij de wet aan borgen toegekend of nog toe te kennen, in het bijzonder van die welke de borg al dan niet te harer bevrijding zou kunnen ontlenen aan het bepaalde in de artikelen 6:139, 6:154, 7:852, 7:853 en 7:856 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek, en voorts van alle rechten, welke de borg te harer bevrijding zou kunnen ontlenen aan door haar met geldneemster gesloten overeenkomst(en) en/of gemaakte afspraken en aan door haar aan geldneemster in verband met de borgtocht gestelde voorwaarden.”
Garantiebesluit BNG Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente, gelet op artikel 160 lid 1 sub e van de Gemeentewet VERKLAART: kennis te hebben genomen van het model van de akte van borgtocht (met vermelding van de referentie) van BNG Bank; en BESLUIT: Om onder de in deze akte van borgtocht vermelde voorwaarden onherroepelijk en onvoorwaardelijk borg te staan jegens BNG Bank voor de richtige nakoming van alle verplichtingen van uit hoofde van de [daarin genoemde] lening, overeenkomstig de model akte van borgtocht met referentie E2a01122010, een en ander tot een maximum bedrag van EUR ….,-- (te vermeerderen met de pro rata parte aan dit bedrag toe te rekenen boeten, kosten en wettelijke en overeengekomen renten).
2 De gemeente mailt het getekende collegebesluit aan Maatschappelijk Financieren zodat het complete dossier beschikbaar
komt voor de bank
16
11.
Meer Jaren Prognose (MJP)
Voor de Vereniging is een Meer Jaren Prognose (MJP) opgesteld en als bijlage opgenomen. De basis van de MJP wordt gevormd door de aangeleverde jaarstukken 2021/22 en 2022/23 en de prognosecijfers van de Vereniging. Voor een prognose voor de komende 10 jaar zijn uitgangspunten gehanteerd. Deze zullen in dit hoofdstuk worden toegelicht. 11.1. Resultaat en cashflow Onderstaande grafische grafieken laten het verloop zien van: 1.
Resulaat
De resultaten van de Vereniging laten de komende jaren een positief saldo zien van gemiddeld €20.000 per jaar. Resultaat 60
53 45 38 30 23 15
8 -
2021/22 2023/24 2025/26 2027/28 2029/30 2031/32
2.
Cashflow en liquide middelen
Tijdens de seizoenen 24/25 25/26 vindt de nieuwbouw plaats en tevens de opname van de leningen. De Vereniging zal de komende jaren een positieve cashflow (mutatie geldmiddelen) realiseren. De aanwezig liquide middelen positie zorgt voor een financiële buffer voor onvoorziene uitgaven in de toekomst.
cashflow en liquide middelen 600 500 400 300 200 100 100200300400500-
21/22 22/23 23/24 24/25 25/26 26/27 27/28 28/29 29/30 30/31 31/32 32/33
Mutatie geldmiddelen
Eindstand geldmiddelen
17
11.2. Balans Onderstaand een overzicht van de balansposities van de activa-zijde van de komende 5 jaar. bedragen in € 1.000
Balans 1 Grond 2 Verbouwingen 3 Inventaris en inrichting 4 Computers & software 5 Nieuwbouw 6 Vorderingen / voorraad / overig 7 Liquide middelen Totaal activa
9 Voorz. clubhuis renovatie/onderhoud 10 Voorz. accommodatie dmv acties 11 Voorz. Batig saldo jeugdacties 12 Maatschappelijke lening
3,60%
13 Lening gemeente
2,00%
14 Obligatieplan leden/sponsoren
1,00%
Totaal passiva
gerealiseerd
1
2
3
4
5
2021/22 -
2022/23 -
2023/24 -
2024/25 -
2025/26 -
2026/27 -
2027/28 2 2.330 48 126 2.507 307 7 43 20 1.403 590 100 37 2.507
5 5 0
8 Eigen vermogen
15 Kortlopende schulden / overig
gerealiseerd
5 4
4 3
4 1
3 0 2.427 45 125 2.601
3 2.379 47 120 2.548
285 7 86 20 1.440 622 100 39 2.601
292 7 65 20 1.422 606 100 36 2.548
-
-
-
33 225 268
40 277 326
42 325 374
1.456 44 510 2.015
122 7 86 20 -
175 7 86 20 -
33 268
37 326
222 7 86 20 38 374
260 7 86 20 864 638 100 39 2.015
Toelichting 1
Grond
De grond is eigendom van de gemeente en op nihil gewaardeerd.
