AP 6c. Commissievoorstel Jaarrekening 2021, Programmabegroting 2023 en voorstel demarcatie VNOG

Commissievoorstel 38701 Commissie: Datum commissievergadering: Agendapunt: Datum college: Onderwerp:

Algemeen Bestuur 16 juni 2022 6a 10 mei 2022 Jaarrekening 2021, Programmabegroting 2023 en voorstel demarcatie Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) Gemeenteraad Burgemeester Advies

Bevoegd orgaan: Portefeuillehouder: Behandeling: Stukken ter inzage: Bijlage(n):

Jaarrekening 2021 Programmabegroting 2023-2026 Begrotingswijziging 2023 demarcatie Zienswijze begrotingswijziging 2023 demarcatie

Voorstel De gemeenteraad adviseren om: - Kennis te nemen van de (concept)jaarstukken VNOG 2021; - In te stemmen met de (concept)Programmabegroting VNOG 2023-2026; - In t stemmen met het indienen van bijgevoegde zienswijze op de begrotingswijziging 2023 demarcatie (beheer en kostenverdeling kazernes).

Geachte commissie, Inleiding De deelnemende gemeenten van de VNOG hebben diverse stukken ontvangen om aan te bieden aan de gemeenteraden. Op de concept Programmabegroting 2023 en het voorstel begrotingswijziging 2023 betreffende de demarcatie kosten brandweerkazernes kunnen de gemeenteraden een zienswijze indienen. Voorlopige jaarstukken 2021 Het voorlopige resultaat 2021 van de VNOG bedraagt afgerond € 5,2 miljoen. Verklaring resultaat op hoofdlijnen (werkelijk versus begroot) Salarissen Inhuur en detachering Vrijwilligers Exploitatie (excl. Covid)

2021 1.300.000 -743.000 1.303.000 3.238.000

-2-

Covid-19 (voor VNOG) Renteresultaat Totaal

rekening

-32.000 200.000 5.266.000

Salarissen Het overschot op de salarissen c.a. van aanvankelijk € 1,4 miljoen wordt geheel veroorzaakt door vacatures. Van deze € 1,4 miljoen is € 120.000,- gestort in twee voorzieningen (afkoop FLO regeling voor rekening VNOG en een prépensioen conform CAR-UWO), waardoor er een saldo resteert van € 1,3 miljoen. Bij het programma algemene dekkingsmiddelen is hiernaast een voordelig prijsverschil van € 600.000,- als gevolg van het late afsluiten van het CAO akkoord verantwoord. Inhuur en detachering (excl. COVID-19) De uitgaven voor de inhuur bedragen € 1.208.000 (begroot € 246.000). De overschrijding is hiermee € 962.000. Hiertegenover staat het positief saldo van € 219.000 meer inkomsten voor detacheringen van personeel. Het overschot op de kosten van arbeid (Salarissen/inhuur en detachering) bedraagt per saldo € 550.000. Vrijwilligersvergoedingen Er is een voordeel op het vrijwilligersbudget van € 1.303.000. De forse onderschrijding is in hoge mate toe te schrijven aan COVID-19 (minder oefenuren, trainingen, etc.). Exploitatie Hieronder een samenvatting per programma (afgerond): 1. Risico-en Crisisbeheersing 2. Brandweerzorg 3. GHOR 4. MON 5. Directie en Control 6. Bedrijfsvoering 7. Algemene Dekkingsmiddelen Totaal

276.000 1.911.000 37.000 27.000 300.000 82.000 605.000 3.238.000

-3-

De onderschrijding op programma Brandweerzorg houdt grotendeels verband met minderkosten op Vakbekwaam worden en blijven. Door corona en de bijbehorende maatregelen (lockdowns, alleen doorgaan noodzakelijke opleidingen en trainingen, minder oefeningen) zijn er in 2021 minder momenten voor (realistisch) oefeningen en opleidingen geweest. Alleen de hoogst noodzakelijke zaken zijn doorgegaan. Dit heeft gezorgd voor minder oefenmomenten en opleidingen. Voor het onderdeel Directie en control wordt in de jaarrekening aangegeven dat het ontwikkelbudget beperkt is aangesproken. Door eigen inzet via het traject "professionals voor de toekomst" zijn vernieuwende projectresultaten opgeleverd op het gebied van innovatie, huisvesting, interne informatievoorziening en vroegtijdige signalering. Binnen de algemene dekkingsmiddelen is sprake van een onderschrijding op de stelpost Looncompensatie. De stelpost looncompensatie werd slechts ten dele benut doordat de CAO onderhandelingen pas laat tot uitkomsten leidden. Op de jaarrekening is op basis van de wet Gemeenschappelijke regelingen geen mogelijkheid voor het indienen van een zienswijze. Geadviseerd wordt kennis te nemen van de jaarrekening 2021.

