AP 6c Raadsvoorstel 7e wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD NOG

Raadsvoorstel 847735 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

<Agendapunt> <Nummer> 13 februari 2024 21 maart 2024 Maatschappij en Middelen 7 maart 2024 J.M. Elskamp 7e wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD NOG

Voorstel 1. Kennis te nemen van de 7e wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD NOG en de reactie van het Dagelijks Bestuur (DB) aangaande de ingediende zienswijze. 2. Het college via bijgaand raadsbesluit toestemming te geven om in te stemmen met het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling van de GGD Noord- en Oost Gelderland.

Geachte raad, Inleiding De Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) is in juli 2022 aangepast. Volgens de wet moet de GR van de GGD Noord- en Oost Gelderland (hierna GGD NOG) binnen twee jaar hierop worden bijgewerkt. Dit betekent dat uiterlijk 1 juli 2024 de aangepaste GR GGD NOG vastgesteld moet zijn. Op 18 april 2023 heeft de GGD NOG een ontwerp voor de aangepaste regeling naar de colleges gestuurd. De gemeenteraad heeft via het college zienswijzen ingediend op het ontwerp. Wij verwijzen voor de inhoud naar bijlage 6, vanaf pagina 44. Op 30 november 2023 heeft het Algemeen Bestuur van de GGD NOG een aangepast ontwerpbesluit vastgesteld, waarbij is gestreefd om zo goed mogelijk recht te doen aan de zienswijzen die de raden hebben ingediend op het ontwerp. De ingediende zienswijze door de gemeenteraad Nunspeet is gedeeltelijk overgenomen. De GGD NOG heeft op de door de gemeenteraad Nunspeet ingediende zienswijzen de volgende reactie gegeven: 1. Artikel 7a Zienswijzenprocedure (ook) houden voor jaarlijkse uitgangspunten begroting: Een aantal gemeenten is voorstander van een zienswijzenprocedure bij de uitgangspunten voor de begroting, zoals tot 2023 gebruikelijk was. Enkele andere gemeenten geven aan hier geen behoefte aan te hebben, maar ook niet tegen te zijn.

De afweging is hier tussen de wens om de rol van de raden te versterken en de wens van doelmatigheid door beperking van het aantal procedures. Wij stellen het AB voor om zienswijzeprocedure bij de uitgangspunten voor de begroting toe te voegen in de GR. Als raden hechten aan de mogelijkheid van een zienswijze op de uitgangspunten, dan willen wij dit ook mogelijk maken. De raden beslissen zelf of ze hier gebruik van willen maken.

-2-

Onderdeel raad eerder betrekken bij bestuursagenda dan via zienswijzeprocedure: Wanneer een college behoefte heeft de raad vooraf te betrekken bij de bestuursagenda voor de GGD, dan kan dit in de eigen gemeente worden opgepakt. Wij stellen voor dit bij de gemeente te laten. 2. Artikel 7b Participatie bij GGD versterken: Wij hebben in de toelichting op het ontwerp gezegd dat wij beperkte ruimte voor participatie bij GGD-beleid zien. Naar onze mening hoort dit bij de gemeenten te blijven. De GGD heeft hierin niet een zelfstandige rol, maar kan vanuit zijn adviserende en uitvoerende taken bijdragen aan participatie-trajecten van de gemeenten. De verantwoordelijkheid ligt dan bij de gemeenten en de GGD kan hieraan zijn medewerking verlenen. Onderdeel meer duiding wat verzoekschrift moet inhouden, welke procedure daarbij geldt en wat er mee gedaan wordt: Het indienen van verzoekschriften bij het bevoegd gezag is een grondwettelijk recht. De keuze is om dit vormvrij te laten of om dit nader te regelen. Wij verwachten niet dat vaak een verzoekschrift zal worden ingediend bij de GGD. Daarom stellen wij voor naar bevind van zaken te handelen. 3. Artikel 13a Een voorkeur uit te spreken voor het instellen en faciliteren van een raadscommissie: Het initiatief voor het instellen van een commissie ligt wettelijk bij de raden.