2
Verbouwingen
De verbouwingen uit het verleden worden de komende jaren naar nihil afgeschreven.
3
Inventaris inrichting Computers software Nieuwbouw
en
Deze worden de komende jaren naar nihil afgeschreven.
&
Deze zijn inmiddels afgeschreven.
6
Vorderingen debiteuren
/
7
Liquide middelen
De liquide middelen worden berekend op basis van de indirecte methode.
8
Eigen vermogen
Het eigen vermogen wordt bepaald door het saldo van vorig boekjaar vermeerderd met het resultaat van het lopende boekjaar.
9
Voorz. clubhuis renovatie/onderhoud
Deze voorziening is in de komende jaren constant gehouden. Met ingang van het seizoen 2036/37 wordt jaarlijks een bedrag van €3.000 gedoteerd.
10
Voorz. accomm. dmv acties
Deze voorziening is in het verleden gevormd voor de nieuwbouw en valt in vier gelijke delen vrij.
11
Voorz. batig saldo
Deze is constant gehouden.
12
Maatschappelijke lening
De Vereniging wenst een nieuwe lening op te nemen van €1,4 mln. Deze wordt vooralsnog in 2 delen opgenomen. Met ingang van het boekjaar in 2026/27 wordt deze in 38 jaar annuïtair afgelost. De rente bedraagt 3,6%.
4 5
De nieuwbouw van het clubhuis vindt in 2 jaar plaats. 60% in het seizoen 2024/25 en 40% in het seizoen 2025/26. De boekwaarde bedraagt €2,4 mln. Deze is gebaseerd op voorgaande boekjaren en wordt berekend op basis van een vast percentage van de opbrengsten.
18
13
Lening gemeente
De gemeente verstrekt in 2024/25 een lening van €638.000. Deze wordt met ingang van 2025/26 in 30 jaar annuïtair afgelost. De rente bedraagt 2%.
14
Obligatieplan leden/sponsoren
In 2024/25 worden obligaties uitgeschreven via een obligatieplan. Deze obligaties hebben een looptijd van 15 jaar. De eerste 5 jaar wordt er niet afgelost. De rente bedraagt 1%.
15
Kort.l.schulden
Deze is gebaseerd op voorgaande boekjaren en wordt berekend op basis van een vast percentage van de kosten.
19
11.3. Resultatenrekening Onderstaand een overzicht van de resultatenrekening van de komende 5 jaar. bedragen in € 1.000
gerealiseerd
gerealiseerd
1
2
3
4
5
Resultatenrekening 2021/22 1 Contributies 141 1 Clubhuis 116 1 Kosten clubhuis 701 Sponsoring 59 1 Kosten sponsoring 51 Diverse 9 1 Kosten diverse 82 Huuropbrengst Businessruimte en overige ruimtes Totaal opbrengsten 242
2022/23 163 170 9763 1211 5294
2023/24 176 171 9661 714 10309
2024/25 181 179 10162 814 10319
2025/26 186 188 10563 814 1015 344
2026/27 192 197 10964 914 1020 360
2027/28 198 207 11465 914 1020 372
2215-
884740312492241-
9047424014542252-
9252364015552255-
9354364015562259-
94553140165622 49283-
95563240165722 49287-
26 415 37
53 55 54
57 5547
64 551638
85 5-
77 5-
85 5-
5525
657
6415
Personeel Huisvesting / erfpacht 5 Gas + electra 3 Kantoor 3 Verkoop 3 Algemeen 3 Wedstrijd/leden 6 Voorziening nieuwbouw / groot onderhoud 7 Afschrijvingen activa Totaal kosten
824229301344-
3
4
2026 -
Bedrijfsresultaat (EBIT) Bankkosten/baten 8 Incidentele baten 9 Rentelasten leningen Totaal resultaat voor VpB
3
Vennootschapsbelasting
-
-
-
-
-
-
-
10 Totaal resultaat na VpB
37
54
47
38
25
7
15
11 Bedrijfsres. voor afschr. (EBITDA)
28
55
58
65
87
126
134
Toelichting 1
Opbrengsten
2
Huuropbrengst Businessruimte
3
Kosten
4
Huisvesting zakelijk recht
5
Gas + electra
Door de bouw van een nieuw duurzaam clubhuis dalen de gas en electra kosten.
6
Voorziening nieuwbouw / groot onderhoud Afschrijvingen
De voorziening nieuwbouw valt in 4 gelijke delen vrij in de jaren 2026 – 2030. Met ingang van 2036/37 wordt een voorziening groot onderhoud gevormd.
7
Deze zijn door de Vereniging begroot. Met ingang van 2028/29 worden deze jaarlijks geïndexeerd met 2%. De Vereniging sluit een huurcontract met een verbonden Stichting voor de verhuur van ruimten voor sponsor- en businessactiviteiten. Deze zijn door de Vereniging begroot. Met ingang van 2028/29 worden deze jaarlijks geïndexeerd met 2%. /
De huur van de grond en het huidig clubhuis worden, in deze fase van voorbereidingen, omgezet naar een zakelijk recht. Vooralsnog wordt uitgegaan dat de huidige huur even hoog is als de kosten voor een zakelijk recht.
De afschrijvingen stijgen door de nieuwbouw naar een niveau van €49.000. Het nieuwe clubhuis wordt in 50 jaar afgeschreven.
20
8
Incidentele baten
Er wordt vanaf 2025/26 geen rekening gehouden met incidentele baten.
9
Rentelasten
De komende jaren betaalt de Vereniging rentelasten uit hoofde van de opgenomen leningen.
10
Totaal resultaat
Door de hogere afschrijvingen en rentelasten daalt het resultaat de komende jaren. Vanaf 2030/31 is er sprake van een stijgend resultaat.
11
EBITDA
De EBITDA groeit de komende jaren naar een niveau van €135.000.
11.4. Kasstroomoverzicht Onderstaand een overzicht van de kasstromen van de komende 5 jaar. bedragen in € 1.000
gerealiseerd
gerealiseerd
1
2
3
4
5
Kasstroomoverzicht Bedrijfsresultaat
2021/22 26
2022/23 53
2023/24 57
2024/25 64
2025/26 85
2026/27 77
2027/28 85
Aanpassingen voor: - Afschrijvingen - voorzieningen Kasstroom
2 28
2 55
2 58
2 65
2 87
49 22104
49 22112
19928-
74 3-
22 0-
10 1-
11 1-
245-
21 1-
11 11
0 52
1048
2539
6026
7029
7042
-
-
-
1.456-
971-
-
-
-
-
-
1.456-
971-
-
-
-
-
-
864 638 100
576 16-
1816-
1916-
-
-
-
1.602
560
34-
35-
11 225
52 277
48 325
185 510
385125
5120
6 126
Veranderingen in werkkapitaal Vorderingen / voorraad / overig Kortlopende schulden / overig
Rentelasten + VpB + incidentele baten/lasten 1 Kasstroom uit operationele activiteiten
(+Des)investeringen vaste activa Kasstroom uit 2 investeringsactiviteiten Aflossing (-) opname (+) maatschappelijke lening Aflossing (-) opname (+) lening gemeente Aflossing (-) opname (+) obligatieplan Kasstroom uit 3 financieringsactiviteiten 4 Mutatie geldmiddelen 5 Eindstand geldmiddelen
Toelichting 1
Kasstroom operationele act.
De kasstroom uit de operationele activiteiten bedraagt de komende jaren gemiddeld €37.000.
2
Kasstroom uit inv. activiteiten Kasstroom uit fin. activiteiten
In 2024/25 en 2025/26 wordt er geïnvesteerd in het nieuwe clubhuis.
4
Mutatie geldmiddelen
In 2025/26 is er een negatieve mutatie geldmiddelen (cashflow) vanwege de inbreng van eigen middelen voor de financiering van het nieuwe clubhuis. Met ingang van 2027/28 is er elk jaar sprake van een positieve kasstroom.
5
Eindstand geldmiddelen
Door de positieve kasstroom groeien de geldmiddelen naar een saldo van €126.000 in 2027/28.
3
In 2024/25 en 2025/26 worden de leningen aangetrokken. Daarna is er sprake van reguliere aflossingen.
21
11.5. Meer Jaren Prognose Onderstaand een Meer Jaren Prognose (MJP) voor een periode van 10 jaar. Meer Jaren Prognose 10-4-2024
VV Nunspeet Maatschappelijk Financieren
bedragen in € 1.000
gerealiseerd
gerealiseerd
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Balans Grond Verbouwingen Inventaris en inrichting Computers & software Nieuwbouw Vorderingen / voorraad / overig Liquide middelen Totaal activa
2021/22 -
2022/23 -
2023/24 -
2024/25 -
2025/26 -
2026/27 -
2027/28 -
2028/29 -
2029/30 -
2030/31 -
2031/32 -
3 0 2.427 45 125 2.601
3 2.379 47 120 2.548
2 2.330 48 126 2.507
2 2.282 49 136 2.468
1 2.233 50 148 2.433
1 2.185 51 157 2.393
0 2.136 52 164 2.353
2032/33 2.087 53 175 2.315
285 7 86 20 1.440 622 100 39 2.601
292 7 65 20 1.422 606 100 36 2.548
307 7 43 20 1.403 590 100 37 2.507
326 7 22 20 1.383 573 100 37 2.468
349 7 20 1.363 556 100 38 2.433
353 7 20 1.342 539 90 42 2.393
361 7 20 1.320 521 80 43 2.353
374 7 20 1.297 503 70 44 2.315
5 5 0
5 4
4 3
-
-
40 277 326
42 325 374
4 1 1.456 44 510 2.015
122 7 86 20 -
175 7 86 20 -
33 268
37 326
222 7 86 20 38 374
260 7 86 20 864 638 100 39 2.015
gerealiseerd
gerealiseerd
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Resultatenrekening 2021/22 Contributies 141 Clubhuis 116 Kosten clubhuis 70Sponsoring 59 Kosten sponsoring 5Diverse 9 Kosten diverse 8Huuropbrengst Businessruimte en overige ruimtes Totaal opbrengsten 242
2022/23 163 170 9763 1211 5294
2023/24 176 171 9661 714 10309
2024/25 181 179 10162 814 10319
2025/26 186 188 10563 814 1015 344
2026/27 192 197 10964 914 1020 360
2027/28 198 207 11465 914 1020 372
2028/29 202 211 11666 914 1021 379
2029/30 206 215 11968 915 1021 387
2030/31 210 220 12169 1015 1022 395
2031/32 214 224 12370 1015 1022 403
2032/33 219 229 12672 1015 1023 411
2215-
884740312492241-
9047424014542252-
9252364015552255-
9354364015562259-
94553140165622 49283-
95563240165722 49287-
97583340165722 49292-
99593340175822 49297-
101603440175949324-
103613540176049329-
105623540186149334-
26 415 37
53 55 54
57 5547
64 551638
85 5-
77 5-
85 5-
87 5-
90 5-
71 5-
74 5-
77 5-
5525
657
6415
6319
6222
615
608
5913