Concept Programmabegroting 2023-2026 De concept programmabegroting 2023-2026 beschrijft de doelen, activiteiten en de budgetten van de VNOG voor 2023 en geeft op hoofdlijnen een financiële doorkijk voor de periode tot en met 2026. De begroting is gebaseerd op de Kadernota 2023-2026 die op 9 december 2021 door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. De gemeentelijke bijdrage stijgt als gevolg van de loon- en prijsindexering en enige autonome ontwikkelingen, die al in de Kadernota waren opgenomen. De bijdragen worden bij de gemeenten in rekening gebracht conform de percentages van het verdeelmodel. De begrote, gemeentelijke bijdrage 2023 bedraagt € 1.548.000,-. Op basis van de begroting 2022 van de VNOG staat in de gemeentelijke begroting een bijdrage geraamd van € 1.510.000,-. De gemeenteraad heeft in april jl. de uitgangspunten voor de gemeentelijke Programmabegroting 2023-2026 vastgesteld. Voor de prijsindex is een percentage van 2% vastgesteld. Rekening houdend met deze index zou de raming 2023 op € 1.540.000,- uitkomen. Dat is € 8.000,- minder dan de begrote, gemeentelijke bijdrage 2023 in de VNOG-begroting. De gemeenteraad wordt geadviseerd in te stemmen met de concept Programmabegroting 2023-2026 van de VNOG. Het bedrag van € 8.000,- boven index zal betrokken worden bij het opstellen van de Programmabegroting 2023-2026.

Begrotingswijziging demarcatie kosten kazernes De VNOG verzorgt de brandweerzorg in 22 gemeenten en maakt daarvoor gebruik van brandweerkazerne(s) in eigendom van de gemeenten (56 kazernes totaal). Over het gebruik en beheer van de kazernes ontstaan soms onduidelijkheden tussen gemeenten en VNOG omdat de taakverdeling hieromtrent niet altijd helder is of niet is vastgelegd en het per gemeente (soms per kazerne) verschillend is. Al enige jaren loopt er een project om deze duidelijkheid te krijgen (‘project demarcatie’). Begin 2021 is bij alle kazernes een nul- en conditiemeting uitgevoerd om de staat en de voorzieningen in beeld te brengen. De kazernes zijn daarbij ook getoetst op de Arbo-vereisten. Daarnaast is er in2021 een ‘Regeling demarcatie’ opgesteld. In de Regeling staat de taakverdeling tussen de gemeenten en VNOG, alsook werkwijzen, samenwerkingsafspraken, etc. Met de Regeling moet voor iedere betrokkene de gewenste duidelijkheid ontstaan. Begin december 2021 heeft het algemeen bestuur van de VNOG ingestemd met de Regeling.

-4-

Volgens de Regeling gaat de VNOG bepaalde (facilitaire)taken uitvoeren (beoogd: per 2023). Hiervoor zal een taakoverdracht plaatsvinden van gemeenten naar de VNOG. VNOG zal de kosten van deze taken, als onderdeel van de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage, bij de 22 gemeenten in rekening brengen, verdeeld over de gemeenten conform het reguliere financiële verdeelmodel. De VNOG begroting zal in omvang stijgen, maar de gemeenten kunnen voortaan deze facilitaire kosten uit hun eigen gemeentelijke begroting schrappen. Voor de taakoverdracht is een begrotingswijziging op de begroting 2023 van de VNOG gemaakt. In de Regeling zijn voorts afspraken opgenomen over de grondslagen voor de bepaling van de vergoeding van de kosten voor kazernes met een regionale functie vanuit de VNOG aan de betreffende gemeenten. De financiële effecten hiervan zijn ook in de begrotingswijziging verwerkt. De begrotingswijziging ligt nu ter zienswijze voor. Ten opzichte van de huidige, beschikbare budget voor beheer en onderhoud van de brandweerkazernes gaat de begrotingswijziging uit van een fors hoger budget voor de kosten. De huidige gemeentelijk raming voor beheer en onderhoud bedraagt € 40.000,-. In de begrotingswijziging wordt uitgegaan van een benodigd budget van € 69.400,-. Dit zou een verhoging van bijna € 30.000,- betekenen.