Als alle raden dit gezamenlijk voorstellen, is het algemeen bestuur van de GGD verplicht een adviescommissie met raadsleden in te stellen. In het algemeen bestuur van de GGD kunnen de gemeenten dit proces via hun AB-lid ondersteunen en afstemmen. De GGD-organisatie kan desgewenst ambtelijke ondersteuning bieden, in afstemming met de raadsgriffiers die ook hiermee bezig zijn. De instelling van een gemeenschappelijke adviescommissie met raadsleden staat in principe los van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling van de GGD. In de zienswijzen op de conceptwijziging GR GGD NOG spreken zich 10 van de 22 raden zich positief uit over een adviescommissie: Aalten, Apeldoorn, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Nunspeet, Oude IJsselstreek, Putten. De raden van Bronckhorst, Voorst en Zutphen geven hieraan geen prioriteit, maar zijn niet tegen. Het bestuur van de Veiligheidsregio NOG streeft actief naar de instelling van een adviescommissie voor die gemeenschappelijke regeling. Wij volgen de ontwikkelingen op dit punt. Als de raden en de raadsgriffiers met initiatieven komen om (ook) een adviescommissie voor de GGD in te stellen, werken wij hieraan uiteraard mee. 4. Overige opmerkingen raadsadviescommissie – Raden betrekken bij uitwerking en vragen over democratische legitimatie, samenstelling, taken, bevoegdheden, werkwijze en kosten.

Graag meer onderbouwing vóór besluit tot instellen: Bij de gemeenteraden leeft de mogelijkheid om een raadsadviescommissie in te stellen. Verscheidene raden stellen nadere vragen of geven adviezen mee voor de werkwijze en samenstelling. Zoals hierboven aangegeven ligt het initiatief voor het instellen van een raadsadviescommissie bij de raden. Het algemeen bestuur stelt – gehoord de raden – de werkwijze enz. vast.

-3-

Zoals gezegd zullen wij meewerken als de raden en de raadsgriffiers met voorstellen komen. Als de raden besluiten een adviescommissie in te stellen, dan moeten de opmerkingen en suggesties van verschillende raden hierbij worden meegenomen. 5. Artikel 15 en 16 inlichtingen en verantwoording; inzicht bieden via jaaroverzicht: Een jaaroverzicht zien wij als een nuttige suggestie. Wat ons betreft gaat het niet om méér schriftelijke informatie, maar vooral om bondige en tijdige informatie die aansluit bij de behoefte en de rol van de raden. Daarnaast hechten wij aan directe contacten met raadsleden, zoals presentaties en informatiebijeenkomsten. 6. Artikel 31 Evaluatie; Overdracht bij aanvang nieuwe bestuursperiode en evaluatie halverwege bestuursperiode: Wij ondersteunen het voorstel om de vierjaarlijkse evaluatie van de gemeenschappelijke regeling te koppelen aan het opstellen van de bestuursagenda voor de nieuwe bestuursperiode. Wij stellen voor aan artikel 31, eerste lid, toe te voegen: “Deze evaluatie vindt plaats als voorbereiding op de meerjarige financiële en beleidsmatige kaders, bedoeld in artikel 7a, eerste lid onder a.” Wij zien geen toegevoegde waarde van een tussentijdse evaluatie (zie ook bij artikel 31). Hiervoor is al voldoende ruimte bij de jaarlijkse begrotingscyclus, met uitgangspunten van de begroting, de programmabegroting en rapportages.