Eigen vermogen Voorz. clubhuis renovatie/onderhoud Voorz. accommodatie dmv acties Voorz. Batig saldo jeugdacties Maatschappelijke lening Lening gemeente Obligatieplan leden/sponsoren Kortlopende schulden / overig Totaal passiva
33 225 268
3,60% 2,00% 1,00%
bedragen in € 1.000
Personeel Huisvesting / erfpacht Gas + electra Kantoor Verkoop Algemeen Wedstrijd/leden Voorziening nieuwbouw / groot onderhoud Afschrijvingen activa Totaal kosten
8242293013442026 -
Bedrijfsresultaat (EBIT) Bankkosten/baten Incidentele baten Rentelasten leningen Totaal resultaat voor VpB Vennootschapsbelasting
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Totaal resultaat na VpB
37
54
47
38
25
7
15
19
22
5
8
13
Bedrijfsres. voor afschr. (EBITDA)
28
55
58
65
87
126
134
136
139
120
123
125
bedragen in € 1.000
gerealiseerd
gerealiseerd
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Kasstroomoverzicht Bedrijfsresultaat
2021/22 26
2022/23 53
2023/24 57
2024/25 64
2025/26 85
2026/27 77
2027/28 85
2028/29 87
2029/30 90
2030/31 71
2031/32 74
2032/33 77
Aanpassingen voor: - Afschrijvingen - voorzieningen Kasstroom
2 28
2 55
2 58
2 65
2 87
49 22104
49 22112
49 22115
49 22117
49 120
49 123
49 125
19928-
74 3-
22 0-
10 1-
11 1-
245-
21 1-
11 0-
11 0-
14 3
11 0-
11 0-
Rentelasten + VpB + incidentele baten/lasten Kasstroom uit operationele activiteiten
11 11
0 52
1048
2539
6026
7029
7042
6846
6750
6657
6557
6461
(+Des)investeringen vaste activa Kasstroom uit investeringsactiviteiten
-
-
-
1.456-
971-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
1.456-
971-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
864 638 100
576 16-
1816-
1916-
2017-
2017-
211710-
221810-
231810-
Veranderingen in werkkapitaal Vorderingen / voorraad / overig Kortlopende schulden / overig
Aflossing (-) opname (+) maatschappelijke lening Aflossing (-) opname (+) lening gemeente Aflossing (-) opname (+) obligatieplan Kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie geldmiddelen Eindstand geldmiddelen
-
-
-
1.602
560
34-
35-
36-
37-
48-
50-
51-
11 225
52 277
48 325
185 510
385125
5120
6 126
10 136
12 148
8 157
8 164
11 175
22
12.
Wetgeving Markt en Overheid en Staatsteun
12.1. Wet Markt en Overheid Decentrale overheden die economische activiteiten verrichten moeten zich houden aan de gedragsregels Markt en Overheid, die zijn opgenomen in de Mededingingswet. Deze regels vullen de Europese mededingingsregels aan. De Wet Markt en Overheid is op 1 juli 2012 in werking is getreden. Sinds 1 juli 2014 geldt deze wet zowel voor bestaande activiteiten als voor nieuwe activiteiten. De Wet Markt en Overheid bevat vier gedragsregels, die het gelijke speelveld tussen overheden en ondernemingen moeten creëren: Gedragsregels 1
Integrale kosten
Integrale kosten doorberekening: overheden moeten ten minste de integrale kosten van hun goederen of diensten in hun tarieven doorberekenen.
2
Beoordelingsverbod
Bevoordelingsverbod: overheden mogen hun eigen overheidsbedrijven niet bevoordelen ten opzichte van concurrerende bedrijven.
3
Gegevensgebruik
Gegevensgebruik: overheden mogen de gegevens die ze vanuit hun publieke taak verkrijgen, niet gebruiken voor economische activiteiten die niet dienen ter uitvoering van deze taak. Dit verbod geldt niet als andere overheidsorganisaties of bedrijven ook over de gegevens kunnen beschikken.
4
Functiescheiding
Functiescheiding: als een overheid op een bepaald terrein een bestuurlijke (bijvoorbeeld toetsende) rol heeft voor bepaalde economische activiteiten en ook zelf die economische activiteiten uitvoert, mogen niet dezelfde personen betrokken zijn bij de uitoefening van de bestuurlijke bevoegdheid en bij het verrichten van de economische activiteiten van de overheidsorganisatie.
De Vereniging De economische activiteiten die de Vereniging op de accommodatie verricht, worden niet verricht door een decentrale overheid (gemeente). Een garantieverlening is geen economische activiteit. Daarom vallen de activiteiten van de Vereniging niet onder de Wet Markt & Overheid. De gemeente verleent wel steun aan de activiteiten d.m.v. het verstrekken van een gemeentegarantie. Door een gemeentegarantie voor een lening krijgt de Vereniging toegang tot de kapitaalmarkt en kan daardoor aanspraak maken op een lening tegen gunstige leningsvoorwaarden. Er dient vervolgens te worden bepaald of er sprake is van staatssteun. 12.2. Wet financiering decentrale overheden (Fido) Refererend aan artikel 2 lid 1: Openbare lichamen kunnen uitsluitend ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak leningen aangaan, middelen uitzetten of garanties verlenen. Voor het overige houden zij hun liquide middelen in ’s Rijks schatkist aan. Het financieren van (of het verlenen van garanties ten behoeve van) de breedtesport behoort doorgaans tot de uitoefening van een publieke taak van een gemeente waardoor wordt bijgedragen aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen.
23
12.3. Staatsteun De Europese Unie (EU) wil gelijke concurrentievoorwaarden scheppen voor alle ondernemingen op de interne (Europese) markt. Overheidssteun aan ondernemingen die de concurrentie binnen de EU negatief kan beïnvloeden is daarom in beginsel niet toegestaan. Criteria staatssteun Om te beoordelen of er sprake is van staatssteun, worden de volgende criteria gehanteerd (art. 107 lid 1 VWEU): Gedragsregels 1
Onderneming
2
Staatsmiddelen
3
Economisch voordeel
4
Selectief
5
mededinging
De steun wordt verleend aan een onderneming die een economische activiteit verricht. De steun wordt door staatsmiddelen bekostigd. Deze staatsmiddelen verschaffen een economisch voordeel dat niet via normale commerciële weg zou zijn verkregen (non-marktconformiteit). De maatregel is selectief: het geldt voor één of enkele ondernemingen, een specifieke sector/regio. De maatregel vervalst de mededinging (in potentie) en (dreigt te) leiden tot een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer in de EU.
De bovenstaande criteria zijn cumulatief. Dat wil zeggen dat er aan alle voorwaarden moet worden voldaan alvorens er sprake is van staatssteun. Voorlopig kan worden betoogd dat de activiteiten die de Vereniging uitvoert niet voldoen aan criteria 5. De Vereniging biedt haar diensten aan een zeer lokale gemeenschap en het ligt niet in de lijn der verwachtingen dat zij concurreert met instellingen in andere EU-landen (zoals België of Duitsland). Goed beschouwd kan worden gesteld dat de diensten die de Vereniging aanbiedt een puur lokaal en selectief karakter hebben. Hierdoor is er geen sprake van het beïnvloeden van interstatelijk handelsverkeer. Gezien bovenstaande wordt ervan uitgegaan dat het verstrekken van een gemeentegarantie aan de financier voor de financiering van de Vereniging er geen sprake is van staatsteun.
24