Naar aanleiding van dit voorstel heeft er overleg plaatsgevonden met de VNOG. In dit overleg is de hogere bijdrage ten opzichte van het huidige budget besproken. Vanuit de VNOG zijn een aantal redenen voor de verhoging aangegeven:  Niveau van dienstverlening: Bij de uitwerking van de demarcatie is rekening gehouden met een aantal kengetallen. Deze kengetallen hebben betrekking op enerzijds de frequentie (hoe vaak?) en een normering (bedrag). Hiervoor is een extern bureau ingeschakeld dat kengetallen en normeringen heeft aangeleverd, afgezet tegen de specifieke situatie van elke kazerne, om te komen tot een zo goed mogelijke inschatting van de kosten. Uit een analyse van de gehanteerde kengetallen is geconstateerd dat bij diverse onderdelen de gecalculeerde frequentie hoger ligt dan de huidige frequentie;  Prijsniveau: De bedragen van de VNOG zijn op basis van prijspeil 2021. Dit is mogelijk hoger dan de begrotingen bij de gemeenten;  Aanwezigheid van dienstverlening: Bij de bepaling van de uit te voeren werkzaamheden is door de VNOG een generieke werkwijze over alle kazernes gehanteerd. In de Nunspeetse situatie betekent dit een verhoging van het aantal taken/kosten omdat sommige taken op dit moment ‘pragmatisch’ (met bijvoorbeeld de vrijwilligers) worden uitgevoerd.

De VNOG heeft een inventarisatie gemaakt voor Nunspeet om te kijken welke dienstverlening nu niet aanwezig is en/of waarvan het niveau lager is dan in de facilitaire blauwdruk voor de demarcatie staat. Uit deze analyse blijkt dat dit voor Nunspeet een effect heeft van afgerond € 21.000,-. Het restant van de verhoging (€ 9.000,-) houdt verband met het prijseffect. In de Regeling demarcatie is opgenomen dat in ieder geval de eerste twee jaar in het overleg met de gemeentelijke financieel ambtenaren gemonitord wordt hoe de kosten voor de taken zich ontwikkelen. In de Regeling is voorts opgenomen dat er een structureel werkoverleg komt tussen de gemeentelijke gebouwbeheerders en de VNOG. Tenslotte is in de Regeling opgenomen dat steeds over dit onderwerp in de reguliere documenten van de P&C cyclus zal worden gerapporteerd, zodat de gemeenten de ontwikkelingen kunnen blijven volgen.

-5-

Gezien de onbekendheid en de diversiteit is de wijze van budgetbepaling door de VNOG (op basis van kengetallen en normeringen) een logische aanpak. De vraag is echter of hier recht wordt gedaan aan de huidige, gemeentelijke werkwijze. Met andere woorden: wordt hier niet op voorhand een te hoge gemeentelijke bijdrage gevraagd? Gezien de onduidelijkheid over de noodzaak van alle benoemde taken wordt de gemeenteraad (via de commissie Algemeen Bestuur) geadviseerd een zienswijze in te dienen op deze begrotingswijziging. De zienswijze is als bijlage bij dit voorstel gevoegd. De strekking van de zienswijze is dat de VNOG verzocht wordt de begrotingswijziging in te steken vanuit de budgettair neutrale gedachte dat de demarcatie op voorhand niet duurder hoeft te worden ten opzichte van het huidige, gemeentelijke beheer. In de Nunspeetse situatie zou dit inhouden dat de VNOG maximaal het huidige beheer/onderhoudsbudget van de kazernes (€ 40.000,-) als taakstellend budget krijgt. In de voorgestelde monitoring met financieel ambtenaren/gemeentelijk gebouwbeheerders/VNOG moet blijken in hoeverre dit budget niet toereikend is. Een eventuele overschrijding zal in de P&C cyclus worden gerapporteerd en kan tussentijds leiden tot een begrotingswijziging of wordt meegenomen in het jaarrekeningsaldo. FTC

Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

B. van de Weerd