In de reikwijdte van de evaluatie laat de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen de gemeenten vrij. Wat ons betreft richt de evaluatie zich op het functioneren van de gemeenschappelijke regeling in brede zin. Dit omvat de bestuurlijke en financiële aspecten van de GGD als het samenwerkingsverband van gemeenten, maar ook of vraag of de taakuitvoering en werkwijze van de GGD voldoende aansluit bij de behoefte van de gemeenten en hun inwoners. Overigens werkt de GGD-organisatie voortdurend aan de kwaliteit van de dienstverlening, o.a. met een kwaliteitssysteem, audits, visitaties en certificering. 7. Overige onderwerpen in zienswijzen; Richten op subregio Noord-Veluwe: In 2021 heeft het algemeen bestuur de Koersnotitie vastgesteld in het kader van de zogenoemde Takendiscussie GGD NOG. Hierin staat: “De GGD is van 22 gemeenten. Met elkaar overeenstemming vinden is van groot belang, vanwege de schaalvoordelen en het gezamenlijk zorgen voor een basis-infrastructuur voor publieke gezondheidszorg. In veel gesprekken kwam terug dat de GGD primair op NOG-regioniveau aangestuurd moet worden. De GGD zal tegelijkertijd alles in het werk stellen om met haar bestaande producten en diensten zo flexibel en vraaggericht mogelijk aan te sluiten bij lokale vragen.” In de dienstverlening sluit de GGD aan op behoefte van gemeenten.

Bij dit laatste denken wij in dit verband vooral aan maatwerk voor GGD-taken als onderzoek (epidemiologie), gezondheidsbevordering en beleidsadvisering. Wij zien geen aanleiding om dit te borgen in de GR. Zoals ook vastgelegd in de Koersnotitie die het AB in 2021 heeft vastgesteld, sluit de GGD in de dienstverlening zo veel mogelijk aan op behoefte van de gemeenten in de subregio’s. Wij kunnen ons voorstellen dat duidelijkere en scherpere afspraken over deze dienstverlening worden gemaakt in de subregio’s. Hierover gaan we graag in gesprek.

-4-

Argumenten/overwegingen 1.1 GGD NOG heeft de door de gemeenteraad ingediende zienswijze gedeeltelijk overgenomen Onder het kopje inleiding wordt per onderdeel de reactie van het DB op de punten uit de zienswijze van de gemeenteraad Nunspeet weergegeven. Hierin valt te lezen dat een aantal punten zijn overgenomen en wordt er een toelichting gegeven als besloten is punten niet over te nemen. 2.1

Wijziging van de gemeenschappelijke regeling is nodig om te voldoen aan de Wet gemeenschappelijke regeling. Volgens de wet moet de gemeenschappelijke regeling van de GGD NOG binnen twee jaar na de wetswijziging worden aangepast. Dit betekent dat uiterlijk 1 juli 2024 de gemeenschappelijke regeling moet zijn aangepast. 2.2

Voor wijziging van de gemeenschappelijke regeling is toestemming van de gemeenteraad vereist. De gemeenschappelijke regeling is een regeling die door de colleges van de deelnemende gemeenten is getroffen. Voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling is ook een collegebesluit nodig. Het college heeft wel eerst toestemming van de gemeenteraad nodig voordat de wijziging van de gemeenschappelijke regeling kan worden aangegaan. De toestemming kan slechts worden onthouden vanwege strijd met het recht of het algemeen belang. Daar is in dit geval geen sprake van. Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Maatschappij en Middelen tijdens haar vergadering van 7 maart 2024 aan de orde geweest. Stukken ter inzage Bijlage(n) 1. 7e Wijziging GR GGD NOG adviesnota AB 30 nov 2023 2. Stappen wijziging GR GGD NOG versie 20230414 3. Gewijzigd modelbesluit B&W 7e wijz GR GGD NOG 4. Toelichting Modelbesluit B&W 7e wijz GR GGD NOG 5. Overzicht zienswijzen 7e wijz en aanvul GR GGD NOG 6. Ontvangen zienswijzen wijziging GR GGD NOG gebundeld 7. Raadsbesluit toestemming wijziging GR GGD NOG

Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom